Czy „zemsta hipnotyczna” jest rozwiązaniem zagadki UFO w Emilcinie? Rozmowa National Geographic Polska
Czy w Emilcinie naprawdę doszło do spotkania z kosmitami? Historia Jana Wolskiego od dekad budzi emocje i wciąż wraca w rozmowach o UFO w Polsce. Jedni widzą w niej najmocniejszy rodzimy przypadek bliskiego spotkania trzeciego stopnia. Inni przekonują, że klucz może kryć się w znacznie bardziej przyziemnym wyjaśnieniu. Zagadkę Emilcina wyjaśniamy w wideopodcaście National Geographic Polska.
W tym odcinku wideopodcastu National Geographic Polska wracamy do 1978 roku, by przyjrzeć się zagadce z Emilcina – najsłynniejszemu w Polsce domniemanemu spotkaniu z obcą cywilizacją. W czasie porannego przejazdu bryczką rolnik Jan Wolski napotkał dwie istoty „ubrane jak płetwonurkowie”. Najpierw istoty te miały wskoczyć na wóz, a potem zaprosić do wnętrza swojego pojazdu latającego, gdzie poczęstowali ziemianina dziwnie smakującym posiłkiem. Co po latach uważa się na temat przypadku emilcińskiego? O tym przypadku domniemanego spotkania z kosmitami było głośno od razu. Przykuł uwagę mediów i wszelkiego rodzaju badaczy. O tym, co dzisiaj wiemy o bliskim spotkaniu trzeciego stopnia w Emilcinie rozmawiamy z Mateuszem Kijewskim, ekspertem zajmujący się UFO. Jest to publicysta ufologiczny, twórca strony „UFO bez stereotypów” i prowadzący „Kanał o UFO” na platformie medialnej Sekielski Brothers Studio. W swojej pracy Kijewski próbuje zachować maksymalny obiektywizm. Prezentuje różne perspektywy. W debacie na temat tego złożonego zjawiska dba o to, by wykorzystywać dorobek różnych nauk: ścisłych, kulturoznawstwa, socjologii czy religioznawstwa. Polskie Roswell w województwie lubelskim? Kijewski dostrzega analogie Emilcina z przypadkiem domniemanego rozbicia spodka latającego w USA w Roswell, bo w obu przypadkach mamy do czynienia ze złożoną i niejednoznaczną historią. Badacze Emilcina od początku uważali, że w tej wsi faktycznie doszło do czegoś wyjątkowego. – Panował konsensus, że to jest bardzo poważny przypadek i bardzo dobry świadek. Raczej nie dopatrywano się tutaj drugiego dna – wyjaśnia Kijewski. „Zemsta hipnotyczna” kluczem rozwiązania zagadki Emilcina Cień na temat Emilcina rzucił dopiero w 2012 roku publicysta i badacz wojskowości Bartosz Rdułtowski. Jak opowiada Kijewski ogłosił on alternatywną hipotezę, którą można określił jako „zemsta hipnotyczna”. Na czym ona polegała? Jakiś miesiąc przed wydarzeniami w Emilcinie socjolog i badacz zjawisk paranormalnych Zbigniew Blania-Bolnar i Witold Wawrzonek, amatorsko zajmujący się UFO, występowali wspólnie w telewizji. Blania-Bolnar miał wówczas zahipnotyzować Wawrzonka i wmówić, że ten został porwany przez kosmitów. Wawrzonkowi to się nie spodobało, więc postanowił zemścić się na Blani-Bolnarze. W akcie zemsty miały zainscenizować spotkanie Wolskiego z UFO – sam miał w jakiś sposób zahipnotyzować rolnika i wmówić mu jego bliskiego spotkanie trzeciego stopnia. A głównym badaczem Emilcina został Blania-Bolnar – Wawrzonek wskazał jemu to miejsce. Zatem miał być to psikus Wawrzonka, który w ten sposób wpuścił w maliny znanego badacza UFO. Tyle, że nigdy nie ogłosił tej mistyfikacji. – Ta hipoteza nie wytrzymuje w moim odczuciu falsyfikacji. Istnieje dużo wątpliwości dotyczącej tej hipnozy – ocenia w rozmowie z National Geographic Polska Kijewski. Wszystko co musisz wiedzieć o Emilcinie W podcaście rozmawiamy też o tym, czy domniemani kosmici pozostawili po sobie jakieś ślady na ziemi, czy możemy ufać świadkowi tego wydarzenia i czy w ogóle byli jeszcze inni świadkowie oraz jak przebiegło spotkanie Wolskiego z zagadkowymi stworami. O tym i o wielu innych aspektach emilcińskiego bliskiego spotkania III stopnia posłuchacie w naszym podcaście. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Polskie Roswell w Emilcinie? Relacja Jana Wolskiego wciąż rozpala wyobraźnię
Lądowanie UFO w Emilcinie w 1978 roku określane jest jako „polskie Roswell”. Ale jakie mamy dowody na to, że faktycznie doszło tam do czegoś wyjątkowego? Na to pytanie odpowiada w wideopodcaście National Geographic Polska publicysta ufologiczny Mateusz Kijewski.
Emilcin to niewielka wieś w województwie lubelskim. W 1978 roku miało tam dojść do jednego z najsłynniejszych domniemanych spotkań z istotami pozaziemskimi w naszym kraju. Na motywach tego wydarzenia powstał nawet serial. Rolnik Jan Wolski stwierdził, że napotkał dwie nietypowe postacie podczas powrotu do domu przez las. Według jego relacji, istoty te były niewysokie, miały około 1,4 metra wzrostu, oliwkowozielone twarze, skośne oczy i wystające kości policzkowe. Wolski miał okazję nawet zobaczyć ich pojazd latający i do niego wejść. Ile w tym prawdy? Dowody na bliskie spotkanie III stopnia W wideopodcaście rozmawiamy o emilcińskim przypadku w ufologiem i publicystą ufologicznym Mateuszem Kijewskim. Jakie są twarde i namacalne dowody na spotkanie rolnika z obcymi? – To jest bardzo ważne pytanie. Gdy powstawała ufologia, w sensie zaczynu metodologii naukowej, stosowała zasadę postulowaną przez profesora astronomii J. Allena Hynka, która brzmi „testis unus, testis nullus”, czyli jeżeli mamy jednego świadka, to jest to żaden świadek – opowiada Kijewski. Na łąkę, na której miał wylądować pojazd latający, po powrocie Wolskiego do domu natychmiast pobiegli syn i sąsiad. Na rosie w trawie zaobserwowali dwie smugi po dwóch piechurach – domniemanych ufonautach. Zaobserwowano też oderwane kłosy i łodygi w zbożu, a to miało wskazywać na „pobranie próbek” przez kosmitów. Nieposzlakowana opinia świadka Kijewski opowiada, że Wolski był osobą niepijącą alkoholu i cieszył się nieposzlakowaną opinią we wsi. Dlatego ludzie uwierzyli w jego słowa. Z badań psychologicznych wynikało, że nie miał możliwości myślenia abstrakcyjnego – mówił, co widział i czuł. Zatem twardo stąpał po ziemi. Dzieci widziały UFO? Główny badacz zagadki emilcińskiej Zbigniew Blania-Bolnar bardzo ucieszył się na wieść o tym, że świadkami UFO miała być dwójka dzieci. – Mieli widzieć jakiś dziwny samolot przelatujący nad ich posesją. Starano się dopatrzyć podobieństw między tym, co widział Wolski i dzieci – opowiada Kijewski. Widać jednak pewne rozbieżności. Bo to, co miał zobaczyć Wolski doczekało się kilku graficznych interpretacji. Obiekt widziany przez Wolskiego został podobnie opisany przez jedno z dzieci. Ale – jak zauważa Kijewski – istnieje wątpliwość, na ile ta relacja została „zanieczyszczona” pogłoskami, które narastały we wsi na temat tego, co widział Wolski. – Z perspektywy czasu trudno jest wydestylować to, co naprawdę chłopiec widział, a czego w kolejnych godzinach się dowiadywał – zaznacza gość wideopodcastu. Ranga Emilcina Skoro zatem w przypadku Emilcina mamy tak naprawdę do czynienia tylko z jednym potencjalnym świadkiem, to dlaczego to miejsce jest tak ważnym przypadkiem spotkania UFO z Polsce? Kijewski zauważa, że mówi się o tym jako o „polskim Roswell”, bo Emilcin odegrał wśród społeczeństwa taką samą rolę – spopularyzował na olbrzymią skalę zjawisko UFO. Emilcin spotkał się ze sporym zainteresowaniem, ponieważ bezprecedensowa rzesza ludzi chciała zweryfikować sprawę. W ślad za tym poszły media, których przedstawicieli pojawiło się we wsi sporo na przestrzeni kolejnych lat. O tym i o wielu innych aspektach emilcińskiego bliskiego spotkania III stopnia posłuchacie w naszym podcaście. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Tajemnica w Emilcinie. Najsłynniejszy polski incydent UFO oczami eksperta
Czy w PRL-u mogło dojść do spotkania z obcą cywilizacją? Przypadek z Emilcina pokazuje, że dla wielu odpowiedź brzmi: tak. Relacja Jana Wolskiego stała się fundamentem polskiej ufologii. Ale wciąż budzi więcej pytań niż odpowiedzi. W podcaście rozmawiamy na ten temat z Mateuszem Kijewskim, który specjalizuje się w zjawiskach UFO.
W 1978 roku w lubelskiej wsi Emilcin doszło do zdarzenia, które do dziś pozostaje najważniejszym punktem na mapie polskiej ufologii. Rolnik Jan Wolski opisał spotkanie z przyjaźnie nastawionymi istotami pozaziemskimi oraz ich pojazdem latającym. Choć ufonauci zaproponowali mu specyficzny posiłek, którego nie przyjął, całe zajście wspominał jako bezpieczne i bezkonfliktowe. Dziedzictwo i kultura bliskiego spotkania III stopnia Mimo że Jan Wolski był jedynym bezpośrednim świadkiem, Emilcin zyskał kultowy status. Sprawa przyciągnęła liczne grono ekspertów oraz stała się inspiracją dla świata sztuki. Dowodem na niesłabnące zainteresowanie tym tematem jest produkcja platformy Netflix – miniserial komediodramatyczny „Projekt UFO”, luźno nawiązujący do tych wydarzeń. Wydarzenie w Emilcinie na trwałe weszło do popkultury. Mistrz europejskiego komiksu Grzegorz Rosiński poświęcił mu jedną ze swoich prac, chociaż najbardziej znany jest z cyklu o Thorgalu. Analiza ekspercka: Mateusz Kijewski W celu zrozumienia przebiegu incydentu, sprawę analizuje gość programu, Mateusz Kijewski. To uznany publicysta ufologiczny, który prowadzi „Kanał o UFO” w ramach Sekielski Brothers Studio oraz serwis „UFO bez stereotypów”. W swojej pracy Kijewski stawia na: maksymalny obiektywizm: prezentowanie różnorodnych punktów widzenia; interdyscyplinarność: wykorzystywanie nie tylko nauk ścisłych, ale również socjologii, kulturoznawstwa i religioznawstwa; rzetelną debatę: rozkładanie fenomenu UFO na czynniki pierwsze bez powielania schematów. Przebieg bliskiego spotkania – Mamy dość typową scenerię dla tego typu spotkań w latach 70. – opowiada Kijewski. Wówczas domniemane kontakty załogantami UFO miały inny wymiar niż później. Ekspert określa ten czas „epoką spotkań”. Kosmici nie byli wówczas złowrodzy, jak w relacjach w kolejnych dekadach, gdy mieli porywać ludzi i dokonywać na nich eksperymenty. W ten schemat wpisuje się domniemane spotkanie z humanoidami w Emilcinie. O tym i o wielu innych aspektach emilcińskiego bliskiego spotkania III stopnia posłuchacie w naszym podcaście. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Król Władysław zgadzał się na wszystko. W jego czasach Jagiellonowie zasiadali na 4 europejskich tronach
W nowym odcinku podcastu National Geographic Polska prof. Bożena Czwojdrak przybliża postać jednego z najmniej znanych Jagiellonów. Władysław Jagiellończyk, król Czech i Węgier, bywa zapamiętany jako władca słaby – ten, który na wszystko się zgadzał. To jednak za jego czasów Jagiellonowie stworzyli coś na kształt środkowoeuropejskiej wspólnoty politycznej, obejmującej kilka tronów i utrzymywanej dzięki rodzinnej współpracy.
Spis treści: Najlepiej wykształcony z synów Kazimierza Jagiellonowie na czterech tronach Bracia, którzy współpracowali Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach W historii Jagiellonów łatwo skupić się na wielkich królach zasiadających na tronie w Krakowie – a pominąć tych, którzy budowali potęgę dynastii poza jego granicami. Władysław Jagiellończyk, władca Czech i Węgier, przez lata pozostawał w cieniu bardziej znanych braci. Tymczasem to właśnie on odegrał kluczową rolę w stworzeniu jagiellońskiej dominacji w Europie Środkowej – choć jego sposób rządzenia do dziś budzi pytania i kontrowersje. O tym mniej znanym w Polsce władcy z dynastii Jagiellonów opowiada prof. Bożena Czwojdrak, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego. Najlepiej wykształcony z synów Kazimierza Władysław był uczniem Jana Długosza i – jak podkreśla prof. Czwojdrak – wyróżniał się na tle rodzeństwa. Odebrał staranne wykształcenie, mówił płynnie kilkoma językami i swobodnie poruszał się w świecie dyplomacji. W historii zapisała się sytuacja, gdy młody królewicz przywitał włoskiego posła w jego ojczystym języku – ku jego autentycznemu zachwytowi. Kompetencje dyplomatyczne Władysława nie budziły wątpliwości. A jednak historia zapamiętała go inaczej. Przydomek „król bene” (od łacińskiego „dobrze”) nie był komplementem – odnosił się do jego skłonności do zgadzania się na postulaty możnych. Czy rzeczywiście brakowało mu ambicji? A może była to świadoma strategia rządzenia w skomplikowanej rzeczywistości politycznej Czech i Węgier? W państwach tych silna pozycja elit ograniczała władzę monarchy, a kompromis często okazywał się jedyną drogą do utrzymania stabilności. Jagiellonowie na czterech tronach – Droga Władysława do władzy nie była przypadkowa. Tron czeski objął dzięki porozumieniu swojego ojca, Kazimierza Jagiellończyka, z Jerzym z Podiebradów. Niedługo później został również królem Węgier. Choć sam nie wykazywał szczególnej ekspansywności, znalazł się w centrum jednego z najważniejszych projektów politycznych epoki – rozszerzenia wpływów Jagiellonów w Europie Środkowej. – opowiada prof. Bożena Czwojdrak w podcaście National Geographic Polska. W tym samym czasie jego bracia obejmowali kolejne władze: Jan Olbracht, Aleksander Jagiellończyk i Zygmunt Stary zasiadali na tronie w Krakowie. W efekcie dynastia kontrolowała równocześnie kilka kluczowych państw regionu. Jak zauważa prof. Czwojdrak, była to sytuacja niemal bez precedensu – rodzinna sieć władzy, oparta nie tylko na polityce, ale też na relacjach osobistych. Bracia, którzy współpracowali Jagiellonowie utrzymywali ze sobą bliskie kontakty, korespondowali i wspierali się politycznie. Zygmunt Stary jeszcze jako młody książę spędził wiele czasu na dworze węgierskim Władysława, ucząc się realiów rządzenia poza Polską. Ta współpraca sprawiała, że mimo podziału na różne państwa dynastia działała w pewnym sensie wspólnie. Postać Władysława Jagiellończyka wymyka się prostym ocenom. Z jednej strony – władca ustępliwy, z drugiej – człowiek dobrze wykształcony i sprawny dyplomata, który potrafił utrzymać władzę w trudnych warunkach politycznych. Być może jego rządy najlepiej opisuje napięcie między ambicją a kompromisem – napięcie, które definiowało całą epokę Jagiellonów w Europie Środkowej. Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Rozmowę z prof. Bożeną Czwojdrak poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Dlaczego Jagiellonowie wymarli tak szybko? Tajemnice królewskiego rodu
Dynastia, która stworzyła jedno z największych państw Europy, zniknęła zaskakująco szybko. Jeszcze w XVI wieku Jagiellonowie rządzili rozległymi terytoriami od Bałtyku po Dunaj – a potem nagle zabrakło następców. Czy o ich końcu zdecydował przypadek, biologia, czy może polityczne wybory? Posłuchaj nowego odcinka podcastu National Geographic Polska, w którym prof. Bożena Czwojdrak opowiada o końcu wielkiej dynastii.
Spis treści: Od potęgi do kryzysu sukcesji Biologia, polityka, przypadek Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Kiedy Kazimierz Jagiellończyk i Elżbieta Rakuszanka doczekali się licznego potomstwa, wydawało się, że przyszłość dynastii Jagiellonów jest więcej niż bezpieczna. Para królewska miała aż trzynaścioro dzieci – wśród nich przyszłych władców, duchownych i świętego. Od potęgi do kryzysu sukcesji – Można było odnieść wrażenie, że Jagiellonowie „zabezpieczyli się na pokolenia” – a sam Kazimierz Jagiellończyk mógł odchodzić spokojny o los tronu – opowiada prof. Bożena Czwojdrak, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, w rozmowie z Łukaszem Załuskim. – Rzeczywistość okazała się jednak znacznie bardziej skomplikowana. Choć synowie Kazimierza obejmowali trony w Polsce, Czechach i na Węgrzech, kolejne pokolenia nie były już tak liczne ani tak trwałe – tłumaczy badaczka epoki. Część potomków nie doczekała się dzieci, inni umierali młodo, a jeszcze inni wybierali drogę kariery kościelnej zamiast zakładania rodzin. W efekcie dynastia, która wydawała się niemal „nieśmiertelna”, zaczęła się kurczyć. Biologia, polityka, przypadek W rozmowie w podcaście National Geographic Polska prof. Czwojdrak zwraca uwagę, że nie ma jednej prostej odpowiedzi na pytanie o wymarcie Jagiellonów. Na ich los złożyło się kilka czynników: późne małżeństwa, niewielka liczba potomków w kolejnych pokoleniach, a także realia polityczne, które nie zawsze sprzyjały stabilnej sukcesji. Nie bez znaczenia był również zwykły przypadek – coś, czego dynastie nie są w stanie kontrolować. Symbolicznym końcem dynastii była śmierć Zygmunta II Augusta w 1572 roku. Król nie pozostawił legalnego następcy, co doprowadziło do bezprecedensowej sytuacji w historii Polski – wolnej elekcji. To właśnie wtedy zakończyła się epoka Jagiellonów, a Rzeczpospolita weszła w nowy etap swoich dziejów. Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Rozmowę z prof. Bożeną Czwojdrak poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Przez ponad sto lat kształtowały wyobrażenie o polskich królach. Czy Matejko wymyślił wizerunki władców
Poczet królów polskich Matejki to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł w historii polskiej sztuki, ale czy rzeczywiście pokazuje prawdziwe twarze władców? Prof. Bożena Czwojdrak wyjaśnia, na ile te wizerunki są zgodne z historią.
Spis treści: Nie było fotografii – były źródła pośrednie Co mówi współczesna nauka? Czy Matejko był świadkiem otwarć królewskich grobowców? Dziś wiemy więcej, jak wyglądali Jagiellonowie Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach „Poczet królów i książąt polskich” to seria rysunków stworzona przez Jana Matejkę w latach 1890–1892. Cykl ten przedstawia 44 polskich władców – królów i książąt – a także cztery postacie kobiece: księżne i królowe. Posłuchaj nowego odcinka wideopodcastu National Geographic Polska. Rozmówczynią Łukasza Załuskiego jest prof. Bożena Czwojdrak, historyczka i mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego. Nie było fotografii – były źródła pośrednie Matejko pracował w XIX wieku, przedstawiając postaci sięgające nawet wczesnego średniowiecza. Oczywiście nie dysponował żadnymi realistycznymi portretami większości władców. Dlatego opierał się na różnych typach źródeł: miniatury i iluminacje rękopisów – np. kroniki średniowieczne, gdzie pojawiały się schematyczne przedstawienia władców, monety i pieczęcie – szczególnie cenne, bo często powstawały za życia danego władcy, nagrobki i rzeźby – np. sarkofagi królewskie na Wawelu, wcześniejsze portrety (jeśli istniały) – zwłaszcza dla władców od XVI wieku wzwyż. W przypadku postaci takich jak Bolesław Chrobry czy Mieszko I, materiał ikonograficzny był bardzo skromny lub wręcz symboliczny. Matejko musiał więc uzupełniać luki własną wizją. Co mówi współczesna nauka? Współcześni historycy i archeolodzy są zgodni, że Jan Matejko z dużą starannością oddawał realia poszczególnych epok, szczególnie w zakresie ubioru oraz insygniów władzy – oczywiście w granicach wiedzy dostępnej w XIX wieku. Jednocześnie podkreśla się, że wygląd twarzy wielu przedstawionych władców ma charakter w dużej mierze hipotetyczny, zwłaszcza w przypadku postaci z najwcześniejszych okresów historycznych, dla których brak wiarygodnych źródeł ikonograficznych. Mimo tych ograniczeń dzieła Matejki mają ogromne znaczenie edukacyjne i kulturowe – to one w dużej mierze ukształtowały wyobrażenie Polaków o wyglądzie dawnych władców. Czy Matejko był świadkiem otwarć królewskich grobowców? Tak, choć uczestniczył tylko w otwarciu grobów dwojga polskich władców. – Jan Matejko był przy otwarciu grobowców Jadwigi Andegaweńskiej i Kazimierza Wielkiego. Można by więc podejrzewać, że tych dwoje królów Polski jest mniej więcej zbliżonych na wizerunkach malarza do ich faktycznych wyglądów – mówi prof. Bożena Czwojdrak i dodaje – Większości władców Matejko sobie po prostu wyobrażał. Badaczka epoki zwraca też uwagę, że w porównaniu z naszymi sąsiadami, na ziemiach Królestwa Polskiego nie powstawało wcale tak wiele wizerunków władców. Czesi w tym czasie malowali swoich królów i królowe na potęgę. – My mamy pecha, bo do nas praktycznie nie docierała z Zachodu kultura obrazu. Ja z zazdrością patrzę na moich kolegów historyków czeskich, którzy wydawali przy okazji rocznicy śmierci Karola Luksemburskiego wydawali albumy z wizerunkami swojego władcy. A my nawet nie wiemy, jak wyglądała Jadwiga Andegaweńska – mówi mediewistka w podcaście National Geographic Polska. Dziś wiemy więcej, jak wyglądali Jagiellonowie Dzięki projektowi National Geographic, którego celem była rekonstrukcja wizerunków władców z dynastii Jagiellonów, możemy przyjrzeć się obliczu królów i królowych z tej dynastii. Dynastia Jagiellonów przez niemal dwa stulecia wywierała decydujący wpływ na dzieje Polski, Litwy, Czech i Węgier, będąc okresem politycznej potęgi oraz rozkwitu kultury, często nazywanym złotym wiekiem. Znane nam z tradycji artystycznej wizerunki tych władców są jednak w dużej mierze efektem twórczej interpretacji. „Nowy Poczet Jagiellonów” podejmuje próbę odtworzenia ich wyglądu w oparciu o wiarygodne źródła historyczne, przywracając bardziej autentyczny obraz postaci, które odegrały kluczową rolę w historii regionu. Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Rozmowę z prof. Bożeną Czwojdrak poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć poniżej, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. View Ediplayer on the source website Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Nie tylko Słowianie. Kto żył nad Wisłą przed nastaniem państwa Piastów?
Słowianie byli tylko jednym z ludów, które przed nastaniem państwa piastowskiego zasiedlały obecne ziemie Polski. Dowiadujemy się o nich nie tylko z badań archeologicznych, ale też ze źródeł historycznych, ale dopiero od około I wieku naszej ery. O tym, kto mieszkał wówczas nad Wisłą opowiada w naszym wideopodcaście dr Michael Morys-Twarowski.
Archeolodzy często zaprzątają sobie głowę pytaniem, o początki określonej kultury lub genezę danego ludu. To temat trudny, bo wymaga interdyscyplinarnych badań. Czy możliwe jest na przykład wskazanie kolebki Słowian? Zagadka pochodzenia Słowian Co działo się na obecnych terenach Polski w pierwszym tysiącleciu, ale jeszcze przed nastaniem państwa Mieszka I w drugiej połowie X wieku? Czy obszar ten aż do pojawienia się Słowian, mniej więcej w połowie pierwszego tysiąclecia, był zupełnie pusty i nikt tutaj nie mieszkał? A może wręcz przeciwnie – teren ten zasiedlała mozaika ludów? Ten temat jest słabo znany w powszechnej świadomości, ale archeolodzy prowadzą liczne badania dotyczące tego, co działo się w pierwszych wiekach naszej ery miedzy Wisłą a Odrą. Również historycy wiedzą o tym epizodzie w dziejach obecnych ziem polskich coraz więcej. O przeszłości z perspekywy historyka, a nie archeologa Informacje historyczne na temat pierwszych Słowian i innych ludów na naszych ziemiach zebrał dr Michael Morys-Twarowski w książce pt. „Barbarica. Tysiąc lat zapomnianej historii ziem polskich”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Kluczowymi informacjami na temat swoich ustaleń dzieli się w naszym podcaście. Morys-Twarowski jest doktorem historii, prawnikiem i amerykanistą. Ukończył Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Napisał kilka popularnonaukowych książek, m.in. „Polskie imperium” i „Dzieje księstwa cieszyńskiego” oraz ponad 100 artykułów popularnonaukowych. Nasz gość zastrzega, że zajmuje się w najnowszej książce historią Polski w znaczeniu geograficznym i w granicach, jakie nasz kraj zajmuje od 1945 roku. – To nie jest tak, że historia Polski zaczyna się w I czy w II wieku – zastrzega dr Morys-Twarowski. W jego ocenie do tej pory historycy jak ognia unikali tego tematu. Na rynku natomiast dostępne są opracowania przygotowane przez archeologów. W jego ocenie nie zawsze coś, o czym napisali starożytni historycy znajduje odzwierciedlenie w źródłach archeologicznych. Dlatego też można zaufać dawnym skrybom, ale z pewnym krytycyzmem. W co wierzyli dawni Słowianie? Poznaj ich najstarsze wierzenia i kulty Dawni Słowianie byli ściśle związani z przyrodą i drzewami. Wierzyli w istnienie ducha lasu. Ich świat zasiedlały też rusałki i tacy bogowie, jak Światowid czy Perun, ale też groźna i o... Słowianie to tylko jeden z ludów mieszkających kiedyś nad Wisłą W szkołach dowiadujemy się o tym, co działo się na tych terenach mniej więcej od połowy X wieku: chrztu Polski i rządów Mieszka I. – Gdzieś mniej więcej od 20 roku n.e. można na podstawie źródeł historycznych, oczywiście nie tak jak o kolejnym tysiącleciu, ułożyć z tego opowieść historyczną. Nie jesteśmy zdani tylko na to, co wykopią archeolodzy – uważa gość podcastu. Morys-Twarowski opowiada o wielu różnych ludach, plemionach, które zamieszkiwały w pierwszych wiekach naszej ery ziemie polskie, ich historii i o ich językach. Dowiadujemy się o nich dzięki rzymskim historykom. Co wiemy o Lugiach i Gotach? Co ci Germanie robili na polskich ziemiach? I dlaczego mieliśmy wówczas na swoich terytoriach... jaskiniowców? Kiedy i skąd pojawili się Słowianie? Nasz gość opowiada też o postaciach na wpół legendarnych, takich jak Krak czy Wanda. Cała rozmowa do wysłuchania na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Zagadki słowiańskich pochówków – co udało się wyczytać z ich szczątków? – nowy podcast
Czy wampiryzm do słowiański „wynalazek”? Jak wyglądały pochówki wczesnych Słowian? Co jesteśmy w stanie wyczytać z ich kości? Na te pytania odpowiada w naszym wideopodcaście antropolog fizyczny dr Łukasz Maurycy Stanaszek.
Przez wieki Słowianie praktykowali przede wszystkim ciałopalenie, co dla współczesnych badaczy jest ogromnym wyzwaniem. W podcaście usłyszycie o tym, jak antropolog potrafi z takich szczątków dziś „ułożyć” całego człowieka, a także czym były tajemnicze kurhany znajdowane w głębi puszcz. Ekspert od kości w naszym studio Naszym gościem w ostatnim odcinku z cyklu Wszystkie Tajemnice Słowian jest dr Łukasz Maurycy Stanaszek, który jest uznanym antropologiem fizycznym, archeologiem oraz popularyzatorem nauki. Na co dzień pracuje w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, gdzie specjalizuje się w badaniu obrządków pogrzebowych populacji pradziejowych oraz nowożytnych. Jako ekspert uczestniczył w kilkudziesięciu ekspedycjach archeologicznych w kraju i za granicą, analizując m.in. dawne schorzenia oraz zjawisko wampiryzmu na podstawie zachowanych kości. Jak wyglądały pochówki wczesnych Słowian? Przed przyjęciem chrześcijaństwa Słowianie praktykowali przede wszystkim obrządek ciałopalny, co oznacza, że ciała zmarłych palono na stosach. Przepalone szczątki umieszczano następnie w ceramicznych popielnicach lub bezpośrednio w ziemnych jamach, a czasem owijano je w nietrwałe materiały organiczne. Charakterystyczną formą wczesnosłowiańskich grobów były kurhany, czyli niewielkie nasypy o średnicy od 5 do 10 metrów, lokalizowane często na terenach leśnych. W ich wnętrzu wznoszono niekiedy drewniane konstrukcje przypominające „domy zmarłych”, w których składano prochy wielu członków rodziny na przestrzeni lat. Jak wyglądały wewnątrz? O tym również opowiada nasz gość. Istniały także przypadki, w których spalone kości nie były zakopywane, lecz rozsypywane na płaszczu kurhanu. W niektórych pochówkach, obok szczątków ludzkich, odnajduje się również kości zwierząt, na przykład koni, co sugeruje ich udział w dawnych rytuałach pogrzebowych. Zapisane w kościach. Trudy codzienności i dawne choroby Analiza szczątków pozwala nam niemal zajrzeć w codzienność dawnego Słowianina. Z rozmowy dowiecie się, że nasi przodkowie byli znacznie niżsi od nas i cierpieli na poważne zwyrodnienia kręgosłupa spowodowane dźwiganiem ciężarów. Podcast rzuca światło na brutalną rzeczywistość: brak higieny jamy ustnej sprawiał, że młodzi ludzie tracili zęby, a anemia była powszechnym problemem wśród dzieci. Usłyszycie również o niesamowitych zabiegach, takich jak trepanacje czaszeki, które miały przynosić ulgę w cierpieniu. Słowiański wampiryzm. Między legendą a nauką Czy wampiry „narodziły się” na naszych ziemiach? Choć Adam Mickiewicz wierzył, że wiara w upiory wyszła „z łona słowiańskiego”, dr Stanaszek studzi te emocje, wskazując na szerszy kontekst tego zjawiska. W odcinku analizujemy, kto mógł zostać uznany za upiora – często były to osoby wyglądające inaczej, cierpiące na rzadkie schorzenia lub po prostu zbyt wysokie. To opowieść o lęku przed „innym”, który mógł budzić strach nawet po śmierci. Całą rozmowę z dr. Łukaszem Maurycym Stanaszkiem można obejrzeć na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. W pierwszym odcinki cyklu rozmawialiśmy z prof. Piotrem Grochowskim o rodzimowiercach, w drugim – o DNA Słowian z dziennikarką „Polityki” Agnieszką Krzemińską, w trzecim z prof. Pawłem Żmudzkim o Wielkiej Lechii, a w czwartym z dr. Jakubem Jagodzińskim o relacjach słowiańsko-wikińskich. Piąty odcinek poświęcony był kuchni Słowian. Na ten temat rozmawialiśmy z Małgorzatą Krasną-Korycińską. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Kuchnia Słowian bez mitów. Małgorzata Krasna-Korycińska zdradza szczegóły – nowy wideopodcast
Co trafiało do garnków Słowian i jak naprawdę wyglądała ich codzienna dieta? Dzięki nowoczesnym badaniom archeologicznym wiemy dziś znacznie więcej niż jeszcze dekadę temu. O dawnych smakach i technikach gotowania opowiada w naszym wideopodcaście archeolog Małgorzata Krasna-Korycińska.
Archeologia nie jest nauką, którą należy kojarzyć z łopatą, pędzelkiem czy szpachelką. Dzisiaj coraz częściej przypomina laboratorium z serialu kryminalnego. Naukowcy badają przeszłość niczym detektywi analizujący ślady na miejscu zbrodni. Zamiast odcisków palców szukają biomarkerów. Są to chemiczne drobiny jedzenia uwięzione w porowatych ściankach glinianych naczyń. Każda roślina, mięso czy nabiał zostawia swój unikatowy „podpis”. Dzięki temu wiemy, co gotowano w garnku ceramicznym, nawet jeśli od ostatniego posiłku minęło tysiąc lat. Między innymi na ten temat rozmawiamy w kolejny odcinku wideopodcastu z cyklu „Wszystkie Tajemnice Słowian”. Archeolog eksperymentujący Tym razem naszym gościem jest kuchmistrzyni Małgorzata Krasna-Korycińska, która z wykształcenia jest archeologiem, historykiem kulinariów i muzealnikiem. Zajmuje się archeologią eksperymentalną; m.in. bada, praktykuje i serwuje kulinaria średniowieczne, bierze udział w licznych imprezach rekonstrukcyjnych w kraju i za granicą. Można ją zobaczyć na festiwalach organizowanych w Wolinie czy na polach Grunwaldu. Jest autorką książek „Przy słowiańskim stole, czyli kulinaria w czasach wczesnego średniowiecza” oraz „Viking and Slavic cousine”. Ogień potężniejszy niż w naszej kuchence Krasna-Korycińska zdradza tajniki słowiańskiej kuchni. Okazuje się, że słowiańska technologia kuchenna pod pewnymi względami biła na głowę nasze nowoczesne piekarniki. Archeologia eksperymentalna, wykorzystująca kamery termiczne, ujawniła niezwykłą wydajność dawnych pieców. Specjalne konstrukcje kamienne, stawiane w narożnikach domostw, potrafiły rozgrzać się do 500 stopni Celsjusza. To temperatura znacznie wyższa niż w większości domowych piekarników. Powrót do korzeni na talerzu Dzisiejsza moda na sezonowość i lokalność to tak naprawdę powrót do mądrości Słowian, którzy jedli to, co aktualnie oferowała natura. Jak wyjaśnia Krasna-Korycińska, współczesna nauka potwierdza, że ich jednogarnkowe potrawy, jedzone na gorąco o poranku, dawały znacznie więcej energii niż dzisiejsze słodkie płatki śniadaniowe. Zęby i zdrowie Nasz gość opowiada też o wynikach badań nad stanem zdrowia przodków. Analiza uzębienia ujawniła wyraźny podział klasowy. Elity z bogatych grodów, mające dostęp do miodu i słodkich kołaczy, często cierpiały na zaawansowaną próchnicę. Tymczasem mieszkańcy prowincji mieli zęby znacznie zdrowsze. Były one jednak mocno starte – to efekt jedzenia mąki mielonej w kamiennych żarnach, która zawsze zawierała domieszkę piasku. Zagadki słowiańskiej kuchni Czy chcesz dowiedzieć się, jak smakuje „słowiańska owsianka” z mięsem i jajkiem? Albo dlaczego Słowianie chowali jajka pod progiem nowego domu? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w najnowszym odcinku wideopodcastu „Wszystkie Tajemnice Słowian”. Wideo z rozmową z Małgorzatą Krasną-Korycińską można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. W pierwszym odcinki cyklu rozmawialiśmy z prof. Piotrem Grochowskim o rodzimowiercach, w drugim – o DNA Słowian z dziennikarką „Polityki” Agnieszką Krzemińską, w trzecim z prof. Pawłem Żmudzkim o Wielkiej Lechii, a w czwartym z dr. Jakubem Jagodzińskim o relacjach słowiańsko-wikińskich. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Słowianie kontra wikingowie. Jakie relacje łączyły ich we wczesnym średniowieczu? – nowy podcast
W Skandynawii znajdowane są słowiańskie naczynia ceramiczne, biżuteria, a nawet pozostałości po konstrukcjach, które mają ponad 1000 lat. Czy to oznacza, że nasi przodkowie przyczynili się do powstania pierwszych skandynawskich królestw? O relacjach wikińsko-słowiańskich rozmawiamy w nowym podcaście National Geographic Polska z dr. Jakubem Jagodzińskim.
To już czwarty odcinek cyklu „Wszystkie Tajemnice Słowian”. Tym razem skupiamy się na kontaktach Słowian z wikingami, do których dochodziło ponad 1000 lat temu. Do tej pory dominowała w przestrzeni publicznej narracja, wedle której to Słowian mieli zdominować przybysze z północy. A Mieszko I miał być wikingiem. Rozmowa z dr. Jakubem Jagodzińskim Nasz kolejny gość, dr Jakub Jagodziński, jest doktorem nauk humanistycznych w zakresie archeologii, a także etnologiem i antropologiem kultury, pracownikiem Działu Naukowego w Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu. Jest też autorem artykułów naukowych i popularnonaukowych oraz książki „Goście, kupcy, osadnicy. Kontakty Słowian Zachodnich i Skandynawów w epoce wikingów”. Zaginione emporium Truso W tym odcinki rozmawiamy między innymi o jedynym na ziemiach polskich wikińskim emporium Truso, które odkryto niedaleko Elbląga 40 lat temu. Miejsce to zostało założone przez Skandynawów i istniało od VIII do schyłku X wieku. Wiedza o istnieniu Truso pochodzi tylko z jednego źródła pisanego – relacji anglosaskiego podróżnika Wulfstana. Głównymi towarami handlowymi był tam bursztyn oraz prawdopodobnie niewolnicy, co potwierdzają znaleziska kajdan i arabskich monet. Osada miała charakter nieagrarny i składała się z trzech części: strefy portowej, centralnej oraz peryferyjnej. – Ta osada była na wskroś skandynawska. Ona była przez Skandynawów założona, kontrolowana, łączyła szlaki handlowe – opowiada dr Jagodziński. Czy Mieszko I był wikingiem? Dr Jakub Jagodziński kategorycznie stwierdza na podstawie źródeł, że Mieszko I nie był wikingiem. Nie istnieją żadne przesłanki historyczne ani archeologiczne, które wskazywałyby na skandynawskie korzenie pierwszych Piastów – przekonuje badacz. Z podcastu dowiemy się, że koncepcja ta zrodziła się w nauce kilkaset lat temu, gdy polscy uczeni zaczęli zastanawiać się nad początkami państwa. Słowianie w Skandynawii Ten temat prawie nie istnieje w szerszej debacie. Mowa o obecności Słowian w Skandynawii. Tymczasem – jak mówi nasz gość – był to proces trwający od VIII wieku, obejmujący tereny dzisiejszej Danii, Szwecji, Norwegii, a nawet odległej Islandii. Najmocniejszym dowodem na fizyczne osadnictwo są słowiańskie ziemianki, które archeolodzy odkryli w takich ośrodkach jak Hedeby czy Aarhus. W duńskim Roskilde istnieje nawet dzielnica o nazwie Windeboder, co oznaczało „słowiańskie kramy”. Takich słowiańskich „śladów” jest zatem sporo. Wpływ słowiańskich przybyszów był widoczny również w codziennym użytku, ponieważ tzw. ceramika bałtycka powszechna w Skandynawii ma w rzeczywistości słowiańską genezę i formy. Partnerski charakter relacji i wzajemne przenikanie się kultur Zdaniem dr. Jagodzińskiego nie można mówić o jednostronnym wpływie agresywnych wikingów na rzekomo bierne i zdominowane społeczności słowiańskie. Zamiast tego badacz proponuje wizje partnerskich relacji między elitami obu grup. Według niego kluczowe znaczenie miała nie etniczność czy pochodzenie, lecz funkcja pełniona w systemie gospodarczym przez kupców i rzemieślników. Skandynawscy i słowiańscy specjaliści współpracowali ze sobą na zasadach rynkowych. Wideo z rozmową z dr. Jakubem Jagodzińskim można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Jest to czwarty odcinek nowej serii Wszystkie Tajemnice Słowian. W pierwszym rozmawialiśmy z prof. Piotrem Grochowskim o rodzimowiercach, w drugim – o DNA Słowian z dziennikarką „Polityki” Agnieszką Krzemińską, a w trzecim z prof. Pawłem Żmudzkim o Wielkiej Lechii. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Wielka Lechia w naszym podcaście. Imperium zrodzone z wyobraźni do dziś rozpala emocje
Czy Wielka Lechia, której centrum miało znajdować się w dzisiejszej Polsce, była w starożytności globalnym mocarstwem? Internet huczy od opowieści o tym potężnym imperium Słowian. O tym, jak zrodziła się ta przemawiająca do wyobraźni opowieść mówi prof. Paweł Żmudzki w podcaście z cyklu „Wszystkie Tajemnice Słowian”.
Pierwsze państwo słowiańskie na obecnych ziemiach Polski powstało w IX wieku, wraz z dynastią piastowską. Pierwszym historycznym władcą był Mieszko I, a królem – jego syn Bolesław Chrobry. Internet zalewają jednak od kilku lat opowieści o Wielkiej Lechii – domniemanym królestwie, które miało istnieć na naszych ziemiach tysiące lat wcześniej. Swoim zasięgiem obejmować miało dużą część Europy. Ile jest prawdy w tej opowieści? W tym odcinku podcastu National Geographic Polska Szymon Zdziebłowski rozmawia się z prof. Pawłem Żmudzkim, historykiem i mediewistą z Wydziału Historii UW. Naukowiec specjalizuje się w badaniach porównawczych średniowiecznych kronik. Wincenty Kadłubek – kluczem do rozwiązania zagadki Wszystko zaczęło się od jednego człowieka. Był nim Wincenty Kadłubek, biskup krakowski żyjący na przełomie XII i XIII wieku. Prawdopodobnie studiował na zachodzie Europy. Po powrocie do kraju napisał kronikę, która stała się fundamentem opowieści o starożytnej Polsce. Zawarł tam epicką opowieść o walecznych Lechitach. Dla Kadłubka nazwa „Lechici” była zamienna z „Polakami”, choć to późniejsi interpretatorzy stworzyli z tego koncept imperialny. Gdzie tkwi haczyk w tej opowieści? Kadłubek nie pisał podręcznika do historii. Zupełnie świadomie rezygnował z dat rocznych. W jego kronice Aleksander Wielki czy Juliusz Cezar pojawiają się obok polskich władców w ramach chronologii względnej. A jego epos był nośnikiem dumy narodowej. Jak mówi historyk, kronika Kadłubka nie jest wyjątkowa pod względem takich „mitycznych” opowieści. W zachodniej Europy również powstawały takie „dzieje” dynastii, których zadaniem było budowanie tożsamości zbiorowej, a nie relacjonowanie prawdziwych wydarzeń. – Najbardziej znanymi przykładami jest pochodzenie królestwa Francji, czy w ogóle Franków od Trojan – wskazuje naukowiec. Skąd się wzięli „Lechici?” Prof. Żmudzki próbuje też wyjaśnić pochodzenie nazwy „Lechici”. – My do dziś nie wiemy skąd ona się wzięła. Istnieje koncepcja już ukuta pod koniec XIX wieku (…) – mówi. Być może powstała pod wpływem ruskim, węgierskim, litewskim lub skandynawskim. Ale być może jego twórcą jest sam Wincenty Kadłubek. Kronika Prokosza „na ratunek” pseudonauce Zwolennicy Wielkiej Lechii próbują ratować mit innymi źródłami, jak Kronika Prokosza. Historycy udowodnili, że jest to jednak XIX-wieczne fałszerstwo. Autor tej mistyfikacji chciał osadzić legendę w konkretnym czasie. A treść kroniki bazuje na dziele Kadłubka. Prof. Żmudzki odrzuca również ten dowód na Wielką Lechię. Archeologia, czyli brutalne zderzenie z rzeczywistością Jeśli istniałoby wielkie słowiańskie imperium, musiałoby zostawić ślady: drogi, monety, grody czy kosztowności. Czy archeolodzy coś odkryli? Nie – mówi prof. Żmudzki i w jego ocenie ten argument jest absolutnie rozstrzygający jeśli chodzi o istnienie Wielkiej Lechii. Wszystko więc wskazuje na to, że jest to tylko pseudarcheologiczna koncepcja. Wideo z rozmową z prof. Pawłem Żmudzkim można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Jest to trzeci odcinek nowej serii Wszystkie Tajemnice Słowian. W pierwszym rozmawialiśmy z prof. Piotrem Grochowskim o rodzimowiercach, w drugim – o DNA Słowian z dziennikarką „Polityki” Agnieszką Krzemińską. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Skąd naprawdę wzięli się Słowianie? – rozmawiamy z Agnieszką Krzemińską, dziennikarką „Polityki”
Czy Słowianie mieszkali nad Wisłą „od zawsze”, czy przybyli tu jako fala migrantów ze wschodu? Od lat naukowcy toczą o to zaciekłe spory. Co wniosły do tego tematu najnowsze badania DNA? Zapraszamy na fascynującą rozmowę z dziennikarką Agnieszką Krzemińską z tygodnika „Polityka”.
Kwestia pojawienia się Słowian to temat, który rozpala emocje nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. Naukowcy od dekad dzielą się na dwa główne obozy. Pierwszy z nich, który reprezentują autochtoniści, wierzy, że nasi przodkowie żyli między Wisłą a Odrą niemal od zawsze. Reprezentanci drugiego obozu, allochtoniści, twierdzą, że Słowianie napłynęli na te ziemie dopiero w połowie pierwszego tysiąclecia ze wschodu. Spór ten ma charakter nie tylko naukowy, ale też tożsamościowy i polityczny. Przez długi czas archeolodzy musieli niemal „udowadniać” legendy o naszych prastarych korzeniach. Dziś jednak do gry weszła nowoczesna technologia. Badania DNA stały się narzędziem, które pozwala zajrzeć głębiej w przeszłość niż kiedykolwiek wcześniej. Rozmowa z Agnieszką Krzemińską z „Polityki” W najnowszym podcaście „National Geographic Polska” Szymon Zdziebłowski rozmawia z dziennikarką naukową „Polityki” – Agnieszką Krzemińską, która zajmuje się tematyką archeologiczną. Reporterka śledziła ostatnie doniesienia dotyczące badania DNA, które dotyczyły pochodzenia Słowian w Polsce i w Europie. W podcaście podzieliła się swoimi refleksjami na ten temat. Problem w poznaniu pochodzenia Słowian Badanie pochodzenia Słowian przypomina układanie puzzli, w których brakuje większości elementów. Podstawowym problemem jest obrządek pogrzebowy naszych przodków – Słowianie bowiem palili swoich zmarłych. Jak opowiada Agnieszka Krzemińska, ciała zmarłych trafiały na stos, a prochy do urn, co dla genetyków jest prawdziwym koszmarem. Figlerowicz kontra Gretzinger W podcaście omawiamy dwa duże badania genetyczne, które dotyczą kolebki Słowian. Wyniki badań zespołu prof. Marka Figlerowicza z Instytutu Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu opublikowane w 2023 roku – jak opowiada Krzemińska – bardzo ucieszyły autochtonistów, bo wynik miał sugerować pewną ciągłość genetyczną na ziemiach Polski. Z kolei w 2025 roku ukazała się publikacja m.in. dr Joschy Gretzingera z Instytutu Maxa Plancka w Lipsku. Wynika z niej, że po połowie I tysiąclecia w przypadku Niemiec wschodnich i Polski doszło do zasadniczej wymiany ludności – nawet 80%, co sugeruje napływ całych populacji we wschodu. Słowiańscy piraci i najstarsze DNA Słowian z terenu Polski W podcaście mowa jest też o odkryciach z Gródka nad Bugiem, gdzie profesor Marcin Wołoszyn odnalazł niespalone szczątki słowiańskich dzieci. Ich DNA różniło się od wcześniejszych mieszkańców tych ziem w stopniu niemal całkowitym. Potwierdza to teorię, że Słowianie rzeczywiście przybyli z „epicentrum” położonego na terenie dzisiejszej Białorusi i Ukrainy. Pojawi się też wątek Słowian – piratów. Okazuje się, że nasi przodkowie nie chcieli być gorsi od wikingów… Wideo z rozmową z Agnieszką Krzemińską można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Jest to drugi odcinek nowej serii Wszystkie Tajemnice Słowian. W pierwszym rozmawialiśmy z prof. Piotrem Grochowskim o rodzimowiercach. Źródło: National Geograhic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
„To nie jest chwilowa moda, to jest trend”. Kim są polscy rodzimowiercy?
Współczesna Polska to nie tylko strzeliste wieże kościołów, ale też płonące w lasach ogniska i dawni bogowie. Profesor Piotr Grochowski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu wyruszył w teren, by zbadać świat współczesnych wyznawców słowiańskich bóstw. Ten temat porusza najnowszy odcinek wideopodcastu National Geographic Polska.
Rodzimowierców, czyli wyznawców religii nawiązującej do wierzeń dawnych Słowian, mieszka w Polsce zaledwie kilka tysięcy. Ale jest o nich coraz głośniej w mediach i wzbudzają spore zainteresowanie. Co o nich wiemy? Odpowiedź na to pytanie daje nauka. „Nasza wiedza o religii przedchrześcijańskich Słowian jest dość ułomna” Naszym gościem i ekspertem w tym zakresie jest dr hab. Piotr Grochowski, folklorysta, etnolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W ubiegłym roku ukazała się jego książka „Polskie rodzimowierstwo” (nakładem Wydawnictwa UMK), która jest efektem jego badań wśród rodzimowierców, zwanych też czasem współczesnymi poganami. Korzenie ukryte w mroku historii Rodzimowierstwo to religia, która próbuje wskrzesić to, w co wierzyli nasi przodkowie przed przyjęciem chrześcijaństwa. Zadanie to przypomina jednak układanie ogromnych puzzli, z których większość elementów bezpowrotnie zaginęła. Jak zauważa badacz: brakuje nam bowiem tekstów samych Słowian sprzed 966 roku, czyli chrztu Polski. Naukowcy muszą rekonstruować ten świat, korzystając z archeologii, językoznawstwa i zapisków dawnych kronikarzy. Rodzimowiercy nie mają swojej Biblii ani Koranu. Zamiast tego studiują opracowania naukowe, traktując je jako ważną część swoich wierzeń. Ich świętą księgą jest natura, obserwacja natury, życie zgodnie z cyklem przyrody. Ogień, las i święta księga natury Podstawą tej wiary nie są mury świątyń, lecz bezpośredni kontakt z przyrodą. Rodzimowiercy modlą się głównie na zewnątrz, na łonie natury. Centralnym punktem każdego obrzędu jest święty ogień. – Ogień jest uważany za rodzaj pośrednika pomiędzy ludźmi a bogami – opowiada prof. Grochowski. Kim są polscy rodzimowiercy? Według prof. Grochowskiego ludzie poszukują czegoś własnego w zalewie kultury angloamerykańskiej. Szukają odpowiedzi na pytanie „kim jesteśmy?” i znajdują ją w słowiańskich korzeniach. Drogi do rodzimowierstwa są różne: od fascynacji historią, przez miłość do natury, aż po popkulturę, taką jak świat „Wiedźmina”. – Rodzimowierstwo jest urozmaicone zarówno pod względem stricte religijnym, ale też pod względem społecznym. Poglądy społeczno-polityczne jego wyznawców też są bardzo mocno zróżnicowane – zauważa ekspert. Wszystkie Tajemnice Słowian Tym odcinkiem rozpoczynamy nowy cykl National Geographic Polska zatytułowany Wszystkie Tajemnice Słowian, w którym będziemy rozmawiali na różne tematy dotyczące Słowiańszczyzny. Przyjrzymy się między innymi pochodzeniu Słowian czy słowiańskiej kuchni. Kolejne odcinki będą ukazywały się w następnych tygodniach. Wideo z rozmową z dr. hab. Piotrem Grochowskim można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisieSpotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
„Język polski brzmi jak przekleństwa elfów” – Jadzia Kim opowiada o swoim życiu nad Wisłą
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Jadzią Kim – popularną twórczynią internetową. Jadzia przyszła na świat w Chinach, dojrzewała w Korei, a swoje miejsce na Ziemi znalazła w Polsce. Nam opowiada między innymi o tym, jak sprawnie opanować chińskie znaki, czy język polski jest trudny oraz co jadała w Chinach na śniadanie.
Łączy w sobie doświadczenie z dorastania w dwóch różnych kulturach Dalekiego Wschodu. Choć urodziła się w Chinach, szkołę kończyła w Korei. Dziś Jadzia Kim to jedna z najpopularniejszych polskich twórczyń internetowych. Kim jest Jadzia Kim? Jadzia Kim to twórczyni internetowa i youtuberka pochodząca z Korei Południowej, która od kilku lat mieszka w Polsce. Prowadzi kanał „Jadzia Kim”, na którym tworzy treści skierowane głównie do polskich odbiorców. W swoich filmach opowiada o życiu w Polsce z perspektywy Koreanki, porównuje kulturę koreańską i polską oraz dzieli się codziennymi doświadczeniami związanymi z mieszkaniem i integracją w nowym kraju. Jadzia chętnie porusza tematy różnic kulturowych, języka, relacji międzyludzkich oraz stereotypów dotyczących Korei i Polski. Często pokazuje zarówno trudności związane z adaptacją, jak i pozytywne aspekty życia w Polsce. Popularność zdobyła dzięki naturalności, otwartości oraz przystępnemu sposobowi mówienia o życiu „między dwiema kulturami”. Posłuchaj rozmowy Jadzi Kim z National Geographic Polska Rozmowę z Jadzią poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Język polski to masakra!” – Włoch opowiada nam o swoim nowym życiu w Warszawie
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Francesco – Włochem z Turynu, który w Warszawie znalazł swoje miejsce pod Słońcem. Francesco opowiada o dojrzewaniu w Italii, wzajemnych stereotypach między naszymi narodami i czy w Polsce można zjeść prawdziwą włoską pizzę.
To jeden z najsympatyczniejszych rozmówców, jakich gościliśmy w studio National Geographic Polska. Mimo późnojesiennej pogody od początku naszego spotkania Francesco Morabito tryskał energią. „To bardzo włoskie" – chciałoby się powiedzieć. Jak to jednak jest w rzeczywistości z tymi stereotypami na temat mieszkańców Italii? O tym, a także o tym, jak Polska jest widziana z nie tak odległych Włoch, można posłuchać w nowej rozmowie National Geographic z cyklu „Jak to się mówi po polsku”. Kim jest Francesco Morabito, znany jako Framora? Francesco Morabito, znany w internecie jako Framora, to włoski twórca internetowy i youtuber pochodzący z Turynu, który od kilku lat mieszka w Polsce, głównie w Warszawie. Prowadzi kanał „Framora”, na którym opowiada o życiu w Polsce z perspektywy obcokrajowca, porównuje kulturę włoską i polską oraz pokazuje codzienność, podróże i ciekawostki związane z krajem, w którym mieszka. W swoich materiałach Francesco skupia się na przełamywaniu stereotypów o Polsce, podkreśla jej nowoczesność, bezpieczeństwo i jakość życia. Często dzieli się osobistymi doświadczeniami emigranta, mówiąc zarówno o wyzwaniach adaptacji, jak i o powodach, dla których zdecydował się tu zostać. Zyskał popularność dzięki szczerości, pozytywnemu nastawieniu i umiejętności opowiadania o Polsce w sposób zrozumiały i atrakcyjny dla zagranicznej publiczności. Posłuchaj rozmowy Francesco z National Geographic Polska Rozmowę z Francesco poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Mohammadreza Rezazadeh: z Iranu do Polski. Irańczyk, który mówi po polsku lepiej niż Polacy!
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Michałem – bo tak brzmi polskie imię Mohammadrezy Rezazadeha. Irańczyk od kilku lat mieszka Wrocławiu i imponuje swoją znajomością polszczyzny. Rozmawiamy o tym, jak to było być dzieckiem w Iranie, w jaki sposób trafił do Polski i czego najbardziej mu brakuje z rodzinnego kraju.
Czekając w studio National Geographic na gościa, odebrałem telefon. Po drugiej stronie odezwał się miły, wesoły głos: – „Cześć, Łukasz, już prawie dojeżdżam. Utknąłem w warszawskich korkach. Bardzo przepraszam”. Dłuższą chwilę zajęło mi, zanim zorientowałem się, że rozmawiam z moim przyszłym gościem. Czysta polszczyzna, brak obcego akcentu i lekkość formułowania zdań sprawiły, że byłem pewien, że rozmawiam ze rdzennym Polakiem. Kim jest Mohammadreza „Michał” Rezazadeh? Mohammadreza Rezazadeh, znany w Polsce również jako Michał, to popularny youtuber pochodzący z Iranu, który od 2017 roku mieszka w Polsce. Prowadzi kanał „Irańczyk w Polsce”, w którym opowiada o swoim życiu jako emigrant, pokazuje różnice kulturowe, komentuje polską codzienność oraz mówi o wyzwaniach związanych z adaptacją w nowym kraju. Jego treści są tworzone po polsku i skierowane do polskiej publiczności. W swoich materiałach Michał porusza tematy tolerancji, stereotypów, migracji oraz tego, jak wygląda budowanie życia „między dwiema kulturami”. Często podkreśla zarówno trudności związane z barierą językową i integracją, jak i pozytywne strony życia w Polsce. Zyskał popularność dzięki autentyczności, poczuciu humoru i umiejętności opowiadania o złożonych doświadczeniach w przystępny sposób. Posłuchaj rozmowy Michała z Iranu z National Geographic Rozmowę z Michalempoprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po świecie podróżuje w poszukiwaniu smaków lokalnych kuchni. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Ortler to symbol i strażnik Południowego Tyrolu. Od wieków fascynuje podróżników [Podcast]
W sercu Alp kryje się miejsce surowe, piękne i pełne tajemnic. Masyw Ortlera z lodowcami, stromymi graniami i historią zapisaną w skałach działa na wyobraźnię od pokoleń. W podcaście National Geographic Małgorzata Szumska i Jacek Ciszak opowiadają o tym, jak ogromne znaczenie ma on dla całego Południowego Tyrolu/Südtirol – niezwykłego regionu położonego w północnych Włoszech.
Ortler nie jest zwykłą górą. Wznosi się na 3905 metrów n.p.m., dominując nad okolicznymi dolinami i rzucając cień na miejscowość Sulden/Solda. To miejsce kontrastów – dzikie i surowe, a zarazem pełne ludzkich historii, sportowych emocji i kulinarnego ciepła. Dla wielu to po prostu „król Południowego Tyrolu”. W tym odcinku podcastu National Geographic Małgorzata Szumska – podróżniczka i pisarka – rozmawia z Jackiem Ciszakiem, autorem vlogów o aktywnym wypoczynku i ekspertem od stoków narciarskich. Ciszak odwiedził już ponad 340 ośrodków narciarskich, ale to właśnie Ortler budzi w nim szczególny respekt. Góra, na którą nie wchodzi się „z marszu” Ortler, choć piękny, nie jest górą dla każdego. – podkreśla Jacek Ciszak. Podejście wiedzie przez lodowce, szczeliny i fragmenty wymagające wspinaczki wysokogórskiej. Dlatego zaleca on: „Jeżeli ktoś nigdy czegoś takiego nie robił, to tylko i wyłącznie z przewodnikiem.” Ortler od zawsze był dla lokalnej społeczności czymś więcej niż punktem na mapie. Miejscowi opowiadali o nim z ogromnym szacunkiem – był nie tylko wyzwaniem dla wędrowców, lecz także górą, która kształtowała rytm codzienności. Jego potężna sylwetka rzucała cień na okoliczne wsie, przypominając mieszkańcom, że żyją w miejscu wymagającym hartu ducha i uważności. Z tą szczególną obecnością góry wiąże się legenda o pasterzu, który miał sen nakazujący wznieść niewielką kapliczkę Trzy Źródła (niem. Drei Brunnen). Według opowieści budowla miała przynieść spokój temu surowemu krajobrazowi. I rzeczywiście z czasem stała się dla ludzi symbolem opieki oraz pojednania z naturą.„Kiedy została wybudowana, wszystkie te złe duchy się uspokoiły” – opowiada Ciszak. Zimowy raj dla narciarzy Sulden, czyli miejscowość położona u stóp Ortlera, to dziś jeden z ciekawszych ośrodków narciarskich w Południowym Tyrolu. Sezon zaczyna się tu już w październiku i trwa do końca kwietnia. Trasy są zróżnicowane – od łagodnych po wymagające, z widokiem na majestatyczne szczyty. – mówi gość podcastu. Narciarzy przyciąga nie tylko infrastruktura, ale też klimat – zarówno ten dosłowny, jak i kulturowy. Sulden oferuje typowe dla regionu chaty, w których można odpocząć i spróbować lokalnej kuchni. To miejsce, w którym życie jest surowe, ale okraszone włoskim temperamentem. Historia wpisana w krajobraz Ortler to także miejsce o głębokim znaczeniu historycznym. To tutaj, na wysokościach ponad 3500 m n.p.m., toczyły się walki podczas I wojny światowej – tzw. Biała Wojna. Do dziś można zobaczyć ślady tej historii, choćby odwiedzając lokalne muzeum w Sulden. To brutalna historia, która wywarła ogromne piętno na tym regionie. Warto odwiedzić również muzeum Reinholda Messnera – legendarnego himalaisty – którego jeden z oddziałów znajduje się w pobliżu tej miejscowości. Umieszczone częściowo pod ziemią, poświęcone jest lodowcom i ich potędze. Zaintrygował cię Ortler? Posłuchaj całego odcinka podcastu National Geographic i odkryj więcej historii tej niezwykłej góry, która łączy sport, legendę i tradycję. Pamiętaj, że z kartą Ortler Guest Pass można cieszyć się regionem jeszcze pełniej – korzystając z licznych zniżek i darmowych wejść. Więcej informacji o tym magicznym zakątku Alp znajduje się na stronie www.suedtirol.info/region-ortlera .” Materiał promocyjny regionu Ortler w Południowym Tyrolu/Südtirol
„W Korei musieliśmy czytać „Pana Tadeusza” po koreańsku” – rozmawiamy z Mijin Mok
W tym odcinku Łukasz Załuski z National Geographic Polska spotyka się z Mijin, Koreanką od wielu lat mieszkającą we Wrocławiu. Rozmawiamy o tym, jak wyglądało jej dzieciństwo w Korei Południowej, czym różni się tamtejsza szkoła od polskiej, dlaczego hanbok przypomina jej małe święto i jak to jest przenieść swoje życie z Inczon do Polski.
Kiedy pierwszy raz przyjechała do Polski, nie mówiła ani słowa po polsku. Dziś prowadzi podcasty, nagrywa na YouTube i napisała książkę, w której opisuje nie tylko życie w Korei, ale i w Polsce. Mijin Mok, znana jako Koreanka Mijinka, opowiada, jak wyglądała jej droga do językowej płynności i dlaczego nasz kraj zaskoczył ją bardziej, niż się spodziewała. Dlaczego Mijin zdecydowała się zamieszkać w Polsce? Mijin Mok przyjechała do Polski kilkanaście lat temu, początkowo w ramach wymiany studenckiej. – To miała być przygoda na chwilę – mówi. – Ale coś z tej Polski zostało we mnie na zawsze. Po studiach wróciłam, zamieszkałam i zaczęłam uczyć się języka na poważnie. Dziś mówi płynnie po polsku, prowadzi swój kanał Koreanka na YouTube i regularnie publikuje treści na Instagramie, gdzie dzieli się codziennością, różnicami kulturowymi i zabawnymi sytuacjami, w które wpada jako cudzoziemka w Polsce. Jak ocenia język polski? Mijin Mok przyznaje, że język polski był dla niej dużym wyzwaniem. – Nie tylko gramatyka, ale też dźwięki. „Szczęście” – dla mnie to był koszmar – śmieje się. – Ale Polacy są bardzo wspierający, kiedy widzą, że się starasz. Kiedy robiłam błędy, nie śmiali się, tylko pomagali. Dziś sama pomaga innym uczyć się języków. W swojej książce „Koreańczycy. W pułapce doskonałości” pisze nie tylko o presji sukcesu w Korei, ale i o swoim zderzeniu z polską rzeczywistością. Posłuchaj rozmowy Koreanki Mijin z National Geographic Rozmowę z Mijin Mok poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
„Polacy naprawdę nieźle mówią po angielsku” – rozmawiamy z najpopularniejszym nauczycielem języka angielskiego
Kto z polskich celebrytów i polityków najlepiej radzi sobie z językiem angielskim? Jak rozróżnić najpowszechniejsze akcenty języka angielskiego, dlaczego nie warto uczyć się języków z podcastami i serialami? O tym, jak skutecznie opanować angielski, opowiada Daniel Lalewicz, jeden z najpopularniejszych twórców edukacyjnych w polskim internecie.
Spis treści: Kim jest Daniel Lalewicz? Język angielski Polaków okiem eksperta Rozmowa Daniela Lalewicza z National Geographic Wideo podcast z Danielem Lalewiczem to pierwszy odcinek z 6-odcinkowego cyklu „Jak to się mówi po polsku”, w którym rozmawiamy z obcokrajowcami, którzy znaleźli swój nowy dom w Polsce. Odnosimy się do ich doświadczeń z nauką języka polskiego, a także do wzajemnych stereotypów kulturowych. Każdy odcinek publikujemy w niedzielę o 18.00 na YouTube, a w kolejne poniedziałki na National-Geographic.pl oraz na Spotify. Kim jest Daniel Lalewicz? Daniel Lalewicz to jeden z najbardziej rozpoznawalnych twórców edukacyjnych w Polsce. Urodził się w Stanach Zjednoczonych, a następnie wychowywał i uczył w Wielkiej Brytanii. Jak sam mówi – angielski jest dla niego pierwszym językiem. Dynamiczne lekcje angielskiego Daniela cieszą się ogromną popularnością na YouTube, TikToku i Instagramie, a jego styl nauczania – praktyczny, angażujący i pełen humoru – przyciąga zarówno młodzież, jak i dorosłych uczących się języka od podstaw. Dlaczego Daniel Lalewicz stał się tak popularny? Daniel połączył umiejętność nauczania z doskonałym wyczuciem internetowych trendów. W jego materiałach można znaleźć nie tylko wiedzę językową, ale też porady fonetyczne, różnice między akcentami oraz wskazówki, jak radzić sobie z angielskim w praktycznych sytuacjach. Jego lekcje są krótkie, treściwe i natychmiastowo zrozumiałe. Język angielski Polaków okiem eksperta W rozmowie Daniel podkreśla, że Polacy mówią po angielsku lepiej, niż sądzą. Wskazuje jednak na typowe błędy, jak zbyt dosłowne tłumaczenie zwrotów, problemy z intonacją i rytmem wypowiedzi, a także nadmierne skupienie się na biernym odbiorze treści, np. z podcastów i seriali, zamiast na aktywnym mówieniu. Rozmowa Daniela Lalewicza z National Geographic Zamieszczone powyżej wideo to nie tylko rozmowa o języku, ale też pełne inspiracji spojrzenie na naukę jako proces, który może być przyjemny i skuteczny. Daniel dzieli się swoimi sprawdzonymi metodami nauki, radzi, jak zacząć mówić płynnie i obala popularne mity językowe. Rozmowę z Danielem Lalewiczem poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Wideo z rozmową można obejrzeć bezpośrednio w tym artykule, a także na naszym kanale YouTube i w serwisie Spotify. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Ahrntal – spotkanie majestatu Alp, rodzinnej gościnności i zaskakujących atrakcji [Podcast]
Ukryta pośród ponad 80 trzytysięczników dolina Ahrntal w Południowym Tyrolu kusi zimowym spokojem, lokalną kuchnią i atrakcjami dla każdego – od tras narciarskich, przez długie saneczkowe zjazdy, aż po wspinaczkę w lodzie. Nieoczywiste oblicze tego położonego w północnych Włoszech regionu odkrywają w podcaście Jacek Ciszak i Małgorzata Szumska.
W Ahrntal zima ma swój własny rytm. Dolina zamknięta wśród alpejskich szczytów to miejsce, w którym zamiast hałaśliwego après-ski znajdziemy talerze pełne lokalnych przysmaków, saneczkowy zjazd ciągnący się przez 10 kilometrów i lokalne festyny, na których można spotkać krampusy – mroczne postacie z tyrolskiej tradycji. O niezwykłym charakterze tego miejsca opowiada w podcaście National Geographic Jacek Ciszak – vloger i miłośnik sportów zimowych. Jego rozmowa z pisarką i podróżniczką Małgorzatą Szumską to opowieść o regionie, który zachwyca prostotą i spokojem. Ucieczka od codziennego zgiełku Dla Ciszaka to miejsce wyjątkowe. – wspomina swoją pierwszą wizytę w regionie. Wrażenie odcięcia od codziennego zgiełku nie jest przypadkowe. Przez wiele miesięcy w roku lokalne społeczności funkcjonowały w niemal całkowitej izolacji, co ukształtowało nie tylko ich tożsamość, ale też unikalne tradycje, język i rytuały. Od nart po lodową wspinaczkę W dolinie znajdują się dwa nowoczesne ośrodki narciarskie – Klausberg i Speikboden – z trasami dla każdego poziomu zaawansowania i atmosferą sprzyjającą spokojnemu wypoczynkowi. Warto też spróbować zjazdu najdłuższym w Południowym Tyrolu torem saneczkowym, który ma aż 10 kilometrów długości i prowadzi przez malownicze, leśne odcinki. Ahrntal słynie też z zamarzniętych wodospadów, które zimą zamieniają się w pionowe ściany idealne do lodowej wspinaczki. Serdeczność z charakterem Region wyróżnia także wyjątkowa gościnność, z dodatkiem typowo włoskiego temperamentu. – śmieje się Ciszak. Kuchnia? To połączenie wpływów alpejskich i włoskich. Gnocchi z lokalnym serem, krupnik (bardziej zawiesisty od polskiego), apfelstrudel, speck i grzany cydr – a także Glühmix, czyli gorący sok jabłkowy z przyprawami – wszystko to tworzy doświadczenia, które zostają w pamięci na długo. Chcesz poczuć ten klimat? Odsłuchaj cały odcinek podcastu i sprawdź, dlaczego Ahrntal to coś więcej niż zimowy kierunek – to podróż do świata, który się nie spieszy. Warto też pamiętać, że będąc w Południowym Tyrolu można skorzystać z karty Südtirol Guest Pass, która pozwala poruszać się po całym regionie transportem publicznym – wygodnie i bez ograniczeń. A więcej informacji o dolinie Ahrntal czeka na stronie www.ahrntal.com Materiał promocyjny regionu Ahrntal w Południowym Tyrolu/Südtirol
Chcesz wygrać w Wielkim Konkursie Fotograficznym? Rady ekspertki National Geographic
Ruszyła 21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego. O tym, jak wygrać w WKF rozmawiamy z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorką artystyczną National Geographic Polska i jedną z jurorek. Wysłuchaj podcastu National Geographic Polska.
Wielki Konkurs Fotograficzny to inicjatywa o ogromnym prestiżu. W tym roku organizujemy go po raz 21. Wyróżnienia zdobywane przez uczestników konkursu nieraz otwierały im drogę do zawodowej pracy fotografa, a także możliwości dalszego rozwijania swojej pasji. Uczestnicy Wielkiego Konkursu Fotograficznego co roku zastanawiają się, jak zdobyć serca jury. Nie ma jednego, sprawdzonego przepisu. O sugestie zapytaliśmy Iwonę El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorkę artystyczną National Geographic Polska. W tym roku po raz kolejny zasiądzie ona w jury WKF. Zapraszamy do udziału w konkursie! Zgłoszenia można nadsyłać do 3 listopada 2025 r. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, celebryta, dyplomata – podkast National Geographic Polska
To dzięki niemu polscy archeolodzy pracują dziś w najbardziej znanych lokalizacjach Egiptu – świątyni Hatszepsut czy w Aleksandrii. Czasem bywa określany polskim Indiana Jonesem, ale zdecydowanie lepiej troszczył się o zabytki – w podcaście National Geographic Polska rozmawiamy o prof. Kazimierzu Michałowskim.
Spis treści: Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Pretekstem do rozmowy jest zbliżająca się premiera filmu dokumentalnego na temat prof. Kazimierza Michałowskiego zatytułowanego „Profesor Michałowski. Droga do Faras”. Jego reżyserem jest Władysław Jurkow, którego gościmy w naszym studio. Władysław Jurkow jest reżyserem, dziennikarzem, autorem filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych. Z zamiłowania jest historykiem sztuki i podróżnikiem. Dokumentuje wykopaliska archeologiczne w Egipcie i Sudanie, jest członkiem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, laureatem wielu nagród na międzynarodowych festiwalach filmowych. Kim był prof. Kazimierz Michałowski? Prof. Kazimierz Michałowski (1901–1981) był założycielem Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego (CAŚ UW). Obecnie instytucja ta nosi jego imię. CAŚ UW od ponad 50 lat prowadzi badania archeologiczne na obszarze basenu Morza Śródziemnego, Bliskiego Wschodu, a teraz również Zakaukaziu. Dzięki talentom dyplomatycznym, organizacyjnym i naukowym prof. Michałowskiego polscy naukowcy rozpoczęli szeroko zakrojone badania na stanowiskach archeologicznych m.in. w Egipcie, Sudanie, Syrii czy na Cyprze. Jemu zawdzięczamy to, że w Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się spora kolekcja zabytków z Egiptu i z Sudanu. Wiele z tych artefaktów jest unikatowych. Nieznane i znane fakty z życia wybitnego archeologa Młodość prof. Michałowskiego przypadała na okres walki Polski o niepodległość. Jak opowiada Władysław Jurkow, nie od razu zajmował się archeologią. Najpierw studiował filozofię, romanistykę i historię sztuki. Gdy w końcu poznał archeologię, zakochał się w niej bez reszty. Prof. Michałowski był postacią poważaną i lubianą. W czasie wykopalisk w Egipcie przełamywał kolonialne bariery – witał się w robotnikami egipskimi uściskiem dłoni, czego nie robili kierownicy badań z zachodnich krajów. Jak opowiada Jurkow, profesor był typem działacza i nie potrafił nic nie robić. Przykład? W niemieckim obozie jenieckim w czasie II wojny światowej Michałowski utworzył „uniwersytet” i prowadził wykłady z tematyki archeologicznej i egiptologicznej. Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. W odcinku wykorzystano zdjęcia z archiwum Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Kto zostanie nowym papieżem? Franciszek mógł zasugerować następcę
Po śmierci papieża Franciszka rozpoczyna się jedno z najbardziej tajemniczych wydarzeń w Kościele katolickim – konklawe. Kto ma szansę zostać nowym papieżem? Co naprawdę dzieje się za zamkniętymi drzwiami Kaplicy Sykstyńskiej? I czy azjatycki Franciszek to nowy faworyt? Marcin Dzierżanowski odkrywa kulisy wyboru głowy Kościoła w najnowszym podcaście National Geographic Polska.
Spis treści: Jak naprawdę wygląda konklawe? Kto zostanie papieżem? 21 kwietnia 2025 roku, w drugi dzień świąt wielkanocnych, zmarł Papież Franciszek. O tym, kto zastąpi go na tronie Piotrowym dowiemy się już niebawem. Konklawe zaplanowano na 7 maja. Współcześnie wybory papieża trwają około dwóch dni. Historia zna jednak przypadki, kiedy konklawe trwało tygodniami lub dłużej. Najdłużej wybierano papieża w 1740 roku – ponad 6 miesięcy. Dlaczego? O tym mówi Marcin Dzierżanowski, dziennikarz, publicysta i autor książek, w najnowszym podcaście National Geographic Polska. Jak naprawdę wygląda konklawe? Wybory papieża elektryzują opinię publiczną, niezależnie od wyznania. Następca świętego Piotra nie ma już co prawda takiej władzy politycznej jak dawniej, jednak nadal jest uważany za pewien autorytet i to nie tylko w kwestiach wiary. Zmarły Franciszek uchodził za papieża progresywnego. Oczywiście na tyle, na ile jest to możliwe w Kościele katolickim. Jako pierwszy napisał encyklikę poświęconą ekologii („Laudato si”) i głośno mówił o różnych wykluczonych grupach. Czy jego pontyfikat będzie kontynuowany? To zastanawia miliony ludzi na całym świecie. Wszystko wyjaśni się na początku maja podczas konklawe. Nikt, kto nie uczestniczył w wyborach papieża, nie wie do końca, jak przebiegają. Pewne fakty są jednak znane, choć nie wszystkim. Marcin Dzierżanowski przybliżył je w rozmowie z Mateuszem Łysiakiem. – Kardynałowie wybierają spośród siebie, chociaż nie ma tego w przepisach. Teoretycznie można wybrać każdego księdza. Kiedyś można było nawet wybrać każdego ochrzczonego mężczyznę – mówił. W rozmowie pojawia się też wątek głośnego filmu „Konklawe” z ubiegłego roku. Ile jest w nim prawdy, a co jest fikcją fabularną? Odpowiedzi na te i inne pytania również padają w najnowszym Podcaście National Geographic Polska. Kto zostanie papieżem? Ponoć trudno przewidzieć, kto zostanie papieżem, a wymieniani kandydaci ostatecznie nie wygrywają konklawe. Nie jest to jednak do końca prawda. W 2005 r. Joseph Ratzinger był nieoficjalnym faworytem i to właśnie on zasiadł na Piotrowym tronie jako Benedykt XVI. Również i w tym roku pojawiają się nazwiska kardynałów, którzy mogą być brani pod uwagę w trakcie konklawe. Wśród nich nie brakuje Polaków. Jest i poważny kandydat z Filipin – kardynał Luis Antonio Tagle, nazywany „azjatyckim Franciszkiem”. Najnowszy odcinek podcastu możecie wysłuchać i obejrzeć na górze strony, a także na kanale YouTube Poza Horyzontem i naszym Spotify.
Jak się żyło w Polsce pierwszych Piastów? – podcast National Geographic Polska
Czym był Chrobrobus? Czy w piastowskich grodach były odpowiedniki dzisiejszych NFZ-ów? Co wiemy o życiu zwykłych ludzi, żyjących za panowania pierwszych polskich władców? Rzadko poświęca się im wiele uwagi. Pora to nadrobić.
Spis treści: Eksperci z ziemi gnieźnieńskiej „Kowalscy” polskiego średniowiecza – kim byli? Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Mija tysiąc lat od koronacji pierwszych królów Polski. Sporo mówi się o pierwszych władcach Polski, a zwłaszcza królach – Bolesławie Chrobrym czy Mieszku II. Często mówi się, że historię piszą zwycięzcy, ale można śmiało powiedzieć, że przez większość dziejów – odpowiadały za to elity. Dlatego tak mało wiemy o życiu zwykłych ludzi. Czy da się coś powiedzieć o „Kowalskich” epoki państwa pierwszych Piastów? Temu zagadnieniu poświęcony jest nasz nowy podcast. Eksperci z ziemi gnieźnieńskiej O tym, jak żyło się większości mieszkańców państwa Mieszka czy Chrobrego opowiadają w nowym odcinku dwaj goście ściśle związani z kolebką państwa polskiego – Gnieznem. Pierwszy to Artur Krysztofiak, koordynator obchodów tysięcznej rocznicy koronacji pierwszych królów Polski i dyrektor Wydziału Promocji Kultury i Turystyki Urzędu Miejskiego w Gnieźnie. Nasz gość jest też instruktorem nordic walking, projektował i znakował ponad 1000 km szlaków na terenie Wielkopolski. Drugi gość to Jarosław Mikołajczyk. Jest edukatorem muzealnym w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, ale też instruktorem teatralnym, lalkarzem, dziennikarzem. Jak samo o sobie mówi, jest bezgranicznie zakochany w Gnieźnie i jego historii. „Kowalscy” polskiego średniowiecza – kim byli? Sporo informacji na temat życia zwykłych ludzi naukowcy uzyskują dzięki badaniom archeologicznym. Dzięki temu wiemy, jakich przedmiotów używali na co dzień i jak wyglądały ich domostwa. Nie zawsze potrzebne są jednak nowe wykopaliska. Jak zauważa Jarosław Mikołajczyk, nowych ustaleń można dokonać również analizując liczne zabytki spoczywające od dziesiątek lat w muzeach. One też mogą zmienić wizje przeszłości. W podcaście poruszamy też tak ciekawe tematy, jak średniowieczna służba zdrowia, podróże czy hobby. Dowiemy się też, że zwykli ludzie żyli zdecydowanie krócej niż przedstawiciele elit. Pasjonaci Gniezna przybliżają nam również informacje dotyczące niezwykłych wydarzeń, które cyklicznie odbywają się w pierwszej polskiej stolicy. W 2025 roku odbędzie się jednak jeszcze więcej imprez nawiązujących do tysiącletniej historii Gniezna. Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Polska
UFO nad Polską. Co się wydarzyło w Emilcinie? – podcast National Geographic Polska
Jest prawdopodobne, że w 1978 roku w Emilcinie „doszło do doświadczenia o autentycznym charakterze” – mówi Mateusz Kijewski, ekspert zajmujący się UFO w podcaście National Geographic Polska. Jednak po latach badacze inaczej niż wcześniej interpretują bliskie spotkania.
Spis treści: Zagadka Emilcina Ekspert o emilcińskim UFO Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? W najnowszym odcinku rozmawiamy o najgłośniejszym w Polsce domniemanym spotkaniu z kosmitami. Dojść do niego miało we wsi Emilcin w dzisiejszym województwie lubelskim w 1978 roku. Zagadka Emilcina Zarówno pojazd latający, jak i ufonautów napotkać miał rolnik Jan Wolski. Spotkanie z kosmitami wspominał dobrze. Goście z kosmosu nie mieli wyrządzić mu żadnej krzywdy. Przeciwnie, byli przyjaźnie nastawieni, poczęstowali go nawet nietypowym posiłkiem, którego rolnik nie przyjął. Mimo że Wolski był w zasadzie jedynym świadkiem domniemanego wydarzenia, to Emilcin stał się bardzo ważnym miejscem dla polskich ufologów. Sprawą zainteresowało się mnóstwo ekspertów. Emilcin zainspirował też artystów i filmowców. Swoją premierę ma właśnie miniserial komediodramatyczny „Projekt UFO” na platformie Netflix, który jest inspirowany tymi wydarzeniami. A my próbujemy wspólnie z naszym gościem zrozumieć, co tak naprawdę wydarzyło się w Emilcinie w 1978 roku. Ekspert o emilcińskim UFO Na czynniki pierwsze sprawę UFO z Emilcina rozłożył nasz gość, Mateusz Kijewski. Jest to publicysta ufologiczny, twórca strony „UFO bez stereotypów” i prowadzący „Kanał o UFO” na platformie medialnej Sekielski Brothers Studio. W swojej pracy stara się zachować maksymalny obiektywizm, prezentując różne perspektywy. W debacie na temat tego złożonego fenomenu (lub fenomenów) dba o to, by wykorzystywać nie tylko dorobek nauk ścisłych, ale i takich dziedzin jak kulturoznawstwo, socjologia czy religioznawstwo. Czy faktycznie w Emilcinie wylądowało UFO? W ocenie Kijewskiego ten przypadek jest „dobry”. Ale czy należy mówić o fizycznym lądowaniu UFO czy raczej o autentyczności przeżyć? Ekspert zastanawia się, czy za te zdarzenia nie odpowiada nietypowa, anomalna reakcja mózgu na zetknięcie go z jakimś jeszcze nie do końca znanym nauce zjawiskiem. Poruszamy też inne wątki, a wśród nich intrygująco brzmiącą zemstę hipnotyczną, która jest jednym z wyjaśnień wydarzeń emilcińskich. Gdzie posłuchać podcastu National Geographic Polska? Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodkastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Polska