National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-19T12:31:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego pięciu synów Krzywoustego zrujnowało jedność Polski? Nowy odcinek podcastu z prof. Bożeną Czwojdrak
items: Imprezowicz, wygnaniec i wieczny awanturnik. Prawdziwe twarze synów Krzywoustego
items: Największy błąd Piastów. Jak jedna decyzja zniszczyła Polskę na 200 lat?
items: Dostęp do morza za wszelką cenę. Jak Krzywousty wywalczył Pomorze i zainspirował słynną pieśń?
items: Wypalił oczy bratu i podzielił Polskę. Mroczne tajemnice Bolesława Krzywoustego
items: Co ukrył Gall Anonim? Tajemnicze zdanie, które miało zatuszować prawdę o Piastach
items: Dlaczego Władysław Herman przeniósł stolicę do Płocka? Mediewistka ujawnia zakulisowe powody
items: Ten człowiek trząsł państwem Piastów! Sieciech, czyli czarny charakter polskiego średniowiecza
items: Serial „1670” skradł serce Australijczyka. Obejrzał go już dwa razy
items: Przepłynęła Atlantyk jachtostopem. Jak wyglądały 63 dni na oceanie z nieznajomymi?
items: Odwiedziła Kalaszy w Pakistanie. To, co zobaczyła, zmieniło jej spojrzenie na miłość
items: Samotnie przejechała Himalaje motocyklem. „Chcę czuć wiatr, pył i odpryskujące kamienie”
items: „Namibia jest w moim top 3”. Justyna Świetlicka o najpiękniejszych miejscach na świecie
items: „To najbardziej ekscytująca część podróżowania”. Justyna Świetlicka o najlepszych kuchniach świata
items: Justyna Świetlicka przejechała Azję na dwóch kółkach. „Na rowerze każdy kilogram ma znaczenie”
items: Anna Skura o blaskach i cieniach życia na Bali. „To miejsce jest magiczne”
items: „To była najlepsza inwestycja”. Anna Skura o podróżach, które zmieniły jej życie
items: „To jedna z najbardziej traumatycznych historii w moim życiu”. Anna Skura o podróży, która zakończyła się aresztem
items: Zwiedziła sporą część świata. Teraz Alicja Horosz zdradza swoje podróżnicze zachwyty i rozczarowania
items: Planujesz wakacje w Tajlandii? Lala Horosz podpowiada, gdzie znaleźć spokój i piękne plaże
items: Kupiła w Tajlandii dom z basenem. „Kosztował tyle, ile dwupokojowe mieszkanie w Białymstoku”
items: Przez miesiąc przejechała 4000 kilometrów przez Australię. Jak wygląda życie w vanie?
items: Zamknęła się w buddyjskim ośrodku na 10 dni. To doświadczenie zmieniło jej życie
items: Bliski Wschód bez filtra. Jak wygląda kobieca podróż przez kraje arabskie z dala od luksusowych kurortów?
items: Bez GPS-u, satelitów i łączności. Logistyczny koszmar i niezwykli pasażerowie wyprawy Endurance

Dlaczego pięciu synów Krzywoustego zrujnowało jedność Polski? Nowy odcinek podcastu z prof. Bożeną Czwojdrak
type: item
date: 2026-08-19T12:30:15.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Testament Bolesława Krzywoustego miał zabezpieczyć granice, a doprowadził do trwającego niemal dwa stulecia chaosu. Dlaczego misterny plan legł w gruzach? W rozmowie z National Geographic Polska prof. Bożena Czwojdrak obnaża bezwzględną grę braci: od tajnego zjazdu w Łęczycy pod pretekstem wesela, przez głęboki konflikt Małopolski z Wielkopolską, aż po demograficzną katastrofę, która pogrążyła Śląsk.
encoded: Spis treści: Tajny spisek w Łęczycy. Jak wesele siostry posłużyło do rozbioru państwa Historia alternatywna: czy Polska uniknęłaby rozbicia bez buntu juniorów? Nowa kontra Stara Polska. Konflikt Poznania z Krakowem zablokował zjednoczenie Pułapka demograficzna. Dlaczego Śląsk rozpadł się na dziesiątki księstw, a Wielkopolska przetrwała? Prawda ukryta pod mitami. Kadłubek, Gall i zatuszowana rzeczywistość Posłuchaj całej rozmowy o synach Bolesława Krzywoustego Kiedy w 1138 roku odchodził Bolesław Krzywousty, polska monarchia wydawała się dobrze zabezpieczona. Ojciec podzielił terytoria tak, by dzielnice młodszych braci nie stykały się ze sobą, zmuszając ich do kontaktu przez ziemie senioralne Władysława. Wystarczyło jednak kilka lat, by misterny system kontroli zamienił się w arenę bezpardonowej walki o władzę. Tajny spisek w Łęczycy. Jak wesele siostry posłużyło do rozbioru państwa Młodsi synowie Salomei z Bergu doskonale zdawali sobie sprawę ze swojej słabości militarnej wobec najstarszego brata. Aby obejść zakazy poruszania się po kraju, uknuli intrygę wykorzystującą prawo zwyczajowe. „Oni w pewnym momencie spotykają się z matką Salomeą pod pretekstem wydania siostry Agnieszki za mąż, bo rzeczywiście tu bracia podejmowali takie decyzje. I wtedy prawdopodobnie dogadują się ze sobą, że kiedy nie ma Władysława – który wyjechał na wyprawę na Ruś – przejmą część dzielnicy senioralnej. Mieszko zabiera ziemię kaliską i gnieźnieńską, scalając Wielkopolskę, a Bolesław przejmuje Kujawy oraz ziemie chełmińską i michałowską” – wyjaśnia prof. Bożena Czwojdrak. Ten zuchwały krok był pierwszym bezpośrednim ciosem w spójność terytorialną monarchii, który rozpoczął proces nieodwracalnej parcelacji kraju. Zamiast dbać o dobro ogółu, bracia zaczęli tworzyć niezależne księstwa dzielnicowe, a w kraju rozkwitała średniowieczna polityka dynastyczna Piastów. Historia alternatywna: czy Polska uniknęłaby rozbicia bez buntu juniorów? Czy polska korona mogła zachować jedność, gdyby Władysław…

ng333x2-e48d650.jpg
width: 1280
height: 853

Imprezowicz, wygnaniec i wieczny awanturnik. Prawdziwe twarze synów Krzywoustego
type: item
date: 2026-08-17T10:44:12.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Gdy w 1138 roku umierał Bolesław Krzywousty, zostawił ambitny plan sukcesji mający uchronić kraj przed bratobójczą wojną. Rzeczywistość okazała się brutalna: jeden z braci uciekał z kraju w niesławie, drugi rządził do dziewięćdziesiątki wbrew wszystkim, a najmłodszy – zamiast scalić państwo – wolał niekończące się biesiady. O kulisach piastowskiej walki o tron opowiada mediewistka prof. Bożena Czwojdrak.
encoded: Spis treści: Największy błąd Krzywoustego. Czy ojciec wierzył w zgodę braci? Władysław Wygnaniec. Fatalny sojusz, bose upokorzenie i odcięty język Bolesław Kędzierzawy. Trzy dekady stabilizacji w cieniu podejrzeń Mieszko Stary. Uparty senior, którego wygnali nawet właśni synowie Henryk Sandomierski. Tajemniczy książę i pierwszy polski krzyżowiec Kazimierz Sprawiedliwy. Miał wszystko, by zjednoczyć Polskę, ale wolał ucztować Posłuchaj całej rozmowy o synach Bolesława Krzywoustego Wprowadzenie ustawy sukcesyjnej przez Bolesława Krzywoustego na zawsze zmieniło mapę polityczną średniowiecznej Polski. Choć podręczniki szkolne skupiają się głównie na suchych datach rozbicia dzielnicowego, za podziałem kraju stały wyraziste, bezwzględne charaktery i dramatyczne ludzkie wybory. Największy błąd Krzywoustego. Czy ojciec wierzył w zgodę braci? W 1138 roku zmarł Bolesław Krzywousty, dzieląc ziemie między swoich synów i ustanawiając zasadę senioratu. Czy potężny władca naprawdę sądził, że jego potomkowie będą zgodnie współpracować dla dobra Korony? „A skąd! Właśnie dlatego ustanowił zasadę senioratu, bo wiedział, że na pewno współpracować ze sobą nie będą. On ich znał najlepiej. Doskonale wiedział, że Władysław i juniorzy, czyli jego młodsi bracia, będą walczyli przeciwko sobie” – tłumaczy w rozmowie z National Geographic Polska prof. Bożena Czwojdrak z Uniwersytetu Śląskiego. Krzywousty zdawał sobie sprawę z ryzyka rozlewu krwi, dlatego wyposażył najstarszego syna, Władysława, w potężną dzielnicę senioralną, zwierzchnictwo nad Pomorzem oraz pas ziem rozdzielający posiadłości młodszych braci. Plan ten miał jednak zasadniczą wadę: zakładał bezwzględną przewagę militarną seniora, której nie udało się utrzymać. Wtedy też zaczęła się brutalna historia dynastii Piastów w epoce rozbicia dzielnicowego. Władysław Wygnaniec. Fatalny sojusz, bose upokorzenie i odcięty język Pierworodny syn Bolesława (z małżeństwa ze Zbysławą Kijowską) szybko wszedł w otwarty konflikt z przyrodnimi braćmi.…

ng323x2-90c4d1f.jpg
width: 1280
height: 853

Największy błąd Piastów. Jak jedna decyzja zniszczyła Polskę na 200 lat?
type: item
date: 2026-08-14T07:40:25.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: W powszechnej świadomości testament Bolesława Krzywoustego postrzegany jest jako wielka polityczna katastrofa, która rozbiła jednolitą monarchię i pogrążyła Polskę w trwających niemal dwa wieki bratobójczych walkach. Jednak czy książę rzeczywiście popełnił fatalny błąd, czy też jego geostrategiczny plan zawiódł przez ludzkie chciwości i ambicje? O kulisach słynnego statutu sukcesyjnego, faworyzowaniu seniora, pominiętym synu oraz o dokumencie, którego oryginału... nikt nigdy nie widział na oczy, opowiada Łukaszowi Załuskiemu mediewistka prof. Bożena Czwojdrak.
encoded: W powszechnej świadomości testament Bolesława Krzywoustego postrzegany jest jako wielka polityczna katastrofa, która rozbiła jednolitą monarchię i pogrążyła ziemie polskie w trwających niemal dwa wieki bratobójczych walkach. Jednak czy książę rzeczywiście chciał podzielić kraj i przypieczętować jego upadek? O kulisach powstawania słynnego statutu, geopolitycznym majstersztyku, który zawiódł z powodu „czynnika ludzkiego”, oraz o dokumencie, którego oryginału... nikt nigdy nie widział, w rozmowie z Łukaszem Załuskim opowiada mediewistka prof. Bożena Czwojdrak z Uniwersytetu Śląskiego. Genialna koncepcja, która poniosła klęskę. Co naprawdę zakładał statut z 1138 roku? Wokół ustawy sukcesyjnej Krzywoustego urosło wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że sam podział państwa pomiędzy synów władcy był w tamtych czasach czymś wyjątkowym i nierozsądnym. Profesor Bożena Czwojdrak wyraźnie podkreśla, że wydzielanie dzielnic juniorom było powszechną praktyką polityczną w całej XII-wiecznej Europie – od Czech i Rusi, po Niemcy. – Koncepcja Bolesława Krzywoustego była bardzo fajna. To, że nie wyszło, to niestety kwestia czynnika ludzkiego. On nie wymyślił samego podziału, bo państwa dzielono absolutnie normalnie. Bolesław zmienił jednak zasadę, ustanawiając słynny seniorat: władzę zwierzchnią miał sprawować zawsze najstarszy z rodu Piastów. Krzywousty nie spodziewał się jednak, do czego to w rezultacie doprowadzi – wyjaśnia prof. Czwojdrak. Intencją monarchy wyznaczenie seniora miało zapobiec walkom domowym. W efekcie stworzono jednak mechanizm, który podsycił apetyty pozostałych braci. Faworyzowany senior i izolowani juniorzy. Jak Bolesław urządził synów? Aby zasada senioratu mogła sprawnie działać, najstarszy syn Bolesława – Władysław II (późniejszy Wygnaniec) – otrzymał od ojca potężną przewagę polityczną i terytorialną. W chwili śmierci Krzywoustego w 1138 roku Władysław był dojrzałym, ponad trzydziestoletnim mężczyzną z doświadczeniem politycznym i własną rodziną. Jeg…

krzywousty33x2-f07bdb0.jpg
width: 1280
height: 853

Dostęp do morza za wszelką cenę. Jak Krzywousty wywalczył Pomorze i zainspirował słynną pieśń?
type: item
date: 2026-08-12T14:10:57.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: pomorze
subject: średniowiecze
description: Większość z nas kojarzy go z testamentem i rozbiciem dzielnicowym, lecz największym geostrategicznym sukcesem Bolesława III Krzywoustego był spektakularny podbój Pomorza. To dzięki determinacji i wybitnym zdolnościom dowódczym piastowskiego księcia Polska po raz pierwszy na tak szeroką skalę zyskała stabilny dostęp do Morza Bałtyckiego. O zakulisowych wyzwaniach chrystianizacji, militarnym kunszcie oraz niezwykłym odkryciu naukowym opowiada mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Bożena Czwojdrak.
encoded: Oto historia kampanii, która nie tylko przesunęła granice państwa, ale też doprowadziła historyków do sensacyjnego śladu w sprawie tożsamości Galla Anonima. Ryby słone i cuchnące. Słynna pieśń wojenna rycerzy Krzywoustego Gdyby zapytać badaczy polskiego średniowiecza o jedno bezdyskusyjne i trwałe osiągnięcie Bolesława Krzywoustego, podporządkowanie Pomorza wysuwa się na pierwszy plan. Związki Polski z Bałtykiem po czasach Bolesława Chrobrego uległy niemal całkowitemu rozluźnieniu, a pogańskie plemiona pomorskie regularnie najeżdżały ziemie piastowskie. Dopiero Bolesław III przeprowadził serię bezwzględnych i konsekwentnych wypraw, które doprowadziły do opanowania Pomorza Gdańskiego i zhołdowania Pomorza Zachodniego. Buntownicze nastroje rycerstwa oraz trudy wypraw w bagniste tereny północy przełamywano m.in. pieśnią bojową, którą w swojej kronice zanotował Gall Anonim: „Naszym przodkom wystarczały ryby słone i cuchnące, my po świeże przechodzimy w oceanie pluskające!” Utwór ten, spopularyzowany w XX wieku przez Czesława Niemena, okazał się czymś więcej niż tylko kronikarską ciekawostką. Poznaj więcej szczegółów o tym, jak wyglądała geopolityka i wojny w średniowiecznej Polsce. Niezwykły zwrot w badaniach. Czy pieśń pomorska zdradziła pochodzenie kronikarza? Przez stulecia w polskiej historiografii dominował pogląd, że Gall Anonim był Francuzem – hipotezę tę w XVI wieku ukute od ręki powielił kronikarz Marcin Kromer. Tymczasem dogłębna analiza językowa i rytmiczna słynnej pieśni pomorskiej doprowadziła współczesnych mediewistów do przełomowych wniosków. – Profesor Tomasz Jasiński z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, analizując rytmikę i styl pieśni o pomorskich rybach, wykazał, że Gall Anonim wcale nie pochodził z Francji, lecz z Półwyspu Apenińskiego. Najprawdopodobniej był Wenecjaninem, utożsamianym z tzw. Mnichem z Lido lub jego bezpośrednim uczniem – zauważa prof. Bożena Czwojdrak. Włoski zakonnik trafił na dwór Krzywoustego z Węgier, gdzie książę odbywa…

ngggg3x2-df2791f.jpg
width: 1280
height: 853

Wypalił oczy bratu i podzielił Polskę. Mroczne tajemnice Bolesława Krzywoustego
type: item
date: 2026-08-10T07:45:43.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Bolesław Krzywousty to jeden z najbardziej wyrazistych, ale i tragicznych władców w historii Polski. Choć panował ponad 30 lat, odniósł spektakularne sukcesy i przyłączył Pomorze, w powszechnej świadomości kojarzony jest z testamentem, który zapoczątkował dwustuletnie rozbicie dzielnicowe. O mrocznych kulisach jego życia, brutalnej walce o władzę oraz tajemnicach piastowskiego dworu rozmawia z redaktorem naczelnym National Geographic Polska, Łukaszem Załuskim, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Bożena Czwojdrak.
encoded: Oto przewodnik po faktach, mitach i sekrety panowania księcia, którego porywcze decyzje zmieniły losy średniowiecznej Polski. Dlaczego Bolesława III kojarzymy głównie z testamentem? Zapytany na ulicy przechodzień o Bolesława Krzywoustego najpewniej odpowie: testament i rozbicie dzielnicowe. To historyczny paradoks, ponieważ książę prowadził wygrane wojny z Cesarską Rzeszą, Czechami i Rusią, a jego dwór był prężnym ośrodkiem politycznym Europy Środkowej. Dlaczego więc zapamiętaliśmy go głównie ze statutu, którego oryginalnego dokumentu nawet nie znamy? – Ten testament zmienił wszystko. To nie prawda, że do tej pory nie dzielono państw – to była normalna sytuacja w Czechach, na Rusi czy w Niemczech. Tyle tylko, że Bolesław Krzywousty zmienił dotychczasowe zasady i ustalił słynną zasadę senioratu, według której dziedziczy zawsze najstarszy z rodu Piastów. Fakt, że miał aż pięciu synów i wprowadził ten podział, rozpoczął całkowicie nowy rozdział. Krzywousty raczej nie spodziewał się, do czego to w rezultacie doprowadzi – wyjaśnia prof. Bożena Czwojdrak. Próba zabezpieczenia spójności państwa zawiodła przez czynnik ludzki – ambicje braci doprowadziły do bratobójczych walk i rozbicia dzielnicowego trwającego niemal dwieście lat. Więcej o kulisach powstawania państwowości przeczytasz w tekście o tym, jak Piastowie stworzyli zbiór skłóconych księstw. Krzywa gęba i trudne dzieciństwo. Skąd wziął się słynny przydomek? W XIX-wiecznej historiografii pojawiały się hipotezy, że przydomek Krzywousty oznaczał krzywoprzysięzcę, czyli kogoś, kto łatwo łamał składane obietnice. Prof. Czwojdrak odrzuca jednak ten mit – łamanie sojuszy było wówczas chlebem powszednim polityki. Prawdziwa przyczyna deformacji twarzy mogła leżeć w medycynie. Analizy szczątków przypisywanych Bolesławowi (odnalezionych w katedrze płockiej) wykazały zwyrodnienie kłykcia żuchwy. – To deformacja nabyta w drodze prenatalnej lub podczas porodu. Judyta Czeska, matka Bolesława, zmarła wkrótce po porodzie w grudniu …

krzywousty13x2-ee1a17b.jpg
width: 1280
height: 853

Co ukrył Gall Anonim? Tajemnicze zdanie, które miało zatuszować prawdę o Piastach
type: item
date: 2026-08-07T09:10:22.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Gdyby nie tajemniczy kronikarz przybyły na dwór Piastów, nasza wiedza o przełomie XI i XII wieku byłaby zaledwie zbiorem pojedynczych dat. Gall Anonim pozostawił dzieło fundamentalne, ale i głęboko stronnicze. Czy najstarsza polska kronika była w rzeczywistości majstersztykiem politycznej propagandy napisanej na zamówienie?
encoded: Kanon historii Polski XI i XII wieku zawdzięczamy jednej postaci – bezimiennemu mnichowi, którego od wieków nazywamy Gallem Anonimem. Tworzący na dworze Piastów kronikarz nie spisywał jednak obiektywnej kroniki wypadków. Każde słowo, każda przemilczana historia i każdy opisany bohater służyły konkretnemu celowi: legitymizacji władzy Bolesława Krzywoustego po krwawej walce z ojcem i bratem Zbigniewem. Subiektywizm kronikarza: Dlaczego nie ma obiektywnej historii średniowiecza? Współcześni historycy nie mają wątpliwości – źródła narracyjne z epoki średniowiecza zawsze były nacechowane emocjonalnie i politycznie. Anonimowy kronikarz pisał pod okiem mecenasów, do których należał kanclerz Michał z rodu Awdańców. W rozmowie z National Geographic Polska mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Bożena Czwojdrak, wyjaśnia, jak należy czytać najstarsze polskie źródło pisane: „Nie ma kronikarza obiektywnego, każdy kronikarz jest subiektywny. Dla Galla Anonima Bolesław Krzywousty był postacią numer jeden. Wszyscy Bolesławowie opisani w kronice – Chrobry i Śmiały – mieli stanowić dla niego wzór. Gall eksponował ich wszystkie pozytywne cechy” – wyjaśnia prof. Bożena Czwojdrak. Większym zaufaniem mediewiści darzą wprawdzie Galla niż piszącego niemal stulecie później Wincentego Kadłubka, jednak bezkrytyczne przyjmowanie jego relacji prowadzi do wypaczenia obrazu wielu postaci historycznych. Wymazane sukcesy Hermana: Jak stworzyć wizerunek słabego monarchy? Najlepszym przykładem kronikarskiej manipulacji jest wizerunek Władysława I Hermana. W tekstach Galla Anonima książę ten jawi się jako postać pozbawiona ambicji, schorowana i całkowicie zdominowana przez palatyna Sieciecha. Tymczasem badania pokazują, że Herman prowadził wyrafinowaną politykę zagraniczną i przez dekady utrzymał się przy władzy. Dlaczego zatem Gall Anonim tak surowo ocenił ojca swojego patrona? Jak tłumaczy prof. Bożena Czwojdrak, wynikało to z politycznej konstrukcji całego utworu: „Tych pozytywnych cech nie m…

ng43x2-32b130c.jpg
width: 1280
height: 853

Dlaczego Władysław Herman przeniósł stolicę do Płocka? Mediewistka ujawnia zakulisowe powody
type: item
date: 2026-08-06T05:15:21.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: płock
subject: średniowiecze
description: Choć szkolne podręczniki utrwaliły obraz Krakowa jako jedynej historycznej stolicy po czasach Kazimierza Odnowiciela, przełom XI i XII wieku przyniósł zaskakujący zwrot. Główne serce państwa Piastów zabiło na Mazowszu. Jak wyglądała dyplomatyczna gra na szczytach władzy, gdy polscy monarchowie musieli odnaleźć się w gigantycznym konflikcie papieża z cesarzem?
encoded: Polska w XI wieku była miejscem niespokojnym, dynamicznym i narażonym na ciągłe przewroty polityczne. Zaledwie kilkadziesiąt lat po kryzysie reakcji pogańskiej i najdzie czeskiego księcia Brzetysława, polscy monarchowie stanęli przed koniecznością prowadzenia wielokierunkowej polityki międzynarodowej. Gdy po wygnaniu Bolesława Śmiałego władzę objął Władysław I Herman, ośrodek ciężkości państwa przeniósł się do Płocka, czyniąc z Mazowsza centrum geopolityczne regnum. Stolica tam, gdzie książę: Dlaczego to Płock stał się sercem królestwa? Pojęcie stolicy państwa w XI wieku różniło się znacząco od dzisiejszego rozumienia tego słowa. Choć odnowiciel dynastii przenosił aparat władzy z zniszczonej Wielkopolski do Małopolski, w praktyce monarchia funkcjonowała w modelu dworu objazdowego. W rozmowie z National Geographic Polska mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Bożena Czwojdrak, wyjaśnia specyfikę ówczesnego ustroju i wyjątkową rolę Płocka jako stolicy Polski: „Stolica jest tam, gdzie jest główny książę. Władysław Herman, który dostał Mazowsze, bardzo ten Płock lubił i najczęściej w nim przebywał. Podobał mu się ten pobyt i piękny widok z siedziby w Płocku. W pewnym momencie ten środek ciężkości na pewno przesunął się na Mazowsze” — wyjaśnia prof. Bożena Czwojdrak. W przeciwieństwie do naszych sąsiadów Czechów, u których życie polityczne od zarania skupiało się niemal wyłącznie wokół Pragi, dzieje Polski kształtowały się w wielu ośrodkach regionalnych. Mazowiecki Płock za panowania Hermana stał się nie tylko rezydencją władcy, ale także miejscem podejmowania kluczowych decyzji dyplomatycznych. Geopolityczny miszmasz: Od sojuszu z papieżem po układ z cesarzem Druga połowa XI wieku to okres gigantycznego sporu o inwestyturę, który wstrząsnął całą chrześcijańską Europą. Polscy władcy potrafili niezwykle elastycznie reagować na zachodzące zmiany polityczne na kontynencie, dążąc do jak największych korzyści dla własnej dynastii. Przejście od pro-papieskiej polityki Bol…

NG1hist3x2-1813d95.jpg
width: 1280
height: 853

Ten człowiek trząsł państwem Piastów! Sieciech, czyli czarny charakter polskiego średniowiecza
type: item
date: 2026-08-03T13:49:41.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Bił własną monetę, obsadzał najważniejsze urzędy, wyganiał książąt i romansował z księżną. Choć nie nosił korony, przez kilkanaście lat to on był faktycznym władcą Polski. Kim naprawdę był palatyn Sieciech – genialnym mężem stanu i sprawnym politykiem, czy bezwzględnym cynikiem, który doprowadził państwo Piastów na skraj przepaści?
encoded: Spis treści: Kim był palatyn Sieciech i jak zdobył absolutną władzę na dworze Hermana? Własna moneta i polityczne zbrodnie. Do czego zdolny był palatyn Sieciech? Bunt młodzieży i spisek. Jak doszło do upadku wszechpotężnego palatyna? Czarny PR w kronikach. Czy możemy wierzyć Gallowi Anonimowi? Posłuchaj całej rozmowy o palatynie Sieciechu i Władysławie Hermanie W powszechnej świadomości historycznej XI-wieczna Polska kojarzy się z potęgą Bolesława Chrobrego lub dramatycznym konfliktem Bolesława Śmiałego z biskupem Stanisławem. Jednak gdy po wygnaniu Śmiałego władzę w Krakowie objął jego młodszy brat Władysław I Herman, ster rządów przejęła postać absolutnie wyjątkowa. Palatyn Sieciech stał się najpotężniejszym człowiekiem w kraju, a jego rola do dziś wywołuje gorące dyskusje wśród mediewistów. Kim był palatyn Sieciech i jak zdobył absolutną władzę na dworze Hermana? Urząd palatyna (zwanego po polsku wojewodą) w XI wieku różnił się diametralnie od swojej późniejszej formy. Palatyn był prawą i lewą ręką księcia, zarządzał dworem i skarbem oraz dowodził wyprawami wojennymi. W rozmowie z redaktorem naczelnym National Geographic Polska mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Bożena Czwojdrak, porównuje tę rolę do współczesnych realiów politycznych. – Wojewoda czy palatyn w XI wieku to był człowiek praktycznie do wszystkiego. Prowadził wyprawy wojskowe, zarządzał dworem. Był – używając dzisiejszej nomenklatury – odpowiednikiem współczesnego premiera – wyjaśnia prof. Bożena Czwojdrak. Według badań prof. Janusza Kurtyki, Sieciech wywodził się z potężnego rodu Toporczyków, z którego w późniejszych wiekach wyrosły tak wpływowe rody magnackie jak Tęczyńscy z zamku Tęczyn. Jego błyskotliwa kariera rozpoczęła się prawdopodobnie u boku Bolesława Śmiałego, jednak to u boku schorowanego i ugodowego Władysława Hermana palatyn osiągnął szczyt wpływów. Sam Herman uchodził za władcę słabego, cierpiącego na bezwład nóg i stroniącego od pola bitwy. Jak zauważa prof. Czwojdrak: „Włady…

NGhist3x2-40dd0ba.jpg
width: 1280
height: 853

Serial „1670” skradł serce Australijczyka. Obejrzał go już dwa razy
type: item
date: 2026-08-03T08:30:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: Podcasty
subject: australia
subject: języki obce
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
description: W odcinku wideopodcastu National-Geographic.pl rozmawiamy z australijsko-polską parą. Josh i Paula Bell opowiadają o wzajemnych stereotypach narodowych, wyzwaniach w nauce języka polskiego i codziennym życiu na Antypodach.
encoded: W tym artykule: Czy język polski jest trudny? Podcast National Geographic Traveler Josh Bell urodził się w Republice Południowej Afryki. Kiedy miał 15 lat, wraz z rodziną wyemigrował do Australii. Do dziś wraz z narzeczoną Paulą mieszka w Sydney, choć wcześniej ponad rok spędzili wspólnie w Warszawie. To właśnie za sprawą Pauli Josh zafascynował się historią, kulturą i językiem polskim. Dzięki talentowi do języków obcych opanował polszczyznę z stopniu komunikacyjnym. W rozmowie z Łukaszem Załuskim Josh i Paula opowiadają, czym najbardziej zaskoczyło ich życie w kraju partnera, jak smakuje polski barszcz w Australii oraz czy serial „1670" był może być zrozumiały dla obcokrajowców. Czy język polski jest trudny? W 2009 roku Departament Stanu USA opublikował dokument, w którym podzielił najpopularniejsze języki świata na 4 kategorie trudności. Język polski został zakwalifikowany w kategorii 3., obok m.in. wietnamskiego, węgierskiego, czeskiego czy tureckiego. Za najłatwiejsze uznano: duński, holenderski, włoski, norweski, portugalski, rumuński, hiszpański i szwedzki. Warto jednak pamiętać, że taka klasyfikacja dotyczy osób, dla których pierwszym językiem jest język angielski. Dla osób znających polszczyznę język czeski nie jest aż tak trudny, jak choćby dla Amerykanów. Ciekawostki o Australii – czego nie wiesz o tym kontynencie? Chcesz się dowiedzieć, czym zaskakuje Australia? Ciekawostki i najbardziej interesujące fakty na temat najmniejszego kontynentu wymieniamy poniżej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/83dd8cd3b930f7a919625ae55ed54336f0e2a12d-907ec96.jpg" width="938" height="626" alt="Ciekawostki o Australii – czego nie wiesz o tym kontynencie? (fot. Loredana Sangiuliano/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" title="Ciekawostki o Australii – czego nie wiesz o tym kontynencie? (fot. Loredana Sangiuliano/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" /> Mimo złożonej gramatyki, kilka argumentów wciąż przemawia za tym, by wc…

serial-1670-f2613b6.png
width: 1080
height: 720

Przepłynęła Atlantyk jachtostopem. Jak wyglądały 63 dni na oceanie z nieznajomymi?
type: item
date: 2026-07-26T08:00:23.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: autostop
subject: kobiety
subject: ocean atlantycki
subject: podcasty
subject: Solo przez świat
subject: wywiady
description: Przepłynęła Atlantyk z ludźmi, których wcześniej nie znała. Przez 63 dni mieszkała na 13-metrowym katamaranie, doświadczając sztormów, „kabinowej gorączki” i życia z dala od lądu. W podcaście „Solo przez świat” Laura Maria Plichta opowiada, skąd wzięło się marzenie o jachtostopie przez ocean i dlaczego rzeczywistość okazała się znacznie mniej romantyczna, niż sobie wyobrażała.
encoded: 63 dni na oceanie oznaczają nie tylko sztormy i spektakularne zachody słońca. To również monotonia, życie na niewielkiej przestrzeni i konieczność współpracy z ludźmi, których jeszcze chwilę wcześniej się nie znało. W rozmowie z Sabiną Ziębą Laura Maria Plichta opowiada, jak wyglądała jej przeprawa przez Atlantyk i czego nauczyła ją jedna z najbardziej wymagających podróży w życiu. Jachtostop przez Atlantyk. Marzenie, które zaprowadziło ją na ocean Przepłynięcie Atlantyku było dla Laury Marii Plichty jednym z tych podróżniczych marzeń, które dojrzewają latami. O jachtostopie dowiedziała się z książek, relacji innych podróżników i internetowych grup zrzeszających autostopowiczów oraz żeglarzy. Choć wcześniej nie miała praktycznie żadnego doświadczenia w żeglowaniu, postanowiła spróbować. Po krótkim rejsie szkoleniowym po Bałtyku zaczęła szukać załogi i wkrótce otrzymała propozycję udziału w przeprawie z Gibraltaru do Brazylii. Pierwsze spotkanie z członkami załogi szybko zweryfikowało jednak wyobrażenia stworzone na podstawie zdjęć z komunikatorów. – Miałam takie zderzenie z rzeczywistością: „To nie są ludzie, z którymi ja myślałam, że płynę” – wspomina. Mimo początkowych obaw zdecydowała się wypłynąć. Co ciekawe, kapitan uznał, że brak doświadczenia może działać na jej korzyść. – Nowicjusze są bardziej odpowiedzialni, bo jak czegoś nie wiedzą, to zapytają tysiąc razy – tłumaczy Laura, dodając, że większym zagrożeniem bywają osoby przekonane o własnych umiejętnościach. Tak rozpoczęła się 63-dniowa podróż przez Atlantyk na 13-metrowym katamaranie, która okazała się nie tylko wielką przygodą, ale również lekcją współpracy, cierpliwości i zaufania wobec ludzi poznanych zaledwie kilka dni wcześniej. 63 dni na oceanie. „Większość czasu jest po prostu nuda” Największym zaskoczeniem okazało się jednak nie samo żeglowanie, lecz codzienność na oceanie. Laura przyznaje, że przed wyprawą wyobrażała sobie jachtostop jako nieustanną przygodę pełną emocji i spektakularnych widoków…

zdj-2026-07-24T101104.036-696500d.jpg
width: 5120
height: 3410

Odwiedziła Kalaszy w Pakistanie. To, co zobaczyła, zmieniło jej spojrzenie na miłość
type: item
date: 2026-07-24T08:32:56.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Ludzie
subject: Podcasty
subject: azja
subject: kobiety
subject: pakistan
subject: podróżnicy
subject: Solo przez świat
subject: Społeczeństwo
subject: wywiady
description: Czy w Pakistanie naprawdę wszystkie kobiety żyją według tych samych zasad? Laura Maria Plichta przekonuje, że rzeczywistość potrafi zaskoczyć. W podcaście „Solo przez świat” opowiada o wizycie u Kalaszy – niewielkiej społeczności zamieszkującej góry Hindukuszu, gdzie kobiety same wybierają partnerów, zarządzają finansami i od pokoleń odgrywają kluczową rolę w życiu lokalnej społeczności.
encoded: Choć Pakistan wielu osobom kojarzy się z konserwatywnymi normami społecznymi, nie wszystkie jego regiony wyglądają tak samo. W trudno dostępnej dolinie Kalaszów od wieków przetrwała społeczność pielęgnująca własną religię, tradycje i odmienny model życia. To właśnie tam Laura Maria Plichta postanowiła dotrzeć podczas swojej podróży, by z bliska poznać jedną z najbardziej niezwykłych kultur Azji. Podróż do doliny Kalaszów wymaga odwagi. „Mnie takie rzeczy ekscytują” Laura Maria Plichta od dawna wiedziała, że podczas podróży po Pakistanie chce dotrzeć do doliny Kalaszy – niewielkiej społeczności zamieszkującej góry Hindukuszu tuż przy granicy z Afganistanem. Sama droga okazała się jednak częścią przygody. Do odizolowanej doliny prowadzą wąskie, górskie trasy biegnące nad przepaściami, a podróż odbywa się niewielkimi samochodami wypełnionymi pasażerami do ostatniego miejsca. Jak przyznaje, zamiast strachu czuła przede wszystkim ekscytację. – Szczerze mówiąc, takie sytuacje mnie ekscytują. Dopóki nic złego się nie dzieje, jestem po prostu zachwycona samym doświadczeniem. Dopiero gdy wydarzy się coś nieprzewidzianego, myślę sobie: „Kurczę, może powinnam była bardziej się tym przejmować i trochę zmądrzeć” – opowiada. To właśnie trudna dostępność doliny sprawiła, że Kalaszowie przez wieki zachowali własną religię, język i tradycje. Dziś społeczność liczy zaledwie około 4 tys. osób. Przez lata była prześladowana i poddawana próbom islamizacji, dlatego do dziś bardzo mocno chroni swoją tożsamość. Jak tłumaczy podróżniczka, osoby, które opuszczą wspólnotę i przejdą na islam, nie mogą już do niej powrócić. – Rozmawiałam z moim kolegą, Kalaszem, który opowiadał mi o kobiecie, która wyszła za Pakistańczyka wyznającego islam, a później chciała wrócić do swojej społeczności. Usłyszała wtedy, że „religia nie jest sukienką, którą można po prostu zmienić” – wspomina. To kobiety rządzą doliną. „Tam chodzi przede wszystkim o szczęście” Największym zaskoczeniem okazała się jednak pozycj…

zdj-2026-07-24T071216.071-412ca08.jpg
width: 5120
height: 3410

Samotnie przejechała Himalaje motocyklem. „Chcę czuć wiatr, pył i odpryskujące kamienie”
type: item
date: 2026-07-22T15:39:29.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: etiopia
subject: himalaje
subject: kobiety
subject: motocykle
subject: podcasty
subject: Solo przez świat
subject: wywiady
description: Czy można przejechać motocyklem przez Etiopię z człowiekiem poznanym zaledwie kilka dni wcześniej? Laura Maria Plichta przekonuje, że właśnie takie spontaniczne decyzje często prowadzą do najbardziej niezwykłych doświadczeń. W podcaście „Solo przez świat” opowiada nie tylko o podróży przez afrykańskie bezdroża, ale także o samotnej wyprawie przez Himalaje, która okazała się jednym z największych wyzwań w jej życiu.
encoded: Choć dziś Laura Maria Plichta ma za sobą podróże przez sześć kontynentów, nie każda z nich była dokładnie zaplanowana. W rozmowie z Sabiną Ziębą zdradza, jak przypadkowe spotkanie z lokalnym przewodnikiem przerodziło się w dwutygodniową motocyklową wyprawę przez Etiopię, dlaczego blizny po poparzeniu traktuje jak pamiątki z podróży oraz co sprawiło, że tuż po zdobyciu prawa jazdy zdecydowała się samotnie ruszyć w Himalaje. Motocykl, przypadkowe spotkanie i podróż przez Etiopię. „To doświadczenie było znacznie głębsze” Jedna z najbardziej niezwykłych motocyklowych przygód Laury Marii Plichty zaczęła się od… poszukiwania taniej wypożyczalni. Profesjonalne firmy w Etiopii oferowały motocykle za ponad 100 dolarów dziennie, dlatego podróżniczka zaczęła szukać alternatywy. W ten sposób trafiła na Tibebu – lokalnego przewodnika prowadzącego niewielką firmę turystyczną, który pomógł jej wynająć motocykl od znajomego. Początkowo plan zakładał, że pojedzie sama, jednak sytuacja szybko przybrała nieoczekiwany obrót. Tibebu zaczął uczyć ją jazdy na motocyklu, a po kilku dniach zaproponował, że dołączy do wyprawy. – Nie miałam jeszcze prawa jazdy na motocykl. Byłam po Madagaskarze na skuterze, trochę jeździłam w Pakistanie, ale każdy motocykl jest inny – wspomina. Nauka nie obyła się bez przygód. Podczas jednego z pierwszych treningów motocykl przewrócił się, a rozgrzana rura wydechowa pozostawiła na jej nodze ślady, które widać do dziś. – Ja je nazywam „tatuażami”. To są moje pamiątki z podróży. Patrzę na nie i od razu przypominam sobie: „Etiopia” – opowiada z uśmiechem. Ostatecznie wspólna podróż okazała się czymś znacznie więcej niż tylko przemieszczaniem się z miejsca na miejsce. Dzięki Tibebu mogła rozmawiać z mieszkańcami, odwiedzać odległe wioski i poznawać lokalne zwyczaje z perspektywy niedostępnej dla większości turystów. – Zostawaliśmy tam na noc pod namiotem, myliśmy się w rzece, tak jak wszyscy, gotowaliśmy razem przy ognisku, piliśmy wino ryżowe i rozmawialiśmy. To…

zdj-2026-07-22T171803.235-de24356.jpg
width: 5120
height: 3410

„Namibia jest w moim top 3”. Justyna Świetlicka o najpiękniejszych miejscach na świecie
type: item
date: 2026-07-19T08:44:31.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: afryka
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: safari
subject: Solo przez świat
subject: wywiady
description: Safari bez przewodnika, noclegi na pustyni i krajobrazy przypominające inną planetę. W podcaście „Solo przez świat” Justyna Świetlicka opowiada, dlaczego Afryka okazała się jednym z najbardziej zaskakujących kierunków, jakie odwiedziła, i zdradza, które miejsca do dziś uważa za najpiękniejsze na świecie.
encoded: Choć Justyna Świetlicka najczęściej kojarzona jest z podróżami po Azji, równie mocne wspomnienia przywiozła z Afryki. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiada o sześciotygodniowej wyprawie przez Republikę Południowej Afryki, Eswatini, Namibię i Mauritius, zdradzając, dlaczego właśnie safari organizowane na własną rękę okazało się jednym z największych podróżniczych przeżyć w jej życiu. Safari na własną rękę w Afryce. „Nie wiedziałam, że można podróżować w ten sposób” Jednym z największych zaskoczeń podczas afrykańskiej wyprawy okazało się safari organizowane bez udziału biura podróży. Do takiego sposobu podróżowania zainspirowała ją relacja zaprzyjaźnionej podróżniczki, która pokazała, że Park Krugera można zwiedzać samodzielnie wynajętym samochodem. Razem z przyjacielem zdecydowała się więc przemierzać park własnym autem od wschodu aż do zachodu słońca, zatrzymując się wszędzie tam, gdzie pojawiały się dzikie zwierzęta. Jak przyznaje, przed wyjazdem wydawało jej się, że wielogodzinne jeżdżenie po parku i wypatrywanie zwierząt może okazać się monotonne. Rzeczywistość szybko zweryfikowała te wyobrażenia. – Nie wiesz, gdzie będą zwierzęta, nie wiesz, jakie spotkasz i czy za następnym zakrętem będzie lew albo lampart – wspomina. Właśnie ta nieprzewidywalność sprawiła, że safari stało się jednym z najbardziej emocjonujących doświadczeń całej podróży. Po odwiedzeniu Parku Krugera para przekroczyła granicę z Eswatini, niewielkim państwem położonym między RPA a Mozambikiem. Tam spędzili dwie noce w miejscu, z którego mogli obserwować nosorożce niemal spod własnego domku. Justyna podkreśla, że podobną wyprawę można zorganizować samodzielnie również wypożyczonym samochodem, wcześniej uzyskując zgodę na przekroczenie granicy. Jej zdaniem właśnie takie podróże, pozostawiające przestrzeń na spontaniczne odkrycia i kontakt z naturą, zapadają w pamięć na najdłużej. Namibia zachwyciła ją bardziej niż Mauritius. Ten kraj trafił do jej podróżniczego top 3 Po safari przyszedł czas na kolej…

NGnew3x2-efdfef3.jpg
width: 1280
height: 853

„To najbardziej ekscytująca część podróżowania”. Justyna Świetlicka o najlepszych kuchniach świata
type: item
date: 2026-07-16T12:06:47.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: japonia
subject: jedzenie
subject: kobiety
subject: kuchnia tajska
subject: kuchnie świata
subject: podcasty
subject: podróże kulinarne
subject: Solo przez świat
subject: wywiady
description: Czy jedzenie może być ważniejszym powodem podróży niż najsłynniejsze atrakcje? W podcaście „Solo przez świat” Justyna Świetlicka opowiada, dlaczego właśnie lokalna kuchnia najlepiej pozwala zrozumieć odwiedzane miejsca oraz które kraje najbardziej zaskoczyły ją pod względem kulinarnym.
encoded: Justyna Świetlicka odwiedziła dziesiątki krajów i przekonuje, że najlepsze wspomnienia z podróży często rodzą się nie podczas zwiedzania zabytków, lecz przy stole. W rozmowie z Sabiną Ziębą dietetyczka opowiada o smakach, których szuka podczas wyjazdów, potrawach, które budziły w niej opór, a także o miejscach, które kulinarnie zachwyciły ją najbardziej – i tych, które okazały się największym rozczarowaniem. Dlaczego Justyna Świetlicka poznaje świat przez jedzenie? „Jem wszystko, co jedzą lokalni ludzie” Choć podróże Justyny Świetlickiej często kojarzą się z rowerowymi wyprawami i aktywnym odkrywaniem świata, sama podróżniczka przyznaje, że to właśnie jedzenie zajmuje w nich szczególne miejsce. Jej zdaniem lokalna kuchnia pozwala lepiej zrozumieć historię, kulturę i codzienność mieszkańców niż wiele popularnych atrakcji turystycznych. Dlatego podczas wyjazdów stara się próbować wszystkiego, co jedzą miejscowi – nawet jeśli dla wielu osób wydaje się to nietypowe. W Meksyku zdecydowała się spróbować chapulines, czyli smażonych świerszczy, a w Peru zjadła świnkę morską, która – jak przyznaje – wzbudziła w niej największe opory. – To była chyba najdziwniejsza rzecz, którą zjadłam. Jak była na talerzu ze swoimi małymi stópkami, to jednak było trochę… dużo – wspomina. Największe kulinarne rozczarowanie spotkało ją natomiast w Australii. Mimo zachwycającej przyrody, brakowało jej tam bogatej tradycji kulinarnej, którą odnajdywała wcześniej choćby w Peru, Tajlandii czy Japonii. Jak podkreśla, są miejsca, gdzie nawet rezygnacja ze zwiedzania nie oznacza straconego dnia, bo sam spacer od jednej restauracji do drugiej staje się podróżą przez lokalną kulturę. Japonia zachwyciła, Hongkong rozczarował. Które smaki Justyna Świetlicka zapamiętała najbardziej? Spośród wszystkich odwiedzonych krajów największe wrażenie zrobiła na Justynie Japonia. Zachwyciło ją nie tylko samo jedzenie, ale także filozofia stojąca za jego przygotowaniem. Zwraca uwagę, że wiele japońskich restauracji s…

zdj-2026-07-16T105409.592-0223ca4.jpg
width: 4864
height: 3240

Justyna Świetlicka przejechała Azję na dwóch kółkach. „Na rowerze każdy kilogram ma znaczenie”
type: item
date: 2026-07-15T09:23:06.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: azja
subject: japonia
subject: kobiety
subject: korea południowa
subject: podcasty
subject: rowery
subject: Solo przez świat
subject: wycieczki rowerowe
subject: wywiady
description: Czy podróż rowerowa może całkowicie zmienić sposób odkrywania świata? W podcaście „Solo przez świat” Justyna Świetlicka opowiada, jak spontaniczny wyjazd do Skandynawii przerodził się w samotną wyprawę przez Koreę Południową i Japonię oraz dlaczego właśnie rower daje jej poczucie największej wolności.
encoded: Justyna Świetlicka od lat podróżuje po świecie, jednak nie zawsze wybiera samolot czy samochód. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiedziała o tym, jak odkryła podróżowanie rowerem, dlaczego zdecydowała się samotnie przejechać ponad 2400 kilometrów przez Koreę Południową i Japonię oraz co sprawia, że właśnie ten sposób przemieszczania pozwala jej najpełniej doświadczać odwiedzanych miejsc. Jak Justyna Świetlicka zaczęła podróżować rowerem? „Ta podróż całkowicie mnie wciągnęła” Choć dziś Justyna Świetlicka ma za sobą tysiące kilometrów przejechanych rowerem, początkowo wcale nie planowała takiej formy podróżowania. Jak opowiada w podcaście „Solo przez świat”, pierwsze doświadczenia zdobywała jeszcze z poprzednim partnerem podczas pobytu na Lanzarote. Prawdziwy przełom nastąpił jednak dopiero kilka lat później, kiedy spontanicznie wybrała się z przyjaciółmi do Szwecji. – Mega chciałam spać w namiocie, bo wydawało mi się to takie super romantyczne, ale jakoś się bałam. Przez to, że byłam z innymi ludźmi, dodawało mi to odwagi – wspomina. Mimo deszczu, silnego wiatru i dalekich od idealnych warunków wyjazd okazał się dla niej jedną z najcenniejszych podróżniczych lekcji. – Pomimo tego, że padało, wiało i nie było super przyjemnie, to była jedna z fajniejszych przygód w moim życiu – mówi. Początkowo planowała zakończyć wyprawę w Danii i wrócić do Polski pociągiem przez Niemcy, jednak szybko zmieniła zdanie. – Tak bardzo mi się spodobało, że stwierdziłam: przedłużę sobie ten wyjazd i wrócę rowerem do Polski – opowiada. Zaledwie miesiąc później wyruszyła do Korei Południowej, gdzie odkryła liczący około 600 kilometrów szlak Czterech Rzek. Kiedy dowiedziała się, że z Korei można promem dostać się do Japonii, postanowiła pojechać jeszcze dalej. Jak przyznaje, od lat kieruje się prostą zasadą: „Martwmy się chronologicznie” – najpierw podejmuje decyzję, a dopiero później zastanawia się, jak rozwiązać pojawiające się po drodze problemy. 2400 kilometrów przez Koreę i Japonię. „Rower j…

NG3new3x2-bd3645a.jpg
width: 1280
height: 853

Anna Skura o blaskach i cieniach życia na Bali. „To miejsce jest magiczne”
type: item
date: 2026-07-11T13:17:37.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: bali
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: Solo przez świat
subject: wywiady
description: Dlaczego jedni zakochują się w Bali już po pierwszej wizycie, a inni traktują je jak kolejny punkt na mapie? W podcaście „Solo przez świat” Anna Skura opowiada, co sprawiło, że indonezyjska wyspa z czasem stała się jej drugim domem, ale też dlaczego życie w tym miejscu nie jest pozbawione wyzwań.
encoded: Dziś Anna Skura od kilku lat dzieli swoje życie między Polskę a Bali. Jak przyznaje w rozmowie z Sabiną Ziębą, podczas pierwszej wizyty w 2016 roku nie przypuszczała jeszcze, że właśnie tam zamieszka. W podcaście opowiada o tym, co wyróżnia wyspę na tle innych miejsc na świecie, dlaczego tak wielu ludzi decyduje się rozpocząć tam nowe życie oraz jak Bali zmieniło się na przestrzeni ostatnich lat. Dlaczego Anna Skura zamieszkała na Bali? To nie tylko kwestia klimatu Choć dziś Bali kojarzy się Annie Skurze z domem, początki tej relacji wyglądały zupełnie inaczej. Gdy po raz pierwszy odwiedziła wyspę w 2016 roku, była już doświadczoną podróżniczką i odwiedzała kolejne kraje w bardzo szybkim tempie. Jak wspomina, Bali było wtedy dla niej po prostu jednym z wielu przystanków na mapie świata, a jej codzienność wypełniały kolejne loty między Azją, Australią i Ameryką Południową. Dopiero kilka lat później wróciła na wyspę na trzy tygodnie. Zamiast jednak wracać do domu, postanowiła zostać tam aż siedem miesięcy. To wtedy po raz pierwszy wynajęła własny dom i – jak przyznaje – poczuła, że nie jest już tylko turystką, ale częścią lokalnej społeczności. W rozmowie z Sabiną Ziębą podkreśla, że o wyjątkowości tego miejsca decydują przede wszystkim ludzie i atmosfera. – Gdyby zrobić casting na najmilszych ludzi na świecie, okazałoby się, że wszyscy są na Bali – mówi. Jej zdaniem ogromnym atutem jest także łatwość rozpoczęcia tam nowego życia. Jak żartuje, wystarczą trzy rzeczy: dom, skuter i karnet na siłownię. To właśnie prostota organizacji codzienności, otwartość mieszkańców oraz silne poczucie wspólnoty sprawiły, że wyspa z miejsca odwiedzanego na wakacjach stała się przestrzenią, w której postanowiła zamieszkać. Jak zmienia się Bali? Anna Skura mówi o blaskach i cieniach życia na wyspie Influencerka zwraca jednak uwagę, że życie na Bali nie przypomina niekończących się wakacji. Choć wyspa przyciąga ludzi z całego świata spokojniejszym tempem życia, otwartością mieszkańców i …

zdj-2026-07-10T135756.677-1958443.jpg
width: 4864
height: 3240

„To była najlepsza inwestycja”. Anna Skura o podróżach, które zmieniły jej życie
type: item
date: 2026-07-10T08:28:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: podróże
subject: wywiady
description: Czy brak pieniędzy naprawdę przekreśla marzenia o podróżowaniu? W najnowszym odcinku podcastu „Solo przez świat” Sabina Zięba rozmawia z Anną Skurą o początkach jej podróżniczej drogi. Influencerka wspomina autokarowe wyjazdy za kilkaset złotych, tłumaczy, dlaczego największą przeszkodą często nie są finanse, lecz sposób myślenia i opowiada, jak przez lata zmienił się jej styl odkrywania świata.
encoded: Dziś Anna Skura ma na swoim koncie około 80 odwiedzonych krajów, mieszka na Bali i bierze udział w ekspedycjach, których koszt potrafi dorównać cenie samochodu. Jak przyznaje w rozmowie z Sabiną Ziębą, jej podróżnicza historia zaczęła się jednak od tanich wyjazdów autokarowych po Europie i marzeń, które początkowo wydawały się trudne do zrealizowania. Opowiada również, dlaczego według niej o tym, czy ktoś ruszy w świat, często decyduje nie stan konta, lecz nastawienie do życia. Anna Skura: największą przeszkodą w podróżowaniu nie zawsze są pieniądze Choć dziś Anna Skura kojarzona jest z dalekimi wyprawami i egzotycznymi kierunkami, początki jej podróżowania wyglądały zupełnie inaczej. W rozmowie z Sabiną Ziębą wspomina, że jeszcze w czasach liceum razem z siostrą korzystała z niedrogich wyjazdów autokarowych organizowanych przez stowarzyszenia kościelne. Kilkudniowe podróże kosztowały zaledwie 200–300 zł, dzięki czemu mogły stopniowo poznawać kolejne zakątki Europy. Jak przyznaje, właśnie wtedy zrozumiała, że odkrywanie świata jest czymś, bez czego nie wyobraża sobie życia. – To mi pokazało, że tę otwartość na świat mamy ogromną – wspomina. Influencerka zauważyła jednak, że nawet tak przystępna cena nie zachęcała wszystkich do wyjazdu. – Proponowałam znajomym, żeby jechali ze mną. To naprawdę kosztowało wtedy 200–300 zł, a ludzie nie byli zainteresowani. Myślałam: „Jak to możliwe?” – mówi. Zdaniem Anny Skury istnieją trzy główne bariery, które powstrzymują ludzi przed podróżowaniem. – Są trzy ograniczenia: finanse, dostępność czasowa i mindset – tłumaczy. Jak dodaje, jedni mają chęci, ale brakuje im pieniędzy, inni dysponują środkami, lecz nie znajdują czasu. Jeszcze inni mają wszystko, czego potrzeba, jednak nie potrafią zrobić pierwszego kroku i wciąż wybierają te same, dobrze znane kierunki. Od budżetowych wyjazdów po wyprawy życia. Tak zmieniło się podróżowanie Anny Skury Anna Skura przyznaje, że wraz z upływem lat zmienił się nie tylko jej budżet, ale również s…

NG23x2-1-385824d.jpg
width: 1280
height: 853

„To jedna z najbardziej traumatycznych historii w moim życiu”. Anna Skura o podróży, która zakończyła się aresztem
type: item
date: 2026-07-07T15:16:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: indonezja
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: wyspy
description: Czy spontaniczny wyjazd urodzinowy może zakończyć się nocą spędzoną w indonezyjskim areszcie? W najnowszym odcinku podcastu „Solo przez świat” Sabina Zięba rozmawia z Anną Skurą o jednej z najbardziej stresujących przygód w jej życiu. Podróżniczka wraca wspomnieniami do zatrzymania przez służby imigracyjne na Sulawesi, wyjaśnia, dlaczego wszystko zaczęło się od… braku paszportu, a także zdradza, jak dziś patrzy na samotne podróżowanie kobiet.
encoded: Anna Skura od lat podróżuje po świecie, mieszka na Bali i ma na swoim koncie kilkadziesiąt odwiedzonych krajów. W rozmowie z Sabiną Ziębą wraca jednak do wydarzenia, którego długo nie potrafiła wyrzucić z pamięci. Opowiada, jak spontaniczny wyjazd na indonezyjską wyspę zakończył się zatrzymaniem przez służby imigracyjne, nocą w areszcie i walką o odzyskanie dokumentów. Zdradza również, czego nauczyło ją to doświadczenie i jak dziś patrzy na podróże w pojedynkę. Pierwsza samotna podróż miała być prezentem urodzinowym. Zakończyła się nocą w areszcie Choć dziś Anna Skura ma na swoim koncie około 80 odwiedzonych krajów, swoją pierwszą samotną podróż pamięta przede wszystkim z powodu wydarzeń, których zupełnie się nie spodziewała. Wszystko zaczęło się po zakończeniu rejsu po archipelagu Raja Ampat w Indonezji. Gdy znajomi rozjechali się w różne strony, postanowiła spontanicznie polecieć na wyspę Sulawesi, by zobaczyć rekiny wielorybie. – Miałam wtedy urodziny i pomyślałam: „Dobra, jestem gotowa na samotną podróż” – wspomina w rozmowie z Sabiną Ziębą. Zaledwie kilka godzin po zameldowaniu w hotelu do jej pokoju zapukali jednak funkcjonariusze służb imigracyjnych. – Dosłownie trzy godziny później przyjechało po mnie immigration i trafiłam do aresztu. To jedna z najbardziej traumatycznych historii w moim życiu. Naprawdę bardzo się bałam – opowiada. Jak przyznaje, największy lęk budziła nie sama kontrola, ale niepewność. Czterech mężczyzn pojawiło się późnym wieczorem i poleciło jej wsiąść do samochodu z przyciemnianymi szybami. – Nie wiedziałam, czy oni są prawdziwymi oficerami. (...) Poszłam do pokoju i zastanawiałam się, czy brać karty kredytowe, czy się gdzieś schować... Ubrałam na siebie jak najwięcej ubrań, bo nie wiedziałam, co mnie czeka – wspomina. Finalnie okazało się, że powodem zatrzymania był brak paszportu. Dokument znajdował się u agenta zajmującego się formalnościami wizowymi na Bali, a podczas wcześniejszych lotów krajowych wystarczało okazywanie jego zdjęci…

NGmain3x2-1-28008eb.jpg
width: 1280
height: 853

Zwiedziła sporą część świata. Teraz Alicja Horosz zdradza swoje podróżnicze zachwyty i rozczarowania
type: item
date: 2026-07-03T06:01:38.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: azja
subject: bhutan
subject: dalekie podróże
subject: indie
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: wywiady
description: Nie każda podróż kończy się zachwytem, a nie każdy kierunek uznawany za „must see” spełnia pokładane w nim oczekiwania. W najnowszym odcinku podcastu „Solo przez świat” National Geographic Polska Alicja Horosz opowiedziała Sabinie Ziębie o miejscach, które najbardziej ją zaskoczyły – zarówno pozytywnie, jak i negatywnie. Wśród nich znalazł się Bhutan, który okazał się podróżniczym rozczarowaniem, oraz Indie, do których chciała wrócić niemal natychmiast po wyjeździe.
encoded: Po wielu odwiedzonych krajach coraz trudniej znaleźć miejsca, które potrafią całkowicie zmienić sposób patrzenia na świat. Mimo to Alicja przyznaje, że wciąż zdarzają się podróże, które pozostają z nią na długo – czasem ze względu na krajobrazy, a niekiedy przez ludzi i emocje, które wywołują. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiedziała nie tylko o państwach, które szczególnie zapadły jej w pamięć, ale również o tym, dlaczego niektóre z nich wywołały zupełnie inne uczucia, niż początkowo zakładała. Bhutan miał być podróżą życia. Okazał się największym rozczarowaniem Bhutan od lat funkcjonuje w zbiorowej wyobraźni jako jeden z najbardziej tajemniczych i niedostępnych krajów świata. Przez lata obowiązywały tam restrykcyjne zasady wjazdu, a podróż była możliwa wyłącznie za pośrednictwem autoryzowanych agencji i po opłaceniu wysokiej dziennej stawki dla turystów zagranicznych. Nic więc dziwnego, że Alicja leciała tam z ogromnymi oczekiwaniami. Sama przyznaje jednak, że rzeczywistość okazała się zupełnie inna niż wyobrażenia. – Cztery dni kosztowały nas około 15 tysięcy złotych za dwie osoby. Wydawało mi się, że skoro kraj jest tak zamknięty i trudno dostępny, to będzie absolutnie wyjątkowy i niepowtarzalny – wspomina podróżniczka. Choć Bhutan zachwycił ją pojedynczymi miejscami i pięknymi krajobrazami, zabrakło tego trudnego do zdefiniowania elementu, który sprawia, że chce się wracać. – Była bardzo ładna świątynia wysoko w górach, ale poza tym nie było tam nic, co sprawiłoby, że byłaby to podróż zmieniająca moje życie – mówi Alicja. Jeszcze większym zaskoczeniem było dla niej to, że kraj określany często mianem „najszczęśliwszego na świecie” nie sprawiał wrażenia wyraźnie różniącego się od innych państw Azji. – Czy widziałam tam więcej uśmiechniętych ludzi niż w Tajlandii? Nie, absolutnie bym tego nie powiedziała – przyznaje. Ostatecznie Bhutan pozostawił po sobie raczej ciekawość niż zachwyt. – To była interesująca podróż, ale nie jest to miejsce, do którego chciałabym wró…

NG3x2-1-dbf6be9.jpg
width: 1280
height: 853

Planujesz wakacje w Tajlandii? Lala Horosz podpowiada, gdzie znaleźć spokój i piękne plaże
type: item
date: 2026-07-02T06:01:04.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: bezpieczeństwo
subject: dalekie podróże
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: tajlandia
subject: wywiady
description: Jeszcze kilka lat temu podróżowała z plecakiem po Azji, dziś nazywa Tajlandię swoim domem. W najnowszym odcinku podcastu „Solo przez świat” National Geographic Polska Alicja Horosz, znana w sieci jako „Lala Horosz”, opowiedziała nie tylko o codzienności w Azji Południowo-Wschodniej, ale również o tym, dlaczego uważa ten region za jeden z najlepszych kierunków dla kobiet podróżujących solo. W rozmowie z Sabiną Ziębą zdradziła także, które miejsca w Tajlandii warto wybrać w zależności od stylu podróżowania i czego Europejczycy mogliby nauczyć się od mieszkańców tego kraju.
encoded: Dla części osób Tajlandia pozostaje egzotycznym kierunkiem na kilkutygodniowy urlop, dla innych staje się miejscem do życia na stałe. Alicja Horosz należy do tej drugiej grupy. Podróżniczka od lat mieszka w Azji i przyznaje, że jednym z powodów, dla których tak trudno byłoby jej wyobrazić sobie powrót do Europy, jest poczucie bezpieczeństwa i większy spokój codziennego życia. W podcaście National Geographic Polska opowiedziała również o różnicach kulturowych, tajskim podejściu do czasu oraz o tym, dlaczego przed wyjazdem do Tajlandii warto poświęcić chwilę na dobry research. Dlaczego Tajlandia uchodzi za jeden z najbezpieczniejszych kierunków dla kobiet podróżujących solo? Zdaniem Alicji właśnie poczucie bezpieczeństwa jest jedną z największych zalet życia w Tajlandii i szerzej – w całej Azji Południowo-Wschodniej. Podróżniczka przyznaje, że to jeden z powodów, dla których tak dobrze czuje się w regionie i dlaczego bez obaw poleca go kobietom rozpoczynającym przygodę z samotnymi wyjazdami. Jak podkreśla, codzienność wygląda tam zupełnie inaczej niż w wielu europejskich krajach. W tajskich osiedlach mieszkaniowych paczki i zamówione jedzenie często pozostawiane są na ogólnodostępnym stoliku przy wejściu do budynku, do którego dostęp mają nie tylko mieszkańcy, ale również osoby z zewnątrz. Mimo to rzeczy potrafią leżeć tam przez wiele godzin i nikt ich nie zabiera. – W kondominium nie ma czegoś takiego, że kurier przynosi paczkę pod drzwi. Wszystko leży na stoliku przy wejściu i każdy ma do tego dostęp. Paczki, jedzenie, zakupy... Wszystko tam jest i nikt tego nie bierze – opowiada Alicja. Jak dodaje, wielokrotnie zostawiała również kluczyki w skuterze czy zakupy na siedzeniu motocykla i nigdy nie spotkała się z próbą kradzieży. Podróżniczka zaznacza jednocześnie, że nie oznacza to całkowitego braku przestępczości i pojedyncze incydenty zdarzają się wszędzie. Z jej doświadczeń i relacji znajomych wynika jednak, że podobne sytuacje należą do rzadkości. Jej zdaniem właś…

zdj-2026-07-01T145820.853-3bd42fd.jpg
width: 5120
height: 3410

Kupiła w Tajlandii dom z basenem. „Kosztował tyle, ile dwupokojowe mieszkanie w Białymstoku”
type: item
date: 2026-06-30T06:00:01.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: azja
subject: kobiety
subject: pieniądze
subject: podcasty
subject: podróże
subject: tajlandia
description: Jeszcze kilka lat temu podróżowała po świecie z jednym plecakiem i walizką. Dziś budzi się we własnym domu z basenem w Tajlandii. W rozmowie z Sabiną Ziębą w podcaście „Solo przez świat” National Geographic Polska Alicja Horosz, znana w sieci jako „Lala Horosz”, opowiedziała o życiu w Azji Południowo-Wschodniej, kosztach codzienności na drugim końcu świata i decyzjach, które całkowicie odmieniły jej życie.
encoded: Dla jednych Tajlandia pozostaje kierunkiem na dwutygodniowe wakacje, dla innych staje się miejscem do życia na lata. Coraz więcej Europejczyków decyduje się pracować zdalnie z Azji, korzystając z niższych kosztów życia i cieplejszego klimatu. W podcaście National Geographic Polska Alicja Horosz opowiedziała nie tylko o przeprowadzce do Tajlandii, ale również o zakupie domu, remoncie w rytmie lokalnego „sabai sabai” oraz o tym, dlaczego dziś trudno wyobrazić jej sobie życie gdziekolwiek indziej. Dlaczego Tajlandia przyciąga podróżników solo i cyfrowych nomadów? Azja Południowo-Wschodnia była dla Alicji Horosz pierwszym regionem świata, który zaczęła odkrywać samodzielnie. Jak przyznaje, właśnie tam przekonała się, że kobiece podróżowanie solo może być łatwe i komfortowe Jej zdaniem Tajlandia pozostaje jednym z najlepszych kierunków dla kobiet rozpoczynających przygodę z podróżami w pojedynkę. Dużą rolę odgrywa rozwinięta infrastruktura turystyczna, łatwość przemieszczania się między regionami i obecność innych podróżników z całego świata. Jednocześnie kraj daje ogromną swobodę w planowaniu budżetu. Jak podkreśla Alicja, wszystko zależy od oczekiwań i stylu życia. Można podróżować bardzo oszczędnie, korzystając z lokalnych noclegów, ulicznego jedzenia i taniego transportu, ale równie łatwo wybrać bardziej komfortową wersję życia w tropikach. – Po Tajlandii można podróżować zarówno niskobudżetowo, jak i wydawać bardzo duże pieniądze. To zależy wyłącznie od tego, czego oczekujemy od takiego wyjazdu – tłumaczy. To właśnie ta elastyczność sprawiła, że Tajlandia stała się jednym z ulubionych kierunków cyfrowych nomadów. – Jak zarabiasz pensję europejską, a żyjesz w takiej Tajlandii, to naprawdę można żyć jak pączek w maśle – mówi Alicja. Jak dodaje, nie dziwi jej rosnąca popularność takich miejsc jak właśnie Tajlandia, ale też Indonezja czy Wietnam wśród osób pracujących zdalnie dla europejskich firm. Sama przywołuje przykład znajomych mieszkających na niewielkiej wyspie. …

zdj-98-6561ba7.jpg
width: 5376
height: 3581

Przez miesiąc przejechała 4000 kilometrów przez Australię. Jak wygląda życie w vanie?
type: item
date: 2026-06-26T05:48:00.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: australia
subject: kobiety
subject: nowa zelandia
subject: podcasty
subject: podróże
subject: samotność
description: Podróżowanie solo wciąż budzi wiele emocji, szczególnie gdy w drogę rusza kobieta. Anna Małysa od lat pokazuje jednak, że świat nie jest tak niebezpieczny, jak często próbują przekonać nas nagłówki i internetowe komentarze. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiada o samotności, która przestała ją przerażać, o stereotypach, z którymi mierzy się jako podróżniczka oraz o wyprawach, które nauczyły ją większej niezależności niż jakiekolwiek kursy czy szkolenia.
encoded: Od studenckiego wyjazdu do Danii po wielotygodniowe podróże przez Australię i Nową Zelandię – Anna Małysa wybiera drogę, która dla wielu osób wydaje się zbyt ryzykowna lub po prostu zbyt trudna. W podcaście „Solo przez świat” podróżniczka opowiedziała Sabinie Ziębie o doświadczeniach, które najbardziej ją ukształtowały. Nie zabrakło tematów związanych z samotnością, internetowymi ocenami oraz życiem w trasie, gdzie nie wszystko da się zaplanować. To rozmowa o podróżowaniu, ale również o budowaniu pewności siebie i zaufania do własnych decyzji. „A nie boisz się sama?”. Samotność, stereotypy i życie poza cudzymi oczekiwaniami Jednym z pytań, które Anna Małysa słyszy najczęściej, jest dobrze znane wielu podróżniczkom: „A nie boisz się sama?”. Jak przyznaje, podobne wątpliwości pojawiają się nie tylko wśród bliskich, lecz także w sieci, gdzie samotnie podróżujące kobiety często stają się obiektem komentarzy i nieuzasadnionych ocen. – Jeżeli chodzi o tego typu insynuacje, to myślę, że tego jest najwięcej w internecie – mówiła w podcaście. Z czasem nauczyła się jednak nie brać odpowiedzialności za wyobrażenia innych ludzi. – To nie jest mój problem, że ktoś robi jakieś insynuacje na mój temat. Ja nie mam poczucia, że muszę obcym osobom coś udowadniać – podkreślała. W rozmowie z Sabiną Ziębą zwróciła również uwagę, że samotność nie zawsze oznacza to samo. Kiedy wyjechała na studia do Danii, po raz pierwszy doświadczyła jej w trudnym, przytłaczającym wymiarze. Z perspektywy czasu uważa jednak, że właśnie tamten okres nauczył ją samodzielności i sprawił, że dziś potrafi czerpać przyjemność z własnego towarzystwa. – Ja teraz myślę o samotności w taki sposób uwalniający, że jestem sama i w sumie super – przyznała. Jej zdaniem podróżowanie solo ma jeszcze jedną zaletę – otwiera na ludzi. Osoby podróżujące samotnie częściej nawiązują rozmowy, szybciej wychodzą poza swoją bańkę i częściej trafiają na historie, które nigdy nie wydarzyłyby się podczas wyjazdu w większej grupie. Van…

zdj-94-3dfad31.jpg
width: 5376
height: 3581

Zamknęła się w buddyjskim ośrodku na 10 dni. To doświadczenie zmieniło jej życie
type: item
date: 2026-06-24T13:31:16.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: birma
subject: buddyzm
subject: dalekie podróże
subject: kobiety
subject: medytacja
subject: podcasty
subject: podróże
subject: rozmowa
description: Samotne podróże kojarzą się z wolnością, przygodą i odkrywaniem świata, ale rzadko mówi się o ich mniej oczywistych stronach. Anna Małysa, znana w sieci jako „Anka Śmietanka”, w rozmowie z Sabiną Ziębą opowiedziała o dziesięciu dniach spędzonych w całkowitym milczeniu w buddyjskim ośrodku, znaczeniu intuicji podczas samotnych wypraw oraz sytuacjach, w których bezpieczeństwo okazywało się ważniejsze niż realizacja podróżniczych planów.
encoded: Podróżowanie solo budzi skrajne emocje. Dla jednych jest symbolem niezależności i wolności, dla innych źródłem niepokoju oraz niekończących się pytań o bezpieczeństwo. Anna Małysa należy do osób, które od dawna wybierają własną drogę. W podcaście National Geographic Polska podróżniczka opowiedziała Sabinie Ziębie nie tylko o odwiedzonych miejscach, lecz także o doświadczeniach, które najmocniej wpłynęły na jej sposób patrzenia na świat. Wśród nich znalazły się zarówno wymagające wyprawy po Azji, jak i dziesięciodniowe odosobnienie medytacyjne w Birmie, które okazało się jedną z najważniejszych lekcji w jej życiu. Dziesięć dni w ciszy. Czego Anna Małysa nauczyła się podczas medytacji w Birmie? Jednym z najbardziej niezwykłych doświadczeń, o których Anna Małysa opowiedziała w podcaście „Solo przez świat”, był dziesięciodniowy pobyt w buddyjskim ośrodku medytacyjnym w Birmie. To właśnie tam zdecydowała się wziąć udział w praktyce Vipassana – formie medytacji zakładającej całkowite wyciszenie i odcięcie od bodźców zewnętrznych. Przez dziesięć dni uczestnicy nie mogą korzystać z telefonów, książek, notatników ani prowadzić rozmów z innymi osobami. Dla kogoś, kto przez lata pozostawał w ciągłym ruchu i regularnie zmieniał miejsca pobytu, było to doświadczenie wyjątkowo wymagające. – Zamknęłam się na 10 dni w ośrodku buddyjskim, gdzie milczałam i medytowałam. To było hardcorowe doświadczenie. (…) Ja się ciągle kręciłam. Czułam się, jakbym brała udział w jakimś eksperymencie społecznym, na który sama się zapisałam – wspominała. Jak przyznała, największym wyzwaniem nie okazał się brak kontaktu ze światem, lecz konieczność pozostania sam na sam z własnymi myślami. Gdy z dnia na dzień znikają wszystkie rozpraszacze, człowiek zaczyna inaczej postrzegać siebie, swoje emocje i problemy. Anna zwróciła uwagę, że wielu uczestników podobnych odosobnień doświadcza również specyficznego lęku przed tym, co dzieje się poza murami ośrodka. – Każdy po pierwszej Vipassanie ma takie poczucie…

zdj-11-6671b04.jpg
width: 5376
height: 3581

Bliski Wschód bez filtra. Jak wygląda kobieca podróż przez kraje arabskie z dala od luksusowych kurortów?
type: item
date: 2026-06-22T13:55:54.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: kobiety
subject: podcasty
subject: podróże
subject: rozmowa
description: Samotna podróż kobiety na drugi koniec świata to przejaw odwagi czy szaleństwa? Anna Małysa, znana w sieci jako „Anka Śmietanka”, w najnowszym odcinku podcastu National Geographic Polska „Solo przez świat” szczerze opowiada o przełamywaniu barier, lękach solo podróżniczki oraz o tym, dlaczego najtrudniejsza wyprawa to zawsze ta w głąb własnego umysłu. Ta rozmowa to inspiracja dla każdego, kto boi się zrobić pierwszy krok.
encoded: Podróżowanie w pojedynkę zyskuje na popularności, jednak wciąż budzi mnóstwo kontrowersji – zwłaszcza, gdy w drogę rusza kobieta. Sabina Zięba gościła w studiu Annę Małysę, która od lat udowadnia, że świat jest znacznie bezpieczniejszy i bardziej otwarty, niż przedstawiają to media. Od studenckich czasów w Danii, przez niskobudżetowe Tokio, aż po spanie w aucie na Półwyspie Arabskim – „Anka Śmietanka” dzieli się swoimi autentycznymi doświadczeniami bez instagramowego filtra, pokazując prawdziwe blaski i cienie życia w nieustannym ruchu. Strach przed samotnością i podróż w głąb siebie. Dlaczego największą barierą są nasze własne myśli? Większość z nas na hasło „samotna wyprawa” reaguje fascynacją wymieszaną z paraliżującym lękiem. Bo choć świat wydaje się dziś na wyciągnięcie ręki, to bariery psychologiczne i strach przed samotnością wciąż skutecznie zatrzymują ludzi na kanapie. Anna Małysa bez owijania w bawełnę przyznaje, że ten paraliż nie jest jej obcy, a za kulisami jej wypraw często kryły się wątpliwości. – Ja miałam ogromne obawy przed Egiptem i jeżeli mam wymienić jedną podróż, przed którą naprawdę czułam ścisk w żołądku lecąc, to właśnie była to solo podróż do Egiptu – przyznała w rozmowie. Przełamywanie takiego wewnętrznego impasu nie wymaga jednak natychmiastowego rzucania się na głęboką wodę i kupowania biletu na drugi koniec globu. Odwagę i sprawczość można dawkować metodą małych kroków, zaczynając od lokalnych mikro-podróży. – Ostatnio wybrałam się na dwa dni w góry, w Karkonosze. I totalnie zachęcam każdego do robienia solo rzeczy – przekonuje „Anka Śmietanka”. Weekend spędzony sam na sam ze sobą potrafi bowiem zadziałać jak najlepsza terapia. – Uważam, że każda kobieta powinna chociaż raz w życiu wyjechać gdzieś sama... Chociażby do Kazimierza Dolnego na weekend, bo wtedy można zauważyć taką sprawczość w sobie – dodała Sabina Zięba. Bo w samotnym podróżowaniu to wcale nie skomplikowana logistyka czy odległość geograficzna stanowią największe wyzwanie.…

zdj-4-2db990d.jpg
width: 4608
height: 3069

Bez GPS-u, satelitów i łączności. Logistyczny koszmar i niezwykli pasażerowie wyprawy Endurance
type: item
date: 2026-06-12T13:40:18.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: antarktyda
subject: ernest shackleton
subject: statki
description: Jak zaplanować wyprawę na niezbadany kontynent, gdy jedynym oknem na świat jest papierowa mapa, a o telefonach satelitarnych nikomu się jeszcze nie śniło? Ernest Shackleton rzucił wyzwanie Antarktydzie w czasach, gdy logistyka opierała się na ślepej ufności we własne kalkulacje, a błąd oznaczał wyrok śmierci. W najnowszym odcinku podcastu redakcji National Geographic Polska Mikołaj Golachowski odsłania kulisy tej morderczej wyprawy od strony, której nie znacie.
encoded: Spis treści: 69 psów, pasażer na gapę i kot prowokator. Życie na pokładzie Endurance Szaleństwo na szczycie. Samobójczy zjazd w lodową przepaść Paradoks Shackletona. Genialny podróżnik, któremu nie wyszło Posłuchaj całej rozmowy o tajemnicy statku Endurance Współczesne wyprawy polarne, choć wciąż niebezpieczne, dysponują technologią, która w kilka sekund potrafi skorygować plany. Satelitarne mapy lodowe, prognozy pogody aktualizowane co godzinę i stała łączność z bazą to dziś standard. W 1914 roku rzeczywistość wyglądała zgoła inaczej. 69 psów, pasażer na gapę i kot prowokator. Życie na pokładzie Endurance – Musimy sobie uświadomić, że oni nie mieli żadnych środków komunikacji. To nie jest tak, że teraz mogę zadzwonić do ciebie nawet na Antarktydzie i spytać się, czy już jesteś i czy nie zapomniałaś mi dołożyć skarpetek ciepłych do depozytu. Wszystko musiało być od początku do końca zaplanowane – tłumaczy w rozmowie z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską były kierownik Polskiej Stacji Antarktycznej, Mikołaj Golachowski. Ta skomplikowana logistyka zakładała współpracę dwóch ekip po przeciwnych stronach kontynentu. Gdy Endurance utknął w lodzie, plan runął, a załoga została całkowicie odcięta od świata. Zanim Endurance stał się więzieniem w lodowym paku, na jego pokładzie tętniło niezwykle barwne – i głośne – życie. Ernest Shackleton zabrał ze sobą 69 psów zaprzęgowych sprowadzonych specjalnie z Kanady, które miały pomóc w planowanym trawersie Antarktydy. Zwierzęta w trakcie podróży zaczęły się rozmnażać, co tylko potęgowało chaos. – Trudno nawet sobie wyobrazić, jaki tam był rwetes i hałas podczas żeglowania – śmieje się w podcaście Mikołaj Golachowski, dodając natychmiast kolejny, mało znany szczegół: był z nimi również kot, który ponoć miał takie hobby, że uwielbiał przechadzać się po właśnie tych budach psich, żeby je jeszcze drażnić dodatkowo. Ten czworonożny celebryta (w rzeczywistości kocur o imieniu Mrs. Chippy, należący do cieśli McNisha) stał się maskotką całej załog…

10-4ba8fa3.jpg
width: 3000
height: 2000