National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-10T13:14:22.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Cudem uratowano go od całkowitego wymarcia. Koń Przewalskiego urodził się w ZOO w Warszawie
items: Rekordowe upały w Europie Zachodniej. Śmiertelne pożary w Hiszpanii, alerty we Francji i Włoszech
items: To nie groźna bestia, lecz ciekawski kot. Amerykańska puma wędruje po pomorskich lasach
items: Skandal wokół ostatniej firmy wielorybniczej na Islandii. Obsceniczne gesty i hymn nad ciałem wieloryba
items: Zmiany klimatu kurczą mózgi najinteligentniejszych zwierząt oceanu. To pierwsza taka anomalia, ale będą kolejne
items: Grecja walczy z niebezpieczną inwazją. Te ryby potrafią przegryźć metal i są śmiertelnie trujące
items: Czarny kot w legendach świata. Bardzo często zwiastował szczęście, nie pecha
items: Polska w objęciach cyklonu Bernadette. Porywy wiatru do 120 km/godz., ewakuacje obozów i zamknięte molo
items: Mogą zatruć morza, ale bez nich nie byłoby tlenu. Sinice zmieniły historię życia na Ziemi
items: Syberyjskie „wrota do piekieł" uchylają się coraz szerzej. Krater Batagajka cały czas rośnie
items: Na Grenlandii odkryto wirusy większe od bakterii, które mogą uratować nas przed katastrofą
items: W 18 godzin urósł do najwyższej kategorii. Supertajfun Bavi zagraża milionom ludzi w Azji
items: Bałtyk bije niepokojący rekord. Eksperci alarmują: „Nie chcieliśmy w to uwierzyć”
items: Potężne drapieżniki nad Polską. Co sprowadza je do naszego kraju?
items: Czy parasol przyciąga pioruny? 7 faktów i mitów o burzy, które mogą uratować życie
items: Na Antarktydzie powstał lodowy skarbiec. Ma ocalić pamięć topniejących lodowców
items: Mroczny sekret Bałtyku. Wsiadłem na pokład kutra łowiącego „sieci widmo”
items: Widzisz sinice? To nie tylko problem plaży. Fundacja Race for the Baltic rusza z projektem „Bałtyk zaczyna się na lądzie”
items: Fale upałów budzą mięsożerne bakterie. Wakacyjny raj w Europie staje przed biologicznym zagrożeniem
items: Naukowcy odkryli nowy zatopiony mikrokontynent. Liczy wiele milionów lat
items: Afryka walczy ze śmiertelnymi wirusami. Marburg w Ugandzie, ebola w już w dwóch państwach
items: Ulubieniec Australii z uporem maniaka niszczy pachołki drogowe. Neil waży tonę i stał się członkiem miejscowej społeczności
items: Żółw wrócił do oceanu po 41 latach w niewoli. Przepłynął już 2700 kilometrów
items: Katastrofa ekologiczna na Jeziorze Pilchowickim i rzece Bóbr. Tysiące ryb umierały w męczarniach
items: Etna się obudziła. Potoki lawy wyglądają zjawiskowo, ale lokalne władze wprowadziły żółty alarm

Cudem uratowano go od całkowitego wymarcia. Koń Przewalskiego urodził się w ZOO w Warszawie
type: item
date: 2026-07-10T12:59:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: konie
subject: narodziny
subject: warszawa
subject: zagrożone gatunki
subject: zoo
description: Warszawskie ZOO świętuje ogromny sukces hodowlany. Na świat przyszedł tam samczyk konia Przewalskiego – gatunku, który jeszcze kilkadziesiąt lat temu całkowicie wymarł w naturze. Imię dla źrebaka może zaproponować każdy – ale musi zaczynać się na literę „S”.
encoded: To wydarzenie niezwykle istotne nie tylko dla stołecznego ogrodu, ale i międzynarodowej ochrony przyrody. Koń Przewalskiego to gatunek o wyjątkowym statusie – uznaje się go za ostatniego współcześnie żyjącego dzikiego konia. Historia tego gatunku przypomina, że wspólne, skoordynowane działania mogą uratować nawet najbardziej zagrożone zwierzęta. Jakie imię dla malucha? Wybiorą internauci Warszawskie ZOO świętuje te narodziny w ciekawy sposób: ogłosiło plebiscyt na imię dla źrebaka. Zagłosować może każdy, pod postem na Facebooku. Głosowanie potrwa do 14 lipca, a imię musi zaczynać się na literę „S”. To reguła dla wszystkich zwierząt urodzonych w stołecznym ZOO w 2026 roku. Informacji o dokładnej dacie narodzin, ani o możliwości zobaczenia źrebięcia, póki co nie podano. Na udostępnionych zdjęciach widać dorodnego źrebaka z matką. To kolejny w ostatnich tygodniach sukces w hodowli kopytnych w warszawskim ZOO. Niedawno urodził się tam także samczyk pudu południowego, jednego z najmniejszych jeleni na świecie. Dziki czy nie dziki? Fascynujący koń Przewalskiego Koń przewalskiego wyróżnia się krępą budową ciała oraz charakterystyczną, stojącą grzywą.. Nazwa gatunku upamiętnia badacza Nikołaja Przewalskiego, który w 1879 roku zebrał pierwsze okazy badawcze (oficjalnego opisu naukowego na ich podstawie dokonał Iwan Poliakow w 1881 roku). Co ciekawe, w środowisku naukowym wciąż trwa debata nad tym, czy koń ten jest w pełni dziki, czy też jego przodkowie byli w dalekiej przeszłości udomowieni. Gatunek ocalony z 12 osobników Historia koni Przewalskiego to symbol skutecznej ochrony gatunkowej. Jeszcze w latach 60. XX wieku zwierzęta te uznano za całkowicie wymarłe w swoim naturalnym środowisku. To, że dziś ich populacja się odradza, jest zasługą wieloletniej współpracy ogrodów zoologicznych. Podjęły one trud odtworzenia gatunku z zaledwie 12 ocalałych osobników. Z tego powodu każde nowe narodziny – w tym źrebak z Warszawy – mają dziś ogromne znaczenie dla zachowania różnorodnośc…

kon-przewalskiego-warszawa-df77922.jpg
width: 1350
height: 900

Rekordowe upały w Europie Zachodniej. Śmiertelne pożary w Hiszpanii, alerty we Francji i Włoszech
type: item
date: 2026-07-10T11:15:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: europa
subject: hiszpania
subject: pożary
subject: upał
description: Trzecia tegoroczna fala upałów przynosi Europie tragiczne pożary i temperatury rzędu 45°C. Czy kopuła ciepła dotrze do Polski? Najnowsze prognozy modelu GFS wskazują na mocne uderzenie gorąca.
encoded: Europa zachodnia po raz kolejny zmaga się z ekstremalnymi upałami, które w Hiszpanii przyniosły śmiercionośne pożary. Najbardziej dotknięte kraje to znów Hiszpania, Francja i Włochy. Za tę najnowszą anomalię odpowiada także zjawisko kopuły ciepła. Upał wędruje na wschód – w tej chwili modele pogodowe nie są zgodne, czy ta fala dotrze do Polski. Tak jak w przypadku czerwcowej fali, najbardziej prawdopodobne jest to w zachodniej części kraju. Gorąco i tragiczne pożary w Europie zachodniej W Paryżu ogłoszono najwyższy, czerwony alert pogodowy, co zdarza się już po raz drugi w tym roku. Temperatury przekraczają tam 35 stopni Celsjusza. Do Włoch zbliża się trzecia już tego lata fala gorąca, podczas której termometry na Sardynii mogą wskazać od 43 do nawet 45 stopni Celsjusza. Ministerstwo Zdrowia wprowadziło najwyższy, czerwony stopień alarm dla Florencji i Perugii. Ekstremalne warunki panują również w Hiszpanii – w Barcelonie odnotowano rekordowe 40,7 stopnia Celsjusza, a w południowej części kraju szaleją tragiczne pożary lasów. Najnowsze doniesienia mówią o 12 ofiarach śmiertelnych pożaru w prowincji Almeria. Zagrożenie pożarowe we Francji doprowadziło do wprowadzenia pomarańczowego alertu w 63 departamentach. Rząd rozważa odwołanie pokazów sztucznych ogni zaplanowanych na święto narodowe 14 lipca, w rocznicę zburzenia Bastylii. Eksperci podkreślają, że najmocniej cierpią osoby powyżej 75. roku życia, a odczuwalne temperatury w zurbanizowanych centrach miast, takich jak Rzym, mogą sięgać nawet 57 stopni Celsjusza. Skutki upałów: tysiące ofiar, problem z utylizacją zwierząt Skutki poprzedniej fali upałów z końca czerwca, są poważne. W Niemczech Instytut Roberta Kocha oszacował liczbę zgonów związanych z gorącem na ponad 5 tysięcy. We Francji ministra zdrowia poinformowała o śmierci 2025 osób. Pożary we francuskich Pirenejach zmusiły do ewakuacji 10 tysięcy ludzi i strawiły blisko 5 tysięcy hektarów lasów. Według informacji portalu Farmer.pl we Francji umarło też tyle z…

pozar-hiszpania-1c9502b.jpg
width: 2000
height: 1333

To nie groźna bestia, lecz ciekawski kot. Amerykańska puma wędruje po pomorskich lasach
type: item
date: 2026-07-10T10:28:41.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: drapieżniki
subject: koty
subject: myślistwo
subject: pomorze
subject: Zachodniopomorskie
description: Czy na spacerze pod Koszalinem powinniśmy spodziewać się spotkania z wielkim, amerykańskim kotem? Zdecydowanie nie. To jednak nie zmienia faktu, ż puma przemierza właśnie zachodniopomorskie lasy, wywołując panikę w mediach. Przyrodnicy apelują jednak o spokój – zrozumienie natury tego młodego zwierzęcia jest kluczem do jego bezpiecznego odłowienia i ochrony naszej fauny. Mówią, że nie ma się czego bać.
encoded: Lasy w okolicach Polanowa (województwo zachodniopomorskie) przywitały niecodziennego, drapieżnego gościa. Miejscowa gmina powołała sztab kryzysowy po tym, jak do sieci i nadleśnictwa trafiły nagrania myśliwego, który stanął oko w oko z wielkim kotem. Informacje przekazane Polskiej Agencji Prasowej przez lokalnych leśników potwierdzają, że wizerunek drapieżnika skonsultowano ze specjalistami z Instytutu Biologii Ssaków PAN. To bez wątpienia puma płowa. „Do budy”, czyli jak nie płoszyć dzikiego kota Nagrania ze spotkania, choć niezwykle cenne dla badaczy, doskonale obrazują ogromne emocje towarzyszące spotkaniu z drapieżnikiem. Trudno się dziwić, że nagrywający był przestraszony – to w końcu sytuacja, na którą absolutnie nikt nie jest przygotowany. Mężczyzna próbował odgonić zwierzę, krzycząc do niego „do budy!” i oddając w powietrze strzał ostrzegawczy z broni. Choć ludzki strach jest w tym przypadku całkowicie zrozumiały i naturalny, przyrodnicy wykorzystują tę sytuację, by przypomnieć o zasadach bezpieczeństwa. Okrzyki przeznaczone dla psów domowych czy nagły huk wystrzału mogą bowiem wywołać nieprzewidywalny stres u dzikiego zwierzęcia i sprawić, że zachowa się w sposób nieprzewidywalny i niebezpieczny. Początkowe relacje przekazywane PAP sugerowały, że kot – ponieważ nie uciekł w panice przed hałasem – jest najprawdopodobniej stary i przygłuchy. Biolodzy szybko obalili ten mit. Pumę można zobaczyć na innym, późniejszym nagraniu wykonanym przez myśliwego. Wszystko działo się w nocy z 6 na 7 lipca 2026 roku. To ciekawość, nie głuchota Okazało się, że kot nie uciekł przed myśliwym bo… był go po prostu ciekawy. Eksperci zajmujący się dużymi ssakami, stwierdzili po analizie wideo, że mamy do czynienia z bardzo młodym, zaledwie kilkumiesięcznym osobnikiem. Świadczą o tym specyficzne detale budowy: białe wargi z ciemnym obrysem oraz wyraźne cętki na sierści. U tego gatunku plamki pełnią funkcję ewolucyjnego kamuflażu i zazwyczaj całkowicie zanikają między 6. a 8. miesią…

shutterstock2563432573-cb9f978.jpg
width: 3000
height: 2000

Skandal wokół ostatniej firmy wielorybniczej na Islandii. Obsceniczne gesty i hymn nad ciałem wieloryba
type: item
date: 2026-07-10T06:50:23.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: islandia
subject: polowanie
subject: wieloryby
description: Stacja wielorybnicza firmy Hvalur hf. znalazła się w centrum skandalu obyczajowego, który wywołał falę krytyki w całej Islandii. Pracownicy firmy, wiedząc że są filmowani przez aktywistów, dopuścili się prowokacyjnych i niesmacznych zachowań.
encoded: Hvalur hr. to ostatnia działająca na Islandii firma wielorybnicza. Jej działania od lat są przedmiotem gorących sporów na wyspie i poza nią. Polowania na wieloryby są bacznie obserwowane przez aktywistów, którzy dążą do ich ostatecznego zakazu. Kilka dni temu w firmie doszło do skandalicznych zachowań pracowników przy ciele martwego wieloryba. Obsceniczne zachowanie i profanacja hymnu Do incydentu doszło podczas wyładunku upolowanego płetwala zwyczajnego ze statku Hvalur 8. Jeden z młodych pracowników dopuścił się prowokacyjnego zachowania, wykonując obsceniczne gesty z wykorzystaniem narządów płciowych martwego zwierzęcia w stronę operatora kamery portalu Vísir. Jakby tego było mało, podczas rozbioru tuszy wieloryba pracownicy puścili hymn narodowy Islandii, co według doniesień miało odbywać się za wiedzą kierownictwa stacji. Wydarzenia te stanowczo potępiła minister przemysłu Hanna Katrín Friðriksson, uznając je za absolutnie niedopuszczalne. Dochodzenie urzędu i presja aktywistów Atmosfera wokół firmy Hvalur hf. jest napięta. Wynika to nie tylko z bulwersującego zachowania personelu, ale i z trwającego dochodzenia Islandzkiego Urzędu ds. Żywności i Weterynarii (MAST). Służby badają sprawę z czerwca 2026 roku, kiedy to postrzelony wieloryb konał przez blisko pół godziny. Organizacje prozwierzęce oraz aktywiści związani z Paulem Watsonem, których statek „Bandero” obserwuje działania firmy na wodach Islandii, domagają się natychmiastowego cofnięcia licencji na połowy. Watson to kontrowersyjny kanadyjski obrońca morskiej przyrody, założyciel organizacji Sea Shepherd Conservation Society. Hvalur hf.: biznesowe imperium jednej rodziny Firma Hvalur hf. to potężne przedsiębiorstwo, założone w 1947 roku w Reykjavíku przez Loftura Bjarnasona i Vilhjálmura Árnasona. Jego nazwa w języku islandzkim oznacza po prostu „wieloryb”. Dziś to wielobranżowe konsorcjum, posiadające udziały w kluczowych krajowych przedsiębiorstwach, takich jak Arion Bank, technologiczny potentat Marel,…

hvalur-islandia-fab10e6.jpg
width: 1335
height: 900

Zmiany klimatu kurczą mózgi najinteligentniejszych zwierząt oceanu. To pierwsza taka anomalia, ale będą kolejne
type: item
date: 2026-07-10T06:01:56.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: głowonogi
subject: mózg
subject: oceany
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Głowonogi to podwodni geniusze, których – przez naszą „ssakocentryczność” – zupełnie nie doceniamy. Okazuje się jednak, że inteligencja nie wystarcza: postępujące zakwaszenie oceanów stanowi dla nich niewidzialne, śmiertelne zagrożenie. Z najnowszych badań wynika, że rosnące stężenie dwutlenku węgla w morskiej wodzie sprawia, że mózgi kałamarnic dosłownie kurczą się o połowę.
encoded: To przerażające zjawisko uderza przede wszystkim w obszary odpowiedzialne za wzrok i interpretację bodźców wizualnych, co w dalszej perspektywie może doprowadzić do zagłady jednych z najbardziej fascynujących zwierząt na Ziemi. Choć dotychczas biolodzy przyglądali się głównie blaknięciu raf koralowych, najnowszy projekt badawczy skupia się na neurologicznych ofiarach kryzysu. Nie mieliśmy o nich pojęcia. Podwodny geniusz w niebezpieczeństwie Przedstawiciele podgromady płaszczoobrzękich (Coleoidea), do których należą m.in. kałamarnice, są powszechnie uznawani za najbystrzejsze bezkręgowce naszej planety. Ich niesamowicie rozwinięty układ nerwowy sprawia, że pod względem liczby neuronów dorównują psom (posiadają ich około pół miliarda). Niestety, ta ewolucyjna przewaga okazała się niezwykle wrażliwa na antropogeniczne zmiany klimatyczne. Kałamarnice nie przewidziały działalności ludzi. Podczas niedawnej konferencji Society for Experimental Biology we Florencji zaprezentowano bardzo niepokojące wyniki badań. Dr Garett Allen z kanadyjskiego Acadia University oraz dr Yung-Che Tseng z tajwańskiej Academia Sinica postanowili sprawdzić, jak kałamarnice wielkopłetwe (Sepioteuthis lessoniana) poradzą sobie w świecie niedalekiej przyszłości. W tym celu umieścili świeżo wyklute młode w dwóch specjalnych zbiornikach. Pierwszy symulował obecne warunki oceaniczne o naturalnym pH 8,2. Drugi zbiornik odzwierciedlał zakwaszenie oceanu prognozowane na rok 2100 (pH 7,8), wynikające z drastycznie rosnącej emisji CO2. „Znikająca” połowa mózgu Po 90 dniach trwania eksperymentu badacze wykorzystali zaawansowane obrazowanie rezonansem magnetycznym (dMRI), by precyzyjnie zajrzeć do wnętrza głów zwierząt. Wyniki wprawiły ich w osłupienie. – Od razu zauważyłem, że ich mózgi są o połowę mniejsze. Musiałem wręcz sprawdzić oprogramowanie diagnostyczne, by wykluczyć błąd maszyny – relacjonował zaskoczony dr Allen. Skanowania potwierdziły najgorsze obawy: w silnie zakwaszonym środowisku objętość mó…

GettyImages-1436978627-b10d895.jpg
width: 6072
height: 4048

Grecja walczy z niebezpieczną inwazją. Te ryby potrafią przegryźć metal i są śmiertelnie trujące
type: item
date: 2026-07-09T12:46:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: grecja
subject: inwazja
subject: morze śródziemne
subject: ryby
description: Grecja walczy z inwazją toksycznej rozdymki. Wyposażony w silne szczęki drapieżnik może zadać głębokie rany, niszczy sieci, a jego mięso zawiera zabójczą tetrodotoksynę. Władze instalują kilometry morskich barier i płacą rybakom za każdą złowioną sztukę.
encoded: Grecja stoi w obliczu narastającego wyzwania, spowodowanego inwazją toksycznych ryb Lagocephalus sceleratus, z rodzaju rozdymkowatych. Gatunek ten, naturalnie występujący w regionie Indo-Pacyfiku, przedostał się do Morza Śródziemnego przez Kanał Sueski, przyciągnięty rosnącymi temperaturami. Ryby te rozprzestrzeniły się od Cypru aż po wybrzeża Włoch i Hiszpanii, stając się trwałą, choć niebezpieczną częścią ekosystemu śródziemnomorskiego. Groźna rozdymka kolonizuje Morze Śródziemne Lagocephalus sceleratus posiada twarde i silne, przypominające dziób szczęki, zdolne do przegryzania kości, a nawet metalu. W czerwcu grecki Czerwony Krzyż wydał oficjalne ostrzeżenie publiczne, zalecając natychmiastową pomoc medyczną w przypadku ugryzienia, ponieważ może ono powodować głębokie rany, a co za tym idzie silne krwawienie. Sytuację pogarsza fakt, że mięso ryby zawiera bardzo groźną tetrodotoksynę. Spożycie tej ryby może być śmiertelne nie tylko dla naturalnych drapieżników, ale także dla ludzi – takie przypadki już zdarzały się m.in. w Egipcie, Izraelu i Turcji. Słynna ryba fugu także należy do rozdymkowatych. Grecja instaluje pływające bariery Lokalne greckie władze w regionie Eubei podjęły bezprecedensowy krok, instalując pływające bariery morskie. Pierwszy taki system zamontowano w Chalkidzie. Wiceburmistrz Antonis Spanos podkreślił, że „lepiej dmuchać na zimne”, a bezpieczeństwo plażujących i kąpiących się ludzi jest najważniejsze. System składa się z wytrzymałych, gęstych siatek zakotwiczonych w dnie, które mają chronić kąpieliska nie tylko przed najeżkami – także przed parzącymi meduzami i odpadami. Docelowo w regionie ma pojawić się około 7 km takich barier, a koszt zabezpieczenia pierwszych sześciu plaż wyniósł około 367 000 euro. Grecja będzie płacić za schwytanie rozdymki Równolegle grecki rząd, korzystając z funduszy unijnych, uruchomił program strategicznych dopłat, mający na celu kontrolę populacji tego gatunku. Minister Margaritis Schinas ogłosił system nagród, …

rozdymka-b192f69.jpg
width: 1350
height: 900

Czarny kot w legendach świata. Bardzo często zwiastował szczęście, nie pecha
type: item
date: 2026-07-09T09:07:55.000Z
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: historia
subject: koty
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: zabobony
description: Czarne koty od wieków wzbudzały emocje i prowokowały wyobraźnię. W jednych kulturach widziano w nich zwiastuny nieszczęścia, w innych — opiekunów domu, talizmany szczęścia i strażników przed złymi mocami.
encoded: W tym artykule: Czarny kot we Francji i w Europie Kot Maneki-neko w Japonii Czarny kot w Anglii Czarny kot w Ameryce Czarne koty na świecie Kot na morzu Kot sprzymierzeńcem marynarzy Kot maskotką okrętów Obsesje francuskich marynarzy Moce ezoteryczne i terapeutyczne Czarny kot to zwierzę niepospolite, na przestrzeni wieków przeżywał mnóstwo przygód. Istnieje w legendach krajów z całego świata i bez wątpienia jest to kot inny niż wszystkie. 5 kocich cech według naukowców. Sprawdź, czy twój kot ma choć jedną z nich Biolodzy wyróżnili 5 typów kocich charakterów. Które rasy kotów są najbardziej strachliwe? Czarny kot we Francji i w Europie W wielu francuskich regionach – w Zagłębiu Paryskim, w Żyrondzie, w regionie Loara – Atlantyk czy na Południu – tam najczęściej uważano, że czarny kot przynosi szczęście mieszkańcom domu, w którym żyje. A kiedy czarny kot kichnie w pobliżu panny młodej, w dzień ślubu, małżeństwo będzie szczęśliwe. W Béarn (historyczna prowincja w południowo–zachodniej Francji – przyp. tłum.) wierzono, że czarny kot dlatego przynosi szczęście, bo ma nadprzyrodzoną moc odganiania złych czarów. W Dolnej Bretanii opowiadano, że jeśli czarny kot ma choć jeden biały włos, to włos ten będzie szczególnie cennym talizmanem dla tego, kto go wyrwie. W Burbonii (region historyczny w centrum Francji, dzisiaj część Owernii – przyp. tłum.) w środku Francji pokutuje przesąd, że jeśli czarny kot umości się na kolanach kobiety w ciąży i mrugnie trzy razy, na świat przyjdzie chłopiec. W Wogezach, aby myśliwy niecelnie strzelał wystarczy ukryć w jego myśliwskiej torbie lewą łapę czarnego kota. Nader często jednak tradycje i zwyczaje idą wbrew logice... Trzeba zabić jedno zwierzę, żeby uratować inne. W Owernii sądzono, że spotkanie czarnej kotki przy pełni księżyca to dobra wróżba, bowiem istnieje duże prawdopodobieństwo, że wasza sakiewka napełni się złotem. W Szkocji wałęsający się czarny kot, który schroni się na dachu domostwa, przynosi mieszkańcom dobrobyt i szczęści…

czarny-kot-34da58c.jpg
width: 8658
height: 5775

Polska w objęciach cyklonu Bernadette. Porywy wiatru do 120 km/godz., ewakuacje obozów i zamknięte molo
type: item
date: 2026-07-08T09:22:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: NatGeoBN
subject: pogoda
subject: pomorze
description: Niż Bernadette przyniósł gwałtowne załamanie pogody na północy Polski. Nad Bałtykiem trwa sztorm, a porywy wiatru mogą sięgać nawet 120 km/godz. Na Pomorzu służby notują dziesiątki interwencji, zamknięto molo w Brzeźnie, a w Krynicy Morskiej ewakuowano ok. 400 dzieci z obozu harcerskiego.
encoded: W środę 8 lipca północ Polski znalazła się pod wpływem głębokiego układu niskiego ciśnienia, nazwanego Bernadette. Nad Bałtykiem trwa sztorm, a w pasie nadmorskim porywy wiatru przekraczają lokalnie 100 km/godz. i mogą dochodzić do 120 km/godz. Najbardziej narażone są rejony Zatoki Gdańskiej i Puckiej, Pobrzeża Gdańskiego, Mierzei Wiślanej i Żuław. W regionie wprowadzono ograniczenia, a służby prowadzą dziesiątki interwencji. „Lipcopad” w całym kraju, nad Bałtykiem sztorm Bernadette nie jest zwykłym spadkiem ciśnienia, który przynosi krótkotrwały deszcz. To bardzo dynamiczny, głęboki niż, określany jako cyklon umiarkowanych szerokości geograficznych. W takim układzie powietrze w atmosferze układa się w rozległą spiralę, a różnice ciśnienia działają jak silnik napędzający wiatr. Skutki są poważne: porywisty wiatr idzie w parze z opadami deszczu, ochłodzeniem i burzami. W kraju warunki są zróżnicowane, ale to północ i wschód odczuwają je najmocniej. Na Podlasiu temperatury w środę mogą sięgnąć najwyżej około 12 stopni Celsjusza, co jest aurą raczej jesienną, niż letnią. Gdzie wieje najmocniej i dlaczego grozi nam cofka? Najtrudniejsza sytuacja utrzymuje się na wybrzeżu. Ostrzeżenia obejmują obszary od Koszalina po okolice Elbląga, a w rejonach przylegających do Zatoki Gdańskiej IMGW wydał alerty najwyższego, trzeciego stopnia. Szczególnie mocno wskazywane są powiaty pucki i nowodworski. W praktyce oznacza to realne ryzyko szkód: łamanych gałęzi, powalonych drzew, utrudnień komunikacyjnych i przerw w dostawach energii. Warto zrozumieć jeszcze jedno zagrożenie charakterystyczne dla sztormów: cofkę. To sytuacja, w której silny wiatr „wciska” wodę morską w ujścia rzek i kanały, a poziom wód zaczyna rosnąć od strony morza. Na Pomorzu przekroczone pozostają stany ostrzegawcze nad Zatoką Gdańską i na Martwej Wiśle, a poprawa spodziewana jest w czwartek, 9 lipca. Pomiary i prognozy pokazują skalę zjawiska. W Rozewiu odnotowano prawie 100 km/godz., a w strefie Zatoki Gdańskiej…

cyklon.bernadette-8897fad.jpg
width: 1378
height: 669

Mogą zatruć morza, ale bez nich nie byłoby tlenu. Sinice zmieniły historię życia na Ziemi
type: item
date: 2026-07-07T13:28:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ewolucja
subject: sinice
subject: tlen
subject: życie
description: Sinice kojarzą nam się z zamkniętymi kąpieliskami i zielonym kożuchem na wodzie. Ale te mikroskopijne organizmy mają też drugie oblicze. Zawdzięczamy im powietrze pełne tlenu, powstanie roślin i ewolucję wielokomórkowego życia na Ziemi.
encoded: Spis treści: Sinice: architekci atmosfery i najstarsze organizmy na Ziemi Nie do końca bakterie, prawie rośliny – osobliwa budowa sinic Pływające mistrzynie łapania azotu Sinice to tysiące różnorodnych gatunków Światowy problem zakwitów wód – największe zagrożenie ze strony sinic Od suplementów po loty w kosmos. Wielki potencjał sinic Sinice (cyjanobakterie) to jedna z najbardziej fascynujących i kluczowych grup organizmów na Ziemi. Są to samożywne bakterie, które jako pierwsze organizmy w historii naszej planety wykształciły zdolność do fotosyntezy. Choć początkowo uważano je za należące do roślin glony, współczesna nauka klasyfikuje je jako prokarionty, czyli pozbawione jądra komórkowego, jednokomórkowe mikroorganizmy. Bez sinic nie byłoby na Ziemi ani tlenu, ani roślin. Mimo, że słyszymy o nich głównie w kontekście toksycznych zakwitów wód, np. Bałtyku, sinice są fascynującymi, wszechstronnymi organizmami. Trwają badania nad wykorzystaniem ich m.in. jako biopaliw, żywności, nawozów a nawet w podróżach kosmicznych. Sinice: architekci atmosfery i najstarsze organizmy na Ziemi Sinice są uznawane za najstarsze znane formy życia. Zachowały się w zapisach kopalnych w postaci tzw. stromatolitów, datowanych na ponad 3,5 miliarda lat. Ich rola w kształtowaniu ziemskiej biosfery jest absolutnie kluczowa. Około 2,4 miliarda lat temu, dzięki ciągłej produkcji tlenu jako produktu ubocznego fotosyntezy, doprowadziły do tzw. katastrofy tlenowej. Proces ten przekształcił pierwotną, beztlenową atmosferę Ziemi w powietrze, jakie znamy dzisiaj, co pchnęło ewolucję na zupełnie nowe tory i ostatecznie doprowadziło do powstania organizmów wielokomórkowych. Kolejnym fundamentalnym wkładem sinic w historię życia jest endosymbioza. Uważa się, że chloroplasty w roślinach i glonach powstały w wyniku wchłonięcia wolno żyjących sinic. Dowodzą tego liczne podobieństwa strukturalne i genetyczne, takie jak obecność własnego, kolistego DNA i rybosomów typu bakteryjnego wewnątrz chloroplastów. Cz…

sinice-8e44998.jpeg
width: 3070
height: 2068

Syberyjskie „wrota do piekieł" uchylają się coraz szerzej. Krater Batagajka cały czas rośnie
type: item
date: 2026-07-07T10:30:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: depresja
subject: odkrycia
subject: syberia
subject: Wolny czas
description: Największa na świecie depresja na obszarze wieloletniej zmarzliny cały czas rośnie. Właśnie się okazało, że krater Batagajka powiększa się każdego roku w znaczący sposób.
encoded: W tym artykule: Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duże są „wrota do piekieł”? Co to jest wieloletnia zmarzlina? Ten gigantyczny otwór w ziemi znajduje się w północnej Jakucji, w Rosji. Miejscowi nazywają go „wrotami do piekieł”. Oficjalna nazwa depresji to krater Batagajka – od przepływającej niedaleko rzeki, prawego dopływu Jany. „Wrota” dzieli 10 km od miasta Batagaj i ok. 660 km od Jakucka. Krater został po raz pierwszy wypatrzony na zdjęciach satelitarnych w 1991 r. Od tego czasu budzi żywe zainteresowanie naukowców. Nie bez powodu. W wyniku zapadnięcia się części zbocza odsłoniły się warstwy wieloletniej zmarzliny pochodzące aż sprzed 650 tys. lat. To najstarsza wieloletnia zmarzlina na Syberii i druga pod względem wieku na całym świecie. Co ciekawe, „wrota do piekieł” wcale nie są stabilne. Najnowsze badania wykazały, że każdego roku rosną aż o ok. milion metrów sześciennych. Odpowiada za to szybkie topnienie wieloletniej zmarzliny. Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duża jest ta depresja? To zapadlisko długości kilometra, mające 50–100 m głębokości. Jego brzegi regularnie się wykruszają, w wyniku czego ziemia osuwa się do wnętrza krateru. W ten sposób „wrota do piekieł” dosłownie się poszerzają. Ściany depresji cofają się nawet o 12 m rocznie. To bardzo dużo. Na Syberii – albo szerzej, w Arktyce – jest sporo tego rodzaju kraterów powstających na skutek topienia się wieloletniej zmarzliny. Jednak w porównaniu z nimi Batagajka pozostaje wyjątkowa. Tempo jej poszerzania się jest bezprecedensowe. Naukowcy podejrzewają, że depresja utworzyła się w latach 60. poprzedniego wieku. W 2014 r. miała już 790 m. Od tego czas zaś urosła o całe 200 m. Jak duże są „wrota do piekieł”? To, że depresja stopniowo się rozrasta, samo w sobie nie jest niczym nowym. Latem zeszłego roku potwierdzono to dzięki obserwacjom prowadzonym z drona. Jednak teraz badacze po raz pierwszy precyzyjnie oszacowali, o jaką objętość powiększa się Batagajka. Udało się to zrobić dzięki anal…

krater-Batagajka-f9493e3.png
width: 2160
height: 1440

Na Grenlandii odkryto wirusy większe od bakterii, które mogą uratować nas przed katastrofą
type: item
date: 2026-07-07T08:09:12.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: globalne ocieplenie
subject: grenlandia
subject: klimat
subject: lodowce
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: wirusy
subject: zmiany klimatyczne
description: Podczas gdy światowa uwaga skupia się na tempie, w jakim Arktyka traci pokrywę lodową, międzynarodowy zespół badawczy dokonał na Grenlandii nieoczekiwanego odkrycia. Po raz pierwszy na powierzchni tamtejszego lądolodu zidentyfikowano aktywne gigantyczne wirusy. Te mikroskopijne monstra, wielkością przewyższające większość znanych bakterii, koegzystują z polarnymi algami. Odkrycie to rewolucjonizuje naszą dotychczasową wiedzę o kriofilu i odsłania zupełnie nowy, naturalny mechanizm biologiczny, który może bezpośrednio wpływać na tempo topnienia lodowców, a tym samym na dynamikę globalnego ocieplenia.
encoded: Spis treści: Megawirusy wkraczają do akcji. Co odkryto w arktycznym lodzie? Wojna mikrobów na powierzchni lądolodu – dlaczego to ważne? Nowe perspektywy badań. Co zmieniło się od czasu odkrycia? Lądolód Grenlandii, drugi co do wielkości rezerwuar słodkiej wody na Ziemi, dotychczas postrzegany był jako surowa, abiotyczna pustynia. Ostatnie lata przyniosły jednak rewolucję w biologii polarnej, udowadniając, że te ekstremalne obszary tętnią mikroskopijnym życiem. Najbardziej spektakularnym tego dowodem jest zidentyfikowanie tam aktywnych gigantycznych wirusów, których niezwykłe właściwości biochemiczne mogą trzymać w ryzach procesy odpowiedzialne za gwałtowne podnoszenie się poziomu światowych oceanów. Megawirusy wkraczają do akcji. Co odkryto w arktycznym lodzie? Tradycyjnie wirusy postrzegane są jako skrajnie uproszczone cząstki zakaźne – zaledwie paski materiału genetycznego zamknięte w białkowym kapsydzie (czyli specjalnym płaszczu białkowym), niezdolne do samodzielnego metabolizmu. Gigantyczne wirusy (należące do typu Nucleocytoviricota) całkowicie burzą ten paradygmat. Osiągają rozmiary rzędu 2,5 mikrometra (dla porównania standardowy wirus, np. grypy, mierzy zaledwie od 20 do 200 nanometrów) i posiadają ogromny genom składający się z nawet 2,5 miliona par zasad. O odkryciu innych gigantycznych wirusów, tym razem w Japonii, pisaliśmy wcześniej w tym roku. Analiza próbek pobranych z tzw. ciemnego lodu, czerwonego śniegu oraz kriokonitów (otworów ablacyjnych wypełnionych osadem) wykazała obecność specyficznych markerów genetycznych tych struktur. Kluczowym przełomem było jednak wyizolowanie z próbek cząsteczek mRNA. Obecność matrycowego kwasu rybonukleinowego stanowi bezpośredni, empiryczny dowód na to, że wirusy te są w tym środowisku żywe i wykazują aktywność transkrypcyjną. Posiadają one rzadką u wirusów zdolność do samodzielnej naprawy, replikacji oraz translacji własnego DNA, co stawia je biologicznie o krok bliżej organizmów komórkowych. Wojna mikrobów na pow…

grenlandia-lod-GettyImages-2162493423-e13b29d.jpg
width: 5280
height: 3956

W 18 godzin urósł do najwyższej kategorii. Supertajfun Bavi zagraża milionom ludzi w Azji
type: item
date: 2026-07-07T06:01:24.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: azja
subject: cyklon
subject: klimat
subject: pogoda
description: Supertajfun Bavi, z wiatrem osiągającym 300 km/godz., pustoszy terytoria USA na Pacyfiku. Żywioł, napędzany przez zjawisko El Niño, przeszedł nad wyspą Rota i sparaliżował Guam. Teraz to meteorologiczne monstrum zmierza w kierunku Azji.
encoded: Jeden z najpotężniejszych cyklonów tropikalnych 2026 roku uderzył z niszczycielską siłą w terytoria zależne USA na Pacyfiku, osiągając najwyższą kategorię skali Saffira-Simpsona. Żywioł spustoszył Wyspy Mariańskie, a teraz przemieszcza się na zachód, zagrażając gęsto zaludnionym rejonom Azji: Chinom i Tajwanowi. Katastrofalne skutki uderzenia Bavi w Mariany Najbardziej niszczycielskie uderzenie żywiołu odnotowano na wyspie Rota, zamieszkanej przez około dwa tysiące osób, nad którą w poniedziałek rano przeszło oko cyklonu. Wiatr wiejący z prędkością dochodzącą do 290 km/godz. spowodował tam ogromne zniszczenia w infrastrukturze. Lokalne władze donoszą o powaleniu masztów telekomunikacyjnych oraz poważnych uszkodzeniach budynków. Narodowa Służba Meteorologiczna (NWS) wydała dramatyczne ostrzeżenie, że bezpośrednie uderzenie Bavi może uczynić wyspę niezdatną do zamieszkania przez wiele tygodni, a większość domów bez odpowiednich zabezpieczeń straci dachy lub ściany. Mieszkańcom nakazano przeniesienie się do wewnętrznych pomieszczeń budynków. Guam i bazy wojskowe USA o krok od katastrofy Bavi sparaliżował też wyspę Guam, oddaloną o około 80 km na południe od Roty, gdzie znajdują się kluczowe amerykańskie obiekty wojskowe, m.in. baza lotnicza Andersen oraz port marynarki wojennej. Choć oko cyklonu nie przeszło bezpośrednio nad Guamem, wyspa odczuła wiatry o sile huraganu pierwszej kategorii, które powalały drzewa i zablokowały kluczowe drogi. Wojsko ogłosiło najwyższy stopień gotowości, chroniąc strategiczne zasoby, w tym bombowce B-1 i B-52 oraz pięć okrętów podwodnych. Sytuację w regionie pogarsza fakt, że sąsiednie wyspy, Saipan i Tinian, wciąż zmagają się ze skutkami supertajfunu Sinlaku z kwietnia 2026 roku, a nadejście Bavi spowodowało kolejne przerwy w dostawach prądu i ulewne deszcze, sięgające lokalnie ponad 50 cm. Błyskawiczny wzrost siły Bavi ma związek z El Niño Meteorolodzy zwracają uwagę na niezwykle szybki rozwój tajfunu. Bavi uformował się pod koniec czer…

bavi-7dc4a59.png
width: 1250
height: 792

Bałtyk bije niepokojący rekord. Eksperci alarmują: „Nie chcieliśmy w to uwierzyć”
type: item
date: 2026-07-06T11:11:12.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: morze bałtyckie
subject: sinice
subject: zmiany klimatyczne
description: Upały uderzyły w Bałtyk ze zdwojoną siłą: toksyczne sinice pojawiły się na polskim wybrzeżu rekordowo wcześnie. Eksperci ostrzegają, że toksyny produkowane przez gatunek Nodularia spumigena niszczą wątrobę, a w polskim prawie zieje niebezpieczna luka.
encoded: Zmiany klimatyczne silnie wpływają na ekosystem Morza Bałtyckiego, co objawia się między innymi gwałtownym przyspieszeniem procesów biologicznych w jego wodach. Jednym z najbardziej uciążliwych i niebezpiecznych zjawisk jest zakwit sinic, które w ostatnich latach pojawiają się na polskim wybrzeżu coraz wcześniej. Ten rok jest rekordowy – sinice „zakwitły” już w czerwcu. Rekordowo wczesny zakwit sinic w Bałtyku Tegoroczny zakwit sinic w Bałtyku nastąpił wyjątkowo wcześnie – pierwsze obserwacje odnotowano już w połowie czerwca. Do tej pory podczas najczęstszym terminem był dopiero lipiec lub sierpień. Szczegółowe dane na ten temat w rozmowie z PAP przedstawiła dr Justyna Kobos z Zakładu Biotechnologii Morskiej Wydziału Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego. Biolożka od lat monitoruje te procesy i prezentuje wyniki badań na międzynarodowych spotkaniach grup roboczych ICES oraz Międzyrządowej Komisji Oceanograficznej UNESCO. Według ekspertki, postępujące ocieplenie klimatu sprawia, że wody przybrzeżne nagrzewają się szybciej, co bezpośrednio wydłuża cykl rozwojowy sinic. – Gdy zakwit pojawił się w ubiegły piątek, to nie chcieliśmy w to uwierzyć. W 2021 r. pojawił się 30 czerwca i to też nam się wydawało bardzo wcześnie – mówi badaczka. Wygląda na to że tak wczesne incydenty stają się nową normą. Jeden gatunek, jedna toksyna W przeciwieństwie do wód śródlądowych, takich jak jeziora, gdzie różnorodność gatunkowa cyjanobakterii jest znacznie większa, w Bałtyku za masowe zakwity odpowiada jeden gatunek – Nodularia spumigena. To jednak nie znaczy, że zagrożenie w morzu jest mniejsze. Ten gatunek produkuje i emituje do środowiska nodularynę, czyli związek z grupy hepatotoksyn, które działają niszcząco na komórki wątroby i mogą prowadzić do jej poważnego uszkodzenia. Inne gatunki fitoplanktonu zdolne do wytwarzania niebezpiecznych toksyn (np. okrzemki i bruzdnice), pojawiają się u polskich wybrzeży rzadko. Stanowią zagrożenie głównie na obszarach pełnomorskich. Sini…

sinice-787924e.jpeg
width: 3992
height: 2242

Potężne drapieżniki nad Polską. Co sprowadza je do naszego kraju?
type: item
date: 2026-07-05T11:45:49.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona gatunkowa
subject: ptaki
description: Sępy nad Polską? Choć brzmi to niewiarygodnie, te potężne ptaki padlinożerne regularnie sprawiają nam niespodzianki i sporadycznie pojawiają się nad naszym niebem. Ostatnie, sensacyjne wizyty rzadkich gości z południa Europy elektryzują nie tylko ornitologów. Które gatunki sępów można spotkać w Polsce i jak doszło do najciekawszych, wyjątkowych obserwacji? Sprawdzamy.
encoded: Spis treści Najnowsza obserwacja przedstawiciela sępów w Polsce Orłosęp brodaty Sęp płowy Sęp kasztanowaty Ścierwnik biały W Europie występują cztery gatunki sępów, z których wszystkie są w Polsce obserwowane jedynie sporadycznie. Należą do nich: orłosęp brodaty, sęp płowy, sęp kasztanowaty oraz ścierwnik biały. Żaden z tych gatunków nie przystępuje do lęgów w naszym kraju – wszystkie mają status gatunków zalatujących, stwierdzanych jedynie okazjonalnie. Najnowsza obserwacja przedstawiciela sępów w Polsce Ostatnie najnowsze stwierdzenie przedstawiciela sępów w Polsce miało miejsce niedawno na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Był to młody orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus), który wykluł się 12 lutego 2025 roku w ogrodzie zoologicznym w Ostrawie (w Czechach), a 17 maja został wypuszczony na wolność w górach Stara Płanina w Bułgarii w ramach programu reintrodukcji gatunku. Przed dotarciem nad Bałtyk ptak przebywał przez około dwa tygodnie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, a następnie przeleciał przez znaczną część Polski. W dalszej wędrówce wzdłuż wybrzeża dotarł na teren Słowińskiego Parku Narodowego, gdzie został odnotowany w czerwcu 2026 r. Według danych obowiązujących do połowy 2024 r. orłosęp brodaty był oficjalnie stwierdzony w naszym kraju zaledwie pięć razy w historii awifauny Polski. Orłosęp brodaty Orłosęp brodaty jest jedynym gatunkiem ptaka, którego dieta w zdecydowanej większości opiera się na kościach, stanowiących ok. 85% pożywienia. Kości pochodzą od takich zwierząt jak koziorożce, kozice, jelenie i zwierzęta domowe, np. owce. Energię czerpie głównie z organicznych składników kości: kolagenu oraz tłuszczów. Ptak ten niegdyś występował we wszystkich pasmach górskich Europy Południowej – od zachodniej Hiszpanii po Bałkany. Jest najrzadszym gatunkiem sępa w Europie – populację ocenia się na ok. 600–900 par lęgowych. W XIX i XX w. był intensywnie tępiony, a w połączeniu ze spadkiem liczebności dzikich roślinożerców górskich oraz zmianami w p…

AdobeStock433950911-d092326.jpeg
width: 4527
height: 3018

Czy parasol przyciąga pioruny? 7 faktów i mitów o burzy, które mogą uratować życie
type: item
date: 2026-07-05T07:14:14.000Z
creator: Gabriela Celińska
subject: Przyroda
subject: bezpieczeństwo
subject: burza
subject: piorun
subject: pogoda
subject: przyroda
description: Okres od maja do września to czas, w którym aktywność burzowa znacząco się nasila. Alerty RCB i radary burzowe to pierwsze źródła rzetelnej informacji, kiedy nastąpi załamanie pogody i jak silne będzie. Poza ich śledzeniem warto jednak wiedzieć, jak się zachować, gdy burza spotka nas w lesie, na górskim szlaku, a nawet we własnym domu. Zwłaszcza, że na ten temat pojawia się wiele sprzecznych informacji.
encoded: Burza kojarzy się głównie z intensywnym deszczem, silnym wiatrem i hałasem, dlatego często jest lekceważona. Tymczasem w Polsce w wyniku porażenia piorunem ginie zwykle kilka osób rocznie, a rannych zostaje jeszcze więcej. Mało mówi się również o tym, że wyładowanie nie musi uderzyć bezpośrednio w człowieka, aby spowodować ciężkie obrażenia. Prąd może rozchodzić się po ziemi, przechodzić z pobliskich obiektów albo przenosić się przez instalacje. Dlatego warto znać nie tylko podstawowe zasady bezpieczeństwa, lecz także najczęstsze mity związane z nim podczas burzy. 1. Czy parasol przyciąga pioruny? To, że parasol przyciąga pioruny, jest często powielanym mitem, chociaż jak wiele mitów, niesie ze sobą część prawdy. Piorun nie wybiera celu tak, jak magnes przyciąga metal. Ryzyko rośnie jednak wtedy, gdy człowiek znajduje się na otwartej przestrzeni i staje się jednym z najwyższych punktów w okolicy. Rozłożona parasolka może dodatkowo podwyższyć sylwetkę, a jej metalowe elementy przewodzą prąd. Dlatego podczas burzy, z parasolem czy bez niego, należy unikać otwartych przestrzeni, takich jak pole, plaża, łąka, a nawet odsłonięty chodnik. Najlepszym rozwiązaniem jest szybkie wejście do budynku lub samochodu z twardym dachem. 2. Klatka Faradaya, czyli samochód podczas burzy Często mówi się, że samochód jest jednym z najbezpieczniejszych schronień podczas burzy. Niektórzy błędnie przypisują tę ochronę gumowym oponom. To nie one ją zapewniają, lecz przede wszystkim metalowa karoseria, która działa podobnie do klatki Faradaya. Prąd z wyładowania może spłynąć po zewnętrznej części pojazdu, omijając wnętrze. Aby było to możliwe, samochód powinien mieć twardy dach i zamknięte okna. Osoba znajdująca się wewnątrz nie powinna dotykać metalowych elementów oraz sprawdzić, czy pojazd nie stoi w pobliżu drzew, słupów albo linii energetycznych. 3. Czy piorun może wpaść przez okno? Sytuacja, w której piorun „wpada” przez okno, jest niezwykle rzadka. Nie oznacza to jednak, że stanie przy …

burza-GettyImages-504591709-f2b4ea7.jpg
width: 2974
height: 1979

Na Antarktydzie powstał lodowy skarbiec. Ma ocalić pamięć topniejących lodowców
type: item
date: 2026-07-03T16:00:32.000Z
creator: Natalie Berry
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: globalne ocieplenie
subject: lodowce
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Lodowce topnieją, a wraz z nimi znika bezcenny zapis dawnych klimatów. Dlatego naukowcy stworzyli na Antarktydzie Sanktuarium Pamięci Lodu – naturalny skarbiec, w którym przechowywane będą rdzenie lodowe z najbardziej zagrożonych lodowców świata. To próba ocalenia tysięcy lat historii klimatu Ziemi dla przyszłych pokoleń badaczy.
encoded: Spis treści: Lodowce przechowują historię klimatu Ziemi Sanktuarium Pamięci Lodu to plan awaryjny dla nauki Budowa naturalnej chłodni Dlaczego wybrano wnętrze Antarktydy? Kto będzie miał dostęp do lodowych archiwów? Ostatnie pokolenie, które może ocalić pamięć lodu Zeszłej zimy, po trwającym 50 dni rejsie oceanicznym z wybrzeży Włoch na Płaskowyż Antarktydy Wschodniej, dwie próbki lodu lodowcowego z Alp Europejskich dotarły do stacji polarnej Concordia na Antarktydzie. Wewnątrz stacji, zarządzanej wspólnie przez Francję i Włochy, próbki trafiły na półki Sanktuarium Pamięci Lodu. To nowe antarktyczne laboratorium wykute w lodowej jaskini działa niczym bankowy skarbiec dla krajobrazów lodowcowych, które wkrótce mogą zniknąć. Będą tu bezpiecznie przechowywane rdzenie lodowe z najbardziej zagrożonych i bogatych w dane lodowców górskich świata, aby umożliwić ich badanie w przyszłości. – To odpowiedzialność, którą dzielimy wszyscy. Ocalenie tych lodowych archiwów to nie tylko obowiązek naukowy, ale i dziedzictwo dla całej ludzkości – mówi Anne-Catherine Ohlmann, dyrektor Fundacji Ice Memory (IMF), organizacji prowadzącej sanktuarium. Lodowce przechowują historię klimatu Ziemi Lodowce działają jak archiwa klimatyczne, zatrzymując gazy, aerozole i zanieczyszczenia z dawnych atmosfer pomiędzy warstwami sprasowanego lodu. Naukowcy mają nadzieję, że dzięki lepszemu zrozumieniu minionych klimatów będą mogli dokładniej prognozować, jak klimat zmieni się w przyszłości. Pierwsze rdzenie – o długości 128 metrów wywiercone na przełęczy Col du Dôme we francuskim masywie Mont Blanc oraz 99 metrów z góry Grand Combin w Szwajcarii – ważą łącznie 1,7 tony. Wkrótce dołączą do nich kolejne rdzenie z Alp Europejskich, a także próbki z Tadżykistanu, Boliwii, Svalbardu i potencjalnie z Rosji. Raport UNESCO prognozuje, że jedna trzecia lodowców znajdujących się na obszarach wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa – w tym w Parku Narodowym Yosemite w USA, w Dolomitach we Włoszech oraz w Parku…

Sanktuarium-Pamieci-Lodu-z-lotu-ptaka-c3f81c8.jpg
width: 3072
height: 1728

Mroczny sekret Bałtyku. Wsiadłem na pokład kutra łowiącego „sieci widmo”
type: item
date: 2026-07-03T14:07:23.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: sieci
subject: wwf
description: Wiatr smaga mi twarz, a pokład kutra miarowo kołysze się pod stopami. Słyszę, że miałem szczęście, bo dzień wcześniej fala bezlitośnie rzucała ludźmi po pokładzie, a ja – szczur lądowy – mogę nawet zaznać trochę słońca. Czegoś jednak nie wiem – kilkadziesiąt metrów pod nami, w lodowatej i ciemnej toni, znajduje się wrak. Nurkowie, którzy właśnie zniknęli pod powierzchnią wody, nie zeszli tam bynajmniej po to, by podziwiać historię. Zeszli, by zmierzyć się z jednym z największych i najbardziej podstępnych zagrożeń dla naszego morza. I ja wziąłem udział w tej niezwykłej, podwodnej misji.
encoded: Miałem okazję na własne oczy zobaczyć, jak wygląda ratowanie Bałtyku w praktyce. Projekt, realizowany przez Fundację WWF Polska oraz markę Novotel, to wieloetapowa operacja rodem z morskiego thrillera. Jak się dowiaduję, inicjatywa ta stanowi polską odsłonę globalnych starań Novotelu na rzecz ochrony oceanów, wdrażanego we współpracy z WWF. Zanim nasza ekipa w ogóle pojawiła się na morzu, dno musiało zostać precyzyjnie zbadane i zmapowane podczas wykonywanych przez oceanografów rejsów sonarowych. Zostałem zaproszony na drugi, weryfikacyjny etap misji. Moim zadaniem było towarzyszenie nurkom, którzy schodzą w głębiny, by z kamerą w ręku namierzyć cel, zanim w trzeciej fazie rozpocznie się ekstremalnie trudne podnoszenie zwałów morderczego plastiku na powierzchnię. Śmiertelna pułapka poza zasięgiem wzroku i wielkie łowy Zaraz po tym, jak nurkowie zniknęli w mrocznej wodzie, usiadłem na pokładzie z Sylwią Migdał-Leszczyńską, specjalistką ds. ochrony ekosystemów morskich WWF Polska. Chciałem zrozumieć, z czym właściwie tu walczymy. Pod powierzchnią kryje się problem, którego nie widać z bałtyckich plaż. – Rybacy po prostu łowiąc, często zahaczają o podwodne zaczepy, na przykład o wraki, których w polskiej części Bałtyku mamy bardzo dużo. Wtedy taka sieć się zrywa. Jeśli jest lekka i pojawia się fala, szybko przesuwa się w inne obszary. Kiedy już zawiśnie w toni, tworzy się z niej ogromna płachta – tłumaczy Migdał-Leszczyńska. Problem polega na tym, że taka zgubiona sieć nie przestaje działać. Przeciwnie – rozpoczyna ciche łowy, a ich skutki mogą rozchodzić się na kolejne poziomy łańcucha pokarmowego. – Przyłowią się w nią na przykład ryby, co jest z kolei zachętą dla foki, żeby te ryby wyjeść. Foka zbliża się do sieci i podczas zdobywania pożywienia również ulega zaplątaniu. Zdarza się, że prowadzi to do ich śmierci. Gdy sieć obciąży się martwymi organizmami, może opaść na dno. W dalszej perspektywie, w miarę rozkładu materii organicznej, może ponownie unosić się w toni…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-07-03T155303.399-639598e.jpg
width: 2700
height: 1800

Widzisz sinice? To nie tylko problem plaży. Fundacja Race for the Baltic rusza z projektem „Bałtyk zaczyna się na lądzie”
type: item
subject: Przyroda
subject: morze bałtyckie
subject: sinice
description: 7 z 10 największych morskich martwych stref na świecie znajduje się w Morzu Bałtyckim. Choć skutki tego kryzysu środowiskowego obserwujemy latem na plażach w postaci zakwitów sinic i zamykanych kąpielisk, jego przyczyny często znajdują się setki kilometrów od wybrzeża. To właśnie dlatego Fundacja Race for the Baltic rozpoczyna projekt „Bałtyk zaczyna się na lądzie”, którego pierwszą odsłoną jest ogólnopolska kampania edukacyjna „Widzisz sinice?”.
encoded: Jej celem jest pokazanie związku pomiędzy codziennymi działaniami podejmowanymi na lądzie a stanem jednego z najcenniejszych ekosystemów w Polsce. Kampania będzie realizowana od czerwca do końca września w przestrzeni miejskiej, mediach cyfrowych oraz za pośrednictwem dedykowanej platformy edukacyjnej. Problem, który zaczyna się daleko od morza Choć skutki eutrofizacji obserwujemy nad Bałtykiem, jej źródła najczęściej znajdują się w głębi kraju. Eutrofizacja to proces nadmiernego użyźniania wód związkami azotu i fosforu. Trafiają one do rzek m.in. ze ścieków komunalnych, nieszczelnych szamb, przydomowych oczyszczalni ścieków czy niewłaściwie stosowanych i magazynowanych nawozów. Następnie wraz z wodą spływają do morza. W efekcie dochodzi do gwałtownego rozwoju glonów i sinic. Zakwity ograniczają dostęp światła do podwodnych ekosystemów, a ich rozkład prowadzi do zużywania tlenu w wodzie. W rezultacie powstają tzw. martwe strefy – obszary, w których życie morskie nie jest w stanie funkcjonować. Bałtyk to jedno z najbardziej eutroficznych mórz na świecie. Według danych wykorzystywanych przez Race for the Baltic niemal cały akwen zmaga się z tym problemem – aż 94 proc. powierzchni Morza Bałtyckiego jest dotknięte eutrofizacją, a obszary pozbawione tlenu zajmują powierzchnię odpowiadającą dwukrotności Danii. Wyjątkowo wrażliwe morze Bałtyk jest jednym z najbardziej charakterystycznych mórz na świecie. Do jego zlewni należy obszar zamieszkiwany przez niemal 90 milionów ludzi. Zasilany jest przez około 250 rzek, w tym tak duże jak Wisła, Odra czy Newa. Jednocześnie jest morzem półzamkniętym, bardzo płytkim, bowiem jego średnia głębokość wynosi około 52 m., a pełna wymiana wód z Morzem Północnym trwa nawet około 30 lat. To sprawia, że każde zanieczyszczenie pozostaje w nim przez długi czas, a zdolność ekosystemu do samoczyszczenia jest ograniczona. Dlatego też działania podejmowane nawet setki kilometrów od wybrzeża mogą mieć realny wpływ na stan morza. „Widzisz sinice?” –…

AdobeStock613636111-92be348.jpeg
width: 6000
height: 4000

Fale upałów budzą mięsożerne bakterie. Wakacyjny raj w Europie staje przed biologicznym zagrożeniem
type: item
date: 2026-07-03T11:15:05.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: morze śródziemne
subject: upał
subject: Zdrowie
description: Europa zmaga się z kolejną falą upałów, która uwięziła gorące powietrze nad kontynentem, bijąc rekordy temperatur od Francji po Grecję. Ekstremalny żar to jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Nasze ulubione kurorty, oprócz walki z suszą, muszą stawić czoła rosnącemu ryzyku biologicznemu w wodach przybrzeżnych. Tam wyższe temperatury sprzyjają namnażaniu się mięsożernej bakterii z rodzaju Vibrio.
encoded: Morze Śródziemne ociepla się około 20% szybciej niż wynosi światowa średnia oceaniczna. Dla turystów oznacza to cieplejszą wodę, ale dla ekosystemu – zaburzenie równowagi, która przez lata utrzymywała zagrożenia biologiczne w ryzach. Mięsożerny Vibrio to sygnał ostrzegawczy z głębin W mediach bakterie te często określane są mianem „mięsożernych”, co wywołuje zrozumiały lęk. Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona. Vibrio to naturalnie występujące w wodach słonawych drobnoustroje. Większość ich szczepów jest dla człowieka całkowicie nieszkodliwa, jednak niektóre, jak Vibrio vulnificus, mogą wywoływać poważne infekcje. Zagrożenie dotyczy przede wszystkim osób z osłabioną odpornością, chorobami wątroby lub szczególnie z otwartymi ranami, przez które bakterie mogą wniknąć do organizmu. Infekcja może prowadzić do martwiczego zapalenia powięzi – rozwija się ono błyskawicznie, w ciągu kilku godzin lub dni – co wymaga natychmiastowego usunięcia martwych tkanek przez operację. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) ostrzega, że w tym sezonie ryzyko infekcji jest podwyższone, szczególnie w płytkich, mocno nagrzanych wodach przybrzeżnych. Kiedyś te bakterie występowały najczęściej w Bałtyku Dlaczego bakterie Vibrio vulnificus stają się problemem i dlaczego właśnie teraz? Wystarczy spojrzeć na dwa kluczowe warunki niezbędne do ich rozwoju: wysoką temperaturę oraz niskie zasolenie wody. Pomagają obecnie trwające fale upałów. Historycznie to nie południe Europy, lecz wybrzeża Bałtyku i Morza Północnego notowały największe ryzyko występowania groźnego szczepu Vibrio vulnificus. Wynika to z faktu, że akweny te są z natury mało słone. Gdy podczas letnich fal upałów ich wody mocno się nagrzewały, stawały się idealnym inkubatorem. Z kolei Morze Śródziemne przez lata było przed tą bakterią świetnie chronione. Jego naturalnie wysokie zasolenie działało jak tarcza, uniemożliwiając drobnoustrojom namnażanie się, nawet pomimo sprzyjających, wysokich temperatur. Ob…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-07-03T115152.510-8e1f2f8.jpg
width: 2700
height: 1800

Naukowcy odkryli nowy zatopiony mikrokontynent. Liczy wiele milionów lat
type: item
date: 2026-07-03T10:30:48.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: kontynenty
subject: Wolny czas
description: Międzynarodowy zespół naukowców zidentyfikował pod dnem oceanu nieznany dotąd, zatopiony mikrokontynent sprzed milionów lat. Może stać się kluczem do zrozumienia procesów tektonicznych na Ziemi.
encoded: W tym artykule: Naukowcy badają nowy mikrokontynent Tak zmienia się nasza planeta Jakie są mikrokontynenty? Obecnie na Ziemi wyróżnia się siedem kontynentów. Są to: Afryka, Antarktyda, Azja, Europa, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia. Każdy z nich wyróżnia się unikatową geologią, ekosystemami i historią geologiczną. Pamiętamy jednak, że współczesny układ kontynentów to tylko jeden z etapów ewolucji naszej planety. Historycznie kontynenty wielokrotnie łączyły się i rozdzielały. Tak powstawały superkontynenty. Najbardziej znany to Pangea, która istniała około 300 milionów lat temu. Pangea połączyła niemal wszystkie lądy Ziemi w jeden ogromny kontynent, otoczony oceanem nazywanym Panthalassa. Około 200 milionów lat temu zaczęła się rozpadać na mniejsze kontynenty, które przemieszczając się stworzyły dzisiejszy układ. Ostatnie odkrycie nowego mikrokontynentu dowodzi tego, że Ziemia wciąż potrafi nas zaskakiwać i nadal mamy wiele do odkrycia w temacie jej dynamicznej historii. Naukowcy badają nowy mikrokontynent Za powstawanie, przemieszczanie się i zmiany układu kontynentów odpowiedzialne są ruchy płyt tektonicznych. Geolodzy szczególnie interesują się miejscami, gdzie płyty tektoniczne spotykają się ze sobą. Jedno z takich granicznych miejsc występuje między Kanadą a Grenlandią. Znajduje się tam Cieśnina Davisa, łącząca dwa baseny oceaniczne: Morze Labradorskie i Zatokę Baffina. Według szacunków badaczy do ewolucji tektonicznej Cieśniny Davisa doszło około 33–61 milionów lat temu w okresie paleogenu. Wówczas w oceanie wytworzył się wyjątkowo gruby fragment skorupy kontynentalnej. Według badaczy jest to nowo rozpoznany, niecałkowicie podzielony i zanurzony mikrokontynent. Nad zrozumieniem powstania tej anomalii w skorupie ziemskiej pracują doktorant Luke Longley i dr Jordan Phethean z Uniwersytet w Derby w Wielkiej Brytanii oraz dr Christian Schiffer z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji. Pierwsze efekty ich prac zostały opublikowane na łamacz czasopisma nauko…

nowy-mikrokontynent-13f6f30.jpg
width: 2688
height: 1512

Afryka walczy ze śmiertelnymi wirusami. Marburg w Ugandzie, ebola w już w dwóch państwach
type: item
date: 2026-07-03T09:44:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: epidemia
subject: kongo
subject: uganda
subject: wirus ebola
subject: wirusy
description: Sytuacja w Afryce jest alarmująca. Śmiertelnie groźne wirusy Marburg i Ebola uderzyły jednocześnie w Ugandzie oraz Kongu. Bilans ofiar przekroczył 430 osób, a sytuację pogarsza fakt, że ebolę wywołał rzadki szczep Bundibugyo, na który wciąż nie ma zarejestrowanej szczepionki.
encoded: W Ugandzie oraz Demokratycznej Republice Konga doszło do nagłego pogorszenia sytuacji epidemiologicznej, w związku z nowymi ogniskami wirusów Marburg i Ebola. W Kongu bilans ofiar eboli przekroczył już 430 osób przy ponad 1400 zakażeniach. W Ugandzie ebola wywołała 20 potwierdzonych zakażeń i dwa przypadki śmiertelne. Teraz, w Ugandzie potwierdzono także izolowany przypadek wirusa Marburg u dziecka. Sytuacja jest alarmująca – w obu krajach ebolę wywołał rzadki szczep Bundibugyo, na który brak zatwierdzonej szczepionki. Pojawienie się obu patogenów jednocześnie to ogromne zagrożenie. Gorączka Marburg w Ugandzie W Ugandzie oficjalnie potwierdzono przypadek gorączki Marburg w zachodniej części kraju, w dystrykcie Kyegegwa. Zakażenie zdiagnozowano u półtorarocznego dziecka, które zmarło, a wirusa wykryto dzięki rutynowym pracom nadzorczym prowadzonym w związku z trwającą równolegle w tym regionie epidemią eboli. Chociaż Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) została poinformowana o jednym przypadku, pojawiają się doniesienia o drugim, co skłoniło między innymi ambasadę USA w Kampali do wydania ostrzeżeń dla podróżnych. Władze Ugandy deklarują, że sytuacja jest opanowana, a osoby, które miały kontakt z zakażonym dzieckiem są pod obserwacją i nie wykazują objawów. Historia występowania tego wirusa w Ugandzie jest długa – od momentu jego identyfikacji w 1967 roku odnotowano tam już pięć większych ognisk choroby. Mimo dużego doświadczenia lokalnych służb w opanowywaniu epidemii, wyzwaniem pozostaje fakt, że wirus Marburg pojawił się w tym samym czasie, gdy kraj walczy z ebolą. Ebola i trudna sytuacja w Kongu Sytuacja epidemiologiczna jest znacznie trudniejsza w sąsiedniej Demokratycznej Republice Konga, która zmaga się ze znacznie większą falą zachorowań na ebolę, wywołaną rzadkim szczepem Bundibugyo. Najnowsze dane mówią o 1406 zakażeń i 438 ofiarach śmiertelnych. Wskaźnik śmiertelności przekracza 31%. Epidemia najgorzej wygląda w prowincji Ituri i Kiwu Północne, ale rozprzest…

wirus-marburg-23490d8.jpg
width: 4036
height: 3413

Ulubieniec Australii z uporem maniaka niszczy pachołki drogowe. Neil waży tonę i stał się członkiem miejscowej społeczności
type: item
date: 2026-07-02T13:25:56.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: foka
subject: słoń morski
subject: tasmania
description: Wyleguje się na środku ulicy, taranuje ogrodzenia i z lubością gniecie pomarańczowe pachołki drogowe. Słoń morski o imieniu Neil stał się niekwestionowaną gwiazdą internetu oraz utrapieniem mieszkańców tasmańskiego Hobart – chociaż ci z czasem zaakceptowali fokę jako członka swojej społeczności. Za nietypowym zachowaniem gigantycznego ssaka nie stoi jednak złośliwość, lecz fascynujący proces fizjologiczny.
encoded: Neil to pięcioipółletni samiec mirungi południowej, powszechnie znanej jako słoń morski. Każdego roku ten potężny ssak płetwonogi wraca na plaże Hobart w Australii, aby przejść naturalny cykl wymiany okrywy włosowej. Choć z biegiem czasu stał się lokalną maskotką o łagodnym usposobieniu, jego stale rosnąca masa i miejskie wędrówki stanowią dla przyrodników coraz większe wyzwanie. Swędzący problem o wadze tysiąca kilogramów Zachowanie Neila, które dla milionów internautów wydaje się po prostu zabawne, ma biologiczne podłoże. Słonie morskie przechodzą zjawisko określane jako katastrofalne linienie. W przeciwieństwie do wielu innych ssaków zrzucają one nie tylko samą sierść, ale również całą wierzchnią warstwę naskórka. Proces ten jest bardzo gwałtowny i powoduje u zwierzęcia silne swędzenie. Zwierzęta szukają wówczas wszelkich twardych powierzchni, o które mogłyby się mocno otrzeć. Neil upodobał sobie w tym celu plastikowe pachołki drogowe. Służby miejskie często rozstawiają je wokół śpiącego ssaka, aby odgrodzić go od przechodniów, jednak dla Neila stanowią one idealne narzędzie do drapania. Kiedy ważące 1000 kilogramów zwierzę zaczyna pocierać swoje ciało o elastyczne bariery, te najczęściej ulegają całkowitemu zgnieceniu. Często zdarza się również, że zmęczony słoń morski używa ich jako wygodnej poduszki, wsuwając je pod swoje płetwy. Jak można zobaczyć poniżej, Neil jest naprawdę uroczy: View oEmbed on the source website Internetowy celebryta i miejski chaos Odkąd Neil był zaledwie małym szczenięciem wielkości – nomen omen – ulicznego pachołka, zyskał ogromną sympatię okolicznych mieszkańców. Dziś profil mu poświęcony na TikToku śledzi już 1,4 miliona użytkowników. Zaskakująca zwinność pozwala mu na dość swobodne przemieszczanie się po mieście, więc zwierzę regularnie blokuje ruch drogowy, sypia beztrosko w przydomowych ogródkach, przepycha zaparkowane samochody i niszczy drzwi do garażów. Praktycznie żadna miejska przeszkoda nie jest w stanie oprzeć się jego masi…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-07-02T145222.459-d1babea.jpg
width: 2700
height: 1800

Żółw wrócił do oceanu po 41 latach w niewoli. Przepłynął już 2700 kilometrów
type: item
date: 2026-07-02T07:45:29.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: żółwie
subject: zwierzęta
description: 60-letni żółw skórzasty Jorge większość swojego życia spędził w akwarium w Argentynie, karmiony jajkami na twardo i wołowiną. Teraz, po raz pierwszy od czterech dekad, wrócił na wolność. To efekt 4 lat walki organizacji Freedom for Animals.
encoded: Spis treści: Historia Jorge: od wolności do akwarium Walka o ratunek dla żółwia Powrót do oceanu. Czy żółw po dekadach w niewoli może przeżyć? Miliony zwierząt na całym świecie spędzają większość życia w niewoli — w cyrkach, ogrodach zoologicznych czy parkach morskich — nie mając okazji zaznać życia na wolności. Wyjątkową szansę na poznanie naturalnego środowiska otrzymał jednak Jorge, żółw skórzasty (Caretta caretta), który przez ponad 41 lat przebywał w akwarium w Argentynie. Niedawno został wypuszczony do oceanu. Historia Jorge: od wolności do akwarium Jorge trafił do miejskiego akwarium w Mendozie w 1982 roku jako młodociany osobnik, po tym jak został wyłowiony u wybrzeży Argentyny – prawdopodobnie w wyniku przypadkowego zaplątania się w sieci rybackie. Od tamtej pory nie miał kontaktu z otwartym oceanem. Umieszczony w zamkniętym zbiorniku, karmiony sztucznie przygotowaną dietą i pozbawiony przestrzeni do naturalnych zachowań, spędził ponad cztery dekady w warunkach dalekich od tych, w jakich żyją żółwie skórzaste. Przez wiele lat nie podejmowano prób jego rehabilitacji ani wypuszczenia. Oddalone od linii brzegowej akwarium nie dysponowało odpowiednimi środkami ani wiedzą, która pozwalałaby na ocenę zdolności Jorge’a do samodzielnego życia w naturze. Żółw funkcjonował w sztucznie utrzymywanych warunkach, bez możliwości migracji czy interakcji z innymi przedstawicielami swojego gatunku. Walka o ratunek dla żółwia Finalnie w 2021 roku organizacja Freedom for Animals rozpoczęła kampanię na temat Jorge, a ponad 60 tys. osób podpisało petycję o jego uwolnienie. Później powołano zespół ekspertów, który ocenił stan zdrowia żółwia, a także zachowania i potencjał adaptacyjny. Rozpoczęto przygotowania do procesu rehabilitacji. Stopniowo zmieniano mu dietę, poszerzano przestrzeń do pływania, a także wprowadzano nowe bodźce środowiskowe i dodawano do basenu inne zwierzęta, aby rywalizowały z nim o jedzenie. Wszystko po to, by możliwa była reintrodukcja po ponad czterech dek…

zolw-jorge-fca9b16.png
width: 1300
height: 904

Katastrofa ekologiczna na Jeziorze Pilchowickim i rzece Bóbr. Tysiące ryb umierały w męczarniach
type: item
date: 2026-07-01T12:59:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dolny śląsk
subject: katastrofy ekologiczne
subject: ryby
description: Remont stuletniej Zapory Pilchowice na Dolnym Śląsku i ekstremalne upały doprowadziły do masowej śmierci ryb i zatrucia wody. Toksyczny muł spłynął do rzeki Bóbr, niszcząc cenny ekosystem. Mieszkańcy są oburzeni, wędkarze przypominają, że ostrzegali przed takim scenariuszem, a firma Tauron twierdzi, że działano w odpowiedni sposób.
encoded: Lokalne media, min. portale Lwówecki.info, Jelenia Góra Naszemiasto.pl, Gazeta Wrocławska oraz Jelonka.com, relacjonują dramatyczny obraz, który można nazwać tylko katastrofą ekologiczną. W niemal opróżnionym w związku z remontem zapory Jeziorze Pilchowickim, gdzie rozgrzana upałem woda przypominała pozbawione tlenu błoto, w męczarniach umierały tysiące ryb. Zatruta produktami rozkładu i dennymi osadami woda, spłynęła do rzeki Bóbr, powodując przyrodniczą katastrofę na długości potencjalnie wielu kilometrów. Zleceniodawca remontu, firma Tauron, przekonuje że przy jego organizacji dochowano wszelkiej ostrożności a nawet współpracowano z ichtiologami. Niestety, najwyraźniej nieskutecznie. Co spowodowało katastrofę? Remont Zapory Pilchowickiej, jednej z najważniejszych budowli hydrotechnicznych na Dolnym Śląsku, doprowadził do dramatycznych wydarzeń, które mieszkańcy, wędkarze i społecznicy jednoznacznie określają jako katastrofę ekologiczną. Inwestycja, realizowana przez spółkę Tauron Ekoenergia ma na celu przywrócenie pełnej sprawności technicznej stuletniego obiektu, co uznano za kluczowe dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego regionu, szczególnie po powodzi z 2024 roku. Jednak proces całkowitego opróżniania Jeziora Pilchowickiego stał się przyczyną masowego śnięcia ryb i skażenia rzeki Bóbr toksycznym mułem. Ryby walczyły o życie Obraz, który ukazał się po spuszczeniu wody, był wstrząsający. Po kilku niezwykle upalnych dniach, niemal pozbawione wody jezioro po prostu ugotowało i udusiło ryby, Rzeka Bóbr poniżej zapory rzeka zmieniła kolor na ciemnoszary, niosąc gęstą, brunatną zawiesinę. W powietrzu unosił się odór rozkładających się ryb, odczuwalny na kilometr od zbiornika. Wędkarze alarmowali, że w tej „brei” pozbawionej tlenu ryby desperacko walczyły o życie. Widziano m.in. sandacze o długości 70 cm, wyskakujące na brzeg. Wędkarz Krzysztof Wilczewski z żalem pokazywał mediom konającego, niemal metrowego węgorza. Skalę i makabrę sytuacji doskonale widać na filmie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/07/73380205135454551822867054025588355200275073n-a4eeb2b.jpg
width: 2000
height: 1500

Etna się obudziła. Potoki lawy wyglądają zjawiskowo, ale lokalne władze wprowadziły żółty alarm
type: item
date: 2026-07-01T11:15:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: włochy
subject: wulkany
description: Słynny włoski wulkan rozświetlił noc z 29 na 30 czerwca spektakularnymi potokami lawy. Aktywność wulkaniczną od 27 czerwca, na zjawiskowych filmach, uwiecznia lokalny kanał Youtube „EtnaWalk”.
encoded: Najnowsza erupcja Etny rozpoczęła się z otworu położonego na wysokości około 3000 metrów n.p.m. Zaczęły z niego wypływać potężne potoki gorącej lawy, tworząc piękne i groźne widowisko, widoczne z odległości wielu kilometrów. Nocne niebo nad Sycylią zostało rozświetlone przez charakterystyczne czerwone błyski. Przebudzenie Etny i żółty alarm we Włoszech Wulkan, wznoszący się na wysokość 3357 m n.p.m., wyrzucił w ostatnich dniach tysiące ton lawy, która zaczęła spływać po jego zboczach, budząc niepokój lokalnych władz. Aktywność ta jest nieustannie monitorowana przez Narodowy Instytut Geofizyki i Wulkanologii (INGV) we Włoszech, którego eksperci poddają zjawisko stałemu nadzorowi w celu wykrycia wszelkich anomalii. W obliczu narastającej aktywności, włoski Departament Ochrony Ludności podjął decyzję o podniesieniu stopnia alarmowego z zielonego na żółty. Decyzja ta ma na celu zmobilizowanie lokalnych struktur do szybkiego reagowania na ewentualne sytuacje kryzysowe oraz zapewnienie sprawnego przepływu informacji. Zebrane informacje są na bieżąco przekazywane regionalnym władzom Sycylii, które na ich podstawie mogą alarmować lokalne jednostki i planować konkretne działania ratunkowe w zależności od rozwoju scenariuszy zagrożenia. Służby kładą szczególny nacisk na bezpieczeństwo turystów, którzy mimo zagrożenia chętnie przebywają na dużych wysokościach. Etna jest groźna. Apel władz o ostrożność w podchodzeniu do wulkanu Warunki na Etnie i w jej okolicach mogą zmieniać się błyskawicznie. Mieszkańcy Sycylii oraz turyści przebywający na wyspie zostali oficjalnie poproszeni o zachowanie najwyższej czujności oraz bezwzględne stosowanie się do wszystkich instrukcji wydawanych przez służby ochrony cywilnej. Eksperci podkreślają, że aktywność Etny jest nieprzewidywalna, ale obecny wybuch i tak przyciąga rzesze śmiałków. Nakręcony przez doświadczonych lokalnych przewodników film z najnowszej erupcji można zobaczyć tutaj: View oEmbed on the source website Największy wulkan Europy…

GettyImages-2253773513-d5cbf0c.jpg
width: 6016
height: 4016