Wybrano najlepsze zdjęcia podróżnicze roku. Wśród wyróżnionych są Polacy
Ogłoszono wyniki jednego z najbardziej prestiżowych konkursów fotografii podróżniczej na świecie. Travel Photographer of the Year po raz kolejny udowadnia, że obraz potrafi opowiedzieć historię silniej niż słowa. Tegoroczne nagrodzone kadry to wizualna wyprawa przez kontynenty, kultury i krajobrazy, a wśród wyróżnionych znaleźli się także twórcy z Polski.
Na tegoroczną edycję konkursu napłynęło ponad 20 tys. fotografii ze 160 krajów, ukazujących zarówno odległe zakątki globu, jak i codzienność widzianą z nieoczywistej, często bardzo osobistej perspektywy. Nadesłane prace oceniał międzynarodowy zespół jurorów, koncentrując się na sile wizualnej opowieści, kompozycji oraz wiarygodności przekazu. Na końcowym etapie finaliści musieli przedstawić oryginalne pliki zdjęć, by potwierdzić autentyczność swoich prac i zgodność z regulaminem. Finalnie tegoroczna odsłona konkursu wyraźnie pokazała, że fotografia podróżnicza to dziś nie tylko dokumentowanie miejsc, lecz także opowiadanie historii o ludziach, zmianach i świecie pozostającym w ciągłym ruchu. – Tegoroczny poziom był znakomity. Najlepsze fotografie wyróżniały się głębią, świadomością intencji oraz silnym ładunkiem emocjonalnym. Ukazywały narracyjną moc pojedynczego obrazu i przypominały, że świat, który potrafimy naprawdę dostrzec, jest niezwykle poruszający i piękny – powiedziała jurorka Krystal Chryssomallis. Główny zwycięzca Travel Photographer of the Year 2025 i jego niezwykłe kadry Główną nagrodę Travel Photographer of the Year zdobył Athanasios Maloukos – pierwszy fotograf z Grecji w historii, który zwyciężył w tym prestiżowym konkursie. Jego nagrodzone portfolio koncentruje się na dwóch duchowych rytuałach ukazanych poprzez ruch, światło i skupienie uczestników. Autor przedstawił procesje Wielkiego Tygodnia w hiszpańskiej Zamorze oraz ceremonię Sema z wirującymi derwiszami w tureckiej Konyi. Obie serie powstały w wymagających warunkach oświetleniowych i opierają się na niezwykle precyzyjnej pracy z czasem naświetlania – balansowaniu między rozmyciem a zatrzymaniem ruchu. Dzięki temu zdjęcia nie są jedynie dokumentacją wydarzeń, lecz wizualnym zapisem rytmu, skupienia i duchowej intensywności ceremonii. Założyciel konkursu Chris Coe podkreślił techniczne mistrzostwo autora: „Te zdjęcia wymagają ogromnych umiejętności, aby zrobić je dobrze. Fotografowanie na granicy możliwości wymaga bardzo starannego doboru czasu otwarcia migawki, aby selektywnie zamrozić i rozmyć ruch podczas tych ceremonii. Delikatne smugi ruchu obok ostrych elementów wzmacniają dramaturgię kadrów. Wszystko powstało w aparacie, bez nadmiernej obróbki, co oddaje głębię i intensywność chwili”. Juror Jeremy Hoare z kolei określił serię jako jedną z najlepszych w 24-letniej historii nagrody. Najlepsze zdjęcia podróżnicze roku 2025 i zachwycający kadr z Tanzanii Tytuł „Travel Image of the Year” trafił do Dany Allen ze Stanów Zjednoczonych za hipnotyzującą czarno-białą fotografię samca słonia uchwyconego w chwili kąpieli pyłowej. Kadr powstał na terenie Obszaru Chronionego Ngorongoro w Tanzanii i przedstawia zwierzę niemal całkowicie spowite chmurą kurzu – widoczne pozostaje jedynie jedno oko, wyłaniające się z faktury unoszącego się piasku. Ten naturalny rytuał, który pomaga słoniom chronić skórę przed pasożytami i słońcem, został tu ukazany w sposób niemal abstrakcyjny. Zamiast dosłownej sceny przyrodniczej widz otrzymuje obraz zbudowany z kontrastu, struktury i gestu, w którym ruch i materia tworzą kompozycję bliższą malarstwu niż dokumentowi. Fotografia przyniosła Allen również zwycięstwo w kategorii „Travel in Monochrome”, podkreślając siłę wyrazu obrazu pozbawionego koloru. Autorka od trzech dekad pracuje jako profesjonalna fotografka przyrody, mieszkając w Zimbabwe i realizując projekty w krajach południowej, środkowej oraz wschodniej Afryki. Jej doświadczenie w obserwowaniu zwierząt w naturalnym środowisku pozwoliło uchwycić moment, w którym codzienne zachowanie słonia zamienia się w wizualną metaforę siły, kruchości i harmonii z otoczeniem. Jury doceniło nie tylko walory estetyczne zdjęcia, lecz także jego narracyjny wymiar – obraz, który jednocześnie dokumentuje naturę i wywołuje silną, niemal emocjonalną reakcję odbiorcy. Odbicie Buddy nagrodzone w kategorii Green Planet Wyróżnienie w kategorii „Green Planet” za pojedyncze zdjęcie trafiło do Johna Edwardsa za niezwykle poetycką fotografię wykonaną w Parku Historycznym Sukhothai w Tajlandii – miejscu wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Artysta uchwycił sylwetkę Buddy odbijającą się w zupełnie nieruchomej tafli wody, a następnie odwrócił kadr, tworząc wizualną iluzję balansującą między rzeczywistością a snem. W efekcie niebo zamieniło się w „gobelin” unoszących się roślin i kwiatów, a spokojna scena zyskała niemal metafizyczny charakter. Edwards podkreślił, że zależało mu na oddaniu ciszy i duchowej atmosfery miejsca, którego nazwa tłumaczona jest jako „Świt Szczęścia”. –Zrobiłem to zdjęcie krótko po wschodzie słońca w cichym regionie Tajlandii… Zauważyłem, jak idealnie postać Buddy odbijała się w spokojnej wodzie. Aby oddać ducha chwili, odwróciłem fotografię, przekształcając odbicie w iluzję… Moim zamiarem było stworzenie obrazu, który odzwierciedlałby spokojny, oniryczny nastrój tego świętego miejsca – wyjaśniał. Co ciekawe, w przeciwieństwie do wielu laureatów konkursu, Edwards nie jest zawodowym fotografem – na co dzień zajmuje się pracą nad terapiami onkologicznymi i leczeniem chorób rzadkich. Jego nagrodzony kadr pokazuje jednak, że wrażliwość na światło, naturę i symbolikę potrafi przekraczać granice profesji, tworząc obraz o silnym, niemal medytacyjnym oddziaływaniu. Samotność w rytmie metropolii, czyli nagrodzone ujęcie z Tokio W kategorii „Slow Travel” zwyciężył Teo Chin Leong z Singapuru, którego minimalistyczna fotografia z Tokio mocno kontrastuje z powszechnym wyobrażeniem o japońskiej stolicy jako mieście tłumów i nieustannego ruchu. Ujęcie wykonane z góry przedstawia jednego, samotnego pracownika korporacji przecinającego ogromne skrzyżowanie – jedyną ludzką postać w geometrycznie uporządkowanym kadrze. Linie na jezdni tworzą niemal graficzną kompozycję, zamykając bohatera w wizualnej strukturze przypominającej labirynt. Autor podkreśla, że fotografia jest częścią większego cyklu poświęconego doświadczeniu izolacji w wielkich metropoliach. – Ten kadr ukazuje przytłaczającą samotność i gorączkowe tempo życia w dużym mieście – stwierdził Leong. W kontekście Tokio, kojarzonego przede wszystkim z zatłoczonym skrzyżowaniem Shibuya, obraz pustej przestrzeni i pojedynczej sylwetki działa szczególnie sugestywnie. Fotograf, który od ponad dekady dokumentuje życie w różnych częściach świata (od USA po Arabię Saudyjską, Chiny, Indonezję i Japonię) w tym jednym kadrze uchwycił uniwersalne napięcie współczesności: ruch bez zatrzymania i samotność pośrodku miejskiego pędu. Pod falą na Fidżi i zwycięskie ujęcie z kategorii przygodowej W kategorii „Adventures & Experiences” triumfował Frederico Figueiredo Cerdeira z Brazylii, którego fotografia przenosi widza pod powierzchnię oceanu, w sam środek dynamicznego, a jednocześnie niemal hipnotyzującego momentu. Na zdjęciu surfer sunie pod potężną falą na słynnej rafie Cloudbreak u wybrzeży wyspy Tavarua na Fidżi – miejscu uznawanym przez wielu za jeden z najbardziej spektakularnych spotów surfingowych na świecie. Podwodna perspektywa całkowicie zmienia sposób odbioru sceny: zamiast typowego obrazu sportowej akcji pojawia się wizja zawieszonego w czasie świata, w którym światło, piana i ruch wody splatają się w niemal abstrakcyjną kompozycję. Autor podkreśla, że to właśnie nieprzewidywalność oceanu czyni takie kadry wyjątkowymi. Stwierdził: „Za każdym razem, gdy surfer unika fali, powstaje nowy, niepowtarzalny świat”. Jego zdjęcie nie skupia się wyłącznie na człowieku, lecz na relacji między człowiekiem a żywiołem. Załamania wody, przenikające promienie słońca i sylwetka sportowca tworzą wspólną narrację o kruchości chwili i potędze natury. To obraz przygody rozumianej nie jako spektakl, lecz jako doświadczenie graniczne, rozgrywające się na styku kontroli i chaosu. Nagrodzony portret z Hanoi – codzienność w centrum kadru W kategorii „Travel Portraits” zwyciężył Rahsan Firtina z Turcji, którego fotografia udowadnia, że najbardziej poruszające obrazy podróżnicze nie zawsze powstają w spektakularnych okolicznościach, lecz w zwykłych, cichych momentach życia. Kadr wykonany w Hanoi w Wietnamie skupia się na starszym mężczyźnie pogrążonym w zadumie. Jego twarz, pełna skupienia i wewnętrznego spokoju, zajmuje pierwszy plan, podczas gdy tło (z lekko rozmytą sceną gry w tenisa stołowego rozgrywanej przez dwóch emerytów) buduje subtelny kontekst miejsca. Ta kompozycja sprawia, że fotografia staje się czymś więcej niż portretem jednostki. To opowieść o rytmie codzienności, o chwilach zawieszenia pośród miejskiego zgiełku i o życiu toczącym się równolegle w wielu planach. Delikatne rozmycie tła nie odciąga uwagi od bohatera, lecz pozwala widzowi odczytać szerszą historię – o przestrzeni wspólnej, spotkaniach i zwyczajach, które definiują lokalną społeczność. Firtina, który fotografią zajmuje się hobbystycznie od 2019 roku, w ostatnich latach coraz intensywniej rozwija swoją pasję, a to nagrodzone ujęcie pokazuje jego wrażliwość na detale i umiejętność dostrzegania uniwersalnych emocji w pozornie zwykłych scenach. Polacy wśród laureatów Travel Photographer of the Year 2025 Tegoroczna edycja konkursu przyniosła również mocny polski akcent. W gronie nagrodzonych znaleźli się dwaj fotografowie z Polski, których prace doceniono w kategorii „Landscape, Weather & Climate”. Trzecie miejsce zdobył Marek Biegalski za cykl „Factory Butte”, zrealizowany w surowych pejzażach stanu Utah. Seria ukazuje monumentalne formacje skalne i pustynne przestrzenie amerykańskiego Zachodu w sposób podkreślający skalę, fakturę terenu i dramatyzm światła. Jedno ze zdjęć z tego zestawu zostało dodatkowo wyróżnione jako jedno z najlepszych pojedynczych ujęć w kategorii grupowej, co potwierdza siłę wizualnej narracji całego projektu. W tej samej kategorii doceniono również Pawła Zygmunta. Jego fotografia islandzkiego krajobrazu uchwyconego z lotu ptaka, wykonana przy użyciu drona, trafiła do grona najlepszych zdjęć pojedynczych. Ujęcie z góry wydobywa graficzny charakter natury – linie rzek, kontrasty między lodem, wodą i wulkanicznym podłożem oraz surowe, niemal abstrakcyjne struktury terenu. Obecność dwóch Polaków w tak silnie obsadzonej kategorii podkreśla rosnącą pozycję polskich twórców w światowej fotografii podróżniczej i krajobrazowej. Pełna listę nagrodzonych możecie sprawdzić na stronie Travel Photographer of the Year. Źródła: BBC, Euronews, Forbes, Fotopolis Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Orion nad Tatrami. Niezwykłe zdjęcie polskiego astrofotografa wyróżnione przez NASA
Polska astrofotografia ma się bardzo dobrze – nasi twórcy regularnie zdobywają branżowe nagrody. Tym razem Polaka wyróżniła amerykańska agencja kosmiczna NASA. Jej codzienny plebiscyt Astronomy Picture of the Day (APOD) przyciąga ludzi z całego świata. Dziś wyróżniła zdjęcie Włodzimierza Bubaka wykonane w Tatrach.
Gwiazdozbiór Oriona to najbardziej charakterystyczna konstelacja na naszym zimowym niebie. Ale same gwiazdy to nie wszystko – w Orionie i jego najbliższej okolicy znajduje się też kilka niezwykłej urody mgławic, które gołym okiem dostrzec bardzo trudno. Ich piękno rozkwita na długo naświetlanych fotografiach. Jedno z takich zdjęć, wykonane przez Włodzimierza Bubaka tej zimy w Tatach, zachwyciło NASA i zostało wybrane „zdjęciem dnia” 27 stycznia 2026 r. Spektakl na niebie w Dolinie Małej Łąki Zdjęcie powstało w Dolinie Małej Łąki w Tatrach i przedstawia gwiazdozbiór Oriona i mgławice w nim oraz najbliższej okolicy. Tak opisują i uzasadniają swój wybór specjaliści z NASA: „Fotografia ukazuje spektakularne nocne niebo rozciągające się nad polskimi górami zimą. Centralnym punktem kompozycji jest gwiazdozbiór Oriona, który dominuje nad zaśnieżonym krajobrazem dzięki wyraźnemu układowi gwiazd i świecącym mgławicom. Na zdjęciu można dostrzec Wielką Mgławicę w Orionie oraz imponującą mgławicę emisyjną: Pętlę Barnarda. Autor uwiecznił również inne kosmiczne obiekty, takie jak Mgławica Rozeta oraz charakterystyczna pomarańczowa gwiazda Betelgeza. To wyjątkowe zestawienie surowego ziemskiego krajobrazu z głębią kosmosu podkreśla naturalne piękno ciemnego nieba w wysokich partiach Tatr. Całość tworzy harmonijny obraz łączący tatrzańską przyrodę z fascynującymi strukturami naszej galaktyki”. Włodzimierz Bubak jest doświadczonym astrofotografem, a jego zdjęcia można obejrzeć m.in. na osobistym profilu na Instagramie: trzeci_plan. Polacy w plebiscycie APOD Polacy coraz częściej są wyróżniani w plebiscycie APOD. W ostatnim czasie wyróżniono także Ireneusza Nowaka, Marzenę Rogozińską, Wioletę Gorecką i naszego dzisiejszego bohatera – Włodzimierza Bubaka (28 grudnia 2024, za zdjęcie Oriona nad Babią Górą). Uznanie zdobył również Marcin Rosadziński, który trzykrotnie zdobył APOD i został uznany za najlepszego fotografa Drogi Mlecznej w 2025 roku przez Capture the Atlas. Serwis Astronomy Picture of the Day działa od 1995 roku i codziennie publikuje jedno wyjątkowe zdjęcie obiektów astronomicznych lub krajobrazu z elementem astronomicznym. Jest szeroko znany i komentowany. Zdjęcia nadsyłają tam astrofotografowie z całego świata. Źródło: APOD Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Honor Magic8 Pro: kiedy światło znika, a obraz zostaje
Sprawdziliśmy, jak Honor Magic8 Pro radzi sobie w wymagających warunkach fotograficznych – nocą w mieście pełnym świateł i w górskim krajobrazie o zachodzie słońca.
Noc, która zachowuje swój charakter Po zmroku Honor Magic8 Pro nie próbuje robić z nocy dnia. Zamiast agresywnego rozjaśniania kadru, aparat skupia się na oddaniu atmosfery miejsca, w której światło i cień tworzą charakterystyczny klimat. Za ten efekt odpowiadają stabilizacja obrazu na poziomie CIPA 5.5, obiektyw z dużą 1,4-calową matrycą oraz funkcje AI Night Enhancement + Clarity, które porządkują obraz, wydobywają detale z ciemnych partii kadru, ograniczają szum i dbają, aby kolory pozostały naturalne. W praktyce oznacza to, że nocne zdjęcia zachowują spójność i autentyczność. Cienie nie są jednolitą czernią, a światła latarni nie wypalają kadru. Spacerując po mieście, można dokumentować sceny bez sztucznego rozjaśniania ani przesadnego kontrastu. Stabilność, która daje swobodę W terenie szybko okazuje się, że nocna fotografia to nie tylko światło, ale też ruch. Ultra Night Camera w Honor Magic8 Pro łączy teleobiektyw z 5-osiową stabilizacją OIS oraz dodatkowymi modelami AI stabilizacji obrazu, co pozwala wykonywać zdjęcia z ręki nawet przy większym przybliżeniu. Efekt jest odczuwalny natychmiast - kadry pozostają ostre, detale są wyraźne, a pojedyncze punkty światła nie są rozmyte. Smartfon pozwala reagować instynktownie. Nie trzeba szukać statywu ani martwić się o drgania – aparat sam wspiera fotografującego w uchwyceniu idealnego momentu. To komfort niezwykle cenny podczas nocnych spacerów czy spontanicznych ujęć. Góry i zachód słońca Nowe doświadczenia pojawiły się w górach. Podczas zachodu słońca niebo przybierało intensywne, pomarańczowe barwy, a mgły powoli wypełniały doliny nadając krajobrazowi magiczny wymiar. To scena trudna do uchwycenia – duży kontrast między jasnym niebem a ciemnymi zboczami, subtelne przejścia tonalne i delikatne warstwy mgły łatwo mogą zostać utracone lub przepalone. Magic8 Pro poradził sobie z tym wyzwaniem. Kolory nieba zachowały intensywność, mgła zachowała miękkość i głębię na tle, której rysował się zarysy gór. Nie było potrzeby sztucznego rozjaśniania sceny. Zdjęcie pozostawało naturalne, a jednocześnie bogate w szczegóły. Honor Magic8 Pro zarejestrował tę scenę, w której większość smartfonów miałaby problemy z ostrością, światłem i subtelnymi przejściami tonalnymi. Obraz zamiast efektu Po dłuższym użytkowaniu wrażenie jest jedno: w Honor Magic8 Pro technologia działa w tle wspierając obserwację, a nie dominując. Smartfon pozwala dokumentować noc ze światłem, półtonami, cieniem i nastrojem. To urządzenie dla osób, które cenią autentyczność w fotografii i chcą uchwycić ulotne momenty - bez kompromisów i bez konieczności dodatkowego sprzętu. Materiał promocyjny marki Honor
Mapa Tożsamości – podróż przez Estonię z mobilnym studiem fotograficznym
Wyruszyliśmy na północ. Tam, gdzie lasy spotykają się z morzem, a spokój przestrzeni miesza się z ludzkimi historiami. Estonia, niewielki kraj na skraju Europy, okazała się idealnym miejscem do realizacji naszego fotograficznego projektu „Mapa Tożsamości”.
„Mapa Tożsamości” to fotograficzna próba zrozumienia, czym jest dom i poczucie przynależności. To cykl portretów osób, które spotkaliśmy przypadkiem, a które zgodziły się odpowiedzieć na trzy proste, ale fundamentalne pytania: co dla ciebie znaczy “dom”? Czy czujesz się obywatelem swojego kraju? Gdybyś mógł zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? Mobilne studio Nasz camper van California Ocean przekształciliśmy w mobilne studio fotograficzne. Dzięki temu mogliśmy dotrzeć do małych gospodarstw ukrytych w estońskich lasach czy do odległych nadmorskich miejscowości. Mobilność dawała nam szansę na autentyczne spotkania tam, gdzie nikt na nas nie czekał i gdzie historie pojawiały się spontanicznie. W miejscach, które były częścią codzienności naszych rozmówców. View Gallery on the source website Zebrane portrety i wypowiedzi stają się mapą, która łączy geografię miejsc z geografią myśli i emocji. To podróż, w której zadajemy pytania i poszukujemy odpowiedzi. Poniższa galeria to efekt tych spotkań. Obraz współczesnej Estonii widziany oczami jej mieszkańców. Fotografie: F11 Studio Mapa Tożsamości Tor, 60 lat, Szwecja Co dla Ciebie znaczy „dom”? Dom nie jest już dla mnie miejscem szczególnym. Opuściłem Szwecję i oficjalnie mieszkam w Estonii. Ale w Europie i na całym świecie czuję się wszędzie jak w domu. Czy czujesz się obywatelem swojego kraju? Mieszkam w Estonii, ale nie czuję się jej obywatelem. Mam szwedzki paszport i estoński dowód osobisty, na podstawie którego nie mogę podróżować. Z drugiej strony, nie czuję się też obywatelem Szwecji. Jestem taki bezpaństwowiec. Gdybyś mógł zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? Ech, pewnie mieszkałbym poza UE, żeby uniknąć wszystkich tych złodziejskich polityków, którzy chcą wojny. Monika, 40 lat, Estonia Co dla Ciebie znaczy „dom”? Dom oznacza dla mnie rodzinę. Czy czujesz się obywatelką swojego kraju? Tak. Gdybyś mogła zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? Gdybym mogła zamieszkać gdziekolwiek na świecie, wybrałabym Hiszpanię, ponieważ jest tam słońce i jest ciepło. Hendrik, 16 lat, Estonia Co dla Ciebie znaczy „dom”? To słowo wiele dla mnie znaczy. To miejsce, w którym mogę być sobą. Miejsce, w którym mogę spać. Miejsce, w którym mogę być z rodziną. Czy czujesz się obywatelem swojego kraju? Tak. Jestem bardzo szczęśliwy, że jestem obywatelem Estonii. Gdybyś mógł zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? Zamieszkałbym w miejscu z niskimi podatkami, ponieważ życie w Estonii jest dość drogie. Chciałbym mieszkać gdzie jest tanio, gdzie mógłbym poczuć się trochę bogatszy… nawet jeśli nie jestem bogaty. Holm, 84 lata, Estonia Co dla Ciebie znaczy „dom”? Dom to coś bardzo ważnego dla mnie. Tu jest mój dom, na wyspie. Czy czujesz się obywatelem swojego kraju? Tak! Gdybyś mógł zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? W Estonii. Tylko w Estonii. Kristjan, 15 lat, Estonia Co dla Ciebie znaczy „dom”? Dla mnie dom oznacza naturę i środowisko, w którym mieszkam, a także moją rodzinę i ludzi, z którymi spędzam czas. Czy czujesz się obywatelem swojego kraju? Tak, czuję się obywatelem mojego kraju, ponieważ dotyczą mnie następujące kwestie – podatki i prawa mi przysługujące. Gdybyś mógł zamieszkać w dowolnym miejscu na świecie, gdzie by to było i dlaczego? Mieszkałbym w Norwegii, bo jest tam chłodniej i piękniej.
Niesamowity tańczący goryl najzabawniejszym zdjęciem dzikiej przyrody. Znamy wyniki Nikon Comedy Wildlife Awards 2025
Pasja do dzikiej przyrody i humor nie tylko mogą iść w parze, a nawet powinny! Żart jest świetnym, niekiedy jedynym docierającym do szerszej publiki sposobem na opowiedzenie historii otaczającego nas świata. Co roku udowadnia to Nikon Comedy Wildlife Awards, czyli jeden z najbardziej rozpoznawalnych konkursów fotograficznych na świecie. Wreszcie znamy jego wyniki.
Nikon Comedy Wildlife Awards 2025 ponownie zgromadził tysiące miłośników fotografii przyrodniczej. Rekordowa edycja po raz kolejny zachwyca kreatywnością autorów w pokazywaniu nam nieco bliższego sercu oblicza dzikiej przyrody. Czym jest Comedy Wildlife Awards? Konkurs powstał z inicjatywy dwóch doświadczonych fotografów – Paula Joynsona-Hicksa i Toma Sullama. Ich celem było nie tylko ukazanie piękna natury, ale przede wszystkim zwrócenie uwagi społeczeństwa na jej ochronę poprzez radosne ujęcia dzikich zwierząt. Konkurs szybko zdobył międzynarodową renomę, zyskując miliony odbiorców rocznie. Humor obniża poziom oporu wobec trudnych tematów i sprzyja kształtowaniu postaw proekologicznych. W 2025 roku po raz kolejny udowodniono, że fotografia może nie tylko cieszyć oko, ale także bawić i inspirować do działań na rzecz ochrony przyrody. Najlepsze zdjęcie Nikon Comedy Wildlife Awards 2025 Tegoroczna edycja przyniosła rekordową liczbę zgłoszeń – ponad 10 000 zdjęć ze 109 krajów. Jury wyłoniło 44 finalistów, z których wybrano zwycięzców w kilku kategoriach. Główna nagroda mogła być jednak tylko jedna. Zwycięzcą okazał się Brytyjczyk Mark Meth-Cohn za swoją fotografię „High Five”. Przedstawia ona goryla tańczącego na polanie w Rwandzie. Nie da się ukryć, że wywołuje uśmiech na twarzy i wymagał od autora niebywałego wyczucia chwili. Jak powstała zwycięska fotografia? Sam autor szczegółowo opisuje okoliczności powstania zdjęcia, za którym trzeba się było sporo „nachodzić”. – Spędziliśmy cztery niezapomniane dni, wędrując przez mgliste góry Virunga w poszukiwaniu mieszkających tam rodzin goryli. Tego konkretnego dnia natknęliśmy się na dużą grupę: rodzinę Amahoro. Zebrali się na leśnej polanie, na której dorośli spokojnie żerowali, a młode radośnie się bawiły. Jeden młody samiec szczególnie chciał zaprezentować swoje akrobatyczne umiejętności: piruety, akrobacje i wysokie kopnięcia. […] jestem zachwycony, że udało mi się uchwycić jego figlarnego ducha na tym zdjęciu – opowiada Mark Meth-Cohn. Wystawa finałowa zwycięzców konkursu w Londynie W londyńskiej Oxo Gallery właśnie rozpoczyna się wystawa wszystkich zwycięzców konkursu. Trzeba się spieszyć, bo prestiżowe mury prezentować będą fotografie jedynie w dniach 10–14 grudnia 2025 roku. Co ciekawe, cała ekspozycja została wydrukowana na papierze wykonanym w 90% z szybko rosnącego bambusa i w 10% z bawełny. Wszystko po to, by w jak najmniejszym stopniu przyczyniać się do zanieczyszczenia środowiska. Jeśli nie wybieracie się do Londynu, to zwycięskie fotografie oglądać można także na stronie konkursu: https://www.comedywildlifephoto.com/. Wszystkie prezentują nie tylko najwyższy poziom artystyczny, ale także przynoszą mnóstwo uśmiechu na chłodne, późnojesienne dni. Wystarczy spojrzeć za okno, by przekonać się, że to więcej niż potrzebne. Źródło: Nikon Comedy Wildlife Awards 2025 Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Ostateczne wyniki Wielkiego Konkursu Fotograficznego. Poznaliśmy laureatów głosowania internautów
Choć obrady jury i gala wręczenia nagród już dawno za nami, Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic kończy się dopiero teraz. Właśnie poznaliśmy najlepsze zdjęcia wybrane przez was – naszych czytelników. Oto laureaci w kategoriach Grand Prix Internautów, Polska nieoczywista oraz Świat okiem młodych.
Fotografia to nie tylko zawód i nie tylko sztuka – także codzienność niemal każdego z nas. Dlatego dla jurorów Wielkiego Konkursu Fotograficznego i redakcji National Geographic zawsze ważne było zdanie naszych czytelników i internautów. I właśnie je poznaliśmy: wybraliście najlepsze zdjęcia w trzech kategoriach. Głosowanie zakończyło się 3 grudnia o godzinie 12:00. Oto wyniki. Grand Prix Internautów Które zdjęcie okazało się bezkonkurencyjne i najlepsze ze wszystkich? Grand Prix Internautów to zwieńczenie całego konkursu. Można było głosować na jedno z 9 zdjęć. Zwyciężyła fotografia Adriana Stejki „Dwa Światy”. To samo zdjęcie docenili wcześniej jurorzy, przyznając mu pierwsze miejsce w kategorii „Polska nieoczywista” w swoim głosowaniu. „Fotografia ta to połączenie natury i industrialnego pejzażu. Jury doceniło wyjątkowe wyczucie chwili i umiejętność dostrzeżenia piękna w pozornie zwykłej scenerii. To obraz, który odkrywa niezwykłość w ciszy polskiego poranka.” – brzmiało uzasadnienie jury. Polska nieoczywista W tej kategorii internauci wybrali zdjęcie Przemysława Szewczyka „Stary wiatrak i zorze”. – Zdjęcie wyróżnia się niezwykłą kolorystką i klimatem. Internauci słusznie docenili tę wyjątkową chwilę – mówi jurorka i dyrektorka artystyczna National Geographis Polska, Iwona El Tanbouli-Jabłońska. Świat okiem młodych Tak kategoria cieszyła się największym zainteresowaniem – oddaliście ponad 19 tys. głosów. A zwyciężył Marcel Maciołek z Zespołu Szkół Ekonomicznych im. Wincentego Stysia w Świdnicy. Jego zdjęcie nosi tytuł „Cisza wysokości”. – Widzę w nim wrażliwość i świadomość kadru rzadko spotykaną u młodych twórców oraz umiejętne wykorzystanie światła, które podkreśla symbolikę przedstawionych figur – podsumowuje Iwona El Tanbouli-Jabłońska. Gratulujemy wszystkim laureatom. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Tajemnice w kadrach Mikołaja Nowackiego – jego wystawa to coś więcej niż sztuka
Wystawa „Bałtyckie opowieści” Mikołaja Nowackiego w Kołobrzegu to podróż przez morze wspomnień, emocji i niezwykłych spotkań z ludźmi. Zobacz, jak fotografia odsłania nieznane oblicza Bałtyku.
Spis treści: Spotkanie z autorem i kulisy pracy nad projektem Symboliczne połączenie rzeki i morza Już 6 grudnia 2025 roku o godz. 18 latarnia morska w Kołobrzegu, historyczna budowla wzniesiona na dawnym forcie, a dziś nowa przestrzeń ekspozycyjna, otworzy swoje drzwi dla miłośników fotografii, morza i niezwykłych historii. To właśnie tam odbędzie się wernisaż wystawy Mikołaja Nowackiego „Bałtyckie opowieści”, obejmujący niemal dwie dekady pracy nad tematami związanymi z wodą, morzem i ludźmi żyjącymi w ich rytmie. Wybór miejsca nie jest przypadkowy. Latarnia, pełniąca funkcję nawigacyjną, turystyczną i edukacyjną, od dziś staje się także przestrzenią sztuki – symboliczną bramą do świata Nowackiego. To tutaj spotkają się wspomnienia autora, jego emocje i niezwykłe historie ludzi morza. Nowacki podkreśla, że Bałtyk jest dla niego głęboko osobisty, pierwsze zdanie wypowiedział właśnie nad jego brzegiem: „Pac tata, oklęt pynie”. Dziś, po latach pracy dla największych światowych tytułów oraz licznych nagrodach, wraca do miejsca swoich inspiracji z retrospektywą obejmującą cykle o Marynarce Wojennej, Stoczni Gdańskiej, górnikach morskich, żeglarstwie w sztormach oraz Odrze, rzece dzieciństwa. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/11/01-Baltic-Tales-Mikolaj-Nowacki-prev-ff6a9ae.jpg" width="2000" height="1333" alt="Żurawie Stoczni Szczecińskiej we mgle, widziane z najwyższej w Europie suwnicy pracującej przy rozbudowie portu. Szczecin, 2016 r." title="Żurawie Stoczni Szczecińskiej we mgle, widziane z najwyższej w Europie suwnicy pracującej przy rozbudowie portu. Szczecin, 2016 r." /> Spotkanie z autorem i kulisy pracy nad projektem Podczas wernisażu odbędzie się spotkanie z autorem, który opowie o kulisach powstawania zdjęć, o swojej relacji z morzem oraz o wieloletniej pracy nad projektami związanymi z Bałtykiem. Wystawa, przygotowana przez Kołobrzeski Instytut Kultury i Promocji i objęta patronatem medialnym National Geographic Polska, dostępna będzie codziennie od 7 grudnia 2025 do 31 stycznia 2026 w godzinach 10:00–16:00, w cenie biletu na Latarnię Morską. Ekspozycja ukazuje morze jako przestrzeń odwagi, pracy, straty, nadziei i powrotów. W cyklu „Bałtyk: gry wojenne” oglądamy żołnierzy Marynarki Wojennej trenujących w warunkach, gdzie dźwięk alarmu staje się codziennością. W części poświęconej Stoczni Gdańskiej wchodzimy w świat robotników w momencie historycznego przełomu. „Górnicy wśród fal” przenoszą nas na platformy wydobywcze, a zdjęcia z cyklu „Życie pod żaglami” oddają intensywność rejsów, w tym sztormów, podczas których powstała nagrodzona fotografia roku Outdoor Photographer of the Year 2017. Symboliczne połączenie rzeki i morza Zwieńczeniem wystawy są prace z projektu „Odra”, symbolicznie łączące rzekę dzieciństwa autora z Bałtykiem, który stał się jego zawodowym i emocjonalnym kompasem. Kołobrzeska latarnia, z której tarasu można podziwiać panoramę portu i morza po pokonaniu 108 schodów, po raz pierwszy stanie się miejscem tak rozbudowanej prezentacji fotografii jednego autora. Wernisaż i wystawa otworzą nowy etap w życiu tej wyjątkowej budowli – latarnia staje się przestrzenią, w której sztuka i morze opowiadają wspólną historię. Wstęp na wernisaż jest wolny. Zapraszamy do zanurzenia się w świat „Bałtyckich opowieści”.
Sprawdziłyśmy HUAWEI Pura 80 Ultra. Mocno się zastanawiamy, czy aparat cyfrowy jeszcze kiedykolwiek będzie nam potrzebny
W naszej codziennej pracy liczy się pomysł i jakość realizacji. Dzięki HUAWEI Pura 80 Ultra odkryłyśmy nowy wymiar fotografii mobilnej! Zobaczcie, jak wygląda dzień na planie w naszej redakcji.
Jesteśmy redaktorkami odpowiedzialnymi m.in. za materiały na social media. Jedną z realizacji naszego działu był projekt dla nationalgeographic.pl, który już niebawem zobaczycie na Instagramie. Jak wygląda praca przy tego typu produkcjach? Wszystko zaczyna się od dobrego scenariusza oraz niezawodnego sprzętu. Tym razem przetestowałyśmy HUAWEI Pura 80 Ultra. To lider w rankingu DXOMARK. Nasz dzień zdjęciowy (po zaakceptowaniu scenariusza), to na początku ustawianie lamp, testowanie nagłośnienia i ustawianie odpowiednich kadrów. Na statywie ustawiłyśmy więc HUAWEI Pura 80 Ultra, który ma smukłą obudowę i gładką taflę pleców, dzięki czemu doskonale leży w dłoni także podczas dorabiania ujęć kręconych z ręki. Pierwsze ujęcie i pierwszy zachwyt – w czym tkwi siła aparatu? HUAWEI Pura 80 Ultra od razu pokazał, że jego 1-calowy aparat HDR 50 MP to nie tylko marketing – ostrość, detale i kolory wyglądały tak, jakbyśmy patrzyły przez okno, a nie na ekran telefonu. Podczas sesji szybko zaczęłyśmy bawić się też teleobiektywami wspieranymi przez sensor Ultra Chroma XMAGE. Mechanicznie zmieniany, podwójny zoom optyczny to coś, co od samego początku ułatwia pracę. Zoom optyczny 3,7x z przysłoną F2.4 (50 MP) oraz zoom optyczny 9,4x z przysłoną F3.6 (12,5 MP) pozwalały nam zbliżyć się do bohatera, z którym pracowałyśmy tak, jakby między nami nie było odległości. Skóra, włosy, tkaniny – każdy detal był ostry i naturalny, bez przerysowanej ostrości czy sztucznego wygładzania. Największą frajdę dał nam jednak aparat Ultra Lighting HDR z 1-calową matrycą. Jego 15-krotnie większy zakres dynamiczny – do 16 EV – naprawdę robi różnicę, szczególnie w miejscu, gdzie nie ma światła naturalnego. Cienie były głębokie, ale nie ginęły w czerni, a jasne partie nie przepalały się. Po raz pierwszy miałyśmy wrażenie, że telefon rejestruje scenę dokładnie tak, jak widzi ją ludzkie oko. Gdy zmieniałyśmy perspektywę i chciałyśmy złapać więcej przestrzeni, przełączałyśmy się na szeroki kąt 40 MP (F2.2). Kadrowanie dużych scen było banalnie proste. A kiedy nagle chciałyśmy uchwycić szczegóły, bez wahania korzystałyśmy z 100× zoomu cyfrowego. Dla nas nie jest to zoom, z którego korzysta się "dla zabawy" – raczej narzędzie, które potrafi wyciągnąć detale niewidoczne gołym okiem, ale niezwykle istotne, aby przekazać wszystkie szczegóły. Najbardziej imponująca była szybkość migawki. Jedno kliknięcie i już – żaden ruch, żaden drobny detal nie miał szans uciec przed obiektywem. Czułyśmy, że pracujemy ze sprzętem, który nie ogranicza nas technicznie, tylko nadąża za naszą kreatywnością. Cisza w hałasie – AI, które czyści dźwięk lepiej, niż oczekiwałyśmy Jednak sam obraz to nie wszystko w naszej pracy. Nagrywanie rolek na Instagram to także dźwięk. Czy i tutaj HUAWEI Pura 80 Ultra był strzałem w 10? Nagrywanie w jakości 4K to dzięki HUAWEI Pura 80 Ultra filmowa jakość mieszcząca się w dłoni! W studio czasem bywają różne warunki, ale dwukierunkowa redukcja szumów ze wsparciem AI skutecznie odcinała hałas. Głos brzmiał naturalnie, a odgłosy w tle praktycznie znikały – jakby telefon tworzył własną, cichą przestrzeń. Co dla nas bardzo ważne w pracy, to pojemna bateria. W przypadku HUAWEI Pura 80 Ultra to 5170 mAh. A kiedy już musiałyśmy go naładować, to podłączenie przewodowej ładowarki 100 W HUAWEI SuperCharge działało jak ekspresowy zastrzyk energii – dosłownie kilka minut i telefon znów był gotowy do pracy. A jeśli akurat korzystałyśmy z ładowania bezprzewodowego, 80 W również świetnie się sprawdziło, pozwalając nam wrócić do działania szybciej, niż zdążyłyśmy posegregować ostatnie ujęcia. Ten telefon to też prywatność, co szczególnie można docenić po zakończeniu pracy. Kiedy HUAWEI Pura 80 Ultra wychwytuje, że ktoś zerka nam przez ramię – powiadomienia po prostu znikają z ekranu. Smartfon bez problemu łączy się także ze smartwatchem. Wszystkie powiadomienia i dane o aktywności pojawiają się w czasie rzeczywistym. Całość działa pod kontrolą EMUI 15.0, które daje dużo swobody w personalizacji. A pomiędzy zdjęciami... Ekran ze szkłem Kunlun Glass drugiej generacji okazał się wyjątkowo solidny – producent deklaruje 20-krotnie większą wytrzymałość niż w zwykłym szkle, a my szybko zauważyłyśmy, że nie musimy obchodzić się z nim jak z przysłowiowym jajkiem. Kiedy pakowałyśmy się na dzień zdjęciowy i po nim, wrzucałyśmy telefon do plecaka obok metalowego statywu bez obaw o porysowanie. Z tym telefonem naprawdę łatwo się zaprzyjaźnić już od pierwszego dnia. Doceniłyśmy go w pracy i po godzinach. Ujęcia z restauracji? Selfie po realizacji? Ten telefon zawsze staje na wysokości zadania i jest doskonałym towarzyszem. Zobaczcie w naszym materiale video, jak dokładnie wygląda praca z HUAWEI Pura 80 Ultra. Materiał promocyjny marki HUAWEI.
Takiego zdjęcia nie zrobił jeszcze nikt. Astrofotograf zadziwił świat „Upadkiem Ikara”
To ujęcie wymagało tygodni drobiazgowych przygotowań i sześciu podejść podczas lotu motolotnią. Ale opłaciło się – fotograf z Arizony zrobił jedno z najlepszych zdjęć Słońca w historii.
Astrofotograf Andrew McCarthy uchwycił niezwykłe zdjęcie, na którym spadający skoczek spadochronowy wydaje się „przelatywać” tuż przed powierzchnią Słońca. Fotografia, nazwana „The Fall of Icarus” (Upadek Ikara), powstała 8 listopada 2025 roku w Arizonie i wymagała wielotygodniowych przygotowań. Pomysł na zdjęcie, jakiego nie było McCarthy to uznany astrofotograf, specjalizujący się w ujęciach słonecznych tranzytów – czyli ciał niebieskich lub statków powietrznych przelatujących przed tarczą Słońca. Tym razem jednak postanowił sfotografować w ten sposób człowieka. Do pomocy zaprosił Gabriela C. Browna, skoczka spadochronowego i youtubera, prowadzącego kanał BlackGryph0n. Wpadł na pomysł zsynchronizowania skoku ze spadochronu z ustawieniem Słońca w kadrze. Brown miał wyskoczyć z motolotni, a McCarthy czekał na ziemi z teleskopem skierowanym w odpowiednie miejsce. Skok miał się odbyć na wysokości mniej więcej 1000 m n.p.m., podczas gdy teleskop znajdował się prawie 2,5 kilometra dalej. Zegarmistrzowska precyzja i 6 przelotów motolotnią Choć cały projekt był bardzo precyzyjnie zaplanowany, w praktyce okazał trudniejszy, niż przewidywano. Największym problemem było precyzyjne śledzenie motolotni. Aby prawidłowo ustawić maszynę na tle tarczy słonecznej, trzeba było aż sześciu podejść. Problem w tym, że sam skok mógł odbyć się tylko raz, z uwagi na konieczność bezpiecznego przepakowania spadochronu, co zajęłoby dużo czasu. Gdy wreszcie udało się uchwycić właściwy moment, McCarthy obserwował skok na monitorze komputera z ogromną ekscytacją. Gabriel Brown opublikował nagranie zza kulis, dokumentujące powstawanie niesamowitego zdjęcia. McCarthy podkreśla, że to zdjęcie jest jednym z pięciu najlepszych w jego karierze, a poza tym prawdopodobnie pierwszym takim ujęciem w historii. Inne słynne zdjęcia Andrew McCarthy’ego W ostatnich miesiącach astrofotograf zdobył rozgłos dzięki innym spektakularnym zdjęciom słonecznych tranzytów: Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i rakiety SpaceX. Ma na swoim koncie także doskonałe, ultra-dokładne zdjęcia Księżyca, mgławic oraz rzadkie ujęcie Marsa zasłanianego przez Księżyc. McCarthy był tak ucieszony niezwykłym zdjęciem, że udostępnił je na jakiś czas za darmo w wysokiej rozdzielczości. Jego zdjęcia można kupić jako wysokiej jakości wydruki poprzez stronę Cosmic Background. Źródła: Live Science, Andrew McCarthy, Black Gryphon Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zobacz zdjęcia walczące o Grand Prix internautów. Oddaj głos na najpiękniejszą fotografię roku
Po gali emocje wcale nie opadały – wręcz przeciwnie, dopiero teraz rozpoczyna się najbardziej angażujący etap konkursu. Wraz z finałem 21. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska ruszyło głosowanie na Grand Prix Internautów. Każdy może zdecydować, które zdjęcie zasługuje na najważniejsze wyróżnienie publiczności.
Choć gala 21. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego, która odbyła się 17 listopada 2025 roku, oficjalnie wyłoniła zwycięzców poszczególnych kategorii, emocje związane z tegoroczną odsłoną wciąż trwają. Równolegle toczą się głosowania w kategoriach wybieranych przez publiczność, jednak to właśnie Grand Prix Internautów pozostaje najbardziej prestiżowym wyróżnieniem przyznawanym przez odbiorców. Jest jedyną nagrodą, w której wszystkie zdjęcia – niezależnie od tematyki, stylu czy kategorii – stają obok siebie, tworząc szerokie, różnorodne spektrum spojrzeń na świat. Głosowanie rozpoczęło się 18 listopada i potrwa do 3 grudnia do godziny 12:00. Każdy internauta może codziennie wskazać jedną fotografię, która jego zdaniem zasługuje na miano najważniejszego ujęcia tegorocznej edycji. To etap szczególny, bo pozwala spojrzeć na konkurs z innej perspektywy — nie oczami jury, lecz publiczności, która w naturalny sposób reaguje na emocje, historię i siłę przekazu ukrytą w kadrze. Dzięki temu Grand Prix Internautów staje się zwieńczeniem całego konkursu oraz symbolicznym pomostem między twórcami a widzami. Laureat otrzyma voucher na wycieczkę z oferty biura podróży Itaka. Dlaczego warto zagłosować? Głosowanie na Grand Prix Internautów daje publiczności możliwość wskazania fotografii, która spośród najlepszych prac wyłonionych przez jury najbardziej porusza odbiorców. To etap, w którym nie oceniamy wszystkich zgłoszeń, lecz jedynie te zdjęcia, które już zdobyły najwyższe wyróżnienia w poszczególnych kategoriach. Dzięki temu wybór internautów staje się dialogiem z decyzjami ekspertów — publiczność może potwierdzić ich werdykt albo zwrócić uwagę na kadr, który w jej oczach ma szczególną siłę oddziaływania. Dla twórców to ważny moment, bo pokazuje, jak ich prace funkcjonują poza kontekstem profesjonalnej oceny. Fotografia nagrodzona głosami internautów zyskuje dodatkową widoczność i dociera do nowych odbiorców, a autor może dzięki temu rozwinąć swoją obecność w świecie fotografii. To także szansa dla tych, którzy – choć docenieni przez jury – nie są jeszcze dobrze znani publiczności. Głos internautów nie zastępuje werdyktu jury, ale go uzupełnia. Podkreśla, że fotografia działa wielotorowo: jedne ujęcia zachwycają precyzją, inne emocją, jeszcze inne budują więź z widzem poprzez opowieść. Oddając głos, pomożecie wskazać to zdjęcie, które najlepiej przemawia do publiczności i które zasługuje na dodatkowe wyróżnienie. To właśnie różnorodność spojrzeń sprawia, że Grand Prix Internautów jest tak ważnym elementem konkursu. Kandydaci do Grand Prix Internautów 2025 Kraina gór i koni, fot. Paweł Jagiełło Akwakultura kontrolowana, fot. Bartłomiej Machul Plastikowa wysiadka, fot. Patryk Kurc Going up or down?, fot. Bartłomiej Bodzek Psyjaciele, fot. Michał Kolanowski Dwa światy, fot. Adrian Stejka Polska góra lodowa, fot. Małgorzata Zimnoch Pora karmienia, fot. Grzegorz Borowik Piwnice Majów, fot. Przemysław Zyber View Riddle on the source website Sprawdź regulamin głosowania.
Daj szansę młodym fotografom. Zdecyduj, które zdjęcie zasługuje na wyróżnienie
Zobacz świat widziany z perspektywy najmłodszych twórców i wesprzyj ich talent swoim głosem. W 21. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska uczniowie szkół ponadpodstawowych ponownie zachwycają w kategorii „Świat okiem młodych”. Internauci mogą już decydować, które ujęcia poruszają najbardziej.
Czy jesteśmy gotowi spojrzeć na rzeczywistość oczami młodego pokolenia? W tegorocznej, 21. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska młodzi fotografowie po raz kolejny udowadniają, że wrażliwość i świeże spojrzenie potrafią wydobyć piękno tam, gdzie inni widzą codzienność. Gala, która odbyła się 17 listopada 2025 r., pokazała, jak różnorodne są ich perspektywy – od osobistych historii po obserwacje natury, społeczeństwa i świata, który dynamicznie się zmienia. Kategoria „Świat okiem młodych” to przestrzeń, w której twórcy dopiero rozpoczynający swoją fotograficzną drogę mogą nie tylko zaprezentować swoje prace szerokiej publiczności, ale również zaistnieć w środowisku profesjonalistów. Teraz nadchodzi moment, w którym to głos odbiorców zdecyduje o zwycięstwie. Laureat otrzyma voucher na wycieczkę z oferty biura podróży Itaka. Dodatkowo szkoła, do której uczęszcza laureat w tej kategorii, otrzyma nagrodę specjalną w postaci autorskiego wykładu poprowadzonego przez redaktora naczelnego National Geographic Polska Łukasza Załuskiego, pod tytułem: „Jak zostać dziennikarzem podróżniczym”. Jak fotografuje młodzież? Fotografie nadesłane przez młodych twórców to coś więcej niż kadry – to emocje, pytania i wrażliwość, której nie da się podrobić. Młodzież fotografuje intuicyjnie, szczerze, często odważniej niż dorośli. Jej prace pełne są kontrastów: od radości i humoru po refleksję nad tym, co trudne, nieoczywiste czy przemijające. To pokolenie dorasta w świecie nieustannych zmian, a każdy dzień dostarcza mu nowych bodźców. W ich zdjęciach widać tę różnorodność doświadczeń – miejską energię, zachwyty nad detalem, niepokój wobec globalnych wyzwań, ale też zachwycającą uważność. Przez obiektyw aparatu lub smartfona młodzi fotografowie opowiadają o swojej codzienności, ale również o sprawach ważnych: relacjach, klimacie, tożsamości i przyszłości. Dla wielu z nich udział w konkursie jest pierwszym krokiem do większych projektów, a czasem – do przyszłej kariery fotograficznej. To właśnie ta autentyczność sprawia, że kategoria „Świat okiem młodych” tak silnie porusza odbiorców. Dlaczego warto oddać swój głos? Głosowanie internautów to coś znacznie więcej niż wybór ulubionego zdjęcia. To realny wpływ na rozwój młodych twórców, którzy dzięki waszemu wsparciu mogą rozwinąć skrzydła, nabrać odwagi i zyskać widoczność na ogólnopolskiej scenie. Od 18 listopada do 3 grudnia do godz. 12:00 każdy może zagłosować raz dziennie, wybierając pracę, która poruszy, zaciekawi lub zatrzyma na dłużej. Im więcej głosów, tym większe szanse debiutujących autorów na wyróżnienie i dostrzeżenie przez profesjonalistów. To właśnie dzięki takim decyzjom odkrywamy nowe talenty, nowe spojrzenia i nowe historie. Razem wybierzmy zdjęcia, które inspirują do uważności, otwierają oczy na świat i pokazują, że młode pokolenie ma ogromną siłę opowiadania obrazem. Zdjęcia finałowe w kategorii „Świat okiem młodych” Cień na skałach, fot. Gabriel Jawień (VIII Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) Chłopak z wędką, fot. Szymon Krzesaj (Zespół Szkół Ekonomicznych w Brzegu) W objęciach mgły, fot. Szymon Bartołd (Zespół Szkół Leśnych w Rucianem-Nidzie) Sylwetka o brzasku, fot. Igor Bodnar (Technikum Leśne w Warcinie im. prof. Stanisława Sokołowskiego) O zmroku, fot. Szymon Bartołd (Zespół Szkół Leśnych w Rucianem-Nidzie) Między ziemią a sygnałem, fot. Marcel Maciołek (Zespół Szkół Ekonomicznych im. Wincentego Stysia) (Samo)ocena, fot. Agata Łuczak (Liceum Ogólnokształcące im. Jana Matejki w Wieliczce) Na księżycu, fot. Marcin Śmigielski (I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Łodzi) Szwedzki stół, fot. Gabriel Jawień (VIII Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Poznaniu) Cisza wysokości, fot. Marcel Maciołek (Zespół Szkół Ekonomicznych im. Wincentego Stysia) View Riddle on the source website Sprawdź regulamin głosowania.
Jak wygląda „Polska nieoczywista”? Wybierzcie najlepsze zdjęcie
Po gali 21. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic Polska, która odbyła się 17 listopada, emocje wcale nie opadają. Przeciwnie – rozpoczyna się etap, w którym głos ma publiczność. Startuje głosowanie internautów na najciekawsze zdjęcie w kategorii „Polska Nieoczywista”.
Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic Polska od ponad dwóch dekad inspiruje i mobilizuje miłośników fotografii w całym kraju. Co roku do redakcji trafiają tysiące prac – zarówno od debiutujących twórców, jak i doświadczonych fotografów – tworząc wyjątkową kronikę natury, kultury i codzienności. Uroczysta gala 21. edycji, która odbyła się 17 listopada 2025 r., ponownie udowodniła, jak różnorodnie można opowiadać historiza pomocą jednego kadru. Choć znamy już zwycięzców w poszczególnych kategoriach, rywalizacja jeszcze się nie kończy. Najbardziej emocjonujący etap dopiero się rozpoczyna – to moment, w którym głos zabiera publiczność. Od 18 listopada do 3 grudnia do godziny 12:00 każdy może współdecydować o tym, które zdjęcie zyska tytuł ulubionego w oczach internautów. Sponsorem tej kategorii jest Polska Organizacja Turystyczna. Zwycięzca otrzyma voucher na wyjazd do miejsca certyfikowanego przez POT. Dlaczego „Polska Nieoczywista”? Kategoria „Polska Nieoczywista” to zaproszenie do spojrzenia na kraj z nowej, zaskakującej perspektywy. Fotografie zgłaszane do tego działu udowadniają, że Polska to nie tylko znane krajobrazy i ikoniczne miejsca. To również małe miasteczka z własną, lokalną historią, nietypowe formacje skalne, zapomniane szlaki, detale architektury, których codziennie mijamy, nie zwracając uwagi, a także momenty z życia społeczności, które zachowują tradycje niewidoczne na pierwszy rzut oka. „Nieoczywistość” w tych pracach polega często na zderzeniu dwóch światów: natury i industrialnych pejzaży, ciszy prowincji i ruchu dużych miast, dziedzictwa i współczesności. Fotografowie odsłaniają piękno w miejscach, które zazwyczaj pozostają w cieniu popularnych atrakcji. Dzięki ich wrażliwości odkrywamy Polskę pełną kontrastów, szczegółów i historii – tę, której na co dzień nie dostrzegamy, a która tworzy fascynującą mozaikę naszego kraju. Głosowanie internautów. Twoje zdanie też się liczy! Drugi etap konkursu rozpoczął się 18 listopada 2025 r. i potrwa do 3 grudnia do godziny 12:00. To wyjątkowy czas, w którym to głos odbiorców decyduje o ostatecznym zwycięstwie w kategorii „Polska Nieoczywista”. Każdego dnia możesz oddać jeden głos, wybierając pracę, która poruszy cię najbardziej – zachwyci światłem, opowie historię lub po prostu zatrzyma na dłużej. Właśnie teraz fotografia wychodzi poza ramy konkursu. Dzięki głosowaniu online staje się wspólnym doświadczeniem oraz rozmową o tym, jak postrzegamy Polskę i co nas w niej zadziwia. To moment, by docenić autorów, którzy potrafią wydobyć niezwykłość z pozornie zwyczajnych miejsc. Finałowe zdjęcia „Polski Nieoczywistej” T-rex, fot. Paweł Jędrusik Stary wiatrak i zorze, fot. Przemysław Szewczyk Przysiółek wsi Gronowice, fot. Tomasz Matusiak Esox, fot. Grzegorz Raginia Tam, gdzie kończy się zima, fot. Bartłomiej Machul Dwa światy, fot. Adrian Stejka Cola, fot. Arkadiusz Czarnecki Perfekcyjna symetria, fot. Jakub Migdałek Nowy początek, fot. Jakub Migdałek Leśna stonoga, fot. Marcin Osman View Riddle on the source website Sprawdź regulamin głosowania.
21. Wielki Konkurs Fotograficzny za nami. Oto najlepsze zdjęcia tego roku według jurorów National Geographic Polska
21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego dobiegła końca – oto wyniki. Za nami obrady jury oraz uroczysta gala wręczenia nagród w Warszawie. Przedstawiamy wyjątkowe zdjęcia tegorocznych laureatów.
Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic to prestiżowe wydarzenie, które co roku przyciąga zarówno profesjonalistów, jak i pasjonatów fotografii. Już od 21 lat redakcja „National Geographic Polska” zaprasza czytelników do pochwalenia się swoimi zdjęciami. Poza techniką i estetyką fotografii nie mniej ważne jest to, aby zdjęcia niosły ważne przesłanie. Niełatwo jest się wyróżnić – co roku w WKF-ie biorą udział tysiące fotografów. W tym roku po raz kolejny swoje prace przesłali także uczniowie. Ale to jeszcze nie koniec! Teraz to wy – internauci – będziecie mogli zagłosować na swoich faworytów w trzech kategoriach: Świat okiem młodych, Polska nieoczywista oraz Grand Prix Internautów. Szczegóły wkrótce. Kto wygrał 21. Wielki Konkurs Fotograficzny? Oto zwycięskie zdjęcia 2025 roku, wybrane przez 12-osobowe jury. Przedstawiamy zwycięzców i wyróżnionych w każdej z 10 ekscytujących kategorii: Ludzie - człowiek i emocje 1. miejsce: Michał Kolanowski, „Psyjaciele” Zwycięska fotografia ukazuje w niezwykle prosty sposób, sytuację naszego społeczeństwa. Żyjemy coraz dłużej, ale nasze rodzinny są coraz mniejsze. Dzieci często zastępują zwierzęta domowe. Ta fotografia działa wielopoziomowo – zaraz po pierwszym, oczywistym odbiorze, zmusza nas do zastanowienia nad sprawami fundamentalnymi. I to daje jej ogromną moc. Wyróżnienie: Janusz Jurek, „Dama z pieskiem” Wyróżnienie: Lukasz Krytkowski, „Kristina” Krajobraz - oblicza ziemi 1. miejsce: Przemysław Zyber, „Piwnice Majów” Autor tego magicznego ujęcia zabrał nas w miejsce dostępne nielicznym – tam, gdzie światło walczy z mrokiem, a cisza staje się niemal namacalna. Dzięki jego wrażliwości i kunsztowi możemy choć przez chwilę poczuć, czym jest piękno ukryte w głębinach. Wyróżnienie: Stanisław Hawrus, „Mammoth Hot Springs” Wyróżnienie: Paweł Jagiełło, „Dolina Zapomnianych Rzek” Zwierzęta - z bliska i daleka 1. miejsce: Grzegorz Borowik, „Pora karmienia” Jury doceniło wyjątkowe ujęcie ukazujące opiekę pustułki nad podrośniętymi pisklętami w niezwykłym kadrze okrągłego okna miejskiego budynku. Gniazdo w mieście to symbol koegzystencji i zderzenie architektury z naturą. Wyróżnienie: Patryk Kurc, „Ku kung fu” Wyróżnienie: Maciej Giersz, „Kto pierwszy ten lepszy” Fotoreportaż - historia w kadrach 1. miejsce: Paweł Kosicki, „Na zachodzie bez zmian” Zwycięski fotoreportaż zachwycił jury spójnością opowieści, wyczuciem chwili i emocjami idącymi za treścią. Zdjęcia układają się w poruszającą historię o pasji, odwadze i tradycji – pełną emocji, dynamiki i autentyzmu. To praca dojrzała, wyważona, pełna energii, która w wyjątkowy sposób łączy dokument z artystycznym spojrzeniem. Fotoreportaż ten wykracza poza dokumentację wydarzenia – staje się uniwersalną opowieścią o człowieku, jego sile i determinacji. Wyróżnienie: Sebastian Piórek, „Przepełniona Ziemia” Planeta w kryzysie - ekologia i zmiany klimatu 1. miejsce: Patryk Kurc, „Plastikowa wysiadka” To kadr, który mówi wszystko. Ta fotografia jest potężnym, symbolicznym uderzeniem. Widzimy skalę kryzysu, z którym mierzymy się w oceanach. W magazynie National Geographic pokazywaliśmy wyławianie sieci-widm z Bałtyku i nieszczęść jakie one powodują w oceanach całego świata. Ten głuptak siedzący na kolorowym gnieździe z sieci w symboliczny sposób pokazuje, jak ogromna jest skala tego problemu. Plastik jest już częścią ekosystemu. Ten kontrast – życie kontra odpady, dom kontra pułapka – przeszył jurorów wieloma emocjami. To jest to "coś", co utkwi w pamięci na długo Wyróżnienie: Rafał Żydek, „Dwa światy” Wyróżnienie: Przemysław Neumann, „Architektura Antropocenu” Smart-kadr - fotografia mobilna. Sponsorem kategorii jest Samsung 1. miejsce: Paweł Jagiełło, „Kraina gór i koni” Zdjęcie to zachwyca spokojem i wyczuciem przestrzeni. Autor w prosty, lecz poruszający sposób uchwycił istotę kirgiskiego krajobrazu. Jury doceniło wyjątkową kompozycję oraz umiejętne wykorzystanie możliwości smartfona do uchwycenia kadru o malarskiej głębi i atmosferze. Wyróżnienie: Agnieszka Andryszczak, „Żeglarz” Wyróżnienie: Aneta Wieliczko, „PKiN+MSN=WNM” Obraz wiedzy - nauka w obiektywie. Sponsorem kategorii jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego 1. miejsce: Bartłomiej Machul, „Akwakultura kontrolowana” Fotografia w interesujący sposób przedstawia precyzję i rytm form. To spotkanie nauki ze sztuką. Z lotu ptaka laboratoryjna rzeczywistość hodowli ryb, zamienia się w hipnotyzujący, niemal abstrakcyjny obraz. Jury doceniło umiejętność ukazania naukowego eksperymentu w estetycznej, wizualnie uporządkowanej kompozycji. Wyróżnienie: Michał Dylikowski, „Dwoista natura kryształu” Wyróżnienie: Paweł Ulaniuk, „Pomost” W ruchu - dynamika i sportowe emocje 1. miejsce: Bartłomiej Bodzek, „Going up or down?” Nagrodę przyznajemy za wyczucie momentu, koloru i zamrożenie ruchu w decydującym ułamku sekundy oraz za przeniesienie nas, widzów, w sam środek sportowych emocji. Wyróżnienie: Agnieszka Drzewińska, „Beczka śmierci” Wyróżnienie: Jarosław Respondek, „Szarża” Polska nieoczywista. Sponsorem kategorii jest Polska Organizacja Turystyczna 1. miejsce: Adrian Stejka, „Dwa światy” Fotografia ta to połączenie natury i industrialnego pejzażu. Jury doceniło wyjątkowe wyczucie chwili i umiejętność dostrzeżenia piękna w pozornie zwykłej scenerii. To obraz, który odkrywa niezwykłość w ciszy polskiego poranka. Wyróżnienie: Jakub Migdałek, „Perfekcyjna Symetria” Wyróżnienie: Bartłomiej Machul, „Tam, gdzie kończy się zima” Świat okiem młodych. Sponsorem kategorii jest Bank Pekao 1. miejsce: Marcin Śmigielski, „Na księżycu” Fotografia ta wyróżnia się niezwykła wyobraźnią i umiejętnością połączenia ciekawości z artystyczną wrażliwością. Autor obserwując Księżyc, skierował uwagę nie na pełnię lecz na drobny detal – sylwetkę owada na tle tarczy. Zdjęcie zachwyca prostotą formy i mocą skojarzeń. To pokazuje, że wielkie odkrycia zaczynają się od dostrzeżenia małych rzeczy. Wyróżnienie: Szymon Bartołd, „O zmroku” Wyróżnienie: Szymon Bartołd, „W objęciach mgły” Grand Prix Autorką najlepszej pracy tego roku jest Małgorzata Zimnoch, a jej zdjęcie nosi tytuł „Polska góra lodowa”. W tej fotografii natura staję się artystką – z pozornego chaosu tworzy kompozycję o niezwykłej harmonii i rytmie. Pęknięte tafle lodu, niczym fragmenty rozbitego talerza, układają się w obraz doskonały w swojej przypadkowości. Autorka z wyczuciem światła, koloru i przestrzeni uchwyciła moment, w którym porządek i nieład spotykają się w jednym kadrze. Jury doceniło tę subtelną równowagę miedzy obserwacją rzeczywistości a jej poetycką interpretacją.
Czemu wciąż nie możesz zrobić dobrego zdjęcia Księżyca? Uda ci się nawet smartfonem: oto co możesz zrobić
Bezchmurna noc, nastrojowy spacer, a na nim ty i Księżyc. W takim momencie każdy odruchowo sięga po telefon, by uchwyć magiczne chwile. Efekt jest jednak zwykle… rozczarowujący. Robimy więc zdjęcie jeszcze raz. I jeszcze. I jeszcze. Za każdym razem otrzymując nieokreśloną białą plamę na czarnym tle. Czy można z tym coś zrobić?
Zdjęcie Księżyca można wykonać smartfonem, ale czasem trzeba postąpić wbrew swojej intuicji lub wesprzeć się dodatkowym sprzętem. Jak tego dokonać i czemu w obiektywnie telefonu często staje się on nieokreśloną, jasną plamą, tracąc całą swoją magię? Rozróżnienie nocy i dnia Podczas wieczornego spaceru pod rozgwieżdżonym niebem łatwo założyć, że noc trwa… wszędzie. To jednak pierwszy błąd początkujących astrofotografów – to, że na ziemskiej, parkowej alejce panuje ciemność, nie oznacza, że tak samo jest na Księżycu. Robiąc mu zdjęcie próbujemy uchwycić jego oświetloną słońcem stronę: fotografujemy więc jego… dzień. To jeden z powodów powstawania rozmytej plamy. Aparaty ustawione na tryb nocny nie radzą sobie z tak jasnym obiektem, a smartfony zwykle automatyzują fotografię, dostosowując ostrość i czas naświetlania do warunków panujących wokół urządzenia. Kiedy zrobisz najlepsze zdjęcie Księżyca? Wbrew pozorom telefonem najłatwiej zrobić dobre zdjęcie Księżyca… w ciągu dnia. Na tle jasnoniebieskiego nieba smartfon najprawdopodobniej użyje trybu dziennego: odpowiednio krótka ekspozycja pozwoli zrobić lepsze zdjęcie. Analogicznie, jeśli urządzenie wyposażone jest w odpowiednią funkcję, można zmienić ekspozycję ręcznie (krótsza pozwoli wykonać lepsze zdjęcie Księżyca). Jeśli uzyskany w ten sposób efekt jest niezadowalający, to trzeba szukać dalej. Konieczny może być dodatkowy sprzęt (być może masz go już w domu). Wszystko sprowadza się bowiem do konstrukcji aparatów w telefonach. Do jakich zdjęć idealnie nadają się aparaty smartfonów? Kieszonkowe aparaty, które nosimy zawsze przy sobie, powstały dla ściśle określonych celów: mają idealnie nadawać się albo do fotografowania bliskich obiektów (np. w trakcie selfie czy zdjęcia obiadu w restauracji) albo pięknych, szerokich widoków w trakcie wymarzonych wakacji – idealnych do wstawienia na Instagrama. Szerokokątne aparaty potrafią wykonać zdjęcie 90-stopniowego pola widzenia. Niestety, Księżyc ginie na takich fotografiach, bo zajmuje raptem pół stopnia szerokości na niebie. Jak działają aparaty fotograficzne? Aparaty i teleskopy skupiają światło padające z różnych kierunków na detektorach. Kiedyś były nimi filmy fotograficzne, a obecnie są to cyfrowe czujniki z pikselami. W typowym telefonie każdy piksel otrzymuje światło pod kątem 0,02 stopnia, a ponieważ Księżyc ma 0,5 stopnia szerokości na niebie, jego obraz ma ostatecznie szerokość zaledwie 25 pikseli. To nie pozwala mu na zawarcie zbyt wielu szczegółów. Rośnij Księżycu, rośnij Żeby wykonać dobre zdjęcie Księżyca, należy go więc powiększyć. Najprościej zrobić to za pomocą obiektywu z mechanicznym zoomem, który jest wyposażeniem wielu aparatów fotograficznych. Za jego pomocą udaje się zwiększyć ogniskową (np. z 50 mm do 300 mm) i dzięki temu zawrzeć więcej szczegółów. Niestety, w znakomitej większości współczesnych smartfonów zoom realizowany jest nie mechanicznie, a cyfrowo. Fizyczna ogniskowa pozostaje więc niezmienna, a ilość szczegółów nie zwiększa się. Czy da się zrobić dobre zdjęcie Księżyca smartfonem? Nie trzeba jednak porzucać marzeń – da się. Telefony mogą robić zdjęcia za pomocą teleskopów. Wystarczy skierować przyrząd na Księżyc, a następnie ostrożnie przyłożyć aparat telefonu nad okular. Dzięki temu uda się zrobić naprawdę dobre zdjęcie. Niektórzy producenci sprzedają nawet dedykowane temu zadaniu uchwyty. Jak to działa? Wykorzystujemy mechaniczne przybliżenie teleskopu, więc pracujemy z obiektywem o ogniskowej 300 mm zamiast 6 mm. Zamiast 25 pikseli uzyskujemy ich aż 1250. To zaś pozwala wykonać naprawdę zachwycające zdjęcie Księżyca. Jednak nie ukrywajmy, nie zawsze mamy ze sobą teleskop na spacerze. Jeśli więc chcemy uchwycić świetne nocne ujęcie i zatrzymać ze sobą magiczne chwile, zamiast przybliżać możemy… oddalić. Wyżej wspomnieliśmy, że telefony dobrze sprawdzają się podczas fotografowania rozległych widoków. Można to wykorzystać, używając aparatu szerokokątnego i długiego czasu naświetlania. Dzięki temu wykonamy piękne zdjęcia np. Drogi Mlecznej, a jeśli będziemy mieć szczęście – uchwycimy nawet kometę. Źródło: The Conversation, BBC Sky at Night Magazine Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
40 lat temu Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. To zdjęcie zna cały świat
To ojciec polskiej kardiochirurgii i ikona medycyny. Profesor Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w naszym kraju. Zdjęcie, które powstało 2 lata później, stało się legendą. Znacie jego historię?
W tym artykule: Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Drugie życie kultowego zdjęcia Przełom w medycynie Czym jest ksenotransplantacja? Transplantacja serca jest uważana za jeden z największych cudów współczesnej medycyny. Dla chorych z ciężkim i nieodwracalnym uszkodzeniem tego organu jest to szansa na nowe życie. Po raz pierwszy w Polsce przeszczep serca pomyślnie przeprowadził profesor Zbigniew Religa. Historyczna operacja odbyła się 5 listopada 1985 r. Od tamtej pory Religa przyczynił się do naprawy tysięcy ludzkich serc. Lekarz zmarł w 2009 r., ale pamięć o nim i jego dokonaniach pozostaje żywa. Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Upamiętnieniem pierwszego udanego przeszczepu serca w Polsce był film „Bogowie” z Tomaszem Kotem w roli głównej. Jednym z ostatnich kadrów w filmie jest kultowe zdjęcie profesora Zbigniewa Religi na sali operacyjnej. Wykonał je fotograf National Geographic James L. Stanfield. Fotografia została wybrana zdjęciem roku National Geographic. Znalazła się również wśród 100 najlepszych zdjęć NG. Oprócz Religi monitorującego pracę serca pacjenta na dalszym planie zdjęcia widać też asystenta profesora, Romualda Cichonia. Mężczyzna zasnął z wycieńczenia po trwającej niemal dobę operacji. Sam pacjent również był znaną postacią, nie tylko z uwagi na słynne zdjęcie. To Tadeusz Żytkiewicz, najdłużej żyjący pacjent po przeszczepie serca w Polsce. Zmarł dopiero 30 lat później, w 2017 r. Miał wtedy 91 lat. Co ważne, słynna fotografia nie została wykonana po historycznej operacji przeszczepienia serca, a dwa lata później. Dokładnie w nocy z 4 na 5 sierpnia w 1987 r. James L. Stanfield uwiecznił w kadrze zakończenie dziewiętnastej operacji przeszczepu serca przeprowadzanej przez Religę. Pierwszym pacjentem po pomyślnie przeprowadzonej transplantacji serca był 62-letni rolnik z Krzepic, cierpiący na krańcową postać niewydolności serca. Zmarł po dwóch miesiącach od operacji z powodu sepsy. Drugie życie kultowego zdjęcia O słynnej fotografii ponownie zrobiło się głośno w 2021 r. To zasługa Tomasza Woźniakowskiego, ilustratora i grafika z Łodzi. W pewnym sensie dał drugie życie fotografii, tworząc na jej podstawie trójwymiarową wizualizację. Wykorzystał do tego programy Gimp i Blender oraz technikę tzw. camera mappingu. Dzięki niej mamy wrażenie, jakbyśmy byli w miejscu, w którym powstało zdjęcie. View oEmbed on the source website – Zachwyciło mnie [...], jak przyjemne i wiarygodne efekty można uzyskać tak relatywnie niskim nakładem pracy. Poza tym to technika, która w dużej mierze opiera się na przestrzennej intuicji. Nie wszystko w kwestii perspektywy i proporcji da się wyczytać z jednego zdjęcia i wtedy trzeba działać na oko – mówił Woźniakowski w wywiadzie dla Papaya.Rocks. Przełom w medycynie Pierwszy w Polsce udany przeszczep serca jest uważany za początek polskiej kardiochirurgii. Najpierw była jednak pierwsza, nieudana próba. Podjęli się jej 4 stycznia 1969 r. profesor Jan Moll, Antoni Dziatkowiak i Kazimierz Rybiński. Dwa lata wcześniej po raz pierwszy w historii udało się to zespołowi chirurga Christiaana Barnarda. Przeszczepione serce otrzymał Louis Washkansky. Dawczynią była Denise Darvall. 25-latka zginęła tego samego dnia w wypadku samochodowym. Mimo że przeszczep zakończył się pomyślnie, Washkansky zmarł niecałe trzy tygodnie później na zapalenie płuc. Jego organizm był mocno osłabiony z powodu podawania immunosupresantów – leków, które miały wspomóc przyjęcie przeszczepu. Obecnie przeszczepy serca wykonuje się na całym świecie. Ba, medycyna rozwinęła się na tyle, że przekraczane są kolejne granice. Przykładowo w 2014 r. lekarze po raz pierwszy z sukcesem przeczepili pacjentowi serce od dawcy, u którego doszło do całkowitego zatrzymania krążenia. Już rok później analogiczny zabieg udało się przeprowadzić po raz pierwszy w Europie. Konkretnie w Wielkiej Brytanii. 5 słynnych przeszczepów twarzy. Historie pełne blasków i cieni Operacje przeszczepu twarzy to bardzo trudne przedsięwzięcia, a o ich sukcesie decyduje nie pierwszy dzień po operacji, lecz wiele kolejnych lat życia. Poznajcie 5 historii osób, którym medy... Czym jest ksenotransplantacja? Osobna kwestia to wzbudzające kontrowersje ksenotransplantacje. Chodzi o przeszczep lub infuzję tkanek bądź organów zwierzęcych do organizmu człowieka. Pierwsze próby przeprowadzenia takiego zabiegu podjęto jeszcze w XIX w. Jeden z głośniejszych zabiegów odbył się w 1984 roku. Zespół kardiochirurgów przeszczepił wtedy serce pawiana 12-dniowemu wcześniakowi, nazywanemu później „Baby Fae”. Dziecko przyszło na świat z niedorozwojem lewej komory serca. Po niespełna 2 tygodniach od transplantacji u noworodka pojawiły się pierwsze objawy odrzucenia przeszczepu. 9 dni później maluch zmarł. W 2022 r. człowiekowi po raz pierwszy przeszczepiono zmodyfikowane serce świni. Biorcą był 57-letni David Bennett. Mężczyzna cierpiał na nieuleczalną niewydolność serca. Lekarze nie zakwalifikowali go do konwencjonalnego przeszczepu. Z przeszczepionym sercem żył jeszcze dwa miesiące. Zmarł 8 marca 2022 r., a przyczyny jego śmierci nie zostały podane. Swój udział w historii ksenotransplantacji miał również Zbigniew Religa. W 1992 w. przeprowadził jedną z pierwszych operacji transplantacji serca świni. Przeszczep się nie przyjął, a pacjent zmarł niecałą dobę później. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Tu kobiety kopią złoto z niemowlętami przy biodrze – dotarliśmy do nielegalnych kopalni złota w Ghanie
Ghana skrywa dramatyczną rzeczywistość nielegalnych kopalń złota, które pochłaniają życie, zdrowie i przyszłość tysięcy kobiet. Ich codzienność to błoto i głód, ale też nadzieja — na godną przyszłość i szacunek. To wszystko oddają niezwykłe fotografie Mariusza Śmiejka opublikowane w październikowym wydaniu magazynu National Geographic Polska.
Spis treści: Ama w sercu galamsey Ciężka praca kobiet w kopalniach Codzienność górniczek Walka państwa z nielegalnym wydobyciem Ma bose, popękane stopy, nogi poorane starymi bliznami i oblepione zeschniętym pomarańczowym błotem kontrastującym z jej skórą. Owinięta wokół bioder wielokolorowa chusta podtrzymuje śpiące niemowlę, którego głowa ciężko opada na jej plecy. Ze szklanym wzrokiem stoi na krawędzi ogromnego wyrobiska, przygotowując się do zejścia. Na jej głowie spoczywa drewniana misa. Ama w sercu galamsey Poznajcie Amę. Dziesiątki metrów poniżej jej stóp przetrwanie miesza się z destrukcją. To miejsce, w którym z niewyobrażalnych ilości błota, w zaskakująco zorganizowanym chaosie, głównie za pomącą rąk, wydobywa się złoto. W środku tej wyrwy w ziemi pracuje ponad 6o mężczyzn i ok. 30 kobiet, którzy nieustannie kopią i płuczą tony ziemi. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek415720210417-57152dc.jpg" width="3000" height="4500" alt="OHEMAA Mieszka w rodzinnym gospodarstwie przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Gdy jej mąż zachorował, przejęła jego obowiązki związane z domową produkcją węgla drzewnego. Zajmuje się tym po długich godzinach pracy w kopalni. Swój produkt sprzedaje na targu." title="OHEMAA Mieszka w rodzinnym gospodarstwie przekazywanym z pokolenia na pokolenie. Gdy jej mąż zachorował, przejęła jego obowiązki związane z domową produkcją węgla drzewnego. Zajmuje się tym po długich godzinach pracy w kopalni. Swój produkt sprzedaje na targu." /> Część mężczyzn na różnych wysokościach rozdrapuje kilofami ziemię, która opada pod ich stopy w gumiakach lub plastikowych klapkach. Inna grupa ładuje masę o kolorze rdzy do mis, które przenoszone są na głowie do miejsca płukania. Kolejne stanowisko znajduje się nieopodal zbiornika wodnego. Wypełnia je 12 długich koryt wyłożonych sztuczną trawą, wspartych na chwiejnych drewnianych słupkach. Są ustawione pod kątem w taki sposób, by wykorzystać siłę grawitacji. Przy każdym z koryt pracuje czworo ludzi. Są to głównie kobiety w ubłoconych sukienkach, niedopasowanych spodniach, z chroniącymi włosy plastikowymi torbami na głowach. Dwie z nich wrzucają wiadrami ziemię do koryta, a pozostałe leją wodę, by spłukać błoto. Praca Amy polega na brodzeniu w dziurze w ziemi wypełnionej wodą. Wraz z trzema innymi kobietami zanurza swoją drewnianą misę i delikatnie miesza w niej wodę. – Pył złota zatrzymuje się w rowkach. Od wschodu do zachodu słońca przepłukuję tak kopalniane odpady, przenosząc się z jednego rowu do drugiego, oczywiście za zgodą mężczyzn zarządzających stanowiskami. Bywają takie tygodnie, że udaje mi się coś zarobić, ale w tym nie mam szczęścia. Nie znalazłam nic – mówi. To najniższy szczebel pozyskiwania złota w globalnym łańcuchu dostaw, nazywany przez miejscowych galamsey, tj. „zbierz i sprzedaj”. Te małe, nielegalne kopalnie wykorzystują głównie pracę ludzkich rąk i proste maszyny. Środki do życia zdobywa w nich ponad milion osób, z czego co najmniej jedna trzecia to kobiety. To dla nich jedyna szansa, by wyżywić swoje dzieci. Ale galamsey wywołuje masę konfliktów społeczno-ekonomicznych i degradację środowiska. Ciężka praca kobiet w kopalniach Republika Ghany jest dziś największym producentem złota w Afryce i czwartym na świecie. Rodzime górnictwo, którego historia sięga X w., było podstawą rozwoju transsaharyjskich szlaków handlowych. Jako kolonia brytyjska pod koniec XIX w. Ghana zyskała nazwę Złotego Wybrzeża. Brytyjczycy zorganizowali tu pierwszą dużą kopalnię komercyjną, w mieście Obuasi. Ale kolonialiści stworzyli struktury zależności, które uniemożliwiły Ghanie pełną kontrolę i korzystanie z jej skarbu także po odzyskaniu niepodległości. Obecnie w sektorze złota w Ghanie działa 16 międzynarodowych korporacji. W 2024 r. kraj wyprodukował 136 ton kruszcu, co przyniosło 11,6 mld dol. przychodu z eksportu. Nowo wybrany prezydent John Mahama deklaruje: – Złoto Ghany nie będzie wzbogacać innych, pozostawiając nasz naród w biedzie. Niestety statystyki dowodzą czegoś innego. Prawie 65 proc. ludności wiejskiej Ghany żyje w ubóstwie, a 6,9 mln osób w skrajnym, definiowanym globalnie jako mniej niż 2,15 dol. dziennie na przeżycie. Ubóstwo ma tu wiele wymiarów. Ghańskie wsie są pozbawione dostępu do wody, dróg, podstawowej opieki zdrowotnej i edukacji. Szybki wzrost cen dóbr konsumpcyjnych w ciągu ostatnich trzech lat zaburzył i tak już kruchą równowagę społeczną. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek20211202-db38fef.jpg" width="4500" height="3000" alt="Punkt skupu. To właśnie tędy złoto z nielegalnego wydobycia przechodzi do legalnego obiegu. W końcu trafia do sejfu arabskiego szejka, szwajcarskiego banku lub ekskluzywnego sklepu jubilerskiego w Nowym Jorku. O pochodzenie kruszcu nikt nie pyta – liczy się tylko jego czystość i wartość." title="Punkt skupu. To właśnie tędy złoto z nielegalnego wydobycia przechodzi do legalnego obiegu. W końcu trafia do sejfu arabskiego szejka, szwajcarskiego banku lub ekskluzywnego sklepu jubilerskiego w Nowym Jorku. O pochodzenie kruszcu nikt nie pyta – liczy się tylko jego czystość i wartość." /> W latach 2019–2025 ponad 200 kobiet z regionów Aszanti, Ahafo i Upper East wzięło udział w społecznym projekcie Unearthing Her Crown badającym ich udział w galamsey. W każdym z tych miejsc geologia wpływa na sposób wydobycia złota. Tam, gdzie kruszec jest blisko powierzchni, ludzie płuczą i przesiewają ziemię wzdłuż rzek i w płytkich dołach. Tam, gdzie złoto znajduje się głębiej, w twardych skałach, trzeba je wydobywać za pomocą materiałów wybuchowych, wiercenia i wykuwania podziemnych tuneli. Główną cechą Galamsey jest tymczasowość i nieprzewidywalność. Powroty do miejsc wydobycia podczas badań były kluczowe, by zrozumieć, jak zmienne i elastyczne są te nielegalne struktury funkcjonujące od dekad. W regionach, gdzie łatwiej pozyskiwać kruszec z osadów aluwialnych, 70 proc. wydobywających złoto kobiet jest w wieku od 17 do 25 lat i trafia do pracy sezonowej z północy kraju. Zazwyczaj mieszkają one w zatłoczonych, wilgotnych pokojach, śpiąc na kamiennej podłodze pokrytej matami. Na rzeczy osobiste mają kilka haczyków na ścianach. Cały ich pobyt kontrolowany jest przez zarządców kopalń. Codzienność górniczek Nie mają dostępu do wody i sanitariatów, a ich codzienność naznaczona jest alkoholem, przestępczością i seksualną przemocą. Tam, gdzie żyły złota znajdują się w twardych skałach, pracują starsze kobiety w wieku od 40 nawet do ponad 80 lat. 60 proc. z nich nigdy nie chodziło do szkoły. Rozbijają skalne odpady z kopalni często tylko po to, by zostać oszukanymi przez chłopców obsługujących młyny do kruszenia skał i wyceniających również złoty pył, który zebrały. – Mali chłopcy mielą nasze skały. Zawsze musisz uważnie obserwować to, co przy tym robią – mówi 50-letnia Abigail. Kobiety zatrudnione przy płukaniu i przenoszeniu ziemi pracują po 10 godzin dziennie, 6 dni w tygodniu, zarabiając ok. 9 dol. tygodniowo. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek20210423-65e9261.jpg" width="4500" height="3000" alt="Kolacja przy świetle latarki, bo przerwy w dostawie prądu są w Ghanie zjawiskiem codziennym. Odpowiedzialność kobiet za rodzinę wydaje się niezachwiana. Tutejsze przysłowie Akan Anoma anntu a, obua da oznacza: Jeśli ptak nie lata, pójdzie spać głodny." title="Kolacja przy świetle latarki, bo przerwy w dostawie prądu są w Ghanie zjawiskiem codziennym. Odpowiedzialność kobiet za rodzinę wydaje się niezachwiana. Tutejsze przysłowie Akan Anoma anntu a, obua da oznacza: Jeśli ptak nie lata, pójdzie spać głodny." /> Te, które przeszukują odpady skalne i kałuże z wodą wokół galamsey niezależnie, jeśli mają szczęście, zarabiają 6 dol. na tydzień. Wszystkie one cierpią na urazy związane z ich pracą, nieleczone z powodu braku opieki zdrowotnej. Są to głównie zainfekowane rany od odłamków skał oraz silne bóle karku spowodowane noszeniem mis z błotem na głowie. – Niektóre dziewczyny dostają więcej godzin, jeśli są miłe dla szefa… Nie możesz pracować, jak masz miesiączkę. To niedobrze dla złota, krew przynosi klątwę na szyb – mówi Cynthia z niezręcznością nastolatki. Kobiety takie jak Ama, pracujące niezależnie, same amalgamują złoto, używając toksycznej rtęci do oddzielania minerału od rudy. Kontakt ze skórą i wdychanie oparów rtęci atakuje układ nerwowy, trawienny, odpornościowy i rozrodczy, wymaga więc środków ochronnych i wiedzy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek20210415-701c92d.jpg" width="4500" height="3000" alt="Punkt kruszenia skał zbudowany w środku lasu obok nielegalnej kopalni. Tam, gdzie żyły złota znajdują się w twardych skałach, pracują starsze kobiety w wieku od 40 do nawet 80 lat. 60 proc. z nich nigdy nie chodziło do szkoły." title="Punkt kruszenia skał zbudowany w środku lasu obok nielegalnej kopalni. Tam, gdzie żyły złota znajdują się w twardych skałach, pracują starsze kobiety w wieku od 40 do nawet 80 lat. 60 proc. z nich nigdy nie chodziło do szkoły." /> Kucając na pustaku, przed trzema miskami z wodą i gliną u jej stóp, Ama wyciąga z kieszeni fartucha zakraplacz i wyciska na dłoń kilka błyszczących w słońcu srebrnych kropel. – To rtęć, ale używam jej tylko czasami. Walka państwa z nielegalnym wydobyciem Z punktu widzenia Państwa galamsey to utrata dochodów z wydobycia złota, które trafia nielegalnie na rynek, społeczne i gospodarcze szkody powodowane przez grupy przestępcze oraz degradacja środowiska. Nic więc dziwnego, że od 40 lat rząd walczy z tym procederem. Niestety bez większych efektów. Działania władz koncentrują się na karnych interwencjach. W 2017 r. Ghana uruchomiła operację Vanguard, prowadzoną przez oddziały wojska i policji wspierane przez prywatne firmy ochroniarskie. Aresztowano wówczas tysiące nielegalnych górników, skonfiskowano koparki, spalono schronienia pracowników, rozbito sieci przestępcze. Wszystko jednak z nadużywaniem siły. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek295020210415-b5998dd.jpg" width="4500" height="3000" alt="Targowisko w jednej z wiosek w rejonie Ahafo, przy której działa duża kopalnia zagranicznej korporacji. Gwałtowny wzrost cen w ciągu ostatnich trzech lat zaburzył już i tak kruchą równowagę społeczną w Ghanie." title="Targowisko w jednej z wiosek w rejonie Ahafo, przy której działa duża kopalnia zagranicznej korporacji. Gwałtowny wzrost cen w ciągu ostatnich trzech lat zaburzył już i tak kruchą równowagę społeczną w Ghanie." /> W trakcie tych akcji zginęli ludzie. Pojawiły się relacje o pobiciach, gwałtach, strzelaniu do kobiet z dziećmi na rękach. Operacja Vanguard została zastąpiona przez operację Halt, którą prowadziły Siły Zbrojne Ghany. W 2025 r. zaś przez operacje Narodowego Sekretariatu ds. Walki z Nielegalnym Wydobyciem działającego we współpracy z Ministerstwem Obrony. Aby osiągnąć cel – powstrzymać galamsey – mundurowi nie wahają się strzelać, by zabić. Wartość łańcucha dostaw opiera się na współzależności, która mimowolnie splata nas z losami Amy. Pogodzenie ciężaru historycznych krzywd i wynaturzeń globalizacji z wymiarem człowieczeństwa jest jak błądzenie w mule, z którego wydobywa się złoto. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek824120200929-f749233.jpg" width="4500" height="3000" alt="Rejon Aszanti, widok na kopalnię z wysokiej hałdy ziemi przeznaczonej do wypłukania. Całkiem niedawno znajdował się tutaj gęsty busz. Ghana ma jeden z najwyższych w Afryce wskaźników wylesiania. Kraj traci co roku ponad 3 proc. swojej zielonej powierzchni." title="Rejon Aszanti, widok na kopalnię z wysokiej hałdy ziemi przeznaczonej do wypłukania. Całkiem niedawno znajdował się tutaj gęsty busz. Ghana ma jeden z najwyższych w Afryce wskaźników wylesiania. Kraj traci co roku ponad 3 proc. swojej zielonej powierzchni." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek526020210423-8ce8e86.jpg" width="3000" height="4500" alt="KALAPOMA Całymi dniami sama płucze złoto w pokopalnianych ściekach. Używa rtęci, by oddzielić kruszec od zanieczyszczeń. Zarabia średnio 8 dol. tygodniowo." title="KALAPOMA Całymi dniami sama płucze złoto w pokopalnianych ściekach. Używa rtęci, by oddzielić kruszec od zanieczyszczeń. Zarabia średnio 8 dol. tygodniowo." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek962020201009-ad98342.jpg" width="3000" height="4500" alt="RAMATU Ma troje małych dzieci. Motyką przegrzebuje skały wydobyte z szybu. Jest regularnie oszukiwana na wadze przez właścicieli młynów. – Nic mnie nie zatrzyma – deklaruje mimo bólu, z którym budzi się każdego ranka." title="RAMATU Ma troje małych dzieci. Motyką przegrzebuje skały wydobyte z szybu. Jest regularnie oszukiwana na wadze przez właścicieli młynów. – Nic mnie nie zatrzyma – deklaruje mimo bólu, z którym budzi się każdego ranka." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek527020210423-d353a91.jpg" width="3000" height="4500" alt="AZUMAH Ma męża i małe dziecko. Aby szukać złota, przeniosła się do Aszanti z regionu Upper East. – Całymi godzinami kucam, pochylona w kopalnianych rowach – opowiada. Azumah ukończyła szkołę średnią i chce odłożyć trochę pieniędzy, by otworzyć własny sklep." title="AZUMAH Ma męża i małe dziecko. Aby szukać złota, przeniosła się do Aszanti z regionu Upper East. – Całymi godzinami kucam, pochylona w kopalnianych rowach – opowiada. Azumah ukończyła szkołę średnią i chce odłożyć trochę pieniędzy, by otworzyć własny sklep." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek776220200930-e92928b.jpg" width="3000" height="4500" alt="MABNA Dorastała na północy, a do Aszanti przyjechała w poszukiwaniu pracy. – Na północy nie ma nic, a ja marzę, by zostać położną – mówi. Mieszka z kilkoma innymi dziewczynami zatrudnionymi w kopalniach. Dzielą ciasny pokój – bez wody, łóżek, z drzwiami, które się nie zamykają." title="MABNA Dorastała na północy, a do Aszanti przyjechała w poszukiwaniu pracy. – Na północy nie ma nic, a ja marzę, by zostać położną – mówi. Mieszka z kilkoma innymi dziewczynami zatrudnionymi w kopalniach. Dzielą ciasny pokój – bez wody, łóżek, z drzwiami, które się nie zamykają." /> <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/10/GalamseyM.Smiejek975920201009-515715f.jpg" width="3000" height="4500" alt="AYNE Ma troje dzieci. Od trzech lat pracuje w galamsey, by otworzyć zakład fryzjerski. Udało jej się odłożyć na kontener i wyposażenie salonu, lecz gwałtowny deszcz zalał wszystko, co miała, niszcząc jej marzenia." title="AYNE Ma troje dzieci. Od trzech lat pracuje w galamsey, by otworzyć zakład fryzjerski. Udało jej się odłożyć na kontener i wyposażenie salonu, lecz gwałtowny deszcz zalał wszystko, co miała, niszcząc jej marzenia." /> Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Mariusz Śmiejek Niezależny fotograf dokumentalny. Podejmuje tematy życia codziennego w regionach postkonfliktowych, współczesnych form niewolnictwa, korupcji, handlu ludźmi, wpływu działalności człowieka na degradację środowiska naturalnego. Wielokrotnie nagradzany w Polsce i za granicą za zaangażowanie i konsekwencję w dokumentowaniu rzeczywistości. Publikował m.in. w: The New York Times, National Geographic, Der Spiegel, BBC, Time, Politico.
Sensacyjne zdjęcia zniszczonej Warszawy. Historycy odkryli prawie 3000 nieznanych fotografii [GALERIA]
Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego oraz Dom Spotkań z Historią, po raz pierwszy pokazały niezwykłą kolekcję zdjęć. Prawie 3 tys. nieznanych fotografii zrujnowanej Warszawy trafiło w ręce historyków. Kolekcję skompletował Andrzej Nitsch, jeden z architektów działających w Biurze Odbudowy Stolicy.
O tych zdjęciach jeszcze długo będzie głośno. Historycy dopiero zaczęli opracowywanie i katalogowanie kolekcji Andrzeja Nitscha. Zdjęcia trafiły do Instytutu Strat Wojennych dzięki spadkobiercom architekta, którzy po dekadach od ich wykonania, zdecydowali się przekazać cały zbiór historykom. Nieznane zdjęcia Warszawy ujrzały światło dzienne Autorem większości z nich jest Andrzej Nitsch, choć na pewno nie wszystkich. Przedstawiają Warszawę w pierwszych latach po II wojnie światowej, kiedy była miastem ruin. Powstałe w 1945 roku Biuro Odbudowy Stolicy stopniowo zaczynało pracę nad przywracaniem Warszawy do życia. To wtedy ważyły się losy wielu budynków – wiele z nich odbudowano, część zdecydowano się wyburzyć, część zrekonstruowano w stanie zupełnie innym niż przed wojną. W kolekcji Andrzeja Nitscha znaleziono m.in. zdjęcie Pałacu Teppera przy ul. Miodowej, którego ruiny ostatecznie rozebrano w 1948 roku. Podobny los spotkał m.in. pałacyk Bacciarellego przy ul. Bagatela. Nitsch sfotografował też pierwsze dni domków fińskich na Polu Mokotowskim, wybudowanych tuż po wojnie, z czasem rozebranych. W jednym z nich przez pewien czas mieszkał Ryszard Kapuściński. Bezcenne źródło dla historyków Zdjęcia Nitscha to bezcenne źródło dla architektów i historyków i niezwykle ważna dokumentacja najwcześniejszych lat odbudowy Warszawy. Skrupulatność architekta mocno ułatwiła pracę historykom – zdjęcia uporządkował w formie fiszek, z dokładnymi opisami i datami ich powstania. Większość zrobiono w latach 1945-1948. ISW planuje stopniową ich digitalizację, a na styczeń 2026 roku, we współpracy z DSH zapowiada wystawę plenerową części z nich. Andrzej Nitsch (1911-2002) był członkiem warszawskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich, a także jednym z redaktorów czasopisma „Architektura”. Zawodowo zajmował się szpitalami i uzdrowiskami. Pasjonował się historią i fotografią – dokumentował nie tylko Warszawę, także m.in. Kraków, zamki, synagogi, cerkwie łemkowskie. Kolekcja podarowana ISW nie jest jedyna – Nitsch pozostawił po sobie wiele zdjęć, które trafiły też m.in. do Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Galeria zdjęć Andrzeja Nitscha Źródło: Instytut Strat Wojennych Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Chcesz wygrać w Wielkim Konkursie Fotograficznym? Rady ekspertki National Geographic
Ruszyła 21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego. O tym, jak wygrać w WKF rozmawiamy z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorką artystyczną National Geographic Polska i jedną z jurorek. Wysłuchaj podcastu National Geographic Polska.
Wielki Konkurs Fotograficzny to inicjatywa o ogromnym prestiżu. W tym roku organizujemy go po raz 21. Wyróżnienia zdobywane przez uczestników konkursu nieraz otwierały im drogę do zawodowej pracy fotografa, a także możliwości dalszego rozwijania swojej pasji. Uczestnicy Wielkiego Konkursu Fotograficznego co roku zastanawiają się, jak zdobyć serca jury. Nie ma jednego, sprawdzonego przepisu. O sugestie zapytaliśmy Iwonę El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorkę artystyczną National Geographic Polska. W tym roku po raz kolejny zasiądzie ona w jury WKF. Zapraszamy do udziału w konkursie! Zgłoszenia można nadsyłać do 3 listopada 2025 r. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Znamy zwycięzców konkursu Wildlife Photographer of the Year. Dlaczego wygrało właśnie zdjęcie hieny? [GALERIA]
Wildlife Photographer of the Year to najważniejszy konkurs dla fotografów dzikiej przyrody na świecie. Właśnie poznaliśmy zwycięzców tegorocznej edycji. Główną nagrodę zdobył Wim van den Heever. Na idealne ujęcie hieny brunatnej poświęcił aż 10 lat.
Wim van den Heever czekał długo na to jedno zdjęcie. W opuszczonym miasteczku górniczym, na południowym wybrzeżu Namibii, dostrzegł szansę na sfotografowanie hieny brunatnej – najrzadszego gatunku hieny na świecie. Ustawił fotopułapkę i czekał. Opłaciło się – jego zdjęcie uznano za najważniejsze ujęcie dzikiej przyrody w 2025 roku. Hiena w Namibii zdjęciem roku 2025 Cierpliwość van den Heevera została nagrodzona uderzającym, niemal upiornym portretem hieny, spoglądającej w noc obok ruin dawno opuszczonego budynku. Zdjęcie zatytułowane „Ghost Town Visitor” (Gość z miasta duchów) przyniosło mu prestiżowy tytuł zwycięzcy 61. edycji konkursu Wildlife Photographer of the Year, przyznawany przez Muzeum Historii Naturalnej w Londynie Fotografia to „mocny obraz dzikiej natury opanowującej z powrotem cywilizację” – powiedziała jurorka konkursu Akanksha Sood Singh w komunikacie prasowym. „To zdjęcie to wielowarstwowa opowieść o stracie i triumfie świata przyrody – niezapomniane dzieło fotografii przyrodniczej i proekologicznej”. 10 lat pracy nad zwycięskim zdjęciem Brunatne hieny prowadzą nocny, samotniczy tryb życia i są niezwykle płochliwe. Wim van den Heever wiedział jednak, że pojawiają się w Kolmanskop – opuszczonym miasteczku górniczym w Namibii. Przychodzą w te okolice z pustyni Namib, w poszukiwaniu młodych fok i wyrzuconej na brzeg padliny. Fotograf wiedział, że własnoręczne zrobienie zdjęcia będzie niemal niemożliwe. Użył więc fotopułapek. Nie obyło się bez problemów: z oświetleniem, fałszywymi wyzwoleniami migawki, nawiewanym z pustyni piaskiem. Dopiero dziesięć lat po tym, jak po raz pierwszy wpadł na pomysł, i po wielu rozczarowujących próbach – wreszcie mu się udało. – Robiłem niemal salta z radości. Byłem niesamowicie szczęśliwy – nie mogłem w to uwierzyć – mówi van den Heever. Według autora, jego zdjęcie niesie prosty przekaz: dzika przyroda nigdy nie jest od nas odległa. Nawet w środowiskach miejskich natura znajduje sposób, by żyć obok nas. Nagrody w innych kategoriach Nagrodę Photojournalist Story Award zdobył Hiszpan Javier Aznar González de Rueda, za reportaż o złożonej relację między ludźmi a grzechotnikami w USA. Doroczne „zjazdy grzechotnikowe” (ang. rattlesnake round-ups), podczas których myśliwi rywalizują o to, kto złapie najwięcej węży, rozpoczęły się w latach 30. XX wieku. Dziś wydarzenia te wciąż trwają, ale budzą coraz większe kontrowersje. Brazylijski fotograf Fernando Faciole zdobył nagrodę Impact Award za zdjęcie „Orphan of the Road” (Sierota z drogi) – przejmujący obraz młodego mrówkojada olbrzymiego, osieroconego w wyniku kolizji drogowej. Zwierzak podąża za swoim opiekunem w ośrodku rehabilitacyjnym. Gdy nabędzie niezbędnych umiejętności, zostanie wypuszczony na wolność. Hiszpan Jon A. Juárez zdobył nagrodę w kategorii fotodziennikarstwa, za zdjęcie dokumentujące przełomowe badania nad ratowaniem północnego nosorożca białego przed wyginięciem, poprzez zapłodnienie in vitro. Nagroda Portfolio Award trafiła do Aleksieja Charitonowa – samouka, który dzięki zdjęciom z drona ukazał hipnotyzujące krajobrazy rosyjskiej Północy. Na fotografiach takich jak „Ice Motifs” (Lodowe motywy) i „Taiga Moon” (Księżyc nad tajgą) widać zamarznięte jeziora i trawiaste wzgórza otoczone lodem, sosnami i mchami torfowcami. Nagrodę Rising Star Award dla początkujących fotografów (18–26 lat) zdobył Niemiec Luca Lorenz za dowcipne zdjęcie nutrii, która „skradła show” łabędziom na miejskim jeziorze w Niemczech. Nagrodę Young Wildlife Photographer of the Year w kategorii wiekowej 15–17 lat otrzymała Andrea Dominizi. Młoda fotografka uwieczniła chrząszcza kozioroga w górach Lepini we Włoszech, na tle maszyn do wyrębu lasu. Zdjęcie „After the Destruction” (Po zniszczeniu) porusza temat utraty siedlisk. Pełną listę zwycięzców można obejrzeć tutaj. 17 października w Londynie startuje wystawa zwycięskich zdjęć. Bilety można zarezerwować tutaj. Źródło: National Geographic, Wildlife Photographer of the Year Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Wraca Wielki Konkurs Fotograficzny. Tradycja National Geographic to szansa dla wszystkich fotografów
Rozpoczyna się 21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic. Redakcja po raz kolejny zaprasza wszystkich miłośników fotografii, zarówno tych profesjonalnych, jak i tych odkładających klisze do szuflady, by spróbowali swoich sił w 10 różnych kategoriach. Co musisz wiedzieć, by wziąć udział w prestiżowym konkursie? Dla wielu osób to sposób na rozwój kariery fotograficznej.
Wielki Konkurs Fotograficzny to szansa, by Twoje zdjęcia trafiły do grona najlepszych fotografii w Polsce. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń fotograficznych w naszym kraju, które od dwóch dekad pozwala znajdować, rozwijać i nagradzać talenty w branży foto. – Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic od 21 lat inspiruje, odkrywa talenty i poszerza granice spojrzenia na świat. Tegoroczna edycja jest dla nas wyjątkowa – proponujemy uczestnikom kilka nowych kategorii, w których mogą pokazać świat swoimi oczami – mówi Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska. Liczy się nie tylko technika, ale przede wszystkim historia, którą opowiadają zdjęcia. Laureatów WKF poznamy 17 listopada 2025 roku podczas uroczystej gali w Warszawie, którą poprowadzi Marcin Jamkowski, były redaktor naczelny National Geographic Polska i pomysłodawca WKF. Wszystkie informacje dostępne są TUTAJ. Wielki Konkurs Fotograficzny 2025 – zaprezentuj swoje zdjęcia W tym roku uczestnicy rywalizują w 10 różnych kategoriach tematycznych. Zwycięzcy każdej z nich otrzymają wyjątkowe nagrody, a najlepsze zdjęcia powalczą o prestiżowe Grand Prix. Swoje prace w tym roku można zgłosić do w poniższych kategoriach: Fotoreportaż – historia w kadrach; Ludzie – człowiek i emocje; Krajobraz – oblicza Ziemi; Zwierzęta – z bliska i daleka; Planeta w kryzysie – ekologia i zmiany klimatu; W ruchu – dynamika i sportowe emocje; Smart-kadr – fotografia mobilna (sponsorem kategorii jest Samsung); Obraz wiedzy – nauka w obiektywie (sponsorem kategorii jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego); Polska nieoczywista (sponsorem kategorii jest Polska Organizacja Turystyczna); Świat okiem młodych (sponsorem kategorii jest Bank Pekao S.A.). Kto zasiada w jury Wielkiego Konkursu Fotograficznego? W skład tegorocznego jury wchodzą jedni z najbardziej uznanych przedstawicieli polskiego świata fotografii i mediów. Oto wyjątkowego grono ekspertów oceniające najlepsze fotografie: Marcin Jamkowski – z wykształcenia naukowiec. Z zawodu filmowiec, dziennikarz, pisarz. Z zamiłowania wspinacz i płetwonurek. Studiował chemię w Warszawie, a reżyserię filmową i scenariusz na Harvardzie i MIT. Były redaktor naczelny National Geographic Polska, wiceprezes Oddziału Polskiego The Explorers Club, mówca na konferencji TEDx, ambasador marki Canon, autor sześciu książek. Jeden z odkrywców skarbu króla Jana Kazimierza na dnie Wisły. Specjalizuje się w tematach wyprawowych, popularno-naukowych i eksploracyjnych. Agnieszka Franus – zastępczyni redaktora naczelnego National Geographic Polska i redaktorka naczelna Kaleidoscope. Z Magazynem National Geographic Polska związana od 20 lat. Z wykształcenia geolog. Jej pasje to historia, fotografia i podróże. Najlepiej wypoczywa w górach. Łukasz Załuski – redaktor naczelny National Geographic Polska. Pracę w redakcji zaczynał od selekcji zdjęć jako fotoedytor. Przez ponad 10 lat prowadził różne polskie magazyny popularnonaukowe (m.in. Focus i Sekrety Nauki), gdzie szczególną uwagę zwracał na wybór zdjęć i ilustracji, które w sugestywny sposób pokazywały różnorodność i nieustanną zmianę świata, w którym żyjemy. Współpracował z Uczelnią Łazarskiego i Europejską Akademią Fotografii. Iwona El Tanbouli-Jabłońska – dyrektorka artystyczna National Geographic Polska. Absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, na wydziale fotografii i komunikacji multimedialnej. Fotografią i fotoedycją zajmuje się od ponad 20 lat. Większość jej pracy koncentruje się na fotoreportażu społecznym i długoterminowych projektach, które realizuje w F11 STUDIO. Laureatka międzynarodowych i polskich konkursów fotograficznych w tym: Tokyo International Photo Awards, Siena International Photo Awards, Grand Press Photo. Marcin Dobas – specjalizuje się w fotografii podróżniczej, krajobrazowej, przyrodniczej oraz podwodnej. Laureat wielu międzynarodowych i polskich konkursów fotograficznych: European Wildlife Photographer of the Year, Memorial Maria Luisa, Grand Press Photo czy Wielkiego Konkursu National Geographic. Autor książki Fotowyprawy, czyli dziewięć opowieści o fotografii. Marek Arcimowicz – fotograf, dziennikarz i projektant z zawodu. Członek SONY Imaging od roku 2008, przewodnik, wykładowca akademicki, alpinista i narciarz. Pomysłodawca, założyciel i gospodarz festiwalu FotoCamp w Karkonoszach, nazywanego Fotograficznym Woodstock’iem. W latach 2014–2018 był fotografem w projekcie KNKŚ Martyny Wojciechowskiej. Uczestniczył w wielu wyprawach wspinaczkowych i naukowych jako fotograf i eksplorator. Przez lata redaktor i fotograf magazynu Góry. Paweł Młodkowski – od 2005 r. w ramach autorskich projektów fotografuje z lotu ptaka te fragmenty krajobrazu, które wyróżnia szczególna estetyka, harmonia lub ciekawa gra skojarzeń. Ziemia w jego oczach nabiera nieoczekiwanie plastycznego wymiaru. Jego prace były nagrodzone i wyróżnione w Wielkim Konkursie Fotograficznym National Geographic, Pilsner Urquell Photography Awards, Prix de la Photographie Paris, Internetional Photography Awards, Sony World Photography Awards. Adam Brzoza – zakopiańczyk, miłośnik gór i przyrody. Fotografią zajmuje się profesjonalnie od 2000 roku. Swoją uwagę kieruje głównie na krajobraz polskich gór oraz tradycję i kulturę Podhala. Pragnie zatrzymać w kadrze ginące zawody oraz rzemiosło tego regionu dokumentując życie codzienne Górali. Jego fotografie ukazujące piękno Tatr znalazły się w albumie Tatry z lotu ptaka. Małgorzata Makiewicz – dr hab., prof. APS, prof. US. Inicjatorka i od roku 2010 przewodnicząca jury Międzynarodowego Konkursu Fotograficznego „Matematyka w obiektywie”. Autorka 10 książek i ponad 100 artykułów o fotografii, kulturze i edukacji matematycznej. Opracowała autorską koncepcję dydaktyczną dotyczącą wspomagania edukacji matematycznej przez fotografię. Jolanta Grus – od ponad 25 lat związana z mediami, komunikacją oraz public relations, a także z turystyką, pełniąc nie tylko funkcje kierownicze, ale kreując i realizując unikatowe projekty. W Polskiej Organizacji Turystycznej, w której pracowała w latach 2010–2016 organizując i zarządzając biurem komunikacji, zainicjowała i realizowała projekt „Złote Logo Polska” – odznakę przyznawaną wyjątkowym oraz wybitnym osobom, które swoją codzienną pracą, a także postawą wpływają na pozytywny wizerunek Polski i Polaków. Paweł Mazur –przez 17 lat żołnierz zawodowy, a dziś po zdjęciu munduru – twórca internetowy, podróżnik i mobilny fotograf, który na swoich profilach w mediach społecznościowych udowadnia, że telefonem można robić naprawdę świetne zdjęcia. Zwycięzca i finalista wielu konkursów smartfonowej fotografii. Organizator warsztatów mobilnej fotografii i foto wypraw. Entuzjasta życia, którego hasłem przewodnim jest: One life, live it! Ambasador Samsung Galaxy. Monika Gondek – menadżerka z wieloletnim doświadczeniem w marketingu, komunikacji i wizerunku. Dyrektorka Biura Sponsoringu, Eventów i Wizerunku w Banku Pekao S.A. i członkini zarządu Fundacji Banku Pekao S.A. W komunikacji ceni przede wszystkim autentyczność i moc obrazu w budowaniu emocji i relacji z odbiorcą. Nagrody na Wielkim Konkursie Fotograficznym, czyli co można wygrać? Zwycięstwo w WKF to nie tylko wieczna chwała i olbrzymi prestiż dla każdego fotografa, ale także szansa na zdobycie wyjątkowych nagród. Co można wygrać? Do wygrania są spektakularne nagrody od sponsorów. Każdy uczestnik marzy o Grand Prix ufundowanym przez Itakę, czyli nagrodzie głównej całego konkursu. W tym roku to aż 5000 złotych do wykorzystania na dowolny wyjazd w ofercie Biura Podróży Itaka. To szansa na spełnienie marzeń i zrobienie kolejnych wspaniałych zdjęć. Nagrody w poszczególnych kategoriach obejmują vouchery na wycieczki wycieczki właśnie, ale także vouchery do sklepów fotograficznych czy nawet… smartfon Samsung S25 Ultra. Można spodziewać się, w której kategorii jest wręczany. Informacje o poszczególnych nagrodach dostępne są na stronie konkursu. Nie ma na co czekać – już dzisiaj TUTAJ prześlij swoje zgłoszenie. Masz czas do 3 listopada 2025 roku, a wyniki poznamy do 17 listopada. Kto wie, może to początek wielkiej kariery? Co ważne, 18 listopada odbędzie się drugi etap konkursu, w którym wręczone zostanie m.in. Grand Prix Internautów i to od ich głosów zależeć będą wyniki. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Góra lodowa czy plastikowa torba? „National Geographic” wśród 25 najbardziej wpływowych okładek
Okładka magazynu „National Geographic” znalazła się w gronie 25 najbardziej wpływowych okładek czasopism w historii. Na fotografii widoczna jest praca ukazująca monumentalna górę lodową. Ale czy na pewno?
Okładki magazynu „National Geographic” słyną z perfekcyjnie wykonanych zdjęć. Ich tematyka okładek ściśle odzwierciedla misję towarzystwa: eksploracja, ochrona przyrody i edukacja. Dlatego na okładkach są fotografie przyrody i zwierząt, zwłaszcza takie, które przedstawiają rzadkie lub zagrożone gatunki w ich naturalnym środowisku. Zdarzają się też takie ukazujące najnowsze odkrycia archeologiczne, geograficzne, kosmiczne lub historyczne. Ważnym elementem bywają też zdjęcia związane z niezwykłymi społecznościami i kulturami z odległych zakątków świata. Panel „New York Timesa” wskazuje najlepsze okładki ćwierćwiecza „T Magazine”, czasopismo należące do „New York Timesa” (NYT), ogłosiło właśnie wyniki debaty w ramach projektu „The 25 Most Influential Magazine Covers of All Time” („25 najbardziej wpływowych okładek czasopism w historii”). W paneli wzięło udział sześciu ekspertów, aby wspólnie debatować i omawiać najlepsze okładki mediów drukowanych. Byli to: Gayle King – redaktorka z CBS, Patrick Li – dyrektor kreatywny „T Magazine”, Adam Moss – były redaktor „New York Magazine”, David Remnick – redaktor „The New Yorkera”, Martha Rosler – artystka konceptualna oraz Kurt Soller – zastępca redaktora naczelnego „T Magazine”. Każda z osób miała za zadanie wskazać co najmniej 10 nominacji. Początkowo chciano ograniczyć debatę do publikacji anglojęzycznych, ale ostateczna lista zawierała tylko czasopisma amerykańskie. Była to kilkugodzinna debata, podczas której eksperci spierali się o definicję słowa „wpływowy”. Ostatecznie powstała lista 25 okładek, które nie są ułożone w rankingu, a jedynie w przybliżonej kolejności, w jakiej były omawiane. Góra lodowa czy góra śmieci? Wskazana przez gremium okładka magazynu „National Geographic” z czerwca 2018 roku nosi tytuł „Planet or Plastic?” („Planeta albo plastik”). Widzimy fotomontaż meksykańskiego artysty Jorge Gamboa, przedstawiający prosty, ale wstrząsający obraz. Jest to góra lodowa wyrastająca z oceanu. Przy bliższym przyjrzeniu się okazuje się, że ta góra lodowa jest w rzeczywistości gigantyczną plastikową torbą. Można więc określić to zdjęcie jako sprytną iluzję optyczną. Okładka została wykorzystana przez National Geographic do zainaugurowania kampanii #planetorplastic, mającej na celu ograniczenie użycia jednorazowego plastiku. Paneliści uznali tę okładkę za wpływową z kilku powodów: zaskakująca forma i iluzja optyczna – góra lodowa to tak naprawdę śmieć, wiralowy sukces – zdjęcie to obiegło światowe media, uchwycenie momentu – obraz ten skutecznie uchwycił globalny kryzys związany z zanieczyszczeniem plastikiem. Źródło: National Geographic Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Vintage Photo Festival 2025 – przenikanie światła, czasu i pamięci
Fotografia analogowa powraca w wielkim stylu. Jednym z najważniejszych momentów będzie uhonorowanie Tomasza Tomaszewskiego, fotografa National Geographic, którego niepowtarzalne kadry od dekad uczą patrzenia głębiej.
Od 19 września do 19 października Bydgoszcz i Toruń zamieniają się w przestrzeń spotkań dla pasjonatów fotografii analogowej. 11. edycja Vintage Photo Festival, jednego z największych tego typu wydarzeń w Europie, odbędzie się pod hasłem „Przenikanie”. To słowo-klucz, które rozumiane jest jako dialog pokoleń i technik oraz jako subtelna gra światła, pamięci i emocji zapisanych na kliszy fotograficznej. Newtonowie po raz pierwszy w Polsce Największym wydarzeniem tegorocznej odsłony będzie wystawa „The Newtons: A Dual Gaze”, przygotowana we współpracy z Helmut Newton Foundation. To pierwsza w Polsce prezentacja twórczości Helmuta Newtona i jego żony June Newton (Alice Springs). Ekspozycja w Galerii Sztuki Nowoczesnej MOB w Bydgoszczy to opowieść o 55 latach wspólnego życia. Wśród bohaterów ich portretów znajdują się m.in. Catherine Deneuve, Yves Saint Laurent czy David Hockney. Złota Rolka dla mistrza reportażu Jednym z najważniejszych punktów programu będzie uhonorowanie Tomasza Tomaszewskiego – fotografa National Geographic – nagrodą Złotej Rolki za całokształt twórczości. W specjalnej retrospektywnej wystawie widzowie zobaczą jego prace, które od dekad kształtują wyobraźnię kolejnych pokoleń odbiorców. View Gallery on the source website – W pracowni Tomasza Tomaszewskiego czuć prawdziwego ducha fotografii analogowej – mówi Katarzyna Gębarowska, dyrektorka festiwalu. – Są tam niezliczone archiwa odbitek, negatywów i slajdów oraz kolekcja aparatów, w której znaleźć można tak nietypowe eksponaty, jak aparat wykonany z puszki po Coca-Coli czy nawet… z czekolady. Chociaż dzisiaj Tomasz Tomaszewski pracuje cyfrowo, jego twórczość pozostaje esencją tego, co dla nas w fotografii najważniejsze – autentyczności, szacunku i uważności. Podczas 11. edycji Vintage Photo Festival pokażemy jego kolorowe slajdy w specjalnie wybudowanym akwarium, które stanie się symbolicznym nośnikiem wspomnień i opowieści z przeszłości. Witkacy i nieobecne dziedzictwa Program festiwalu odkrywa również mniej znane karty historii fotografii. Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem zaprezentuje unikatową kolekcję szklanych negatywów Witkiewiczów – Stanisława Ignacego, jego ojca i siostry. To fascynujący zapis eksperymentów z obrazem, ukazujący, jak blisko fotografia była związana z poszukiwaniami psychologicznymi i artystycznymi. Z kolei Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu przybliży twórczość dwóch nieco zapomnianych artystek – Lotte Jacobi i Janiny Gardzielewskiej. Ich fotografie łączy odwaga w łamaniu konwencji i nowatorskie podejście do portretu. Między snem a jawą Program obfituje także w wystawy współczesnych twórców. Piotr Zbierski w projekcie „Solid Maze” prezentuje fotografie balansujące między dokumentem a metaforą. Kuba Freter w cyklu „Dreamers” opowiada o pokoleniu młodych skejtów z Wrocławia, portretując ich świat na granicy fikcji i realności. Na uwagę zasługują również prace finalistów Vintage Grand Prix 2025. Główną nagrodę zdobyła Agnieszka Antosiewicz-Mas za cykl „Tło pamięci”, w którym rodzinne zdjęcia stają się punktem wyjścia do refleksji nad fragmentarycznością wspomnień i tożsamością. Spotkania, wykłady, warsztaty Festiwal to nie tylko wystawy, lecz także przestrzeń wymiany doświadczeń. W programie znalazł się m.in. wykład laureatki World Press Photo Karoliny Jonderko o sztuce długoterminowego dokumentu, spotkanie z Anitą Andrzejewską wokół książki „Dancing Your Dream Awake” czy warsztaty z technik analogowych. Ważnym wydarzeniem będzie także międzynarodowa konferencja Fast Forward: Women in Photography. Przenikanie jako doświadczenie Vintage Photo Festival od ponad dekady konsekwentnie pokazuje, że fotografia analogowa nie jest nostalgią, lecz żywym językiem sztuki, zdolnym do opowiadania uniwersalnych historii. Tegoroczna edycja – podkreślając ideę przenikania między tradycją a nowoczesnością – zaprasza do refleksji nad tym, co w obrazie pozostaje niezmienne: pragnienie zatrzymania chwili i uważne spojrzenie na człowieka.
Nie dla lajków, a dla pamięci. Konkurs fotograficzny Wiki Lubi Zabytki
Światło wrześniowego popołudnia, miękko osiadające na cegle i kamieniu, potrafi odkryć na zabytkach to, czego na co dzień nie widzimy: rysy czasu, ślady dłoni, warstwy historii. Przez cały rok wolontariusze i fotografowie w całej Polsce dokumentują te miejsca – od kapliczek po mosty – a między 1 a 30 września ich zdjęcia trafiają do Wikimedia Commons w ramach konkursu „Wiki Lubi Zabytki”. Ich celem nie są „ładne widoczki”, tylko dowód istnienia: rzetelna, użyteczna dokumentacja dziedzictwa, która zostanie w Wikipedii na lata.
„Wiki Lubi Zabytki” to polska edycja międzynarodowego konkursu Wiki Loves Monuments, największego konkursu fotograficznego na świecie według Księgi Rekordów Guinnessa. W Polsce po raz czternasty organizuje go Stowarzyszenie Wikimedia Polska. Czym jest „Wiki Lubi Zabytki” To otwarty konkurs dla każdego – amatorów i profesjonalistów. Uczestnicy fotografują obiekty z rejestru zabytków, a zdjęcia – na wolnych licencjach – trafiają do Wikimedia Commons, gdzie mogą ilustrować artykuły Wikipedii i służyć edukacji, nauce i mediom. Polska uczestniczy w inicjatywie od początku, a konkurs odbywa się u nas co roku we wrześniu. Po co to robimy Cel jest praktyczny: udokumentować jak najwięcej zabytków i udostępnić tę dokumentację każdemu – bez paywalla, na zawsze. Dzięki temu zdjęcia żyją dalej: trafiają do artykułów, prezentacji, materiałów edukacyjnych, a czasem... ratują pamięć o miejscach w obliczu żywiołów. Emocje i odpowiedzialność Edycja 2024 przypomniała, że fotografia dziedzictwa to także świadectwo chwili. Wśród niemal 20 tysięcy nadesłanych fotografii znalazły się prace pokazujące zabytki tuż przed powodzią i w jej trakcie – jak zdjęcia Jacka Halickiego dokumentujące m.in. Most Żelazny w Kłodzku. To obrazy, które mają wartość nie tylko estetyczną: stają się publicznym archiwum odporności (i kruchości) naszego dziedzictwa. Skala i tempo Uczestnicy i uczestniczki z Polski wielokrotnie osiągali wyniki, które stawiały nas w światowej czołówce: w 2012 roku przesłano ponad 51 tysięcy zdjęć (pierwsze miejsce wśród krajów), a w 2013 i 2014 – niemal po 50 tysięcy. Po powrocie konkursu w 2019 r. co roku dodawaliśmy ok. 6–8 tysięcy fotografii, by w 2024 pobić rekord dekady: niemal 20 tysięcy nowych ujęć zabytków trafiło do wspólnych zasobów. Jak wziąć udział w 2025 Od 1 do 30 września wejdź na mapę zabytków, wybierz obiekt (czerwone pinezki oznaczają miejsca bez zdjęcia), zrób i prześlij fotografie do Wikimedia Commons do kategorii „Wiki Loves Monuments 2025 in Poland”. Zgłosić można dowolną liczbę zdjęć; ważne, by były własnego autorstwa i poprawnie opisane (m.in. z numerem z rejestru zabytków, dobrze opisz plik ze zdjęciem np. nazwa obiektu, miejscowość). Najlepsze prace oceni jury, a zwycięzcy polskiej edycji trafią do międzynarodowego finału. Co dalej dzieje się ze zdjęciami To nie jest jednorazowa wystawa w galerii internetu. Zdjęcia pozostają dostępne na wolnych licencjach, co pozwala Wikipedii – i każdemu z nas – korzystać z nich legalnie i bezpłatnie. Najlepsze fotografie z polskiej edycji są automatycznie zgłaszane do globalnego finału Wiki Loves Monuments. – Koniec konkursu to tak naprawdę dla tych zdjęć początek istnienia w internecie. Są dodawane do haseł w Wikipedii, do opisów konkretnych zabytków i zaczynają być wykorzystywane dla wielu celów przez zwykłych użytkowników internetu – mówi Jolanta Drzewakowska, Menadżerka ds. Komunikacji w Wikimedia Polska 2024: rekord i różnorodność Edycja 2024 przyniosła niemal 20 tys. zdjęć – rekord ostatniej dekady. Uwagę jury zwróciła także wysoka jakość techniczna i pomysłowość kadrów, w tym prace z drona. Wyróżniono m.in. autorów za szczególne zaangażowanie: Jacek Halicki wgrał 2356 zdjęć, z których setki już służą Wikipedii; użytkownik Zala dostarczył ponad 6 tys. ujęć. To wysiłek wielu osób, których praca realnie zwiększa dostępność wiedzy o polskich zabytkach. Dlaczego to ma znaczenie Dostępne publicznie, bezpłatnie, dobrze opisane zdjęcia pomagają naukowcom, władzom lokalnym, dziennikarzom i edukatorom. Ułatwiają też „cyfrowe zwiedzanie” – dla tych, którzy nie mogą pojechać w dane miejsce, i tych, którzy muszą zobaczyć więcej niż pozwala tabliczka informacyjna. To demokratyzacja pamięci: zamiast zamkniętych archiwów – wspólne repozytorium, do którego każdy może dołożyć cegiełkę. Organizację konkursu w tym roku wspiera NVIDIA Studio. „Wiki Lubi Zabytki 2025” – najważniejsze informacje dla czytelników Nat Geo Kiedy: 1–30 września 2025 Kto organizuje: Stowarzyszenie Wikimedia Polska, konkurs jest polską edycją globalnej inicjatywy Wiki Loves Monuments. Jak dołączyć: wybierz obiekt na mapie zabytków, zrób zdjęcia, prześlij je formularzem konkursowym lub do Wikimedia Commons (kategoria WLM 2025 PL). Co można wygrać: nagrody za najlepsze zdjęcia i szczególne zaangażowanie; zwycięzcy trafiają do finału międzynarodowego. Dlaczego warto: każde zdjęcie to „kafelek” większej układanki – otwarte archiwum polskiego dziedzictwa, które rośnie dzięki wolontariuszom. W 2024 dzięki uczestnikom dodano niemal 20 tys. nowych fotografii. Najważniejsze informacje mapa zabytków: https://zabytki.toolforge.org/ strona konkursu: https://wikimedia.pl/wiki-lubi-zabytki-2025/ strona konkursu w Wikipedii: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wiki_Lubi_Zabytki_2025/Wyniki_2024 Jak fotografować zabytki odpowiedzialnie 1. Bezpieczeństwo przede wszystkim Nie wchodź na teren zamknięty, nie ryzykuj w ruinach, na mostach czy skarpach. Szanuj ogrodzenia, tablice ostrzegawcze i lokalne regulaminy. 2. Zgodnie z prawem Respektuj zasady fotografowania w obiektach (muzea, kościoły, wnętrza). Drony tylko tam, gdzie to dozwolone i zgodnie z przepisami lotniczymi; nie lataj nad ludźmi i zgromadzeniami. 3. Szacunek do miejsca i ludzi Nie przedstawiaj elementów wystroju, nie wchodź na ołtarze ani nagrobki. Ujęcia osób „incydentalnie” obecnych w kadrze rób tak, by zachować ich prywatność. 4. Rób zdjęcia, które służą dokumentacji Wykonaj kilka ujęć: elewacja na wprost, ujęcie z narożnika (3/4), kontekst w przestrzeni, najważniejsze detale (portale, inskrypcje, detale konstrukcji). 5. Naturalne światło, czysty kadr Unikaj agresywnych filtrów i przesadnej obróbki. Zadbaj o prostą horyzontu i pionów (korekta perspektywy jest OK). Stabilizuj aparat; zdjęcia RAW/JPEG o wysokiej rozdzielczości są mile widziane. 6. Opis to połowa pracy Dodając zdjęcie do Wikipedii/Wikimedia Commons, wpisz: nazwę obiektu, miejscowość, województwo, datę, współrzędne i numer z rejestru zabytków. Dodaj kategorie i geolokalizację. 7. Wolne licencje – by każdy mógł korzystać Przesyłaj fotografie na wolnej licencji (np. CC BY-SA 4.0). Dzięki temu szkoły, media i badacze mogą legalnie używać Twoich zdjęć – a one pracują dla wspólnego dobra. 8. Fotografuj tam, gdzie zdjęć brakuje Sprawdź mapę zabytków i listy obiektów bez fotografii. Każdy taki kadr to realna wartość dla Wikipedii i lokalnej historii.
Pierwsze wyróżnienia w konkursie Wildlife Photographer of the Year. Niesamowite zdjęcia dzikiej przyrody
Wildlife Photographer of the Year to najważniejszy konkurs dla fotografów dzikiej przyrody na świecie. W tym roku przypada jego 66 edycja. Choć wyniki poznamy dopiero 14 października, National Geographic Polska poznało pierwsze wyróżnione zdjęcia.
Prezentowane zdjęcia to przedsmak tego, co zobaczymy w październiku. Zostały wybrane spośród rekordowej liczby ponad 60 000 zgłoszeń ze 113 krajów i terytoriów, przez międzynarodowe jury złożone z fotografów przyrody, filmowców, naukowców i działaczy ochrony przyrody. Konkurs Wildlife Photographer of the Year Fotografie dołączą do łącznej puli 100 prac zaprezentowanych na wystawie w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie, od 17 października 2025 roku. Kilka dni wcześniej, 14 października, w Muzeum odbędzie się ceremonia wręczenia nagród. Poprowadzą ją znani działacze na rzecz ochrony przyrody: Chris Packham i Megan McCubbin. Wildlife Photographer of the Year to prestiżowy, międzynarodowy konkurs fotografii przyrodniczej organizowany właśnie przez Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Poniżej przedstawiamy przedsmak fotograficznej uczty, jaka czeka nas w październiku. Nagrodzone zdjęcia zawsze obijają się szerokim echen na całym świecie. Jak mało co rzyczyniają się do zwiększenia świadomości na rzecz ochrony przyrody. Zwycięskie fotografie z poprzedniego roku można obejrzeć tutaj. Galeria zdjęć ###gallery-end######gallery-end######gallery-end
Astronautka uwieczniła wyjątkowe zjawisko nad Ziemią. To coś, co trzeba zobaczyć
Zdjęcie wykonane przez astronautkę obiegło cały internet. Początkowo uważano, że przedstawia ono tzw. duszka, czyli wyładowanie elektryczne występujące w jonosferze. Okazało się, że to coś znacznie rzadszego.
3 lipca 2025 roku był wyjątkowo szczęśliwym dniem dla amerykańskiej astronautki NASA Nichole „Vapor” Ayers. Wykonała ona z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) zdjęcie niezwykłego zjawiska, które okazało się być nie tyle duszkiem (ang. sprite) co niezwykle rzadkim, gigantycznym dżetem. Czym są gigantyczne dżety? Gigantyczne dżety to niezwykłe formy TLE, czyli Przejściowych Zdarzeń Świetlnych (ang. Transient Luminous Events). To potężne wyładowania elektryczne, które rozciągają się pomiędzy szczytem burzy, który znajduje się na wysokości około 20 km nad powierzchnią Ziemi, a górnymi warstwami atmosfery, które sięgają nawet 100 km. Tworzą spektakularne mosty elektryczne, które pozwalają piorunom uciec z burzy i wystrzelić w przestrzeń kosmiczną. Duszki a dżety: różnice Duszki z kolei to jedne z najczęściej występujących form TLE. Przybierają one formę krótkich, kolorowych błysków światła i w przeciwieństwie do dżetów powstają niezależnie, nie będąc połączonymi z wierzchołkami chmur. Występują około 80 km nad powierzchnią Ziemi, w mezosferze, i przypominają unoszące się nad nią czerwonawe meduzy lub efemeryczne kolumny. Często występują w towarzystwie innych Przejściowych Zdarzeń Świetlnych, takich jak halo czy ELVE. Są nieco mniej spektakularne niż dżety i dużo częstsze. Zjawiskowe zdjęcie astronautki Tak gigantyczny dżet to coś, co trzeba zobaczyć. Poniżej znajdziecie zdjęcie wykonane przez astronautkę. To nie nalot kosmitów, a otaczająca nas natura. Dzięki pracy astronautów z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej możliwe jest dokładniejsze obserwowanie tego rodzaju zjawisk. Do tej pory były one uwieczniane głównie przez pasażerów wysoko lecących samolotów lub przypadkowe kamery naziemne, które znajdowały się we właściwym miejscu o właściwym czasie. Tego rodzaju materiały pomagają naukowcom lepiej zrozumieć związek TLE z burzami, a także dostarczają wiedzy na temat struktury elektrycznej pola burzowego i górnych warstw atmosfery. Dzięki spektakularnej perspektywie ISS lepiej rozumiemy to, co dzieje się na naszej planecie. I Ty pomóż w obserwacji TLE Dla osób, którym udało się zarejestrować jakiekolwiek formy TLE, powstała specjalna strona, która zbiera takiego rodzaju materiały. Na https://spritacular.org/ można przyłożyć swoją cegiełkę do badań NASA i zostać obywatelskim naukowcem! Źródła: NASA, Phys.org Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.