National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T11:05:19.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Mniej znane gesty dłoni – przykłady i ich znaczenie. Których używać, których lepiej unikać?
items: Podróż za jeden uśmiech - jak zwiedzać świat nie bankrutując?
items: Świętych obcowanie
items: Czy dziki człowiek odczuwa wstyd?
items: Język kształtuje świadomość
items: Dobry smak
items: Przytulne schronienie
items: Zaginione plemię Izraela
items: Plaża hipisów
items: Jedz, kiedy jest co jeść
items: Kwartał gringo
items: Felieton
items: W dżungli czuję się najlepiej

Mniej znane gesty dłoni – przykłady i ich znaczenie. Których używać, których lepiej unikać?
type: item
date: 2022-10-21T07:55:01.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: gesty
subject: Kuchnia
subject: Sport
subject: Travel
description: Gestów dłoni używamy na co dzień jako dodatku do słów. Niekiedy jednak, szczególnie podczas zagranicznych podróży, mogą przysporzyć nam sporo kłopotów. I to całkowicie nieświadomie.
encoded: W tym artykule: Co oznaczają gesty dłoni? Skąd się wzięły popularne gesty dłoni? Dźwięki i gesty Nie od dziś wiadomo, że co kraj, to obyczaj. Podróżując po świecie odkrywamy nieznane nam dotąd kultury, zwyczaje i poznajemy dużo ciekawych ludzi. Aczkolwiek częstą przeszkodą – szczególnie, gdy udajemy się w odległe rejony globu – jest bariera językowa. W takich chwilach bardzo pomocne okazują się chociażby gesty dłoni, dzięki którym możemy wyrazić swoje emocje. Jednak w niektórych przypadkach mowa rąk może przynieść więcej szkody niż pożytku. Dlaczego? Nie w każdym kraju określone gesty palcami będą oczywiste. Chociażby kciuk uniesiony do góry, który dla nas oznacza coś pozytywnego, ​​​​​​na Bliskim Wschodzie jest bardzo obraźliwy. Podobnych przypadków jest znacznie więcej. Digitus infamis, czyli niesławny palec (środkowy) unoszony najczęściej przez wzburzonych kierowców w kierunku innych użytkowników drogi to jeden z symboli czytelnych na całym świecie, podobnie jak znak Victorii. Gorzej, gdy przenosimy jakiś nasz krajowy gest za granicę i okazuje się, że tam znaczy on coś innego. Kręcenie otwartą dłonią, które w Polsce i USA oznacza „mniej więcej”, w kilku krajach Ameryki Południowej stanowi część gry wstępnej oznaczającej „jestem biseksualny”. Na te gesty trzeba uważać, bo nie wszędzie znaczą to samo. 8 najważniejszych różnic Uważaj, co mówisz i co… gestykulujesz, bo ten sam gest nie wszędzie znaczy to samo. Przed podróżą warto poznać najważniejsze różnice między gestami w różnych częściach świata, by ... Co oznaczają gesty dłoni? Pieniądze – u nas wystarczy potrzeć kciukiem palce wskazujący i środkowy, i od razu wiadomo, o co chodzi. W Ameryce Łacińskiej, by wyrazić to samo, wykonuje się ruch całą dłonią, jakby chciało się zakręcić kurek z wodą. Czas – Latynosi mają gest oznaczający „chwileczkę”. Pokazują wtedy trzymane w dwóch palcach niewidzialne ziarnko grochu. Migacze – kierowcy w Meksyku w ogóle nie stosują kierunkowskazów. Gdy chcą skręcić w lewo, swobodnie …

gesty-dloni-znaczenie-aec6350.jpg
width: 1897
height: 1581

Podróż za jeden uśmiech - jak zwiedzać świat nie bankrutując?
type: item
date: 2018-01-05T11:49:04.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: egzotyka
subject: felieton
subject: podróże
subject: praca za granicą
subject: rzeka amazonka
subject: wojciech cejrowski
description: Martwią mnie maile od młodych ludzi, którzy pytają, skąd wziąć pieniądze na wyprawę. Niekiedy proszą wprost, by im załatwić sponsora. A gdy odpowiadam, by pojechali do Londynu popracować przy zmywaniu garów, a po dwóch miesiącach stać ich będzie na egzotyczną wyprawę, słyszę: Eee... szkoda wakacji. Mnie nie było szkoda.
encoded: Moja pierwsza wyprawa do Meksyku: ląduję w stolicy, mam 5 kg bagażu i 20 dolarów w kieszeni. Co teraz? Miasto leży w górach – nocą zimno, a mnie nie stać na hotel. Ale to wiedziałem jeszcze przed przylotem i miałem przygotowany plan: „Coś się zorganizuje”. A gdyby niczego się nie zorganizowało, miałem też plan B: „Jakoś to będzie”. Pierwszego dnia wieczorem, kiedy zaczęło się robić wyraźnie chłodno, błąkałem się po centrum. W końcu znalazłem miejsce, gdzie układali się na noc podobni do mnie bezdomni przybysze – rodzaj noclegowni, a konkretnie kratki wentylacyjne od metra. Wieje z nich ciepło i jest całkiem przyjemnie, chociaż trochę ciasno – takich jak ja było tam kilkanaście osób. A ja jedyny biały, więc od razu wzbudziłem zainteresowanie. Stali „mieszkańcy” kratki chętnie zrobili dla mnie miejsce. Oni tam nie mają telewizji, więc robiłem za telenowelę zastępczą – przez pół nocy opowiadałem o świecie, o Polsce, a oni ochoczo słuchali, poprawiali moją kulawą wówczas hiszpańszczyznę i uczyli mnie nowych słówek. Następnego dnia rano moi nowi przyjaciele znaleźli mi pierwszą pracę, która polegała na ochotniczym udzielaniu pomocy zbłąkanym turystom. Poznałem dość szybko plac Centralny i okolice. Amigos z kratki od metra pokazali mi kilka ciekawostek w bocznych zaułkach, do których nie wprowadza się normalnych wycieczek. Tylne drzwi do katedry, które pozwalają wyminąć ludzki zator w drzwiach głównych, dużo tańszy kiosk z pamiątkami, czysty przytulny comedor, gdzie serwuje się regionalne dania z południa Meksyku... takie rzeczy. Pierwszego dnia zarobiłem 20 dolarów, a po tygodniu miałem dość kapitału, by wyruszyć na karaibskie plaże Jukatanu. Zmieniałem ciężarówki, furmanki, okazje. Czasami wysiadałem gdzieś w szczerym polu i natykałem się na takie oto obrazki: bosy chłop w kusych portkach i ogromnym sombrero z żoną i dzieciakiem sieją kukurydzę. Ojciec idzie przodem, w rękach trzyma zaostrzony kołek i tym kołkiem robi dziury w ziemi. Miarowo, do rytmu: krok-buch-dziura,…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a8bf4458232ee657f792458f8a50ed8022cb7880-b695840.jpeg
width: 1000
height: 667

Świętych obcowanie
type: item
date: 2010-07-08T06:50:00.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: duchy
subject: dżungla
subject: indianie
subject: śmierć
subject: szamanizm
subject: wojciech cejrowski
description: Dla Indianina śmierć nie jest końcem życia – ot jeden z etapów... rozwoju, przez który się po prostu przechodzi dalej.
encoded: Śmierć to przejście z jednego normalnego stanu w inny – także normalny. Bo cóż jest nienormalnego w byciu nieboszczykiem, albo duchem? – zapyta Indianin. Nikt z nas nie zapłacze nad bryłką lodu, że już nie jest wodą. Nikt nie będzie płakał po wodzie, która wyparowała. Podobnie Indianie nie płaczą po duszach, które „wyparowują” w zaświaty. Po śmierci są pewne rytuały, które należy wykonać. I żadnym z nich nie jest płacz. Przeciwnie – płacz jest jak najbardziej niewskazany, bo „przytrzymuje” zmarłego na tym świecie. Dopóki płaczesz po kimś, on nie może spokojnie odejść. Dopóki płaczesz, myślisz, kochasz, zmarły tkwi jedną nogą w ziemskim świecie; jak w potrzasku. To bolesne tkwienie – rozdarcie między „byłem” a „jestem”. Ponadto my – żywi – jeśli trzymamy się kurczowo zmarłego to... możemy być wciągnięci w zaświaty, oderwani od tu i teraz. Dlatego po śmierci Indianina zaplata się wejście do jego szałasu łykiem z lian, a z przeciwnej strony robi nowe wejście, którego zmarły nie zna. Szałas obsypuje się popiołem, aby duch pomyślał, że wszystko spłonęło i nie wracał. Zasiada się nocami wokół jego ogniska, wbija palisadę ze strzał i śpiewa pieśni odpędzające ducha. Przez kilka kolejnych dni wdowa wstaje nocą, śpiewa głośno i szuka w obejściu śladów męża – wszelkich pozostałości po nim. Zbiera je i rytualnie niszczy. Naczynia, z których jadał - rozbija, a skorupy zagrzebuje w ziemi. Trofea myśliwskie pali, łamie strzały… I wypluwa łzy. Wypluwa tak długo, jak długo chce się jej płakać. W końcu żal mija i zmarły zostaje uwolniony do zaświatów – rodzi się do nowego życia w Krainie Zmarłych. To koniec ziemskiego żywota. I początek żywota wiecznego. Dopiero wtedy ducha uwolnionego od ziemskich powiązań można spokojnie zaprosić z powrotem do domu. Stany pośrednie i brak zdecydowania, kim się jest, są niebezpieczne. Powinno się być albo chłopcem, albo wojownikiem; albo dziewczynką, albo kobietą… Albo człowiekiem, albo duchem. Indianie nie boją się duchów i obcują z nimi dość swob…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/01bbac5b2d6ddec06a62dea14dd3b568e483555c-f32bcea.jpeg
width: 520
height: 335

Czy dziki człowiek odczuwa wstyd?
type: item
date: 2010-04-16T10:44:12.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: emocje
subject: indianie
subject: wstyd
description: Owszem, odczuwa. I potrafi się zaczerwienić, mimo że jest czerwonoskóry.
encoded: Państwu się pewnie wydaje, że jak ktoś spaceruje publicznie odziany jedynie w niteczkę na biodrach, która niczego nie zasłania, to się przestaje wstydzić nagości. Tymczasem ta skromna nitka stanowi ubranie i gdyby ono spadło, Indianin zacząłby się czuć tak jak biała kobieta, której pękły stringi. Niby nic się nie zmieniło – widać tyle samo co przedtem – ale jednak człowiek bez stringów jest całkiem goły, a w stringach po prostu skąpo odziany. Indianie Huaorani noszą te swoje... – nazwijmy to „podwiązem” – a zatem noszą te swoje podwiązy z powodów praktycznych. W podwiązie wygodniej biegać po puszczy, bo się człowiekowi nic nie majta. Z tego samego powodu my wynaleźliśmy majtki, zaś inne ludy zastosowały przepaski biodrowe i spódniczki (mniej się majta, a dodatkowo przyjemniej jest siadać na kawałku skóry czy płótna niż bezpośrednio pupą w kurz). Ale powody praktyczne i higieniczne to nie wszystko. Zaraz po tym, jak Adam z Ewą skosztowali zakazanego jabłka z Drzewa Wiadomości, zaczęli się wstydzić swojej nagości i uciekli w krzaki. Inaczej mówiąc: człowiek bardzo prędko odkrył wstyd. Odkrycie wstydu to jedna z pierwszych rzeczy, które wyróżniły nas ze świata zwierząt. Zwierzęta się nie wstydzą, natomiast wszystkie, nawet najbardziej prymitywne ludy pierwotne wstydzą się nagości. Nawet plemię Matis z Amazonii, którego członkowie chodzą po puszczy kompletnie nadzy. Nawet oni zawsze zasłaniają ręką okolice łonowe, kiedy pojawia się wśród nich ktoś obcy. Na co dzień tego nie robią, gdyż żyją w maleńkich grupach rodzinnych, czyli są stale wśród swoich najbliższych, ale w obecności obcych zaczynają się wstydzić tego, co zarezerwowane dla najbliższych. Przecież i my robimy podobnie – gdy do domu zawita niespodziewany gość, natychmiast zdejmujemy fartuch i poprawiamy ubranie. A w jaki sposób poprawiamy? Proszę zaobserwować swoje pierwsze ruchy: zaczynamy albo od rejonów na piersiach (kobiety poprawiają dekolt bluzki), albo od okolic łonowych (obciąganie swetra, wygładzanie s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b744220ae0a0164cf10bee55e1801a115d9c2a64-263482b.jpeg
width: 333
height: 500

Język kształtuje świadomość
type: item
date: 2010-03-15T19:09:00.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: indianie
subject: język
subject: meksyk
subject: paragwaj
description: Turysta poruszający się po Meksyku da sobie świetnie radę, mówiąc po angielsku. Ale język to nie tylko słówka i regułki gramatyczne – w języku zawarte są także pewne mechanizmy myślenia, style zachowań, wzory kultury.
encoded: Meksykanin inaczej opowiada tę samą historię po angielsku, a inaczej po hiszpańsku. Po angielsku jest trochę bardziej konkretny, po hiszpańsku bardziej uczuciowy. W jego opowieści po angielsku na pierwszym planie będą cele i środki ich osiągania, akcja i sekwencja zdarzeń, a po hiszpańsku przeżycia, uczucia towarzyszące zdarzeniom i radość. Przy zmianie języka okazuje się, że cała historia czego innego dotyczy i czemu innemu służy. Opowiadając po angielsku, składamy słuchaczom sprawozdanie z konkretnego zdarzenia. Relacjonując coś po hiszpańsku, jesteśmy ze słuchaczami w interakcji i wymieniamy z nimi emocje – zdarzenie jest zaledwie tłem i pretekstem do pogadania, podczas gdy po angielsku stanowi treść główną. Po angielsku frajda płynie z samej opowieści, po hiszpańsku z faktu, że się spotkaliśmy i sobie coś (cokolwiek) z zapałem opowiadamy. Język kształtuje świadomość. Guarani to jeden z wielu indiańskich języków Ameryki Południowej. Przetrwał w Paragwaju jako drugi język urzędowy (obok hiszpańskiego), a obywatele Paragwaju są od dziecka dwujęzyczni. To rzadka sytuacja – zwykle mamy jeden język ojczysty, a każdy następny jest już „obcy”, nawet jeśli został doskonale opanowany. Guarani jest językiem tradycji, religii i rodziny. Hiszpański zaś – świata zewnętrznego i nowoczesności. Guarani jest domowy i ciepły, hiszpański służy do omawiania interesów, polityki i spraw urzędowych. W guarani pisze się poezje, po hiszpańsku podania. W guarani powieści, po hiszpańsku kryminały. Dwa języki ojczyste oznaczają, że w szkole masz jeden dodatkowy przedmiot podstawowy – u nas matematyka i polski, a u nich matematyka, hiszpański i guarani. Po hiszpańsku piszesz sprawdziany semestralne z chemii, w guarani prace z filozofi i itd. Guarani to język bogaty w wieloznaczności. Kiedy byłem w wiosce o nazwie Ypetimi, jedni tłumaczyli mi to słowo na „Kaczor bialutki” inni na „Kaczorek biały” i nie umieli się pogodzić, do którego z elementów przyporządkować zdrobnienie. Guarani ma całą ma…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Dobry smak
type: item
date: 2010-01-31T07:05:02.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: język
subject: kuchnie świata
description: Ile jest smaków? Cztery: gorzki, słodki, kwaśny i słony. Jest jeszcze „ostry”, ale to nie smak, tylko szczypanie – reakcja śluzówki, a nie kubków smakowych. A cierpki? Cierpki jest kombinacją kwaśnego i szczypania.
encoded: Niektórzy naukowcy dodają jeszcze piąty smak, mięsny, ale jakoś nie potrafią go dookreślić, zwłaszcza, że dotyczy on mięsa surowego, które człowiek współczesny jada rzadko. W dodatku smak „mięsny” miałby być ten sam w przypadku surowej ryby (sushi), surowej wołowiny (tatar) i surowej ostrygi. Ktokolwiek próbował tych potraw, wie, że istnienie smaku mięsnego to hipoteza mało prawdopodobna. Smaków zatem jest niewiele – cztery – i dzielą się na dobre i złe. Dobre to słodki i słony, a niedobre to gorzki i kwaśny. Skąd taki podział? Zwierzętom smak służy wyłącznie do rozpoznawania, że jeden pokarm jest dobry, zdrowy i jadalny, a inny zepsuty (kwaśny) lub trujący (gorzki). Słony przyciąga, bo dostarcza organizmowi soli i minerałów, słodki jest kuszący, bo w przyrodzie jest źródłem energii i witamin. Zwierzętom tyle wystarczy. Dopiero człowiek nauczył się tworzyć różnorodne warianty i subtelności smakowe oraz akceptować jako „dobre” te smaki, które natura odrzuca. Lubimy na przykład goryczkę w piwie, kwaśność wina, czy octu, bo...? Bośmy się nauczyli smakować. Ale dlaczego tylko człowiek smakuje? Dlatego, że ma rozum. Zwierzę posługuje się prostymi instynktami i wystarczy mu wypełnianie żołądka odpowiednią porcją karmy – walory smakowe posiłku nie mają znaczenia. Krowa przez całe życie może jeść tę samą (po)trawę i nie będzie narzekać. Natomiast człowiek poszukuje urozmaicenia. Oto cena, którą płacimy za posiadanie rozumu. Gdyby nas cofnąć w rozwoju o 10 tys. lat, okazałoby się, że jadaliśmy wówczas w podobny sposób jak zwierzęta, czyli bez przesadnego zwracania uwagi na walory smakowe i urozmaicenie menu. Kto nie wierzy, niech się przyjrzy współczesnym ludom pierwotnym, np. na Borneo czy w głębokiej Amazonii. Ich rozwój cywilizacyjny jest na poziomie, który w Europie mieliśmy mniej więcej 10 tys. lat temu: są to społeczności zbieracko-łowieckie, wykorzystujące jedynie prymitywne techniki garncarskie, bez stosowania pieców ziemnych i koła. Prowadzą wędrowny lub półwędrowny…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/60ea220f448ca6fb837b100485ebd046045339b1-dd61224.jpeg
width: 500
height: 334

Przytulne schronienie
type: item
date: 2009-06-30T03:56:14.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: indianie
subject: węże
description: Las tropikalny to miejsce niezwykłe. Tam nawet prawdziwy macho musi zrewidować swoje poglądy. Ale by do tego doszło, powinno wydarzyć się coś naprawdę szokującego.
encoded: Niewielki wąż koralowy natknął się w nocy na całkiem nową norę. Wyglądała zachęcająco – jej ściany były gładkie i czyste, miło pachniała. Wsunął głowę do środka. Rozejrzał się. W mroku macał powietrze językiem... Ktoś tu niedawno był, ale teraz nora z całą pewnością była pusta. Ostatnie strzępki ciepła po poprzednim użytkowniku ulatniały się powoli... Zapach, który wypełnia norę, na szczęście odstrasza większość zwierząt, więc wąż będzie mógł spać spokojnie. Za dnia jadowite gady – a wąż koralowy jest bardzo jadowity – nie muszą się nikogo bać. Jednak nocą, gdy jest chłodno, sztywnieją, a ich reakcje się spowalniają. Wtedy bardzo łatwo mogą się stać ofiarą. Nora była raczej nieduża, szeroka i krótka. W głębi skręcała pod kątem prostym w prawo. To tam było najprzytulniej. Owalne zakończenie nory dawało ciepłe schronienie. Miejsca było akurat tyle, by niewielki wąż mógł się wygodnie zwinąć w kłębek za zakrętem i zasnąć. Lewe oko czujnie wystawił, tak by spoglądać na wejście nory. Wybierając się do tego groźnego lasu, wiedziałem, że obowiązują tu inne zasady niż w normalnej puszczy. Tym razem na pewno nie było mowy o bezpiecznych warunkach obozowania – za przewodników miałem Metysów. Byli bardzo sprawni, bez zarzutu, ale jednak nie tak perfekcyjni jak Indianie. Metys potrafi wypatrzyć niebezpieczeństwo, ale nie sprawi, że z obozowiska poznikają węże. Tymczasem Indianie wiedzą, jak tego dokonać! Oczywiście nie wszyscy, ale ci najlepsi – tak. Oni wieczorem, przed pójściem spać, sprzątają las dookoła legowisk. Ich podopieczni mogą być prawie pewni, że do rana nic im nie grozi, choćby chodzili boso. Nie trzeba nawet zapalać latarki – to są przyjazne ciemności. Żadnych mrówek, karaluchów, os, a przede wszystkim – brak niebezpiecznych drzemiących węży, które rozbudzone i wystraszone przypadkowym uderzeniem stopy muszą ukąsić. Niestety, moi Metysi nie umieli po indiańsku posprzątać lasu. Takie fachowe sprzątanie polega w dużej mierze na śmieceniu – Indianie rozrzucają jakieś …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4acfe3f61ff35d72a8d2d52cb4092aa77c4d51a3-b6c8910.jpeg
width: 377
height: 500

Zaginione plemię Izraela
type: item
date: 2009-03-31T07:44:53.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: Kultura
subject: obrzędy
subject: religie
subject: tradycje
description: Żyją w puszczy, w osadach odciętych od świata. Postępują zgodnie z regułami Starego Testamentu. I podobnie jak w czasach Mojżesza składają Bogu ofiary całopalne. Mówią, że są Narodem Wybranym, choć nie ma wśród nich ani jednego Żyda.
encoded: Na placu przed świątynią płonie stos ofiarny. Indianie unoszą ręce w modlitwie, do nieba płyną psalmy Dawida, pieśń ich króla, bo przecież Israelitas są Narodem Wybranym. Niepokoją się, czy dym pójdzie w górę, czy może wzgardzony przez Jahwe będzie się snuł po ziemi. Buchają ognie, skwierczy mięso baranka, a wszystko ułożone tak, aby stos nie rozsypał się na boki, ale zapadł do środka, pochłaniając resztki ofiary. Drewna jest tyle, by spłonęła każda kość, każdy ząb, róg czy racica. Na klepisku może pozostać jedynie garstka popiołu. Żywiczne belki grubości męskiego ramienia poukładano na krzyż w siedem warstw, bo to święta liczba. Płonie pierwszy stos, potem drugi i trzeci. Z okazji święta jest ich wiele: ofiary dziękczynne, przebłagalne, pokutne. Popiół zmiata się z pietyzmem i buduje kolejny stos. A każdej czynności towarzyszy modlitwa, każda ofiara uzupełniona jest śpiewem. I tak stos za stosem, przez kilka dni, aż skończą się zwierzęta. Po święcie Paschy w wiosce Israelitas nie pozostanie żaden baranek. Wszystkie pójdą z dymem. Do Boga. Zarzynanie baranka przebiega według starotestamentowych reguł. Biblia leży otwarta na Księdze Powtórzonego Prawa, gdzie każdy ruch noża jest opisany – jak zarzynać, rozcinać, wykrwawić, jak wypatroszyć, oczyścić, poćwiartować, które części odrzucić, bo są nieczyste... A do tego ortodoksyjnie przestrzegana higiena – dużo czystej wody do płukania martwych zwierząt, do ablucji i wiele białych szmatek do wycierania czoła, rąk, do zawijania mięsa. Każdy kawałek wnętrzności musi być spłukany, a właściwie wyprany, nim zostanie złożony na stosie. A nad czystością całości (fizyczną i rytualną) czuwa święty mąż, mędrzec, nauczyciel, rebe zaczytany w Piśmie. Do niego przychodzą ludzie po radę. U niego szukają odpowiedzi na pytanie, czy kawałek mięsa, który upadł na ziemię, będzie rytualnie czysty, gdy się go podniesie i wypłucze. Pierwsze wrażenie: krew, dużo krwi. Krew, oczywiście, zawsze robi wrażenie, najczęściej złe. Zawsze zadziwia, nie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0d11ccd147737619f1dce78b7f3b6629e71649f8-757712c.jpeg
width: 640
height: 424

Plaża hipisów
type: item
date: 2009-03-30T20:42:45.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: belize
subject: drinki
subject: dzikie plaże
subject: hotele
subject: jukatan
subject: karaiby
subject: plaże
description: Karaiby. Puerto Rico. Odległy koniec wyspy. Biała plaża. Turkus wody. Szelest palm. Fala odpowiednio wysoka i wygięta. Na niej ludzie i deski. Wszystko sunie z prędkością niebezpieczną, ale fascynującą.
encoded: Raj surferów Zawsze myślałem, że raj surferów to trochę hipisowskie miejsce – bary na piachu i opaleni młodzi i chudzi ludzie wyszlifowani przez wodę. Żyją skromnie, jadają głównie ryby, bo nad morzem to najtańsze, są trochę obdarci, ale zawsze szczęśliwi. Z pasją życia. Z radością! A tu? Same wypasione fury, w nich osoby też raczej wypasione; niektórzy aż się przelewają. Przyjeżdżają głównie ze Stanów Zjednoczonych. Chodzą wprawdzie z deskami, ale takimi najdroższymi – bardziej na pokaz. Fuj, fuj, fuj! A kiedyś to był jeden z wielu hipisowskich rajów rozsianych na dzikich plażach dookoła Karaibów. Wszystkie raje były podobne do siebie – czy to w Kostaryce, czy w Playa del Carmen na Jukatanie, czy na małych wysepkach u wybrzeży Belize: uliczki piaskowe, budownictwo deskowe malowane na olejno, wszystko pstrokate, kwiaty we włosach, ludzie bosi, długowłosi i niemający kompletnie nic do roboty. Ale jakoś im się żyło. A to z renty za wojnę w Wietnamie, a to z groszy fuksem zarobionych, bez stresu, bez myślenia o przyszłości – jak to w raju. Dziś nie ma tam hipisów – są za to asfalt i hotele, obok plaż Plaza. Ślady dawnych romantycznych zakątków pozostały jedynie w nazwach poszczególnych miejsc. Kiedy z hotelowych szyldów usunie się słowa: Beach Resort, Inn, Condos, Villas, Marriott, Sheraton and Lodge, wrócą pierwotne nazwy. Z Mamacitas Inn zostaną same Mamacitas, czyli Mamuśki. Skąd ta nazwa? Mamacitas to trzy amerykańskie dziewczyny; grube i brzydkie, ale dobre i sympatyczne. Tylko jakoś nie mogły sobie znaleźć chłopaków na tyle rozsądnych, by potrafili dostrzec dziewczęcą duszę, a nie tuszę. Wyjechały więc na Puerto Rico, założyły drewniany hotelik i podobno nawet znalazły mężów. Spędziły na tej plaży kilkanaście lat. Gdy pod koniec lat 80. sprzedały swój hotelik Marriottowi, zniknęły. Gdzie teraz jesteście, sympatyczne Mamacitas? Czy w nowym miejscu też jest tak romantico, jak Wam było na Puerto Rico? Kolejna nazwa: Papa Alberto Hotel. Kim był Tatusiek Alberto? To s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/21d4d64b41923425b2ed1edd143b882c5d1bd056-95bd621.jpeg
width: 425
height: 282

Jedz, kiedy jest co jeść
type: item
date: 2009-03-25T12:42:58.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: diety
subject: jedzenie
subject: odżywianie
description: Komandos przeszkolony do przetrwania w dżungli stosuje zasadę: śpij zawsze, kiedy możesz, i jedz zawsze, kiedy jest co jeść. Ja bym dodał: nie odkładaj jedzenia na później, bo się zepsuje albo zeżrą je mrówki. Indianie dodaliby jeszcze: łatwiej nieść prowiant w brzuchu niż na plecach.
encoded: Mieszkańcy dżungli, podobnie jak my, jedzą owoce, warzywa i mięso. Z owoców najdziwniejsze, co pamiętam, to nadrzewne winogrona: wielkości śliwek, o skórce włochatej jak agrest, lekko parzącej (jak pokrzywa). Z warzyw dżungli osobliwa jest pupunia – nadrzewny kartofel. Kształt, wielkość i smak się zgadzają, ale rośnie toto w kiściach na strzelistej palmie, ma kolor pomarańczowo-odblaskowy i twardą skorupkę. Nie jest to ani bulwa, ani owoc tylko ogromne nasiona. Z mięs najoryginalniejszym wiktuałem wydają mi się owady. W dżungli to popularne i lubiane źródło białka. Jedz zawsze, kiedy jest co. I nie myśl o tym, co jesz, tylko uważaj, żeby cię jedzenie nie ugryzło w język. Mrówki w indiańskim jadłospisie stanowią odpowiednik naszych chrupek – przekąska, którą można się napchać do przesytu. Piecze się je na blasze lub gorącym kamieniu wysmarowanym tłuszczem tapira, niekiedy z dodatkiem przypraw, np. ostrej papryki. W rezultacie mrówki naprawdę smakują jak chipsy, są chrupkie jak chipsy i lekko słone. Od chipsów różnią się zapachem – straszliwie, niewyobrażalnie, niesamowicie śmierdzą. Tego zapachu nie zapomina się całymi tygodniami. Trudno go też zmyć z rąk, zeszczotkować z zębów. Pieczonych mrówek nie polecam. Dużo lepiej smakują mrówki gotowane. To tradycyjny dodatek do zup (skwarki?). Z tym, że słowo „zupa” jest w przypadku indiańskiej diety niewłaściwe. Dużo bardziej pasuje „herbata z ryby” – do wrzątku wrzuca się garść wściekle ostrych papryczek, garść mrówek i kilka rybek (bez patroszenia). Po kilku minutach danie jest gotowe do... picia. Ryba ląduje w zupie jeszcze żywa. Tylko proszę mi teraz nie mówić, jacy to Indianie są okrutni – ludzie w krajach wysoko rozwiniętych tak samo gotują raki. A z małymi rybkami w Amazonii jest tak, że dość łatwo je złapać do kosza (potrafi to każde dziecko), ale z powodu rozmiarów nie sposób ich wypatroszyć. Chyba że za pomocą skalpela i lupy. Mrówkę da się jednak zjeść – uwierzcie. Najgorsze i moim zdaniem niejadalne są białe pęd…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e7a231f8803b8137214f9d82483972c0475eaff8-8e3e987.jpeg
width: 500
height: 500

Kwartał gringo
type: item
date: 2009-03-22T16:25:21.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: meksyk
subject: spacer
description: Człowiekowi coraz bardziej wystarcza świat kreowany przez media. Jakbyśmy zapomnieli, jak ważna jest potrzeba bezpośredniego kontaktu, chwila rozmowy. Zwłaszcza w anonimowych społecznościach miejskich molochów. Powiedzmy – w Meksyku...
encoded: Ciudad de Mexico – największe miasto świata. Podobno żyje tu 30 milionów ludzi. Ale któż to sprawdzi, kto policzy? Codziennie przybywają nowi. Tysiącami. Jedni na stałe, inni na trochę, jeszcze inni na jeden dzień – wszyscy za chlebem. Wielu z nich oficjalnie mieszka w innych miastach. Wielu nie mieszka nigdzie – nie mają dokumentów, nie potrafią czytać – ot, tułają się z miasta do miasta, z dzielnicy do dzielnicy... Układ ulic w mieście Meksyk to klasyczna kratownica. Zapraszam Państwa na przechadzkę wokół jednego kwartału ulic w nie najlepszej części miasta, ale i nie najgorszej – to bardzo pouczające. Wcześnie rano wyszedłem przed dom i ruszyłem w prawo, do najbliższego rogu. Tam przywitałem się ze znajomym kawiarzem. Stoi tu, odkąd pamiętam. Ma drewniany, kolorowy wózek, a w nim stadko termosów i różne dodatki: cukier, cynamon, kardamon, likiery, rum... – Hola, gringo, jak się masz? Ty znowu tutaj? – poznał mnie od razu, choć nie widzieliśmy się kilka lat. – Jak widzisz, amigo. A ty wciąż tutaj? – Ano! Dwudziesty rok. Lubię to miejsce i już się chyba nigdzie nie ruszę. – A ja lubię twoją kawę. – Mam zrobić jak zwykle dwie? – Lej, nie pytaj, przecież wiesz. Po kilku chwilach rozmowy wziąłem moje dwie kawy (w jednorazowych kubeczkach z gliny! – wynalazek meksykański) i ruszyłem dalej. – Hola, gringo. Jak się masz? – poznała mnie od razu. – Twoja kawa, Dona Carmelita. Smacznego. Kawiarz dolał nam trochę rumu, bo dzisiaj zimno. Dona Carmelita wzięła ode mnie gorący kubeczek i zaczęła sobie o niego grzać zgrabiałe dłonie. Podsunęła mi nowy kawałek grubej tektury i kazała usiąść obok siebie. To nasz rytuał – ja załatwiam kawę, ona tekturę do siedzenia. Carmelita jest żebraczką. Przyjechała do miasta Meksyk za chlebem. Jej mąż był żołnierzem. Pewnego dnia dowiedziała się, że miał wypadek i nie wróci. Niepiśmienna dziewczyna z wioski nie wiedziała, że ma prawo ubiegać się o odszkodowanie, o rentę na dzieci... Nie wiedziała nic, nie umiała nic i nie miała nic. Jej pierws…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/12e26dd18822091d412a58bc05892615ac9b5936-9a41754.jpeg
width: 140
height: 187

Felieton
type: item
date: 2009-03-22T12:11:18.000Z
creator: Wojciech Cejrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: gesty
subject: języki obce
subject: podróże
subject: porady
description: Wojtek Cejrowski dowodzi, że nie trzeba uczyć się języków obcych.
encoded: Częstą obawą przed wyjazdem za granicę jest nieznajomość języków. Chciałbym Was przekonać, że języki nie są w podróży konieczne! Owszem, zwiększą komfort podróżowania, obniżają niektóre koszta, ale wcale nie gwarantują lepszego kontaktu z tubylcami. Wiem to po sobie – kiedy człowiek duka w obcym języku, wzbudza u tubylców odruchy opiekuńcze. Śmieją się z naszej nieudolności, ale jednocześnie starają się zrozumieć i pomóc. A kiedy mówi się w ich języku zbyt dobrze, to wprawdzie podziwiają doskonałość akcentu i płynność wymowy, ale potem... radź sobie, gringo, sam, skoro tak świetnie mówisz po naszemu. Bardzo pomocni w nauce są tubylcy – człowiek przyjezdny, który podejmuje wysiłek opanowania przynajmniej kilku miejscowych słów, natychmiast zdobywa sympatię. Rzucają się do pomocy, podpowiadają słówka, poprawiają składnię i cieszą się wraz z nami, kiedy uda się wreszcie powiedzieć to, co wcześniej tylko pokazywaliśmy rękami. Poza tubylcami pomocny jest także stres – gdy muszę się porozumieć, to się porozumiem! A na lekcjach, gdy nie dawałem rady, nauczyciel machał ręką i prosił następnego ucznia. Zresztą, każdy obcy język w dużej części składa się z ruszania rękami. Podam przykład: Jak za granicą zatrzymać autobus na żądanie? Wystarczy nacisnąć guziczek nad drzwiami? W wielu krajach nie ma guziczków. I co wtedy? Wertujemy rozmówki w poszukiwaniu zdania: Proszę się zatrzymać, chciałbym wysiąść? W życiu! Zamiast nich otwieramy oczy i uszy, i okazuje się, że np. w Hondurasie po prostu wali się pięścią w sufit pojazdu i wszyscy rozumieją, że prosimy o wysadzenie nas. W Wenezueli zamiast walić klaszcze się w dłonie, zaś w Kolumbii wystarczy coś wrzasnąć. Tam ludzie zgłaszają chęć opuszczania autobusu okrzykiem parada, ale w gruncie rzeczy nie jest istotne, co to za słowo – chodzi o ogólną intonację. Można więc wrzasnąć po polsku: przystanek! albo wiadro!, albo cokolwiek innego. To zadziwiające, jak wiele można powiedzieć rękami. I nie chodzi o zastępowanie nie znanych nam s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b6553e69de700055f02d5b47a46ec66135670a11-b1acb51.jpeg
width: 480
height: 480

W dżungli czuję się najlepiej
type: item
date: 2009-03-19T20:24:58.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: amazonia
subject: dżungla
subject: indianie
subject: wojciech cejrowski
subject: yerba mate
description: Chodzi na bosaka, ale tylko latem. Pstrokate koszule kupuje na wagę w ciuchlandzie. Wstaje o 6.00 rano, czyta Stary Testament i pije yerba mate. Nie lubi, gdy się zdrabnia jego imię. Ma dwa koty, które z łóżka wygania, ale jak mu się położą obok klawiatury komputera, to ich nie przepędza. Słynie z niewyparzonego języka i słabości do dzikich plemion.
encoded: Z Wojciechem Cejrowskim rozmawia Agnieszka Franus Kim chciałeś zostać, gdy byłeś małym chłopcem? Wojciech Cejrowski: Papieżem, by udowodnić światu, że Polak potrafi. Potem milionerem (udało się). Pisarzem (również). Teraz bardzo chciałbym wykładać na uniwersytetach jako profesor antropologii. Taki wiek – człowiek zebrał pewną porcję wiedzy i nadszedł czas, aby się nią dzielić. Od ponad 20 lat niemal co roku poszukujesz dzikich plemion w Ameryce Południowej. Czy one jeszcze tam żyją? Mam nadzieję, że tak. W przeciwnym razie zaprzestałbym organizowania wypraw. Ale moja nadzieja słabnie. Jeszcze dziesięć lat temu właściwie każdy wyjazd kończył się sukcesem. Dzisiaj najczęściej wracam z niczym. Zamiast szamana znajduję gościa z paczką przeterminowanej aspiryny. A zamiast przepasek biodrowych – nylonowe gatki. Przeszkadzają Ci majtki u Indian? Sam je chyba nosisz. Nieprawda. Przed wejściem na terytorium dzikich ubieram się tak jak oni. Niedawno pojechałem do nich w przepasce, którą kupiłem specjalnie na tę okazję. Wysiadłem z czółna w wiosce, o której mój przewodnik opowiadał, że to już ostatnia w pełni tradycyjna osada. Świeciłem gołym tyłkiem, myśląc, że robię na nich dobre wrażenie, a wódz przywitał mnie w spodenkach Adidasa. Niby wszyscy tam mówili po indiańsku, mieli szamana, ale... tylko ja miałem przepaskę. Biali wyprawiają się na koniec świata, żeby doświadczyć prawdziwej dzikości, a okazuje się, że „straszny” wódz ma kino domowe i pasjami ogląda amerykańskie seriale. Sami mieszkamy w wygodnych, ciepłych domach, a od innych oczekujemy, że będą ganiać nago po dżungli i polować na małpy? O co nam chodzi? Tęsknimy do czasów, w których żyliśmy w szałasach? Nie jeżdżę w poszukiwaniu dzikości. Dzikość gryzie, kłuje i zabija, moczy nocną ulewą i uwiera w tyłek przy siedzeniu. Wyjeżdżam, bo żal mi, że ten świat ginie. Życie Indianina w dżungli jest bardzo trudne, ale on jest tam u siebie. Pozostaje wolnym człowiekiem. Niby nic nie ma, ale jednocześnie niczego mu nie brak…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5d2b00bf4dc5a3b4c48768a93fcf41fe6cb860e2-49c5497.jpeg
width: 600
height: 396