Wspinaczka górska zdobywa w ostatnich latach popularność. Za początki alpinizmu uznaje się datę pierwszego wejścia na Mont Blanc w roku 1786. Anna Czerwińska już w latach 70 XX wieku rozpoczęła swoją przygodę z tą dyscypliną. Zapisała się w historii Polski swą siłą i determinacją. Jako kobieta chciała udowodnić, że nie jest gorsza od wspinających się mężczyzn.

Anna Czerwińska: himalaistka, alpinistka 

Anna Czerwińska przyszła na świat 10 lipca 1949 roku w Warszawie. Ukończyła studia i w 1976 roku uzyskała doktorat z nauk farmaceutycznych. Porzuciła jednak wyuczony zawód i poświęciła się rozwijaniu pasji wspinaczkowej. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą, w której sprowadza ubrania, biżuterię i orientalne produkty z Indii. Jest pierwszą Polką, która wspięła się na najwyższe szczyty siedmiu kontynentów – Koronę Ziemi. Zdobyła osiem z czternastu ośmiotysięczników świata.

Od 1969 Anna Czerwińska wspina się w górach. Ukończyła kurs jaskiniowy, który udało się jej ukończyć jako jedynej kobiecie. Jako szesnastolatka prowadziła górski dzienniczek, w którym zanotowała: „Znajomość gór polega na umiejętności odwrotu". Zaczynała od taternictwa. Kolejne wyzwania postawiła sobie w Alpach, Himalajach i Karakorum. Od 1990 roku realizowała program Korona Ziemi, który ukończyła sukcesem dziesięć lat później.

Jako druga Polka stanęła na Mount Everest w 2000 roku. Była wtedy najstarszą kobietą, która zdobyła ten himalajski szczyt o wysokości 8848 m n.p.m. Miała w sobie chęć osiągnięcia obranych celów. Ponadto posiadała upór w dążeniu do nich. 

Nie mogła się pogodzić z faktem, że kobiety w tamtych czasach były traktowane gorzej, uznawane za słabsze, marginalizowane. Nie pozwalano im wspinać się w bardziej znaczących miejscach, nie pozwalano uczestniczyć w niebezpiecznych wyprawach. Anna Czerwińska wierzyła we własne siły i możliwości. Podjęła walkę o możliwość zdobywania wyższych gór, bo uważała, że wspina się nie gorzej od mężczyzn.

Czerwińska wchodziła w góry głównie w zespołach tworzonych przez kobiety. Zgrany był jej duet z Krystyną Palmowską. Razem uczestniczyły w wielu wyprawach: w Tatrach, Alpach, Dolomitach oraz w Himalajach. Współpraca ta pozwoliła Czerwińskiej rozwinąć się jako taterniczce i alpinistce. Podkreślała, że w górach dobry partner jest ważniejszy niż idealnie dobrany sprzęt. Wspinała się również z Wandą Rutkiewicz, jednak nie zgadzała się z jej poglądami i dochodziło między nimi do spięć.

Ojciec Czerwińskiej zmarł na serce, gdy ta miała dziewiętnaście lat i akurat kończyła kurs taternicki. Jej rodzice nie prowadzili zbyt aktywnego trybu życia. Matka wspierała jednak córkę w jej pasji wspinaczkowej, pomagała także pisać książki. Matka i córka zawarły umowę, w której Anna obiecała, że nie będzie ryzykować ponad miarę. Dlatego też miała sporo nieudanych wypraw, z których dla własnego bezpieczeństwa wolała się wycofać, niż ryzykować życiem.

Miała wiele wypadków: trzy wstrząsy mózgu, dwie kontuzje kolana, a także złamany kręgosłup. Ciężko pracowała przy rehabilitacji, aby wyjść z tych obrażeń i móc nadal się wspinać. Cały czas ma świadomość że wyprawy w góry niosą ze sobą spore ryzyko, a każdy kto podejmuje decyzję o wspinaczce, musi liczyć się z niebezpieczeństwem, a nawet śmiercią.

Decyzją prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego odznaczono ją w 2004 roku Srebrnym Krzyżem Zasługi. Otrzymała go za zasługi dla polskiego taternictwa i alpinizmu, a także za popularyzowanie sportu wspinaczkowego. W 2019 roku otrzymała Medal Kalos Kagathos za wybitne osiągnięcia sportowe. Jest członkinią honorową Polskiego Związku Alpinizmu.

 

Anna Czerwińska: dokonania

W Tatrach wspinała się wraz z Krystyną Palmowską najkrótszymi trasami na wierzchołki tzw. direttissima północno-wschodniej ściany Kazalnicy Mięguszowieckiej oraz północno-wschodniej ściany Małego Młynarza. W 1991 roku samotnie przeszła Grań główną Tatr. Jest to trasa o długości 75 kilometrów.

W 1977 roku wzięła udział w wyprawie w Alpy. Wraz z Krystyną Palmowską wspięła się na północną ścianę Matterhornu. Jest to szczyt w Aplach Pienińskich o wysokości 4478 m n.p.m. Rok później do duetu dołączyły Irena Kęsa i Wanda Rutkiewicz, które dokonały pierwszego kobiecego zimowego przejścia po północnej ścianie Matterhornu. 

 

W Himalajach i Karakorum

1979 rok to pierwsze kobiece wejście nową drogą na Rakaposhi, czyli szczyt w Pakistanie o wysokości 7788 m n.p.m. Było to drugie w historii wejście na tę górę. W polskiej wyprawie uczestniczyli także mężczyźni: Tadeusz Piotrowski, Andrzej Bieluń, Jacek Gronczewski oraz Jerzy Tillak.

Latem 1983 roku w dwuosobowym zespole z Krystyną Palmowską wspięły się na Broad Peak. Anna Czerwińska osiągnęła Rocky Summit czyli przedwierzchołek mierzący 8028 m n.p.m. Jej partnerka zdobyła wierzchołek góry.

15 lipca 1985 roku drużyna w składzie Czerwińska, Rutkiewicz i Palmowska zdobyła szczyt Nanga Parbat mierzący 8126 m n.p.m. Jest to dziewiąty co do wysokości szczyt świata, zdobyty po raz pierwszy przez zespół kobiet.

W 1986 roku dotarła do 8200 m n.p.m. na K2. Przeszła nową drogą do Magic Line. Była to trudna wspinaczka. Czerwińska uznała ją za najtrudniejszą drogę w górach wysokich. Do szczytu nie udało się dojść zespołowi, gdyż podczas ataku szczytowego nastąpiło pogorszenie pogody. Z trudem udało im się zejść i ocalić życie. Zdobycie K2 jest jej niespełnionym marzeniem.

21 maja 2000 roku wspięła się na szczyt Mount Everest – 8848 m n.p.m. Ustanowiła rekord i była drugą Polką (po Wandzie Rutkiewicz), która na niego weszła. Dokonała tego jako pięćdziesięciolatka, która chciała udowodnić że marzenia nie mają kresu. Zawsze można je spełniać. Powtarzała: „Człowiek powinien tak wybierać pasję życia, żeby była jego jedyną pasją. Konsekwentnie i bez rozdrabniania się”.

Jesienią 2000 roku weszła na środkowy wierzchołek Shisha Pangma Middle w Chinach o wysokości 8013 m n.p.m. W 2001 roku ustanowiła pierwsze kobiece wejście na Lhotse - 8501 m n.p.m., czyli czwarty co do wysokości szczyt świata. Następnie w tym samym roku weszła na Cho Oyu – himalajski ośmiotysięcznik. Rok 2003 to wspięcie się na Gaszerbrum II w Karakorum czyli szczyt mierzący 8034 m n.p.m.

W 2006 roku dokonała pierwszego kobiecego wejścia na Makalu o wysokości 8485 m n.p.m. Było to nie do końca rozsądne wspinanie i jej trzecie podejście pełne determinacji, że tym razem się uda. 10 godzin spędziła na lodowej półce bez żadnej osłony, namiotu, karimaty. Była bardzo blisko szczytu, który pragnęła zdobyć. Ceniła sobie tę wyprawę najbardziej. Korzystała z pomocy Włochów, którzy spinali się przed nią. Podczas zejścia pojawiły się przykurcze palców, straciła w nich czucie. Przyszły także halucynacje, będące wynikiem odwodnienia. 

 

Anna Czerwińska – Korona Ziemi 

Większość kosztów wypraw pokrywała sama. Pomogła jej w tym firma, którą otworzyła Anna Czerwińska. Korona Ziemi była bardzo oszczędnie finansowana, a kosztowała ją około 120 tysięcy dolarów. W ramach projektu zdobywania Korony Ziemi weszła na: Mont Blanc, Aconcagua, Kilimandżaro, Denali (McKinley), Elbrus, Górę Kościuszki, Masyw Vinsona, Jaya i Mont Everest. Jest pierwszą Polką która tego dokonała.

 

Anna Czerwińska – książka

Alpinistka jest autorką branżowych artykułów o wspinaczce np. w "Taterniku". W 1989 roku wydano książkę jej autorstwa, noszącą tytuł „Broad Peak '83 tylko dwie”. Opowiada o wspinaczce autorki na Broad Peak wraz z jej wieloletnią towarzyszką – Krystyną Palmowską.

Wydała także książki z tematyki górskiej. Stworzyła znany cykl pięciu wydawnictw z serii GórFanka: „GórFanka. Moje ABC w skale i lodzie”, „GórFanka. Na szczytach Himalajów”, „GórFanka. W Karakorum 1979 – 1986”, „GórFanka powraca w Karakorum” i „GórFanka na himalajskiej ścieżce”. Jest to barwna opowieść na temat kariery Anny Czerwińskiej i jej górskich przeżyć na przestrzeni trzydziestu lat wspinaczki. Jest to także ukazanie zmian i rozwoju tej dyscypliny sportu. 

Współautorka książek z cyklu „Za horyzontem" wydanych przez „National Geographic Polska”, według pomysłu Beaty Pawlikowskiej. „Wyprawy na koniec świata” i „Między niebem a piekłem” to zbiór wspomnień podróżniczych, odkryć oraz relacje z niezwykłych wypraw. Barwne opowieści uzupełnione są o fotografie.