Tatry, które słuchają. O partnerstwie TOPR i Plusa, dzięki któremu pomoc jest zawsze blisko
W Tatrach cisza bywa złudna – to nie tylko kojąca przestrzeń między krokami, lecz także subtelny sygnał, że krajobraz właśnie przygotowuje się do zmiany. Bywa zapowiedzią pękającej płyty śnieżnej, która za chwilę runie w dół, cieniem nadciągającego zmroku, albo nagłym oddechem wiatru zwiastującym pogodowy zwrot. W tym milczeniu droga może w jednej chwili stać się pułapką. A ci, którzy znajdą się w tarapatach, wiedzą wtedy jedno: ktoś po nich przyjdzie. Od ponad wieku tym „kimś” są ratownicy Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego – ludzie, dla których góry są żywą przestrzenią odpowiedzialności, a niesienie pomocy jest misją, której nie odmawiają.
Toprowcy dziś, tak jak dawniej, polegają na swoim doświadczeniu i odwadze, ale wspiera ich także nowoczesna technologia, która pozwala działać szybciej, precyzyjniej i skuteczniej. To właśnie dlatego od 2000 roku TOPR współpracuje z siecią Plus – by każda minuta spędzona w drodze do potrzebujących nie była czasem straconym, lecz minutą, która realnie może uratować życie. Tradycja zrodzona z potrzeby serca TOPR powstał w 1909 roku, gdy seria tragicznych wydarzeń uświadomiła mieszkańcom Podhala i miłośnikom gór, że Tatry potrzebują czegoś więcej niż dobrej woli – potrzebują zorganizowanej, wyspecjalizowanej służby, która stanie między człowiekiem a bezwzględną siłą natury. Mariusz Zaruski i legendarny przewodnik Klimek Bachleda, inicjatorzy tej formacji, marzyli o grupie ludzi, którzy wyruszą na pomoc niezależnie od tego, jak nieprzystępne stają się góry: gdy śnieg zamyka przełęcze, mgła połyka ścieżki, a wiatr odbiera orientację. Od pierwszych dni TOPR tworzyli ludzie, dla których Tatry były bliskie jak własne podwórko, a czasem nawet bliższe – pełne historii, obowiązków i odpowiedzialności. Dla nich niesienie pomocy nigdy nie było tylko zadaniem. Było instynktem, zobowiązaniem silniejszym niż strach. To oni, z ciężkimi noszami na ramionach, przecierając drogę w śnieżnych zadymkach, w mroku i w ciszy, gdzie słychać tylko własny oddech, tworzyli standard ratownictwa, który dziś inspiruje służby górskie w różnych zakątkach świata. I choć technologia zmienia się dynamicznie, przynosząc nowe narzędzia i nowe możliwości, fundament TOPR pozostał taki sam od ponad wieku: niezachwiana gotowość, odwaga, która nie ustępuje nawet burzy śnieżnej, oraz determinacja, która każe iść dalej, kiedy inni nie mają już sił. „Sokół” – skrzydła niosące nadzieję Gdy nad tatrzańskimi dolinami rozbrzmiewa charakterystyczny pomruk wirnika, wiadomo, że „Sokół” rusza na pomoc. Legendarny PZL W-3A „Sokół” od lat jest symbolem bezpieczeństwa w górach – dociera tam, gdzie nie prowadzi żadna ścieżka, gdzie liczą się sekundy, a kapryśna pogoda potrafi zmienić los całej akcji. Pierwszy „Sokół” trafił do TOPR w 1993 roku i od tego momentu uczestniczył w tysiącach wypraw: lawinowych, wysokościowych, poszukiwawczych. Umiejętności pilotów i współpraca z ratownikami sprawiły, że stał się kluczowym elementem tatrzańskiego systemu niesienia pomocy. W Tatrach każdy wylot śmigłowca to także spotkanie z delikatnym, wymagającym szacunku światem przyrody. Dlatego „Sokół” pojawia się w powietrzu tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne – by ratować życie, nie naruszając gór więcej, niż wymaga tego sytuacja. Technologia, która odmieniła ratownictwo Partnerstwo TOPR z Plusem rozpoczęło się w 2000 roku – z jasnym, niezmiennym celem: sprawić, by ratownicy mogli szybciej i skuteczniej docierać do tych, którzy najbardziej potrzebują pomocy. W górach, gdzie czas potrafi kurczyć się do pojedynczych minut, a warunki zmieniają się jak w kalejdoskopie, niezawodna komunikacja staje się narzędziem równie ważnym jak lina czy czekan. Przełomowy moment przyszedł w 2003 roku, kiedy uruchomiono specjalny górski numer ratunkowy 601 100 300 – linię działającą w całym paśmie polskich gór. Ten prosty ciąg cyfr stał się dla wielu turystów drogą do ocalenia, często decydując o tym, że pomoc ruszała natychmiast, zanim sytuacja zdążyła wymknąć się spod kontroli. Od jego powstania przyjęto już kilkanaście tysięcy zgłoszeń, a w pierwszych latach funkcjonowania systemu aż 70 procent akcji TOPR i GOPR zaczynało się właśnie od telefonu pod 601 100 300. To liczby, za którymi kryją się realne historie: odnalezieni w nocy turyści, uratowani narciarze po lawinach, ludzie, którzy dzięki jednemu połączeniu dostali drugą szansę. Góry uczą pokory. Technologia daje wsparcie W czasach rekordowej popularności Tatr ratownicy mają dziś więcej pracy niż kiedykolwiek. Coraz większy ruch na szlakach, różne poziomy przygotowania turystów, kapryśna aura – wszystko to sprawia, że pomoc bywa potrzebna częściej. TOPR działa nieprzerwanie od ponad 116 lat. Plus wspiera ich misję od ponad dwóch dekad. Razem tworzą system, który codziennie daje odwiedzającym góry coś bezcennego – świadomość, że nie są w nich sami. Bo tam, gdzie każda sekunda może decydować o życiu, najważniejsze jest jedno: by po drugiej stronie ktoś odpowiedział na wezwanie. A dzięki numerowi 601 100 300 ta pomoc jest zawsze w zasięgu ręki. W Tatrach każdy krok jest spotkaniem z naturą, która potrafi być łagodna jak letni świt i wymagająca jak zimowy grań. Ratownicy wiedzą o tym najlepiej – wyruszają tam, gdzie inni tracą orientację, niosąc pomoc z pokorą wobec gór i ogromnym szacunkiem dla ich delikatnego ekosystemu. Dlatego ich praca to nie tylko technika, profesjonalizm i odwaga. To także świadomość, że każde działanie – nawet to ratujące życie – musi pozostawić możliwie lekki ślad. TOPR przypomina, że góry nie są sceną spektakularnych akcji, lecz miejscem, które trzeba chronić. A każdy lot „Sokoła”, choć bywa koniecznością, jest ostatecznością – ingerencją w tatrzańską ciszę, która wymaga rozwagi i odpowiedzialności. Gdy więc stajemy na szlaku, warto pamiętać: bezpieczeństwo w górach to wspólna odpowiedzialność. Ratownicy zrobią wszystko, by dotrzeć tam, gdzie pomoc jest potrzebna. Technologia zadba o to, by dało się ich wezwać. A my – turyści – możemy zadbać o to, by jak najrzadziej musieli ryzykować własne życie. Bo Tatry, ze swoją potęgą i kruchością, uczą jednego: szacunek dla natury i ludzi, którzy jej strzegą, jest najwyższą formą wdzięczności. Materiał promocyjny marki Plus
Jesteś gotowy na zimę? Columbia Sportswear zaprasza do nowego, monobrandowego sklepu w Zakopanem
Przerwa świąteczna i ferie zimowe nadchodzą wielkimi krokami, warto więc skompletować zestaw, który zapewni ci ciepło i komfort podczas zimowych aktywności. W tym roku Columbia zaprasza na zakupy m. in. do nowo otwartego sklepu w centrum handlowym Krupówki 40 w Zakopanem.
Columbia posiada ponad 250 patentów, co czyni ją najbardziej innowacyjną marką w branży outdoorowej. Tej zimy innowacyjne technologie Columbii zapewniają wydajność, komfort termiczny, ochronę i stylowy wygląd w szerokiej ofercie zawierającej m. in. kolekcje hike, narciarską, skitourową i lifestyle. Sklep w centrum handlowym Krupówki 40, o łącznej powierzchni 160 m² oferuje szeroki asortyment Columbii i stwarza możliwość doświadczenia marki w sposób, który multibrandowe placówki oferują w bardzo ograniczonym wymiarze. Klienci poszukujący odzieży, butów i akcesoriów niezbędnych podczas outdoorowych aktywności, znajdą w nim produkty z kolekcji jesień-zima 2025, wykorzystujące m.in. innowacyjne technologie, chroniące przed niskimi temperaturami: Omni-Heat™ Infinity - to technologia inspirowana kocami kosmicznymi NASA. Działa jak termostat regulujący temperaturę: kiedy jest zimno, złote kropki w podszewce odbijają ciepło ciała, podtrzymując jego temperaturę. Natomiast kiedy organizm jest rozgrzany i zaczyna się pocić zwiększając wilgotność, kropki, dzięki wysokiemu poziomowi przewodzenia ciepła przez aluminium, rozpraszają jego nadmiar. Jednocześnie podszewka umożliwia cyrkulację powietrza i odprowadzanie wilgoci na zewnątrz. CLOUDVIEW™ DOWN HOODED JACKET Omni-Heat™ Arctic - to technologia czerpiąca inspirację z naturalnych zdolności adaptacyjnych niedźwiedzi polarnych. Wykorzystuje biomimikrę, aby zapewnić wyjątkowe ciepło wzmocnione energią słoneczną. Technologia Arctic od Columbia Sportswear została zaprojektowana tak, aby wykorzystywać energię słoneczną i magazynować ciepło przez długi czas. Dzięki temu zapewnia wysoką efektywność ogrzewania przy minimalnej wadze produktów. ARCTIC CREST™ DOWN HOODED JACKET Omni-HEAT™ Helix - to technologia, która gromadzi ciepło by oddać je gdy temperatura spada. Produkty wykorzystujące tę technologię posiadają powierzchnię pokrytą kropkami wykonanymi z pianki o zamkniętych komórkach. Taka pianka jest znakomitym izolatorem, ale podobnie jak w przypadku refleksyjnej folii, nie oddycha. Dlatego nakładana jest w formie kropek, tak by przestrzenie pomiędzy nimi zachowały swoje właściwości oddychające. Kropki zatrzymują ciepło dłużej niż sam materiał warstwy bazowej. Co więcej, dodają trójwymiarową teksturę do konstrukcji odzieży, a ta pomaga zatrzymać cienką warstwę powietrza między ciałem a tkaniną. CRYSTAL LEAF™ OMNI-HEAT™ HELIX FULL ZIP „Zakopane jest ulubionym celem miłośników gór, pięknych widoków, wielbicieli górskich wędrówek i sportów zimowych. W 2019 roku właśnie w Zakopanem otworzyliśmy pierwszy monobrandowy sklep Columbii w Polsce. Zostajemy na Krupówkach, ale tej zimy zapraszamy klientów już do nowej lokalizacji. Przeniesienie sklepu do Galerii Krupówki jest odpowiedzią na potrzeby konsumentów, którzy coraz częściej wybierają zakupy w obiektach oferujących klientom nie tylko towary, lecz także unikatowe doświadczenia” – powiedział Rafał Tyszkiewicz, Country Manager Poland w Columbia Sporstwear. Produkty z kolekcji F25 od Columbia Sportswear są dostępne również m. in. w sklepie stacjonarnym Columbia w Warszawie (centrum handlowe Westfield Mokotów), Trekker Sport, Intersport, Buty Jana, oraz online: sklep-columbia.pl, 8a.pl, modivo.pl, sportano.pl, answear.com, intersport.pl, butyjana.pl, sportroom.pl Materiał promocyjny marki Columbia
Rozgrzej swoje zimowe wieczory herbatą od TEEKANNE!
Zimowy półmrok, ostre powietrze i skrzypiący pod butami śnieg… Nic tak nie rozgrzewa po dniu spędzonym na stoku lub górskim szlaku jak aromatyczna herbata, która otula jak miękki, puchowy komin. Odkryjcie zimowe, owocowe kompozycje od TEEKANNE – pełne intensywnych nut, kojarzących się z surową, ale piękną zimową naturą.
W herbatach TEEKANNE kryje się zimowa opowieść – o zapachu mroźnego powietrza i o chwilach odpoczynku po długim marszu wśród zasp lub całym dniu spędzonym na nartach. To właśnie w tych małych torebkach spotykają się soczyste owoce, korzenne przyprawy i subtelna słodycz, tworząc kompozycje przywodzące na myśl ciepły dom lub schronisko, parujące kubki herbaty i zapach domowych wypieków, które przyjemnie wypełniają ciało po zimowych szaleństwach. Jedna filiżanka potrafi odtworzyć atmosferę wieczoru po aktywnym dniu – spokojnego, wyciszonego, pełnego naturalnego ciepła. Nowość: TEEKANNE „Winter Punch” — smak przytulnych chwil Wyobraź sobie zimowy wieczór pod ciepłym kocem, zapach korzennych przypraw i otulające ciepło po intensywnym dniu. TEEKANNE „Winter Punch” to esencja zimowego komfortu — słodka, rozgrzewająca i pełna uroku. To nie tylko herbatka, lecz prawdziwy rytuał, który sprawia, że każda chwila nabiera wyjątkowego smaku i magii. A to dopiero początek zimowych przyjemności. W portfolio marki TEEKANNE znajdziemy także inne magiczne kompozycje, stworzone z myślą o chłodnych wieczorach i chwilach pełnych aromatycznego relaksu. Poznaj zimowe propozycje od TEEKANNE TEEKANNE „Magic Moments” to idealna towarzyszka wieczorów spędzonych przy lekkim trzasku ognia w kominku po powrocie z nart. Łączy aromaty pomarańczy, winogron i rumu. TEEKANNE „Winter Time” to doskonała propozycja dla miłośników słodkich, deserowych smaków – znajdziecie w niej nuty cynamonu, migdałowych ciasteczek i dojrzałych owoców. TEEKANNE „Let it Snow” to malinowo-bezowa kompozycja rozpieszczająca zmysły i dodająca energii. TEEKANNE „Apple & Cinnamon” to klasyka zimowego krajobrazu – aromat jabłek i cynamonu otula, zapewniając poczucie komfortu. Zanurz się w zimowe aromaty Chwila z herbatą TEEKANNE w zimowej odsłonie to coś więcej niż zaspokojenie pragnienia. To moment wyciszenia – jak krótki postój na szlaku lub stoku. Zimowe herbatki świetnie sprawdzają się zarówno podczas spokojnych wieczorów w domowym zaciszu, jak i jako rozgrzewający rytuał po dniu pełnym aktywności. Po powrocie ze stoku, kiedy ściągasz buty narciarskie i czujesz lekki chłód na dłoniach, filiżanka aromatycznego naparu przywraca energię i pozwala ciału odpocząć. To idealny towarzysz zimowych wypraw – tych malowniczych, surowych, czasem wymagających, ale zawsze pełnych niepowtarzalnego uroku. Zima nie musi kojarzyć się wyłącznie z mrozem i krótkimi dniami – to pora roku, która potrafi być niezwykle smakowita, jeśli tylko będziemy ją chłonąć wszystkimi zmysłami. Jak przygotować zimową herbatę? Wystarczy, że torebkę herbaty TEEKANNE zalejesz wrzątkiem w kubku lub termosie. Możesz jednak dodać coś więcej – plaster pomarańczy lub odrobina cytryny nada napojowi świeżości, a mandarynka naturalnej słodyczy. Gałązka rozmarynu wprowadzi subtelną, iglastą nutę przywodzącą na myśl górskie świerki, a odrobina miodu lub syropu klonowego przyniesie delikatne, naturalne ocieplenie. Jeśli chcesz podkreślić owocowy charakter naparu, dodaj łyżkę konfitury malinowej – idealnej po intensywnym dniu na mrozie. Materiał promocyjny marki TEEKANNE
Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius – luksusowy wypoczynek, wellness i rajska natura w Turtle Bay
Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius to połączenie dobrego czasu na piaszczystych plażach, niezapomnianych chwil w oceanicznym spa, autorskiej kuchni i ekologicznych rozwiązań. Odkryj rajską wyspę i poznaj oazę spokoju, gdzie każdy dzień to celebracja natury i harmonii.
Le Jadis Beach Resort&Wellness to wyjątkowy resort położony na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy Mauritius, w spokojnej Turtle Bay. Ośrodek zapewnia ciszę, kontakt z egzotyczną przyrodą i najwyższy komfort zarówno parom, jak i rodzinom. Połączenie autorskiej kuchni, bogatego programu wellness oraz dbałości o środowisko sprawia, że każdy pobyt tutaj staje się niezapomnianą podróżą do świata harmonii i luksusu. Ekskluzywne zakwaterowanie w Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius to synonim luksusu na Mauritiusie, ceniony zarówno przez rodziny, jak i pary szukające romantycznych wrażeń lub podróży poślubnej. Resort zarządzany przez grupę Banyan Tree Hotels & Resorts oferuje 54 apartamenty oraz jedną imponującą willę imperialną. Już sama lokalizacja w Turtle Bay – jednej z najpiękniejszych i spokojnych zatok na wyspie – gwarantuje wyciszenie, prywatność i niezwykły kontakt z naturą. Apartamenty i wille z prywatnym basenem oraz widokiem na ocean W ofercie resortu znajdują się różnorodne typy apartamentów oraz wyjątkowa Imperial Beach Villa. Wnętrza są przestronne i starannie zaprojektowane, z myślą o maksymalnym komforcie gości. Większość apartamentów wyposażona jest we własny, podgrzewany basen na tarasie, co pozwala na pełen relaks w kameralnej atmosferze. Ci, którzy marzą o panoramicznych widokach na morze, pokochają apartamenty Oceanfront Luxury Pool Suites położone na wyższych piętrach, natomiast Beachfront Luxury Jet Pool Suites – usytuowane tuż przy piaszczystej plaży – oferują kwintesencję wyspiarskiego stylu życia: prywatny hammam, taras typu peninsular, jacuzzi oraz bezpośredni dostęp do plaży. Apartamenty są urządzone z wykorzystaniem naturalnych materiałów – drewna, kamienia, wysokogatunkowych tkanin – w duchu subtelnego, tropikalnego designu. Sercem resortu pozostaje Imperial Beach Villa – rozwiązanie dla rodzin lub grup przyjaciół, z prywatnymi basenami, hammamem i wieloma sypialniami. Wnętrza otula ciepłe światło, a każdy detal zaprojektowano z myślą o komforcie oraz harmonii z otaczającą przyrodą. Wyjątkowa kuchnia i restauracje w Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius Kulinarna oferta Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius to podróż przez smaki świata i ukłon w stronę tradycji kulinarnych wyspy. Restauracje resortu wykorzystują lokalne produkty, świeże owoce morza i autorskie zioła z własnego ogrodu. Każda z nich ma niepowtarzalny klimat oraz oryginalne menu, co pozwala cieszyć się urozmaiconym wypoczynkiem nawet podczas dłuższego pobytu. Doświadczenia kulinarne: kuchnia światowa, lokalne przysmaki i kolacje na plaży Centralnym punktem gastronomicznym jest Sylea Restaurant & Bar, serwująca dania kuchni europejskiej i francuskiej z tropikalnym twistem. Oryza to z kolei kulinarna wyprawa po Azji – znajdziemy tu zarówno klasykę kuchni tajskiej, chińskiej czy indyjskiej, jak i nowoczesne wariacje fusion. Passion Creole Restaurant & Bar, zlokalizowana tuż przy naturalnym basenie, oferuje lekką kuchnię inspirowaną tradycjami Mauritiusa oraz popularne klasyki. Cruso on the Beach, usytuowana bezpośrednio przy plaży, to raj dla amatorów świeżych ryb i owoców morza, z niepowtarzalnym widokiem na zachód słońca. Goście mogą korzystać z in-suite dining (posiłki serwowane bezpośrednio do apartamentów i willi), zamówić floating breakfast do prywatnego basenu lub zarezerwować romantyczną kolację na plaży z obsługą osobistego lokaja. Tak różnorodna oferta sprawia, że Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius to miejsce idealne zarówno dla par, rodzin, jak i osób podróżujących solo, poszukujących doznań smakowych na najwyższym poziomie. Strefa wellness i aktywności w Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius Luksusowy resort na Mauritiusie nie byłby kompletny bez wybitnej strefy wellness. Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius oferuje nagradzane spa, które harmonijnie łączy tradycje ajurwedyjskie, dalekowschodnie rytuały oraz nowoczesne techniki relaksacyjne. To doskonały wybór dla wszystkich, którzy szukają prawdziwego odprężenia ciała i duszy. Nagrodzone spa, zajęcia jogi oraz bogata oferta sportów wodnych Spa & Wellness w Le Jadis oferuje szeroką gamę zabiegów: od masaży relaksacyjnych, przez terapie dźwiękiem i ajurwedę, po hydroterapię i zabiegi upiększające z wykorzystaniem roślinnych składników oraz morskich ekstraktów. Wyróżnikiem jest rozbudowana strefa hydroterapii z sauną, hammamem oraz basenem z 65 dyszami masującymi. Goście mogą także korzystać z prywatnych gabinetów, tipi w ogrodzie czy strefy Rainmist Room. Resort organizuje codzienne zajęcia jogi i medytacji na plaży, aqua gym oraz treningi personalne w nowoczesnym centrum fitness. Dla aktywnych przygotowano szeroki wachlarz sportów wodnych: kajakarstwo, paddleboarding, snorkeling na rafie koralowej, rejsy katamaranem czy łodzie typu glass-bottom. Sprzęt do sportów niemotorowych są wliczone w cenę pobytu. Nowoczesne rozwiązania w Le Jadis Beach Resort & Wellness Resort został zaprojektowany tak, by chronić naturalne piękno Mauritiusa i ograniczać wpływ na przyrodę. Na terenie obiektu działa własna stacja odsalania wody morskiej, dzięki której hotel samodzielnie produkuje wodę pitną i ogranicza zużycie zasobów naturalnych. Wszystkie baseny – zarówno prywatne, jak i główne – są wyposażone w systemy naturalnej filtracji. Energię słoneczną wykorzystuje się do podgrzewania wody, a czujniki ruchu i oświetlenie LED pomagają oszczędzać energię. Szara woda służy do podlewania ogrodów, w których rosną głównie rodzime gatunki roślin, wymagające mniej wody. Resort korzysta też z naturalnego kompostu i posiada własny ogródek ziołowy, z którego świeże plony trafiają prosto do hotelowych restauracji. W Le Jadis dbałość o naturę to codzienność – przemyślana i skuteczna”. Idealna lokalizacja – poznaj atrakcje Mauritiusa w zasięgu ręki Jedną z największych zalet Le Jadis Beach Resort&Wellness Mauritius jest jego położenie – bliskość najważniejszych atrakcji wyspy oraz możliwość odpoczynku w zacisznej części Turtle Bay. Resort znajduje się kilkanaście minut jazdy od stolicy Port Louis oraz nieco ponad 20 minut od popularnej miejscowości Grand Baie, znanej z tętniącego życiem nabrzeża, restauracji i butików. Park Narodowy Black River Gorges, Chamarel, Port Louis i rajskie plaże Podczas pobytu warto zwiedzić Park Narodowy Black River Gorges – największy rezerwat tropikalny na Mauritiusie, idealny dla miłośników pieszych wędrówek i obserwatorów egzotycznej fauny oraz flory. Chamarel zachwyca kolorową ziemią i wodospadami, a Rochester Falls to miejsce, gdzie woda spływa po bazaltowych skałach, tworząc spektakularne widoki. Nie można pominąć Ogrodu Botanicznego w Pamplemousses, jednego z najstarszych na półkuli południowej, słynącego z gigantycznych nenufarów. Ogród znajduje się bardzo blisko hotelu. Wystarczy 15–20 minut jazdy i będziesz na miejscu. Stolica wyspy, Port Louis, oferuje z kolei targi z aromatycznymi przyprawami i lokalnymi przysmakami. Bliskość resortu do wybrzeża północnego ułatwia też dostęp do najpiękniejszych plaż i kameralnych zatoczek. Źródło: National Geographic Traveler
To najstarsze miasto w Hiszpanii. Ma ponad 3 tysiące lat i nazywane jest „Kubą Europy"
Kadyks to prawdziwa perła Andaluzji i jedno z najstarszych miast w Europie. Jego historia sięga 3 tysięcy lat, a położenie nad Atlantykiem uczyniło go niegdyś morską potęgą. Dziś zachwyca turystów muzyką, kuchnią i atmosferą.
Spis treści: Najważniejsze atrakcje Kadyksu Kadyks dla miłośników historii Kuchnia Kadyksu – co i gdzie warto spróbować? Wino sherry – lokalny specjał Kadyks to miejsce, gdzie historia splata się z codziennym życiem. Odkrywanie zabytków, spacer po wąskich uliczkach czy degustacja lokalnych przysmaków to tylko niektóre z atrakcji, które czekają na turystów. Bez względu na to, czy jesteś miłośnikiem historii, czy smakoszem, Kadyks z pewnością dostarczy Ci niezapomnianych wrażeń. Najważniejsze atrakcje Kadyksu Katedra w Kadyksie – arcydzieło architektury barokowej i klasycystycznej Jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Kadyksu jest katedra, której budowa trwała 116 lat. Rozpoczęta w 1722 roku w stylu barokowym, zakończona została w stylu klasycystycznym, co sprawia, że jest to unikatowe dzieło architektury. Złocista kopuła góruje nad zabudową, będąc punktem rozpoznawczym, który doskonale widać z wielu części miasta. Zwiedzanie wnętrza katedry oraz wspinaczka na jej wieżę pozwalają podziwiać widok na miasto i zatokę​. Teatro Romano – ślad rzymskiego dziedzictwa W sercu miasta znajdują się pozostałości Teatru Rzymskiego, odkrytego przypadkowo w 1980 roku podczas pożaru. Ten starożytny teatr, zbudowany prawdopodobnie w I wieku p.n.e., był jednym z największych w imperium rzymskim i mógł pomieścić około 20 tysięcy widzów. Choć dziś zachowały się jedynie fragmenty widowni, miejsce to przypomina o wielkiej przeszłości Kadyksu. Torre Tavira – najwyższy punkt widokowy Kadyksu Torre Tavira to najwyższa z ponad 130 wież strażniczych, które kiedyś służyły do obserwacji portu i nadciągających okrętów. Wieże te były nieodłącznym elementem codziennego życia Kadyksu w XVIII wieku, kiedy miasto pełniło rolę ważnego centrum handlowego. Torre Tavira została zbudowana w 1778 roku i szybko stała się najważniejszym punktem obserwacyjnym. Na szczycie wieży znajduje się camera obscura, czyli specjalne urządzenie, które dzięki systemowi soczewek rzuca obraz miasta na ekran, tworząc efekt realistycznej projekcji na żywo. To interaktywne doświadczenie pozwala podziwiać miasto w czasie rzeczywistym z zupełnie nowej perspektywy​. Widok z samego szczytu wieży oferuje niesamowity pejzaż Kadyksu – śnieżnobiałe budynki, złocistą kopułę katedry, a także rozległą panoramę Atlantyku i portu. Kadyks dla miłośników historii Krzysztof Kolumb i wyprawy z Kadyksu Kadyks odegrał kluczową rolę w wyprawach odkrywczych Krzysztofa Kolumba. To właśnie z tego portu wyruszył na swoje drugą i czwartą wyprawę do Nowego Świata. Miasto, położone nad Atlantykiem, przez wieki było jednym z najważniejszych ośrodków handlowych Hiszpanii. Dzięki bliskości morza Kadyks rozkwitł jako port handlowy, a historia związana z Kolumbem dodaje mu niezwykłego prestiżu​. La Pepa – krok w stronę nowoczesności Na Plaza de San Antonio w marcu 1812 roku w Kadyksie uchwalono pierwszą hiszpańską konstytucję, zwaną „La Pepa”. Dokument ten stał się symbolem walki o wolność i zmiany społeczne w Hiszpanii, wprowadzając zasady, które były niezwykle postępowe na tamte czasy. To ważne wydarzenie miało ogromny wpływ na rozwój państwa. Wprowadzono m.in. trójpodział władzy, zniesienie inkwizycji oraz gwarantując prawa obywatelskie. Mimo że konstytucja nie została na dłużej wprowadzona, zapisała się na stałe w historii jako pierwszy krok ku modernizacji Hiszpanii​. Kuchnia Kadyksu – co i gdzie warto spróbować? Freidurias – smażone owoce morza Freidurias to charakterystyczne dla Kadyksu smażalnie, gdzie serwowane są świeżo złowione owoce morza, takie jak krewetki, kalmary czy sardele. Potrawy te podawane są w prostych papierowych rożkach, co sprawia, że można je spożywać na ulicy, delektując się widokami miasta. Dania są przygotowywane w panierce z mąki pszennej i ciecierzycy, co stanowi lokalną specjalność​. Restauracje i tapas bary – od El Faro do Mercado Central W Kadyksie znajdziesz zarówno eleganckie restauracje, jak Restaurante El Faro, słynącą z wykwintnych owoców morza, jak i proste, ale urokliwe freidurias. Warto również odwiedzić Mercado Central de Abastos. Poza zakupami świeżych ryb, owoców i warzyw, można skosztować tam lokalnych specjałów, takich jak krokiety z cukinii czy empanady​. Wino sherry – lokalny specjał Sherry, czyli jerez, to andaluzyjski specjał znany na całym świecie. Trunek ten, początkowo wytwarzany przez Maurów, jest wzmacniany destylatem wina, co sprawia, że charakteryzuje się bogatym, złożonym smakiem. Długowieczność sherry sprawia, że wino to nigdy nie osiąga ostatecznej formy – każda beczka zawiera mieszankę młodego i starzejącego się wina​. Gdzie spróbować najlepszego wina sherry w Kadyksie? Jednym z miejsc, gdzie warto spróbować sherry, jest Taberna La Manzanilla, prowadzona przez rodzinę Garcia od trzech pokoleń. Tradycyjne beczki o pojemności 500 litrów przechowują wino, które zyskuje na smaku wraz z upływem lat. Degustacja tego wina to obowiązkowy punkt wizyty w Kadyksie​.
Black Friday coraz bliżej. Kiedy wypada i skąd wzięło się to wielkie święto zakupów?
Black Friday z roku na rok cieszy się coraz większym zainteresowaniem i przyciąga tłumy spragnionych promocji klientów. Dziś przyglądamy się historii i fenomenowi Czarnego Piątku, który napędza konsumpcję na niespotykaną skalę – także w Polsce.
W tym artykule: Co to jest Black Friday? Kiedy jest Black Friday? Co warto kupić w Black Friday? Czym różni się Black Friday od Cyber Monday? Black Friday, u nas znany jako Czarny Piątek, stał się jednym z najważniejszych dni w roku dla łowców okazji. To właśnie wtedy sklepy oferują setki produktów w znacznie obniżonych cenach, co przyciąga tłumy klientów pragnących skorzystać z niepowtarzalnych promocji. Czym jest to nieformalne święto zakupów, skąd się wzięło i dlaczego zyskało tak ogromną popularność zarówno za oceanem, jak i w Polsce? Co to jest Black Friday? Black Friday to dzień spektakularnych wyprzedaży i promocji, którego idea narodziła się w Stanach Zjednoczonych. Już w minionym stuleciu popularne stało się organizowanie masowych wyprzedaży tuż po Święcie Dziękczynienia, co miało wspierać wzrost sprzedaży, a konsumentom pozwalało nabyć produkty w wyjątkowo korzystnych cenach. Określenie „Black Friday” pojawiło się dopiero w latach 60. w Filadelfii. Początkowo używali go wyłącznie policjanci, którzy nazywali tak piątek po Święcie Dziękczynienia z uwagi na ogromne korki, tłumy i wzmożoną liczbę incydentów związanych z natłokiem klientów w sklepach. Z czasem jednak nazwa ta zaczęła nabierać pozytywnego znaczenia. Czarny Piątek stał się symbolem momentu, w którym sklepy, dzięki wzmożonej sprzedaży, przechodziły od „czerwonych” strat do „czarnych” zysków (wówczas dochody oznaczano czarnym tuszem, a straty czerwonym), co czyniło ten dzień jednym z najbardziej dochodowych w ciągu roku. Za oceanem Black Friday rozpoczyna sezon świątecznych zakupów, zachęcając konsumentów do skorzystania z licznych promocji, które obejmują zarówno sklepy stacjonarne, jak i internetowe. Czarny Piątek w Polsce pojawił się wraz z międzynarodowymi sieciami handlowymi w latach 2000. Początkowo nie cieszył się dużym zainteresowaniem, ale postępujący proces globalizacji doprowadził, że także i w kraju nad Wisłą Black Friday zdobył ogromną popularność i stał się wyczekiwaną tradycją konsumencką. Kiedy jest Black Friday? Black Friday, jak już zostało wspomniane, przypada na dzień po Święcie Dziękczynienia (ang. Thanksgiving), które w USA obchodzone jest w czwarty czwartek listopada. Oznacza to, że data Czarnego Piątku jest ruchoma i każdego roku przypada na inny dzień. W Polsce Czarny Piątek nie jest bezpośrednio związany ze Świętem Dziękczynienia, ponieważ w kraju nad Wisłą nie jest ono obchodzone. Mimo to rodzimi sprzedawcy przyjęli sama ideę, organizując wyjątkowe wyprzedaże i promocje właśnie w ostatni piątek listopada. W tym roku nieoficjalne święto zakupów, czyli Black Friday 2025, przypada 28 listopada. Co warto kupić w Black Friday? W Polsce większość sklepów z okazji Black Friday oferuje rabaty od 20% do 50%. Nie brakuje jednak przypadków, gdy towary zostają przecenione nawet o 80%. Z przeprowadzonych w ostatnich latach badań wynika, że w czasie święta niskich cen najchętniej kupujemy odzież, akcesoria elektroniczne oraz produkty z działu uroda i zdrowie. Ze względu na wzrost zainteresowania Black Friday w Polsce, coraz chętniej do corocznych promocji dołączają biura podróży, linie lotnicze i przewoźnicy kolejowi, jak np. PKP Intercity. Warto jednak pamiętać, że Black Friday działa na klientów również z psychologicznego punktu widzenia. Ograniczony czas wyprzedaży wywołuje poczucie presji czasowej, które zwiększa motywację do zakupu. Dodatkowo promocje z zaznaczeniem dostępności „tylko do wyczerpania zapasów” tworzą atmosferę ekskluzywności i poczucie, że jeśli nie podejmie się decyzji szybko, okazja przepadnie. Eksperci zwracają uwagę, że efektem Black Friday jest kupowanie impulsywne – klienci często sięgają po produkty, które normalnie nie znalazłyby się na ich liście zakupowej. Z tego powodu Czarny Piątek stał się też obiektem krytyki ze strony wszelkich organizacji, które zwracają uwagę na ryzyko nadmiernej konsumpcji i jej negatywnego wpływu na środowisko. Czym różni się Black Friday od Cyber Monday? Duże zainteresowanie Black Friday skutkuje tym, że zdecydowana większość sklepów, by podtrzymać zainteresowanie klientów, oferuje dodatkowe rabaty przez cały weekend. Ich zwieńczeniem jest Cyber Monday, czyli pierwszy poniedziałek po Czarnym Piątku. Wówczas duże promocje tradycyjnie przygotowują internetowe platformy, które przyciągają osoby preferujące zakupy bez tłumów i kolejek, w domowym zaciszu. Cyberponiedziałek to dla konsumentów dodatkowa okazja na upolowania wymarzonego rzeczy lub usługi w dużo niższej cenie niż zazwyczaj. Z kolei dla sprzedawców – szansa na zwiększenie zysków, przyciągnięcie nowych klientów i maksymalne wykorzystanie wzmożonego popytu na zakupowe okazje. Źródło: National Geographic Polska.
Zatrzymaj się na Gran Canarii — poczuj rytm natury i zapomnij o pośpiechu
Gran Canaria to nie tylko kierunek podróży, ale doświadczenie, które koi zmysły i przywraca wewnętrzną równowagę. Wśród wulkanicznych krajobrazów, zapachu pomarańczy i szeptu oceanu, czas płynie tu inaczej — wolniej, łagodniej, w zgodzie z naturą. Pozwól sobie na chwilę zatrzymania i odkryj miejsca, w których odpoczynek dzieje się sam.
Na Gran Canarii atlantycki wiatr delikatnie muska góry, a wąwozy szepczą pradawne historie. Od pierwszych chwil wyspa otula spokojną energią i różnorodnymi krajobrazami, zachęcając do głębokiego oddechu i ponownego połączenia ze sobą samym. Tu powietrze jest czystsze, cisza głębsza, a czas… zdaje się rozpuszczać wśród bajkowych pejzaży. Ta autentyczna więź z naturą staje się jeszcze silniejsza, gdy zatrzymujesz się w jej przyjaznych domach wiejskich i hotelach przyrodniczych, z których wiele usytuowanych jest w bogatych naturalnym otoczeniu i wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery. To miejsca, w których tradycyjna architektura harmonijnie łączy się ze spokojem otoczenia, z dala od hałasu i pośpiechu. Pobyt w otoczeniu natury Dolina Agaete, pokryta pomarańczowymi gajami, skrywa kolejny skarb: Hotel Rural Las Longueras, okazałą rezydencję, w której tradycja i nowoczesność współistnieją w pełnej harmonii. Atlantycki wiatr, ochrowe barwy jesieni i bujna zieleń otoczenia tworzą idealną scenerię, by zgubić się w czasie bez pośpiechu. Dalej na zachód, między górami a morzem, Hotel la Aldea Suites oferuje nowoczesną przystań, będącą idealnym punktem wyjścia do odkrywania chronionych parków przyrodniczych i ponownego doświadczenia najczystszej, wyspiarskiej ciszy. W Tejedzie, jednej z najpiękniejszych wiosek Hiszpanii, dom z XIX wieku odradza się jako Hotel Fonda de la Tea, uprzywilejowany balkon z widokiem na majestatyczny Roque Bentayga. Jego urok tkwi w prostocie: ściany z historią, zakątki przesiąknięte tradycją i poczucie, że jest się w samym sercu wyspy. Blisko Arucas, pośród morza plantacji bananów, ukrywa się Hotel Rural La Hacienda del Buen Suceso. Kolonialna architektura i nieśpieszna atmosfera zachwyciły artystów, pisarzy i podróżników z całego świata. Rozrzucone po różnych zakątkach Gran Canarii, te domy wiejskie kryją w sobie najspokojniejszą duszę wyspy. Każdy z nich, z własnym charakterem, zaprasza do cieszenia się czasem powoli — by słuchać ciszy, wdychać zapach starożytnego kamienia i czuć dotyk drewna, które przetrwało wieki. W nich tradycja łączy się z prostotą codziennego życia, oferując przestrzenie, w których wszystko płynie w łagodnym rytmie natury. W sercu Ingenio, Casa Rural Oronado zachowuje słodycz autentyczności. Kamienne ściany i drewniane sufity zdają się obejmować ciepłe powietrze unoszące się z doliny. Światło przenikające przez okiennice odbija się na antycznych meblach, a szmer wody towarzyszy spokoju na tarasie. To miejsce, gdzie czas zatrzymuje się, a spokój staje się Twoim towarzyszem. Na północy, w Barranco de la Virgen, Casa Rural El Pajar de la Casa de La Virgen wznosi się w otoczeniu krajobrazu o dużej wartości przyrodniczej i kulturowej. Starannie odrestaurowany, zachowuje oryginalne kamieniarstwo i tradycyjne stolarskie detale z drewna herbacianego, wprowadzając historię w każdy zakątek. Tutaj ciepło pieca towarzyszy powolnym popołudniom, książkom i spokojnym rozmowom, podczas gdy góry złocą się w blasku zachodzącego słońca. Wszystko sprzyja refleksji i głębokiemu odpoczynkowi, który można znaleźć tylko tam, gdzie natura wciąż dyktuje rytm. W Valsequillo Casa Rural El Palmito otoczona jest wulkanicznymi krajobrazami i rodzimą roślinnością. Z tarasu rozciąga się widok zarówno na szczyty, jak i na morze — doskonały kontrast między siłą ziemi a spokojem oceanu. To azyl otoczony starymi ścieżkami i uprawnymi polami, punkt wyjścia do wędrówek po szlakach pieszych, kosztowania lokalnej kuchni lub po prostu milczącego wpatrywania się w horyzont. Blisko uroczego starego miasta Agaete, Casa Rural Luna ożywia ducha minionych czasów. Z ponad dwustuletnią historią, została pieczołowicie odrestaurowana, aby zachować swój pierwotny charakter. Wewnętrzny dziedziniec zaprasza do spokojnych rozmów, a z tarasu można podziwiać sylwetkę Tamadaby w blasku zachodzącego słońca. Gospodarze, zawsze gościnni, dzielą się najlepszymi trasami do odkrywania okolicy — portem Las Nieves, górami i ścieżkami prowadzącymi do zielonego serca północy. Każdy z tych domów wiejskich oferuje inne doświadczenie Gran Canarii. To otwarte drzwi do spokoju, spotkania z naturą i żywą historią wyspy. Miejsca, w których odpoczynek nie jest czymś, czego się szuka — po prostu się zdarza, naturalnie, wśród murów tchnących pamięcią i krajobrazów, które zdają się szeptać cicho. Doświadczenia, by odkrywać wyspę we własnym tempie Te obiekty stają się doskonałą bazą do różnorodnych aktywności turystycznych, dopasowanych do każdego poziomu: wycieczki z kluczowymi przystankami na trasach pieszych, dłuższe wędrówki, kanioning, wspinaczkę i wiele innych przygód z ekspertami z Climbo — a także rodzinne aktywności na szczytach wyspy oraz prowadzone wędrówki z przewodnikiem z Vivac Aventura. Istnieją również opcje łączenia spokojniejszych aktywności, by poczuć naturę w jej najbardziej duchowej formie, poprzez wyjazdy mindfulness z Mindfulness Canarias Compassion Academy. Dzięki SLOWMOOVE ruch staje się łagodny, uważny i transformujący — warsztaty tematyczne, sesje Yin Yogi, medytacja prowadzona, świadome rozciąganie i praktyki ponownego połączenia. Odwiedziny plantacji aloesu w Finca Canarias Aloe Vera lub odkrywanie historii uprawy bananów w Mundo del Plátano La Rekompensa to kolejne doświadczenia uzupełniające pobyt w wiejskich domach wyspy. W La Granja Escuela la Jaira de Ana można również poczuć autentyczny smak życia na farmie i kosztować lokalnych produktów. Kolejne wyjątkowe miejsce to Finca Las Orillas, stuletnia posiadłość pieczołowicie odrestaurowana z szacunkiem dla historii, obecnie będąca zrównoważonym azylem, w którym odpoczynek harmonijnie łączy się z tradycyjnym krajobrazem rolniczym. Na wyspie można także łączyć piesze wędrówki z archeologią, odwiedzając La Fortaleza i jej muzeum, jedno z najbardziej reprezentatywnych stanowisk archeologicznych Gran Canarii — miejsce, gdzie krajobraz łączy się z dziedzictwem. Nieodłącznym elementem poznawania wyspy jest również jej rzemiosło. Specjalistyczne sklepy, takie jak La Molina, oferują lokalne produkty opowiadające historie tradycji i smaku. W sercu historycznego centrum znajduje się także Sabor a Canarias, starannie wyselekcjonowany sklep z ręcznie wykonanymi wyrobami z wyspy. Oczywiście wszystkie te miejsca zapraszają do delektowania się symfonią smaków i tradycji Gran Canarii. W każdym zakątku lokalna kuchnia zachwyca podniebienie, a winnice zapraszają do toastów winami, które opowiadają historię ziemi. Można spróbować nagradzanych roczników z Bodega Las Tirajanas i skorzystać z okazji, by odkrywać wnętrze wyspy. W Agaete, gdzie można cieszyć się zarówno wybrzeżem, jak i górami, znajduje się również Bodega los Berrazales, gdzie można poznać tajniki uprawy kawy i wyśmienitych lokalnych produktów. Festiwal, by doświadczyć wyspy w inny sposób Nie można przegapić także kolejnego punktu obowiązkowego dla miłośników pieszych wędrówek: Gran Canaria Walking Festival, odbywającego się co roku w październiku. Wydarzenie oferuje cztery trasy do wyboru, łącząc wędrówki, lokalne produkty i możliwość odkrycia najbardziej autentycznej strony wyspy pod przewodnictwem lokalnych ekspertów. Ostatecznie Gran Canaria nic od Ciebie nie wymaga. Prosi jedynie, byś dał się porwać. Byś czuł jej naturę każdym krokiem, pozwolił objąć się magią krajobrazów, zgubił się, wpatrując w zachód słońca. A gdy nadejdzie czas powrotu, będziesz wiedzieć, że coś zostaje z Tobą. Bo gdy naprawdę połączysz się z naturą, nigdy nie wracasz taki sam. Odkryj więcej na naszej stronie Gran Canaria Natural & Active: Twój pobyt na Gran Canarii czeka na www.grancanarianaturalandactive.com. Materiał promocyjny marki Gran Canaria
Ta wyspa to kawałek nieba na ziemi. Gdy w Polsce robi się chłodno, tu wciąż króluje słońce
Teneryfa to wyspa, na której słońce świeci przez cały rok. Czarne plaże, błękit oceanu i majestatyczny wulkan tworzą krajobraz, którego nie sposób zapomnieć. Podpowiadamy, co warto tu zobaczyć – a jest w czym wybierać.
Spis treści: Teneryfa: gdzie leży? Teneryfa: atrakcje Teneryfa: waluta i ceny Teneryfa: ciekawostki Teneryfa: kiedy jechać? Teneryfa: co przywieźć z podróży? Teneryfa to wyspa pochodzenia wulkanicznego, znajdująca się na Oceanie Atlantyckim. Zaczęła powstawać już 30 milionów lat temu, kiedy to z dna oceanu zaczęły wydobywać się pokłady lawy, tworząc różne wzniesienia. Mimo, że Teneryfie zdecydowanie bliżej jest do kontynentu afrykańskiego, od którego dzieli ją zaledwie 300 kilometrów, jest ona integralną częścią Hiszpanii i Unii Europejskiej. Bliższe sąsiedztwo Maroka i Sahary Zachodniej, niż Portugalii i Hiszpanii znajduje odzwierciedlenie w typie klimatu panującego na wyspie. Teneryfa: gdzie leży? Mówi się, że Teneryfa to kontynent w miniaturze, ponieważ możemy na niej zetknąć się z różnymi typami krajobrazu i kilkoma strefami klimatycznymi. Teneryfa leży w strefie klimatu subtropikalnego. W głębi wyspy panuje śródziemnomorski typ klimatu, a przy brzegach pustynny i półpustynny. Na Teneryfie jest stosunkowo ciepło przez cały rok, natomiast najcieplej jest w okolicach sierpnia, a najchłodniej w styczniu, kiedy temperatura spada do około 20 st. C. Teneryfa należy do archipelagu Wysp Kanaryjskich i jest jego najludniejszym ogniwem. Otaczają ją inne wyspy archipelagu: od zachodu La Gomera i La Palma, a od wschodu popularna Gran Canaria. Wszystkie Wyspy Kanaryjskie zaliczane są do zespołu archipelagów, noszącego miano Makaronezji. Stolicą Teneryfy jest Santa Cruz de Tenerife. Jest to jednocześnie największe miasto na całej wyspie i jej główny ośrodek turystyczny, czemu sprzyja niezwykle słoneczna pogoda i jedynie 30 dni deszczowych w całym roku. Językiem urzędowym na Teneryfie jest język hiszpański. Jednak jak na miejsce, które każdego roku przyciąga masę turystów przystało, można łatwo porozumieć się również w innych językach, głównie po angielsku i niemiecku. Teneryfa: atrakcje Pico del Teide – najwyższy szczyt Hiszpanii, mierzący 3718 m.n.p.m. Słynie z wciąż czynnego wulkanu Teide, którego ostatni wybuch nastąpił 111 lat temu. Do Teide prowadzi komfortowa droga - można więc skorzystać z transportu publicznego lub dojechać wypożyczonym samochodem. Od pewnej wysokości należy przygotować się na uczucie podobne do tego, które towarzyszy nam w samolocie wzbijającym się w górę – ze względu na zmianę ciśnienia pojawi się uczucie zatkanych uszu. Do Parku Narodowego Teide wchodzimy na własną odpowiedzialność, a wspięcie się na wierzchołek główny wymaga specjalnego pozwolenia. Jest ono darmowe i dostępne na stronie internetowej parku. Oprócz samego wulkanu zainteresowanie budzi tutaj również flora i fauna. Zwiedzając Teide napotkamy na liczne jaszczurki i roślinność typu półpustynnego. Siam Park – to największy w Europie park wodny. Nawiązuje stylem do kultury Tajlandii i mieści w sobie przeróżne zjeżdżalnie, restauracje, sklepy z pamiątkami, ogrody i sztuczną plażę z basenem. Przy wejściu znajduje się dużych rozmiarów zbiornik wodny z fokami, które witają i żegnają gości. Siam Park oferuje również możliwość zrobienia sobie profesjonalnego pamiątkowego zdjęcia. Jedną z głównych atrakcji parku jest The Tower of Power, czyli licząca 28 metrów wysokości wieża, na szczycie której znajdziemy niemal pionową zjeżdżalnię. Mimo tak dużej wysokości zjazd trwa około 6 sekund i prowadzi przez akwarium z rekinami. Jednak Siam Park to nie tylko ekstremalne doznania – wachlarz atrakcji jest na tyle szeroki, że jest to dobre miejsce dla wszystkich, bez względu na wiek. Loro Park – to prywatny park zoologiczno-botaniczny. Słynie z barwnych pokazów papug, lwów morskich, orek i delfinów. W Loro Parku znajduje się tunel, z którego podziwiać można rekiny, płaszczki i przeróżne gatunki ryb. Znajdziemy tam również akwaria z meduzami oraz halę z pingwinami, zarówno z ciepłego klimatu, jak i z koła biegunowego. Park w swoich zasobach posiada także wybiegi ze zwierzętami, takimi jak: goryle, jaguary, lwy, flamingi, aligatory czy tygrysy. Hodowla orchidei, pokazy filmów przyrodniczych i plac zabaw dla najmłodszych to kolejne atrakcje Loro Parku. Teneryfa: waluta i ceny Teneryfa to wyspa należąca do Hiszpanii, co wiąże się z tym, że obowiązującą walutą jest tam euro. Ceny natomiast nie są typowo europejskie – zaliczyć je można do pułapu nieco poniżej przeciętnej. Ceny żywności, napojów, a także alkoholi odpowiadają tym, które mamy w Polsce. Droższe natomiast są restauracje oraz transport publiczny, zapewne ze względu na iście turystyczny charakter wyspy. Będąc na Teneryfie warto zaopatrywać się w dużych, sieciowych hipermarketach, gdzie ceny są zdecydowanie bardziej przystępne, niż w małych sklepikach. Kupując na przykład chleb, ser żółty, wodę i mleko zapłacimy około 4-5 euro. Jeśli zdecydujemy się na stołowanie w restauracjach, można zauważyć, że im dalej w głąb wyspy, tym restauracje, a nota bene także noclegi, są tańsze niż na wybrzeżu, które jest najbardziej atrakcyjne pod względem turystycznym. Za obiad w restauracji zapłacimy średnio 15 euro, natomiast ceny za tygodniowy nocleg w dobrze zaopatrzonym apartamencie zaczynają się już od 120 euro. Jeśli zachowamy umiar i dodatkowo będziemy kierować się zdrowym rozsądkiem, pobyt na Teneryfie nie zrujnuje naszego portfela. Teneryfa: ciekawostki 1. Na Teneryfie, nawet w luksusowych apartamentach spotkać można latające karaluchy! Dostają się do mieszkań wieczorami, przylatując z dworu. Dlatego w każdym sklepie z łatwością dostaniemy odstraszające je środki chemiczne. 2. Prawie połowa Teneryfy objęta jest ścisłą ochroną środowiska. 3. Woda w kranach nie nadaje się do picia – jest to woda oceaniczna poddana chemicznemu uzdatnianiu i odsalaniu. Nic nam się nie stanie, jeśli napijemy się jej raz czy dwa razy, natomiast spożywanie jej na dłuższą metę jest niezdrowe. 4. Teneryfę często utożsamia się z wyspą turystów i emerytów. Dla niektórych może brzmieć to nieco negatywnie, jednak nic bardziej mylnego! Powiedzenie to wzięło się z wolnego tempa życia, czystego powietrza i spokoju panującego na wyspie. 5. Ze względu na wulkaniczny charakter Teneryfy, spotkać można tutaj iście czarne plaże, na przykład Playa de Arena w Los Gigantes. Teneryfa: kiedy jechać? Teneryfa to jedno z tych miejsc, w których sezon turystyczny trwa nieprzerwanie przez okrągły rok. Nie bez powodu mówi się o niej, że jest to wyspa wiecznej wiosny. Wybór pory odwiedzin zależy tylko i wyłącznie od naszych preferencji. Nie będąc fanem dużych upałów, warto wybrać miesiące z początku roku, takie jak styczeń i luty. Jeśli natomiast wolisz gorące klimaty, zaplanuj urlop w przedziale od maja do sierpnia. Wybierając się na Teneryfę w maju, jeszcze przed sezonem urlopowym, unikniesz tłumów. Jeśli zależy Ci na żywym, latynoskim klimacie, nowych znajomościach i najlepszym sezonie w klubach nocnych, wybierz sierpień. Teneryfa: co przywieźć z podróży? Opuszczając Teneryfę warto postawić na pamiątki, które jednoznacznie kojarzą się z tą wyspą, a jednocześnie mają praktyczne przeznaczenie. Teneryfa słynie z licznych upraw bananów, dlatego popularny tam likier bananowy będzie dobrym souvenirem, przywiezionym z podróży. Ze względu na słodki smak i żółte zabarwienie to doskonały trunek dla pań. Jednym z symboli Teneryfy jest drzewo smocze. Trunek zrobiony z jego naciętej kory lub liści zawsze będzie przywodził na myśl wspomnienia z tego miejsca. Likier z drzewa smoczego ma intensywny czerwony kolor i nieco mniej słodki smak, od poprzedniego. Na większości etykiet na butelkach znajduje się wizerunek tysiącletniego drzewa smoczego, które mieści się w miasteczku Icod de Los Vinos na Teneryfie. Na wyspie panuje między innymi klimat pustynny i półpustynny. Dlatego wśród naszych pamiątek z podróży nie może zabraknąć przetworów z kaktusa. Mają różowo-czerwone zabarwienie i smak jedyny w swoim rodzaju. Na Teneryfie popularna jest biżuteria z oliwinem, czyli jasno zielonym kamieniem. Najczęściej oprawiana jest w złoto lub srebro. Taka pamiątka będzie nam służyć przez długie lata - jest praktyczna i sentymentalna. Warto również zwrócić uwagę na wyroby z lawy i z pereł.
Chcesz wygrać w Wielkim Konkursie Fotograficznym? Rady ekspertki National Geographic
Ruszyła 21. edycja Wielkiego Konkursu Fotograficznego. O tym, jak wygrać w WKF rozmawiamy z Iwoną El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorką artystyczną National Geographic Polska i jedną z jurorek. Wysłuchaj podcastu National Geographic Polska.
Wielki Konkurs Fotograficzny to inicjatywa o ogromnym prestiżu. W tym roku organizujemy go po raz 21. Wyróżnienia zdobywane przez uczestników konkursu nieraz otwierały im drogę do zawodowej pracy fotografa, a także możliwości dalszego rozwijania swojej pasji. Uczestnicy Wielkiego Konkursu Fotograficznego co roku zastanawiają się, jak zdobyć serca jury. Nie ma jednego, sprawdzonego przepisu. O sugestie zapytaliśmy Iwonę El Tanbouli-Jabłońską, dyrektorkę artystyczną National Geographic Polska. W tym roku po raz kolejny zasiądzie ona w jury WKF. Zapraszamy do udziału w konkursie! Zgłoszenia można nadsyłać do 3 listopada 2025 r. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify.
Morze tego dnia jest niespokojne. Fale rozbijają się o brzeg, a wiatr niesie zapach soli i piany. Dla turystów to atrakcja, dla ratowników – codzienność wymagająca czujności. Iwona stoi na brzegu, wpatrując się w horyzont. Wie, że wystarczy jeden gwizdek, jeden krzyk, by w sekundę rzucić się do akcji. A każda z nich zostawia ślad – nie tylko w ciele, ale przede wszystkim w emocjach.
Jakie emocje towarzyszą Ci po każdej akcji? To zawsze mieszanka. Radość, kiedy wszystko kończy się dobrze i poszkodowany bezpiecznie wraca na brzeg. Ulga, że się udało. Czasem śmiech i łzy wdzięczności razem z tymi, których ratowaliśmy. Ale są też chwile bardzo trudne. Utonięcia, próby samobójcze, tragedie młodych ludzi – to obrazy, które wracają jeszcze długo. Bywa, że całymi dniami analizuję akcję, w myślach wracam do każdego szczegółu. Pytam samą siebie: czy można było zrobić coś inaczej, szybciej, skuteczniej? Ale wiem, że nie ma dwóch identycznych akcji. Każda jest inna, każda uczy czegoś nowego, a woda zawsze potrafi zaskoczyć. View oEmbed on the source website Co pomaga Ci poradzić sobie z tym ciężarem? Rozmowy w zespole. Po akcji zawsze siadamy razem i analizujemy przebieg zdarzenia. To działa jak rodzaj terapii grupowej – wspieramy się nawzajem, dzielimy doświadczeniem. Starsi ratownicy pomagają młodszym, uczą, jak nie brać wszystkiego tylko na swoje barki. Bo jeśli ktoś próbowałby udźwignąć te emocje sam, nie wytrzymałby w tym zawodzie długo. Wiem, że mogę liczyć na kolegów – to daje ogromną siłę. Co daje Ci poczucie bezpieczeństwa, kiedy to Ty dbasz o innych? Zespół. Wiem, że na morzu, w ciemną noc czy w burzy, nie jestem sama. Nikt nikogo nie zostawi, każdy zna swoje zadanie. Rozumiemy się bez słów. Jeden zaczyna akcję, drugi go uzupełnia, trzeci zabezpiecza teren. To jest jak mechanizm, który działa sprawnie tylko wtedy, gdy wszyscy są zsynchronizowani. Nasze bezpieczeństwo jest równie ważne, jak życie ludzi, których ratujemy. Bo jeśli ratownik nie zadba o siebie, nie pomoże nikomu. Jakie cechy powinien mieć dobry ratownik? Musi być sprawny fizycznie i psychicznie. Pływać świetnie, bo w wodzie nie ma miejsca na półśrodki. Musi umieć zachować chłodną głowę – emocje mogą zniszczyć każdą akcję. Ale równie ważna jest empatia i pokora wobec wody. Woda to żywioł, który nie wybacza pychy ani lekkomyślności. Ratownik, który działa w złości, w arogancji albo nie potrafi współpracować, stwarza zagrożenie – i dla siebie, i dla innych. Dlatego zawsze powtarzam: siła fizyczna i technika są ważne, ale najważniejsze jest serce i pokora. Czy ta praca zmienia sposób patrzenia na życie? Zdecydowanie. Uczy, że życie jest kruche i bezcenne. Że czasami o wszystkim decydują sekundy. Uczy cierpliwości i szacunku – do ludzi i do natury. Zdarza się, że ludzie, którym pomogliśmy, wracają po latach, piszą wiadomości, dziękują, czasem przychodzą osobiście. Takie chwile dają poczucie sensu i siłę, by trwać mimo trudnych doświadczeń. Bo wiem, że moja praca naprawdę coś znaczy. Wieczór nad morzem przynosi ciszę. Fale łagodnie opadają, plaża pustoszeje, a ratownicy wracają do bazy. Sprzęt trafia na swoje miejsca, gwizdki milkną, zostaje tylko szum wody. Iwona patrzy jeszcze chwilę na horyzont. Dla niej największym zwycięstwem jest nie głośna akcja, ale właśnie ta cisza po dniu, w którym każdy wrócił bezpiecznie na brzeg. Materiał promocyjny marki Plus
Zanim przyjadą ratownicy. Jak pomóc poszkodowanemu nad morzem?
Szum fal, słońce muskające ramiona, zapach rozgrzanego piasku i śmiech niosący się wzdłuż plaży – lato nad polskim morzem pachnie beztroską. Ale wystarczy chwila: nagłe zanurzenie, cisza tam, gdzie przed chwilą była zabawa, panika w oczach świadków. W takich momentach sekundy wydłużają się w wieczność. Zanim pojawi się charakterystyczna czerwień ratowników WOPR, to właśnie my – plażowicze – możemy być pierwszym ogniwem w łańcuchu ratowania życia.
Według raportu Plusa „Bezpieczne wakacje” co trzeci Polak był świadkiem wypadku podczas urlopu. Aż 35% ankietowanych widziało sytuację wymagającą interwencji ratowników nad wodą, a 20% osobiście znalazło się w takiej sytuacji. Liczby te nie pozostawiają złudzeń: ryzyko jest realne, a świadomość, jak prawidłowo wezwać i udzielić pierwszej pomocy, to nie dodatek do wakacyjnego ekwipunku, lecz absolutna konieczność. View oEmbed on the source website Co robić zanim przyjadą ratownicy? Każda interwencja zaczyna się od świadków zdarzenia. To najtrudniejszy moment – sekundy, w których ratownicy jeszcze nie dotarli, a los poszkodowanego leży w rękach świadków. To właśnie wtedy od naszej wiedzy i opanowania zależy najwięcej. Zanim pojawi się WOPR: 1. Oceń bezpieczeństwo. Sprawdź, czy nic Ci nie zagraża. Wchodzenie do wody bez sprzętu ratunkowego to ogromne ryzyko – jeśli nie jesteś przeszkolony, nie próbuj samodzielnie holować poszkodowanego. 2. Oceń stan poszkodowanego. Sprawdź przytomność i oddech. Jeśli jest przytomny, porozmawiaj, uspokój i dowiedz się, co się stało. Jeśli nieprzytomny, ale oddycha – ułóż w pozycji bezpiecznej. Jeśli nie oddycha – natychmiast rozpocznij resuscytację (RKO). 3. Wezwij pomoc. Zadzwoń pod numer alarmowy i dokładnie podaj lokalizację. 4. Udziel pierwszej pomocy. Jeśli doszło do zatrzymania oddechu: Udrożnij drogi oddechowe, sprawdź oddech przez 10 sekund. Rozpocznij uciski klatki piersiowej – 30 uciśnięć, głębokość 5–6 cm, tempo 100–120/min. Jeśli potrafisz, wykonuj oddechy ratownicze: 2 wdechy po 30 uciśnięciach. Kontynuuj do momentu przyjazdu ratowników lub powrotu oddechu. W przypadku podtopienia kluczowe są oddechy – rozpocznij od 5 wdechów, a następnie kontynuuj standardowy schemat 30:2. Po wyciągnięciu z wody zabezpiecz poszkodowanego przed wychłodzeniem – zdejmij mokre ubrania, przykryj kocem. Jeśli podejrzewasz uraz kręgosłupa, nie poruszaj ciała – stabilizuj głowę i czekaj na służby. Ratownicy są szybsi, niż myślisz Na szczęście, w zdecydowanej większości przypadków WOPR dociera błyskawicznie – często w ciągu kilku minut od wezwania. Ale te minuty bywają najważniejsze. Twoje działania mogą być tym, co utrzyma poszkodowanego przy życiu do momentu, gdy profesjonalna pomoc przejmie działania. Nie każdy wie, że oprócz numeru 112 istnieją dedykowane linie alarmowe: 601 100 100 – numer ratunkowy nad wodą, obsługiwany przez WOPR i MOPR. 601 100 300 – numer ratunkowy w górach, obsługiwany przez GOPR i TOPR. To część Zintegrowanego Systemu Ratownictwa, działającego 24/7 na terenie całej Polski. Dzięki współpracy z Plusem czas dotarcia służb skrócił się nawet o 20 minut. Aplikacja Ratunek – pomoc na jedno kliknięcie Dla tych, którzy zawsze mają przy sobie telefon, powstało narzędzie, które w sytuacji kryzysowej może być dosłownie kwestią życia i śmierci – aplikacja Ratunek. Jej największą zaletą jest automatyczne przesyłanie precyzyjnej lokalizacji – z dokładnością do 3 metrów – oraz podstawowych danych medycznych użytkownika. Dzięki temu ratownicy nie tracą cennych minut na poszukiwania ani dodatkowe pytania. Wiedzą, gdzie się znajdujesz, i mogą od razu podjąć akcję. Aplikacja działa intuicyjnie – wystarczy jedno kliknięcie, by uruchomić wezwanie pomocy. Połączenie zostaje automatycznie przekierowane do odpowiednich służb: WOPR i MOPR nad wodą, GOPR i TOPR w górach. To rozwiązanie eliminuje stres związany z wyborem właściwego numeru alarmowego, szczególnie w sytuacji, gdy czas gra na niekorzyść poszkodowanego. Aplikacja Ratunek została zaprojektowana tak, aby działać również przy słabszym zasięgu sieci. Wysyła dane lokalizacyjne w formie SMS, co zapewnia dodatkowe bezpieczeństwo nawet w trudno dostępnych miejscach. To narzędzie lekkie, darmowe i dostępne na większość smartfonów – wystarczy pobrać je przed wyjazdem na wakacje i mieć pewność, że w razie wypadku pomoc naprawdę jest na wyciągnięcie ręki. 20 lat współpracy WOPR i Plusa – bezpieczeństwo w praktyce Projekt „Plus x Ratownictwo” to ponad dwie dekady wspólnej misji, w której nowoczesna technologia spotyka się z doświadczeniem ratowników. W ramach tego partnerstwa powstał system specjalnych numerów alarmowych i lokalizacji, który codziennie ratuje życie. Wspólnie prowadzone są edukacyjne akcje w szkołach i na plażach, uczące turystów i plażowiczów bezpiecznych zachowań. Aplikacja Ratunek stała się praktycznym narzędziem w kieszeni każdego turysty, umożliwiając szybkie wezwanie pomocy i automatyczne przekazanie lokalizacji. W kluczowych miejscach zainstalowano systemy ostrzegawcze i monitoring, a stałe inwestycje w sprzęt oraz infrastrukturę pozwalają ratownikom działać jeszcze skuteczniej. To partnerstwo pokazuje, że bezpieczeństwo nie jest przypadkiem – jest wynikiem planowania, współpracy i odpowiedzialności, a każdy z nas, znając zasady reagowania, może stać się częścią tej sieci ochrony. Morze nie wybacza błędów, ale nagradza przygotowanie. Zanim pojawią się ratownicy, to nasze działania mogą być decydujące. Wiedza o pierwszej pomocy, znajomość numerów alarmowych i gotowość do działania sprawiają, że w sytuacji kryzysowej nie jesteśmy bezradni. Bo życie – tak jak lato – bywa kruche i ulotne. A od naszej reakcji zależy, czy ktoś będzie mógł wrócić na plażę, by znów usłyszeć szum fal i śmiech najbliższych. Materiał promocyjny marki Plus
Plaża, gwizdek i cztery łapy – dzień pracy ratownika z psem
Poranek na plaży. Jeszcze nie ma tłumów, a fale rozbijają się spokojnie o brzeg. Na stanowisku ratowniczym, obok bojki SP i łódki BL, czy lornetki i apteczki, stoi miska z wodą i kenel z matą chłodzącą. Diver Junior – Chesapeake Bay Retriever – odpoczywa w cieniu swojego kenela. Wkrótce zacznie swój dyżur u boku Radosława Ptasińskiego instruktora ratownictwa wodnego, technicznego i pierwszej pomocy. Dla turystów to widok niezwykły, ale dla nich to codzienność. W tej pracy nie chodzi jednak tylko o akcje ratunkowe – to również godziny czujnej obserwacji, prewencji i edukacji.
Jak wygląda Wasz typowy dzień na plaży? Radosław Ptasiński, ratownik WOPR, instruktor ratownictwa wodnego, technicznego i pierwszej pomocy, a także międzynarodowy instruktor ILS K9: Jeśli mamy dyżur z psem, zaczynamy wcześniej – jakieś 40 minut przed resztą. Trzeba przygotować stanowisko, przygotować wodę, rozłożyć matę chłodzącą czy kenel. Gdy warunki pozwalają, robimy krótki trening – około 20 minut w wodzie. Potem pies leży przy stanowisku i razem obserwujemy kąpielisko. View oEmbed on the source website W razie potrzeby jesteśmy gotowi do akcji, ale prawda jest taka, że większość działań to prewencja. Dużo rozmawiamy z turystami o bezpieczeństwie. Sama obecność psa działa kojąco – ludzie są bardziej skłonni nas słuchać i respektować nasze prośby. Pies budzi czasami większy szacunek, większe zainteresowanie, bardzo pomaga to w edukacji turystów. Jak wygląda akcja ratownicza z udziałem psa? Najczęściej pies holuje. Ja dopływam do poszkodowanego, udzielam pomocy, a pies odciąża mnie w transporcie na brzeg. Dzięki temu mogę zachować siły na najważniejsze czynności. Czasem pies pomaga mi dotrzeć szybciej do miejsca zdarzenia, a ja w tym czasie zakładam płetwy czy przygotowuję sprzęt. Ale wszystko zależy od sytuacji – jeśli jest szybszy środek, albo nie widzę miejsca na zastosowanie psa, zostaje on na brzegu. Jak reagują inni ratownicy, gdy widzą duet człowiek–pies? Na początku często nie wiedzą, co z nami zrobić. W Polsce brakuje godzin szkoleniowych poświęconych temu tematowi. Dlatego staramy się od razu pokazać w praktyce, jak możemy być użyteczni i przydać się zespołowi. Robimy ćwiczenia – na przykład ratownik płynie szybko do poszkodowanego, a ja z psem dołączam i pies holuje ratownika razem z poszkodowanym do brzegu. Kiedy inni ratownicy to zobaczą i poczują różnicę od razu chętniej z nami współpracują. Ale każdy nowy akwen to na nowo doszkalanie ratowników z tego, jak używać naszego zespołu, jak się nas nie bać, jak zaufać. A jak reagują turyści? Większość jest zachwycona, ale nie wszyscy wiedzą, jak się zachować. Najważniejsze, żeby pamiętać, że pies ratowniczy to nie maskotka i nie atrakcja turystyczna. Nie podchodzimy bez pytania, nie głaszczemy, nie robimy zdjęć z bliska, nie wysyłamy dzieci, żeby „poznały pieska”. Ten pies jest w pracy, nawet jeśli śpi, to śpi prawdopodobnie po treningu, możliwe, że po akcji, albo odpoczywa, ale ciągle jest w trybie czuwania. Często powtarzam turystom: pies jest w pracy przez 8 godzin, nawet jeśli akurat leży. To czuwanie jest dla niego równie męczące, jak akcja. My po 8 godzinach pracy jak drzemiemy, to też nie chcemy, żeby ktoś nam przeszkadzał… Nie karmimy psa, nie prowokujemy go, nie podsuwamy swoich czworonożnych pupili pod nos. Ale też w drugą stronę, absolutnie nie mówimy dzieciom: „Nie dotykaj, bo cię ugryzie” – bo to szczucie psem. Nie budźmy w dzieciach strachu przed psami, budźmy respekt. Lepiej powiedzieć: „Nie dotykaj, bo pies odpoczywa”. Jak wykorzystujecie psa w działaniach prewencyjnych? Jedną z akcji prewencyjnych jest rozdawanie dzieciom opasek „niezgubek”. Opasek, na których rodzic wpisuje swój numer telefonu. Obecność psa przyciąga uwagę i łagodzi emocje, więc kiedy idziemy plażą ludzie chętniej słuchają, bardziej zwracają na nas uwagę, ale też bardziej respektują to co do nich mówimy. Pies bardzo działa kojąco na emocje, dziecko, które się zgubi, chętniej podejdzie do ratownika, gdy obok jest pies. Prowadzimy też krótkie lekcje dla turystów – przypominamy, żeby patrzyli na numery wejść na plażę, pilnowali dzieci w wodzie, reagowali, gdy widzą samotne dziecko spacerujące po plaży. Popularnym przypadkiem jest tzw. „akcja flaming” – dmuchana zabawka, na której leży bądź bawi się dziecko, wiatr wywiewa ich nagle w głąb morza. Dziecko nie ma siły, by wrócić, wtedy pies pomaga w holowaniu, uspokaja malucha w stresie i bezpiecznie doprowadza do brzegu. Dla nas to niesienie pomocy, nie akcja ratunkowa, ale to właśnie takich drobnych akcji jest najwięcej, a zapobieganie im, zapobiega ciężkich wypadkom. Kiedy tłum turystów schodzi z plaży, Diver Junior z ulgą kładzie się na piasku. Jego dzień pracy jest równie wymagający jak dzień człowieka obok niego. Radosław wie, że każdy wspólny dyżur to lekcja zaufania, współpracy i szacunku – nie tylko między nim a psem, ale też między zespołem ratowniczym a ludźmi, których bezpieczeństwa strzegą. Materiał promocyjny marki Plus
„Żeby pies był skuteczny, musi być prowadzony przez wyszkolonego człowieka”. Od labradora do misji – początki ratownika z psem
Na piasku, tuż przy nodze swojego przewodnika, leży brązowy Chesapeake Bay Retriever – Diver Junior. Jego spojrzenie wędruje ku falom, jakby czekał na niewidzialny sygnał. Obok niego stoi Radosław Ptasiński – ratownik WOPR, instruktor ratownictwa wodnego, technicznego i pierwszej pomocy, a także międzynarodowy instruktor ILS K9. Dla niego ratownictwo to nie tylko praca – to styl życia. A droga do tej chwili zaczęła się wiele lat temu, od spotkania na plaży, które na zawsze zmieniło jego zawodową ścieżkę.
Jak długo jesteś w WOPR? Jak wyglądały Twoje początki? Radosław Ptasiński, ratownik WOPR, instruktor ratownictwa wodnego, technicznego i pierwszej pomocy, a także międzynarodowy instruktor ILS K9: W ratownictwie wodnym jestem od 2004 roku. Wtedy zdobyłem uprawnienia młodszego ratownika WOPR, a w roku 2006 - ratownika WOPR. Potem były studia, działalność w stowarzyszeniu… A po przeprowadzce nad morze pojawiło się marzenie, żeby mieć psa, z którym będę mógł po prostu pływać. Nie szukałem tego aktywnie – stało się przypadkiem. Spacerowałem po plaży w Gdańsku z moim labradorem Diverem (teraz już Diverem Seniorem), spotkałem tam dziewczynę, która szkoliła psy w wodzie. Miała na koszulce napis „ratownik”. Zapytałem, czy mogę dołączyć. Zgodziła się, ale od razu uprzedziła, że będzie nam bardzo ciężko. View Ediplayer on the source website Przyszliśmy na pierwszy trening. Po nim spojrzała na nas i powiedziała: „Diver będzie moją perełką, niedługo wygracie zawody”. I tak się stało – pierwsze zawody wygraliśmy w Gdańsku roku 2015, drugie w roku 2016 zdobywając też tytuł najlepszego zespołu. W 2016 wygraliśmy też prestiżowe zawody w Dąbrowie Górniczej. To był dla mnie ogromny zastrzyk motywacji. I co było dalej? Długo razem pracowaliście? Ona była moim przewodnikiem w tym świecie. Niestety, jej życie miało wiele zawirowań. W liście pożegnalnym przekazała mi prowadzenie Sekcji Psów Ratowniczych w Gdańsku. To był dla mnie szok i jednocześnie ogromna odpowiedzialność. Musiałem stanąć na wysokości zadania. Zaczęliśmy zmieniać metody szkoleniowe. To, co do tej pory robiono, nie było dobre dla psów – były przestymulowane, wokalizowały się za mocno, psuły się emocjonalnie. Szukaliśmy rozwiązań, konsultowaliśmy się z behawiorystami, choć oni nie znali się na ratownictwie wodnym, ale znali się na psach i ich szkoleniu na lądzie. Część ludzi została przy starych metodach, część poszła w nowe. W efekcie sekcja się podzieliła– ale ja wtedy założyłem swoją szkołę, w której od początku postawiłem na precyzję, profesjonalizm i dobrostan psa, jednocześnie pozostając do dnia dzisiejszego w sekcji. Co zmieniło się, kiedy pojawił się Diver Junior? Diver Senior przeszedł na zasłużoną emeryturę, a ja wziąłem Divera Juniora, to Chesapeake Bay Retriever – od początku uczony według nowych standardów. Dzięki temu mamy lepszą kontrolę nad wokalizacją, precyzyjniej wykonujemy zadania, jest spokojniejszy. W międzyczasie pojawił się pomysł napisania doktoratu o wykorzystaniu psów w ratownictwie wodnym – to projekt, nad którym wciąż pracuję. Każde doświadczenie – czy w Polsce, czy za granicą – jest dla nas cenne. Byłem na szkoleniach we Włoszech, Niemczech, Czechach czy Łotwie. W Czechach pracowałem z Juniorem na rzece, kąpielisko objęte ochroną miało 18 km długości, pracowaliśmy w systemie 7x24 godziny. To zupełnie inne warunki niż w Polsce – inna charakterystyka akwenu, inne wyzwania. Takie doświadczenia uczą pokory i elastyczności. Często podkreślasz, że pies nie jest samodzielnym ratownikiem. Dlaczego to takie ważne? Bo to jeden z największych mitów w ratownictwie wodnym. Pies nie ratuje sam – jest narzędziem w rękach ratownika. My jesteśmy zespołem. Ktoś ma bojkę, ktoś motorówkę, drona… ja mam psa. Ale żeby pies był skuteczny, musi być prowadzony przez wyszkolonego człowieka. Jeśli widzimy gdzieś psa, który sam podpływa do pozoranta, to jest to szkolenie sportowe, przygotowanie pod zawody, nie stricte ratownicze. Podobnie z psami wyskakującymi ze śmigłowca, to piękne widowisko, ale nie ma realnego zastosowania w ratownictwie wodnym. To po prostu jedno z ćwiczeń podczas pokazów, które, dodajmy to, też są ważnym elementem szkolenia psa. W ratownictwie jednak nie chodzi o show – chodzi o skuteczność i bezpieczeństwo. Siedząc na piasku obok Divera Juniora, Radosław mówi spokojnie, ale w jego głosie słychać pasję. Ta historia nie zaczęła się od planu – zaczęła się od przypadkowego spotkania na plaży i labradora, w którego mało kto wierzył. Dziś to droga, która prowadzi go przez plaże, rzeki i morza, ale przede wszystkim przez świat odpowiedzialnego, świadomego ratownictwa. I jest to droga, z której – jak sam przyznaje – nie zamierza schodzić. Materiał promocyjny marki Plus
„Codzienność ratownika to gotowość”. Rola technologii w ratowaniu życia
Poranek w bazie ratowników. Jeszcze zanim słońce wstanie nad horyzontem, w środku panuje ożywiony ruch. Ktoś sprawdza łódź, ktoś inny otwiera torbę medyczną R1 i plombuje ją po kontroli. Na stole lądują latarki, noktowizory, radiostacje. Każdy sprzęt musi być gotowy, bo nigdy nie wiadomo, czy za godzinę nie trzeba będzie wypłynąć w nocny rejs po jeziorze albo gnać samochodem do wypadku na drugim końcu województwa.
Jak wygląda Twój dzień pracy – kiedy musisz być najbardziej czujna? Pracujemy w systemie 12-godzinnych dyżurów. Każdy dyżur zaczyna się od sprawdzenia sprzętu – od radia i AED po łodzie i samochody. To nie jest rutyna, to podstawa. Nigdy nie wiemy, która łódź będzie nam potrzebna – inna, gdy ktoś utknie na mieliźnie, inna przy poszukiwaniach osoby czy zwierzęcia w wodzie, jeszcze inna do akcji nocnych, wyposażona w radary, sonary czy szperacze. Zimą do gry wchodzą sanie lodowe, suche skafandry, sprzęt do działań na zamarzniętych akwenach. Każdy z nas musi być gotów, że wezwanie może nadejść o każdej porze dnia i nocy. Kiedy muszę być najbardziej czujna? Właściwie zawsze. To praca, w której nigdy nie wiesz, co się wydarzy za chwilę. View oEmbed on the source website Czy technologia pomaga Ci w pracy? Bardzo. Zaczynając od rzeczy najprostszych, jak mapy Google, które pozwalają nam szybko namierzyć zdarzenie. Do tego aplikacja RATUNEK – niezwykle skuteczna, bo każdy może jednym kliknięciem wysłać swoją lokalizację i przyspieszyć dotarcie pomocy. Ogromnie pomaga nam noktowizja, zwłaszcza przy nocnych poszukiwaniach. Ale prawdziwą rewolucją są drony – powietrzne, podwodne, a nawet transportowe. Dron z kamerą termowizyjną potrafi błyskawicznie znaleźć osobę w ciemności. Drony transportowe przenoszą bojki, rzutki ratownicze, flary świetlne, a nawet środki ochrony termicznej. Są już konstrukcje, które pomagają transportować w wodzie współpracującego poszkodowanego. W łodziach coraz częściej mamy sonary najwyższej klasy – dzięki nim przeszukanie dużych obszarów pod wodą jest szybsze i dokładniejsze. To naprawdę oszczędność czasu, a czas w ratownictwie jest na wagę złota. Jak być gotowym, by ratować życie? Ratownik musi być sprawniejszy fizycznie niż przeciętny człowiek. W moim przypadku to także wynik wypadku z dzieciństwa – miałam 6 lat, kiedy wjechałam rowerem pod samochód. Uszkodzenie kręgosłupa, pół roku w gipsie. Profesor, który mnie wtedy operował, powiedział mi jedno: „Całe życie musisz się ruszać, bo inaczej wylądujesz na wózku inwalidzkim”. Do dziś pamiętam, jak groził mi palcem i zabraniał leżenia na kanapie. Ruch stał się moim ratunkiem. Najpierw rehabilitacja w basenie, potem pływanie, siatkówka, narty. I tak zostało na całe życie. Do dziś utrzymuję formę – zimą siłownia, cały rok basen, nordic walking, joga. A zimą oczywiście narty, bo jestem instruktorką. Bez sprawności nie dałabym rady – ratownictwo wymaga siły, wytrzymałości, a także stabilnego gorsetu mięśniowego, który chroni kręgosłup. Mam wrażenie, że tworzycie bardzo zgraną społeczność WOPR, czy seniorzy wciąż mają tu swoje miejsce? Jak najbardziej. W ratownictwie można działać bardzo długo – dopóki zdrowie i kondycja pozwalają. Znam wielu ratowników, którzy na emeryturze wciąż szkolą młodzież, prowadzą kursy, organizują akcje edukacyjne. Niektórzy mówią, że „senior” zaczyna się już po czterdziestce, ale ja patrzę na to inaczej. Jeśli ktoś wciąż ma serce do tej pracy i utrzymuje formę, może działać całe życie. Na plaży, na jeziorze, w górach czy na lodzie – codzienność ratownika to gotowość. Sprzęt sprawny, ciało wytrenowane, zespół zsynchronizowany. Czy kiedykolwiek da się wyłączyć głowę, zostawić pracę za sobą? Ratownictwo to praca, która nie kończy się wraz z dyżurem. To sposób życia. Każdego dnia uczymy się być gotowi – i dla siebie, i dla tych, którym będziemy musieli pomóc. Poranek przeradza się w dzień, a słońce oświetla sprzęt ułożony w równych rzędach. Radiostacje, torby medyczne, łodzie gotowe do wypłynięcia. Wszystko czeka w ciszy, aż rozlegnie się alarmowe wezwanie. Iwona patrzy na to z pewnością – bo wie, że w każdej chwili może ruszyć do akcji, mając u boku zespół i narzędzia, które pozwalają wygrać walkę z czasem. Materiał promocyjny marki Plus
„Ratownictwo to nie tylko praca. To droga, która raz wybrana, towarzyszy całe życie”. Rozmowa z ratowniczką WOPR
Morze tego dnia było spokojne, słońce odbijało się w falach, a wiatr niósł zapach soli. Plaża powoli budziła się do życia, a w oddali widać było sylwetki ratowników przygotowujących się do kolejnego dnia. To tutaj, nad wodami otwartymi, Iwona odnalazła swoje miejsce i powołanie. Ale zanim trafiła nad morze, jej droga wiodła przez basen i studia, a potem przez wiele życiowych zakrętów.
Co skłoniło Cię do zostania ratowniczką? Plany były zupełnie inne. Od dziecka chciałam zostać lekarzem. Już jako mała dziewczynka opatrywałam wszystkie swoje misie i lalki – miały obandażowane głowy, ręce, nogi. Byłam przekonana, że pójdę na Akademię Medyczną. Ale życie napisało dla mnie inny scenariusz. Rok przed maturą w wypadku komunikacyjnym zginęli moi rodzice. Zostałam sama i musiałam zadbać o siebie. Kiedy przyszło do wyboru studiów, zobaczyłam, że na medycynę przypada 17 osób na jedno miejsce. Zwyczajnie się przestraszyłam – nie mogłam ryzykować. Dlaczego akurat AWF? Miałam mistrzowską klasę sportową, a to dawało mi wtedy wstęp na każdą uczelnię sportową w Polsce bez egzaminów. Wybrałam AWF Warszawa, kierunek trenerski ze specjalnością pływanie. I to był początek mojej przygody z wodą na poważnie. Na trzecim roku pojawił się przedmiot „Ratownictwo wodne”. Zajęcia prowadzili wspaniali ludzie – ikony polskiego sportu, autorzy podręczników, które dziś są klasyką. Pamiętam atmosferę tamtych lat – mieszkałam w akademiku na jednym piętrze z Władysławem Komarem, Zofią Bielczyk, Marylą Rodowicz, Władysławem Kozakiewiczem czy Bogusławem Mamińskim. Miałam okazję spotkać i współpracować z Ireną Szewińską, Hubertem Wagnerem i Otylią Jędrzejczak. Współpraca szkoleniowa z nią i kadrą polskiego pływania to był dla mnie zaszczyt. To był niesamowity czas – sport i pasja na każdym kroku. I właśnie tam połknęłam bakcyla ratownictwa. Pamiętasz swoją pierwszą akcję ratunkową? Doskonale. To było na basenie Pałacu Kultury w Warszawie. Do dziś stoi tam wieża do skoków do wody. Poszliśmy całą grupą poskakać. Jeden z kolegów źle wykonał skok – uderzył w wodę niefortunnie i trzeba go było ewakuować na desce ortopedycznej. Na szczęście skończyło się tylko na stłuczeniu kości ogonowej i lekkim urazie głowy, ale wtedy byliśmy przerażeni. Przyjechało pogotowie, a kolega spędził trzy dni na obserwacji w szpitalu. Dziś, gdy się spotykamy, wspominamy to ze śmiechem, ale tamten moment nauczył mnie ogromnego respektu. Zrozumiałam, że wystarczy chwila nieuwagi, by życie zawisło na włosku. Jak wyglądały Twoje pierwsze lata w zawodzie? Po studiach zaczęłam szkolić młodzież i pracować jako ratownik – najpierw na plażach nadmorskich, potem na basenach, a nawet w ośrodkach górskich. Ale myśl o medycynie nie dawała mi spokoju. Po kilku latach przeprowadziłam się do Berlina, gdzie ukończyłam ratownictwo medyczne i przez długie lata pracowałam w zespołach wypadkowych oraz na szpitalnych oddziałach ratunkowych. To były doświadczenia, które na zawsze mnie ukształtowały. View Ediplayer on the source website Czy Twoje dzieci dorastały w cieniu WOPRu? Tak, choć dziś to już rzadkość. Kiedyś ratownictwo było mniej rozwinięte – mniej plaż strzeżonych, mniej ośrodków. Dzieci często towarzyszyły nam w pracy. Moje – w Międzyzdrojach, Pobierowie, Dziwnówku czy Mrzeżynie. Największym wyzwaniem było… upilnować je przed samowolnym wchodzeniem do wody. Metody bywały różne, czasem nietypowe, ale tak wyglądało życie ratownika z rodziną. Co byś powiedziała młodym, którzy dopiero wkraczają na tę drogę? Ratownictwo to nie tylko praca. To droga, która raz wybrana, towarzyszy całe życie. Ja nie tylko uczę innych, jak ratować, ja żyję tym na co dzień. I wiem jedno – ratownikiem się nie bywa. Ratownikiem się jest na zawsze. Gdy morze zaczyna pustoszeć, a ostatni plażowicze zbierają ręczniki i dmuchane zabawki, Iwona patrzy na spokojną taflę wody z tym samym szacunkiem, z jakim spojrzała kiedyś na basenową wieżę w Warszawie. Dziś wie, że tamto pierwsze doświadczenie było tylko wstępem do spotkania z prawdziwym żywiołem. Materiał promocyjny marki Plus
„Brak wyobraźni jest największym zagrożeniem”. Bezpieczeństwo nad wodą i świadomość turystów
Mężczyźni i kobiety, w żółtych T-shirtach, czerwonych spodenkach, z kamizelkami ratunkowymi wsiadają na ponton, fale uderzają o brzeg. Antoni Żydek wydaje polecenia, zaraz zacznie się poranne szkolenie motorowodne. Antek jest doświadczonym ratownikiem WOPR oraz szkoleniowcem z pasją, od lat związany z plażą w Międzyzdrojach, pomiędzy praca a ćwiczeniami odpowiedział mi na kilka pytań dotyczących swojej pracy.
Jak oceniasz świadomość plażowiczów, jeśli chodzi o bezpieczeństwo? Antoni Żydek, absolwent bezpieczeństwa wodnego i doświadczony ratownik: Szczerze? Jest z tym różnie, a często – niestety – słabo. Ludzie na wakacjach mają tendencję do „wyłączania myślenia”. Przyjeżdżają z nastawieniem: „Jestem na urlopie, nic złego się nie wydarzy”, a to najprostsza droga do problemów. Nie informują bliskich, gdzie idą, ignorują komunikaty z radiowęzła, lekceważą czerwone flagi. My codziennie powtarzamy: brak wyobraźni jest największym zagrożeniem. Nawet jeśli woda wygląda spokojnie, potrafi być zdradliwa. Na naszej plaży mamy radiowęzeł, który wydaje komunikat co godzinę. Mówimy o stanie wody, temperaturze, przypominamy o pasie ratunkowym dla samochodu na brzegu plaży od strony morza… Turyści osłuchują się z tą wiedzą, mogą lepiej reagować, jednak takie węzły nie są codziennością na polskich plażach. View oEmbed on the source website Jak samemu zadbać o bezpieczeństwo nad wodą? Przede wszystkim: rozmawiać z ratownikami. Nie wstydźcie się podejść do nas, przywitać, zapytać o warunki. My jesteśmy od tego, żeby informować – jakie są dziś prądy, w której części kąpieliska jest najbezpieczniej, na co szczególnie uważać. Ludzie często nie znają znaczenia boi: czerwone wyznaczają strefę dla osób nieumiejących pływać, gdzie głębokość to maksymalnie 120 cm, to też strefa dla wszystkich „dmuchańców”. Żółte to granica kąpieliska i koniec strefy dla umiejących pływać. Materace, koła czy pontony nie są sprzętem ratunkowym – to zabawki, każdy kto z nich korzysta, traktowany jest jak osoba nieumiejąca pływać i musi pilnować się czerwonych bojek. Nigdy, absolutnie nigdy, nie wolno wypływać z nimi za boje. Dodatkowo nie warto ich ratować na siłę, czasami offshorowy wiatr potrafi porwać nam taką zabawkę, a ludzie rzucają się na jej ratowanie, czasami ryzykując własne życie. Naprawdę trzeba umieć odpuścić… Dlaczego jako doświadczony pływak, leniuchujący na materacu dmuchanym, nie mogę sobie podryfować kawałek dalej? Przecież umiem pływać, poradzę sobie i wrócę do brzegu… Bo woda potrafi zaskoczyć. Ciało nagrzane na słońcu może doznać szoku termicznego przy nagłym kontakcie z chłodniejszą wodą, a wtedy nawet świetny pływak staje się osobą do uratowania. My każdego traktujemy tak, jakby nie umiał pływać – bo w momencie kryzysu wszyscy są w takiej samej sytuacji. Do tego materace czy dmuchane koła mogą odpłynąć, a odległość od brzegu może być jednak dla siebie zbyt duża. Jakie błędy plażowiczów zdarzają się najczęściej? Klasyka to brak komunikacji. Rodzic zabiera dziecko do hotelu, a druga osoba z rodziny zgłasza ratownikowi, że dziecko i osoba dorosła zniknęli, a ostatni raz byli widziani w wodzie. My zaczynamy procedury poszukiwawcze, wzywamy wsparcie, przeszukujemy teren… a tymczasem dziecko od dawna siedzi w pokoju, zajadając lody. Dlatego tak ważna jest komunikacja wśród ludzi, którzy są ze sobą na plaży. Kolejna sprawa to częste zaginięcia dzieci na lądzie. Dlatego rozdawanie przez nas opasek, na których mogą rodzice napisać numer telefonu do siebie naprawdę potrafi uratować sytuację. Jak reagować, gdy widzimy kogoś w niebezpieczeństwie? Najlepiej natychmiast podejść do ratownika i powiedzieć, co się dzieje. Nie krzyczeć „ktoś tonie” w panice, bo czasem to fałszywy alarm i rozpraszamy zespół, powodujemy też panikę na plaży, która w przypadku rzeczywistego zagrożenia, może być dla nas przeszkodą do szybkiego dotarcia do poszkodowanego. W przypadku gdy jest to dziecko blisko nas i uważamy, że szybciej sami zareagujmy, oczywiście należy pomóc. Na plaży niestrzeżonej jest inaczej. Jeśli sytuacja jest blisko nas i możemy pomóc bez ryzyka dla siebie – podajmy gałąź, linę, bluzę – nigdy swoją rękę, to robimy to, będąc cały czas świadomym swojego bezpieczeństwa. Osoba tonąca może być dla nas niebezpieczna, może próbować wepchnąć nas pod wodę, byleby ratować siebie. Najważniejsza jest szybka, chłodna ocena czy ratowanie tej osoby może zagrozić mojemu życiu? Jeśli tak, to jedyne co możemy zrobić to zadzwonić na numer alarmowy, lub wezwać pomoc przez aplikację RATUNEK – co ułatwia nam też namierzenie takiej osoby i miejsca zdarzenia. Staramy się też nie stracić z oczu poszkodowanego lub zapamiętać miejsce, w którym ostatni raz go widzieliśmy. Nie próbujmy być bohaterami na siłę, bo może się okazać, że zamiast szukać jednej osoby, będziemy musieli pomagać dwóm. Czy turyści czasem sami stają się bohaterami? Oczywiście. Wystarczy, że ktoś zareaguje, gdy widzi pijanego wchodzącego do wody, to tak jakby wsiadał za kółko. Staje się zagrożeniem dla swojego życia, ale też życia innych. Zawsze należy reagować w takiej sytuacji. Kolejny przykład to nauczenie swojego dziecka, na którym zejściu ma się znaleźć w razie zgubienia. Pilnowanie siebie nawzajem, włączenie myślenia, rozmowa z nami… i szacunek dla naszej pracy i myślenie krok naprzód – to wszystko to forma bohaterstwa. Kiedy słońce powoli chowa się za horyzont, Antek podkreśla, że dla niego najlepszy dzień w pracy to taki, w którym nic się nie wydarzyło. Bo w ratownictwie najważniejsze jest zapobieganie, a nie heroiczne akcje w ostatniej chwili. Materiał promocyjny marki Plus
„W ratownictwie największym sukcesem jest dzień bez wypadków”. Droga do zawodu i życie ratownika
Biała flaga delikatnie powiewa na wietrze, niebo jest błękitne ani jednej chmurki. To wymarzony dzień dla każdego plażowicza, idealna nadbałtycka pogoda. Jednak dla pracowników WOPR taka pogoda oznacza stałą czujność.
To naturalne, im lepsza pogoda, tym więcej turystów na plaży, tym większe rozprężenie, większa nieuważność, a za tym idzie więcej wypadków. – Mówi nam Antoni Żydek, absolwent bezpieczeństwa wodnego i doświadczony ratownik. Pracował na plażach w Polsce oraz w USA, m.in. w Myrtle Beach, gdzie współpracował w międzynarodowych akcjach ratunkowych, łącząc profesjonalizm z pasją do ratownictwa wodnego. Jak zaczęła się Twoja przygoda z ratownictwem? Antoni Żydek, absolwent bezpieczeństwa wodnego i doświadczony ratownik: Wszystko zaczęło się w 2014 roku, kiedy skończyłem kurs pierwszego ratownika i zacząłem działać jako wolontariusz w Lublinie. Wtedy pracowałem głównie na śródlądziu – na zbiornikach wodnych – i choć było to dobre miejsce, żeby zdobywać pierwsze doświadczenia, czułem, że brakuje mi wyzwań. Woda morska jest zupełnie innym żywiołem. Fale, prądy wsteczne, zmienna pogoda – to coś, co wymaga od ratownika większej koncentracji i umiejętności. W 2018 roku pojechałem pierwszy raz na sezon nad morze, a w 2021 trafiłem do Międzyzdrojów i już tu zostałem. Był też jeden sezon w Stanach Zjednoczonych, gdzie miałem okazję poznać zupełnie inny system ratownictwa. To doświadczenie otworzyło mi oczy na wiele rzeczy – od organizacji pracy po wykorzystanie nowoczesnego sprzętu. View Ediplayer on the source website Czy od razu wiedziałeś, że to Twoja droga? Na początku traktowałem to jako ciekawą przygodę i ścieżkę rozwoju. Nie myślałem o tym, żeby poświęcić temu całe życie. Ale kiedy pierwszy raz stanąłem na wieży nadmorskiej i jednocześnie kończyłem studia z bezpieczeństwa wodnego, poczułem, że to jest dokładnie to, co chcę robić. Ratownictwo daje mi możliwość pracy w terenie, realnej pomocy ludziom, a poza sezonem – prowadzenia szkoleń dla młodych ratowników, edukowania społeczeństwa, organizowania warsztatów. Dzięki temu mam poczucie, że rozwijam się przez cały rok, a nie tylko latem. Co jest dla Ciebie najważniejsze w tej pracy? Odpowiedzialność i świadomość, że ktoś powierza ci swoje życie. W ratownictwie nie ma miejsca na przypadek. Tu liczy się zgrany zespół, bo jedna osoba sama nie jest w stanie zrobić wszystkiego. U nas bohaterem jest cały skład – ten, kto wskakuje do wody i ten, kto zostaje na wieży, pilnując, by inni plażowicze byli bezpieczni w tym czasie. Jeśli nie ma współpracy, nie ma ratownictwa. Superważna jest też prewencja, nasza praca to w większym stopniu właśnie zapobieganie zdarzeniom. Ostrzegamy, rozmawiamy, jak trzeba to używamy gwizdka, wszystko to robimy, żeby zapobiec wypadkom. Bo gdy już dochodzi do zdarzenia, wynik może być katastrofalny. Jak wygląda życie ratownika poza godzinami służby? Większość z nas mieszka w jednej bazie. To znaczy, że trenujemy razem, jemy razem, mamy te same wolne chwile. Taki rytm pracy integruje, ale też szybko pokazuje, kto się do tego zawodu nadaje, a kto nie. To intensywne tempo – całe lato jesteś w gotowości, żyjesz w jednym miejscu z grupą kilkunastu czy kilkudziesięciu osób. Tu nie ma miejsca na duże ego ani konflikty – jeśli ktoś próbuje grać „solo”, nie utrzyma się długo w ekipie. Czy to zawód tylko dla młodych? Wcale nie. Ratownikiem można być całe życie, o ile zdrowie i kondycja na to pozwalają. Znam szefów plaż, którzy mają za sobą ponad 40 sezonów i nadal są w świetnej formie. Oczywiście, z wiekiem częściej przechodzi się na stanowiska szkoleniowe czy koordynacyjne, ale serce nadal zostaje na plaży. To jest coś, czego się nie zapomina. Za co kochasz tę pracę? Za połączenie sportu, odpowiedzialności i poczucia misji. Nawet gdy trenuję po pracy, to robię to z myślą o tym, żeby być lepszym ratownikiem. To styl życia, w którym cały czas się rozwijasz – zarówno fizycznie, jak i mentalnie. Ratownikiem jest się cały czas, a nie tylko bywa w sezonie na plaży … Kiedy plaża pustoszeje, a wieża ratownicza milknie, Antek mówi, że największą satysfakcję czuje wtedy, gdy dzięki jego pracy i obecności nic się nie wydarzyło. Bo w ratownictwie największym sukcesem jest dzień bez wypadków. Materiał promocyjny marek Plus
„Trzeba wyciągnąć wnioski, przeanalizować sytuację i iść dalej. Inaczej ta praca by nas zniszczyła”. Akcje ratunkowe i emocje w pracy
Morze jest dziś niespokojne. Na brzegu fale rozbijają się łagodnie, ale dalej widać wyraźne prądy wsteczne. To pułapka dla niewprawnych oczu. Antoni Żydek stoi na wieży, obserwując horyzont. Wie, że wystarczy jeden gwizdek, by w kilka sekund znaleźć się w wirze akcji, gdzie każda sekunda może zdecydować o czyimś życiu.
Opowiesz mi o akcji, której nigdy nie zapomnisz? Antoni Żydek, absolwent bezpieczeństwa wodnego i doświadczony ratownik: Pewnie! Pamiętam to bardzo wyraźnie. Matka z córką znalazły się w prądzie wstecznym, który wciągał je coraz głębiej w ocean, to było w USA, spędziłem tam jeden sezon w 2024 roku. Kiedy do nich dopłynąłem, dziewczynka przejmującym głosem błagała: „Zabierzcie mnie do brzegu, uratujcie mnie”. Ten głos mam w głowie do dziś. Na szczęście zdążyliśmy na czas i obie wróciły bezpiecznie na plażę. Miałem w życiu akcje, które skończyły się niepowodzeniem, można by pomyśleć, że to te trudne i bolesne, powinny zapaść mi najbardziej w pamięć… a jednak to to dziecko zapamiętam chyba do końca życia. View oEmbed on the source website Jak radzisz sobie z takimi emocjami? Staram się oddzielać emocje od pracy. Jeśli zrobiliśmy wszystko, co było możliwe, a mimo to nie udało się uratować człowieka, trzeba wyciągnąć wnioski, przeanalizować sytuację i iść dalej. Inaczej ta praca by nas zniszczyła. W zespole dużo ze sobą rozmawiamy – codziennie omawiamy akcje, wspieramy się nawzajem. To działa jak terapia grupowa. Starsi ratownicy mają większe doświadczenie, oni stają się wsparciem dla tych młodszych. Rozmawiamy tak długo, a emocje opadną. Czy Bałtyk jest trudnym akwenem? Bardzo. Zmienna pogoda, szarpana fala, zimna woda – to wymagające warunki, które kształtują świetnych ratowników. Kto potrafi pracować w Bałtyku, poradzi sobie niemal wszędzie. To okrutny i bardzo wymagający nauczyciel. Dlatego polscy ratownicy mają bardzo dobrą opinię za granicą. Ja sam spędziłem jeden sezon w USA, to było dla mnie bardzo rozwijające doświadczenie, cieszę się, że mogłem tego spróbować, ale też z tego, że mogłem przynieść niektóre działające tam dobrze techniki na naszą plażę. Jakie to techniki? Na przykład praca rotacyjna, tak żeby ratownicy na wieży mieli zawsze świeżość umysłu, bo to dość jednostajna praca. A jaką rolę odgrywa nowoczesny sprzęt? Ogromną. Drony z termowizją potrafią znaleźć człowieka w wodzie szybciej niż wzrok ratownika z wieży. Nowoczesne pojazdy pozwalają dotrzeć na drugi koniec plaży w kilkadziesiąt sekund. Dzięki temu czas reakcji się skraca, a to klucz w ratownictwie. W szkoleniach drony też pomagają – nagrywamy akcję z góry i analizujemy każdy ruch, żeby wyłapać błędy. Czego uczysz młodszych ratowników? Przede wszystkim tego, by nigdy nie wchodzić do wody bez sprzętu. Bojka czy pas ratowniczy to asekuracja dla ratowanego, ale też dla ratownika. Uczę ich też, że gwizdek to ostateczność – lepiej podejść, wytłumaczyć, poprosić. Rozmowa daje lepszy efekt niż sto ostrzeżeń z wieży. Ważna jest empatia, podchodzenie do drugiego człowieka z otwartością, chcę edukowania i porozumienia, a nie wydawania zakazów i poleceń. Nie chodzi o to, żeby kogoś zdenerwować czy obudzić w nim negatywne emocje, ale o to, żeby edukować, uczulić na niebezpieczeństwo i zapobiec nieszczęściu. Czy czujesz się bohaterem? Nie. Tutaj bohater jest zbiorowy, jest nim cały zespół. Ten, który został na wieży, gdy reszta ruszyła na ratunek jest takim samym bohaterem, bo obstawiał tyły, podczas gdy oni byli na froncie. Tutaj solo nic nie zdziałasz, a możesz tylko narazić siebie samego. Bez współpracy nic by się nie udało. Godzina 18:00, grupa ratowników wraca do swojej bazy, śmieją się i rozmawiają ze sobą, widać na pierwszy rzut oka, że to przyjaciele, zgrana ekipa, ludzie, którzy wiedzą, że mogą na sobie polegać. Materiał promocyjny marki Plus
Skyscanner ujawnia: Raport Trendy w podróżach 2026 – rok, w którym każdy podróżuje po swojemu!
W 2026 nie będziemy już tylko wybierać miejsca na mapie – będziemy planować podróże tak, by odzwierciedlały to, kim jesteśmy i co kochamy. W tegorocznym raporcie Trendy w podróżach 2026, Skyscanner zdradza, w jaki sposób będziemy podróżować w nadchodzącym roku – od rytuałów pielęgnacyjnych w samolocie, przez spersonalizowane sposoby odkrywania świata, po emocje, które będziemy dzielić z innymi. W raporcie marka zdradza 7 kluczowych trendów podróżniczych, listę trendujących destynacji oraz miejsca z rekordowymi spadkami cen.
Jak będziemy podróżować w 2026 roku Jako jedna z wiodących globalnych aplikacji podróżniczych, Skyscanner codziennie analizuje i porównuje miliardy ofert lotów, hoteli i wypożyczalni samochodów, mając dostęp do jednej z największych baz danych w branży. To właśnie dzięki tym danym widać wyraźnie, jak zmieniają się potrzeby podróżników. 2026 będzie rokiem przeżywania życia na własnych zasadach. Jak pokazują wyniki ankiety OnePoll przeprowadzonej dla Skyscanner, 83% respondendów planuje podróżować więcej lub tyle samo w roku 2026 co w roku 2025.* Będziemy podróżować bliżej swoich pasji, bliżej ważnych dla nas osób, ale też bliżej lokalnych społeczności i autentycznego rytmu codzienności. W centrum znajdzie się indywidualność – wybór kierunków, stylu podróży i doświadczeń zgodnych z naszymi własnymi preferencjami. Priorytety podróżnicze są różne, ale jedno jest pewne – w 2026 roku będziemy podróżować w sposób jeszcze bardziej osobisty niż dotychczas. – mówi Kacper Trela, ekspert marki Skyscanner. 7 trendów w podróżach na nadchodzący rok Skyscanner, w kultowym raporcie Trendy w podróżach 2026, wyłania siedem trendów, które nadadzą ton przyszłorocznym podróżom. Na wysokości Góry przestają być wyłącznie zimowym kierunkiem podróży. Coraz więcej Polaków odkrywa uroki wędrówek poza sezonem – ciszę, świeże powietrze i zapierające dech w piersiach widoki. To przepis na całoroczne ucieczki od codzienności. 40% respondentów planuje w 2026 roku wybrać się na górską wycieczkę! Sklepowe buszowanie Autentyczne smaki kryją się w lokalnych supermarketach i są na wyciągnięcie ręki. Coraz więcej podróżników będzie odkrywać kulturę danego miejsca, sięgając po regionalne produkty prosto z półek. – Polacy nie są tu wyjątkiem. Aż 25% przyznaje, że podczas zagranicznych wyjazdów chce odwiedzać lokalne sklepy spożywcze, zamieniając każdą podróż w pyszną wyprawę odkryć. Catching Flights and Feelings Wyprawa solo nie oznacza samotności. To okazja do poznawania nowych osób, budowania autentycznych relacji i odkrywania świata we własnym tempie z pomocą lokalnych przewodników. Aż 49% podróżnych przyznaje, że podróżowało lub rozważało podróż zagraniczną w celu poznania nowych osób – czy to w poszukiwaniu przyjaźni, czy miłości. W 2026 roku coraz chętniej będziemy odkładać aplikacje na bok i stawiać na prawdziwe spotkania twarzą w twarz. Glowmads Rytuały pielęgnacyjne stają się częścią samej podróży – maseczki na twarzy podczas długich lotów, spontaniczne city breaki po ulubione kosmetyki czy dalekie wyprawy do miejsc słynących z filozofii świadomej pielęgnacji. Według danych Skyscanner, 17% ankietowanych planuje podczas podróży poszukiwać unikalnych kosmetyków i rytuałów piękna. Literackim szlakiem Książki stają się inspiracją do podróży – coraz chętniej odwiedzamy kultowe biblioteki oraz miejsca znane z powieści. 24% respondentów deklaruje, że w podróży znajdzie czas na lekturę, czyniąc z literatury towarzysza wypraw. Dzięki temu możemy poznawać świat także poprzez jego opowieści – choćby z ulubioną książką w ręku podczas lotu. Rodzinne wyprawy Podróże z rodziną zyskują na znaczeniu. Wspólne odkrywanie świata i celebrowanie więzi staną się jednym z głównych powodów wyjazdów – w poszukiwaniu wartościowego czasu. 26% polskich podróżników planuje wyjazdy rodzinne, w tym podróże wielopokoleniowe, zamieniając wakacje w wyjątkowe chwile łączące pokolenia. Hotel celem podróży Hotel przestaje być tylko miejscem noclegu – staje się powodem wyboru destynacji. Od komfortowego luksusu po nietypowe obiekty – miejsce zakwaterowania staje się integralną częścią przygody. Dla 25% podróżnych hotel jest atrakcją samą w sobie, oferującą doświadczenia wykraczające daleko poza wygodne łóżko.** Chongqing, Chiny. www.bynder.com Analiza miliardów wyszukiwań w Skyscanner ujawnia kierunki, które zyskają na popularności w nadchodzącym roku, oraz te, gdzie ceny spadną tak bardzo, że trudno będzie się oprzeć rezerwacji. Od tętniących życiem metropolii po spokojne wyspy – te destynacje będą na ustach podróżników w 2026 roku. Destynacje zyskujące popularność Chongqing, Chiny (+482%) – żywa mieszanka tradycji i nowoczesności, imponująca panorama i autentyczna kultura. Rijeka, Chorwacja (+393%) – klejnot Adriatyku z nowymi połączeniami kolejowymi i regularnymi lotami. Nha Trang, Wietnam (+325%) – rajskie plaże i autentyczne wietnamskie doświadczenia. Genua, Włochy (+282%) – połączenie historii i nadmorskiego uroku, a także idealna baza do odkrywania Portofino i Cinque Terre. Castries, Saint Lucia (+155%) – karaibski raj z bujną przyrodą i krystaliczną wodą. Langkawi, Malezja (+128%) – turkusowe morze i tropikalne krajobrazy. Phuket, Tajlandia (+124%) – połączenie relaksu, przygody i tajskiej kultury. Lamezia Terme, Włochy (+99%) – kalabryjska perełka z dostępem do wybrzeża. Evenes, Norwegia (+94%) – brama do surowego piękna Skandynawii i zorzy polarnej. Fuerteventura, Hiszpania (+57%) – słońce przez cały rok i wulkaniczne krajobrazy.*** Nicea, Francja. www.bynder.com Destynacje o największych spadkach cen Toronto, Kanada (-25%) – wielokulturowa metropolia i punkt wypadowy do Niagary. Pescara, Włochy (-20%) – nadmorski urok Abruzji i włoskie tradycje. Kutaisi, Gruzja (-19%) – kaukaska przygoda poza utartym szlakiem. Nicea, Francja (-19%) – elegancja Lazurowego Wybrzeża w lepszej cenie. Saloniki, Grecja (-15%) – historia i śródziemnomorski klimat. Eindhoven, Holandia (-14%) – baza do odkrywania Holandii i topowych wydarzeń. Phuket, Tajlandia (-13%) – tropikalny wypoczynek i wachlarz lokalnych przeżyć. Bazylea, Szwajcaria (-12%) – kultura, sztuka i alpejskie widoki. Malé, Malediwy (-11%) – tropikalny relaks na rajskich plażach. Dubrownik, Chorwacja (-8%) – historyczny urok i malownicze krajobrazy.**** Rok 2026 przyniesie podróże szyte na miarę – od nowych sposobów odkrywania świata po kierunki, które zyskają rekordową popularność lub zaskoczą wyjątkowo konkurencyjnymi cenami. Raport Trendy w podróżach 2026 to efekt analizy milionów wyszukiwań i rezerwacji, dzięki którym Skyscanner potrafi przewidzieć trendy podróżnicze zanim staną się modne. Teraz marka dzieli się tą wiedzą, by pomóc Ci zaplanować podróże zgodne z Twoimi pasjami i stylem życia – zainspiruj się wynikami raportu i zarezerwuj budżetową wyprawę na www.skyscanner.pl. Materiał promocyjny marki Skyscanner
XXXIV Forum Ekonomiczne w Karpaczu – rozmowy o gospodarce, kulturze i kosmosie
Ponad 6000 gości z 53 krajów uczestniczyło w XXXIV Forum Ekonomicznym w Karpaczu, które odbyło się w dniach 2–4 września 2025 roku. Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „Czas transformacji – jaka będzie Europa przyszłości?” i zgromadziła przedstawicieli świata polityki, biznesu, nauki i kultury.
Rekordowe statystyki uczestnictwa Forum przyciągnęło 3472 osoby na poziomie C-level, dyrektorskim i właścicieli biznesu, a także 148 partnerów biznesowych (o 9% więcej niż rok wcześniej), 110 partnerów instytucjonalnych oraz 82 partnerów medialnych. Ekonomia, technologia i sztuczna inteligencja Choć główną osią dyskusji były gospodarka i polityka, to jednym z najważniejszych tematów okazała się sztuczna inteligencja. Eksperci analizowali, jak AI zmienia przemysł i rynek pracy, jakie niesie konsekwencje dla prawa autorskiego, a także czy Polska ma szansę stać się centrum kreatywności technologicznej, czy jedynie dostawcą kompetencji dla cudzych projektów. Podkreślano też konieczność ochrony przed dezinformacją i tzw. „ciemną stroną AI”. Dyskusje, w których uczestniczyli m.in. prawnicy, przedsiębiorcy i naukowcy, pokazały, że wyzwania związane z rozwojem technologii wykraczają daleko poza laboratoria i fabryki. W trakcie Forum odbyło się spotkanie z Tamillą Triantoro jedną z autorek (drugą autorką, która w tym roku wyjątkowo nie mogła przyjechać na Forum jest Aleksandra Przegalińska) książki „Przenikanie umysłów”. Książka pokazuje potencjał AI w nauce, biznesie i życiu codziennym. Autorki, łącząc wiedzę akademicką z praktycznym doświadczeniem, prezentują wizję przyszłości, w której ludzie i maszyny tworzą niezwykłą synergię. Kosmos coraz bliżej Wyjątkowym gościem Forum był Sławosz Uznański-Wiśniewski, astronauta Europejskiej Agencji Kosmicznej, drugi Polak w kosmosie i pierwszy uczestnik misji na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Wystąpił w panelu „Podróż w nieznane – czyli kosmos jako obszar rozwoju technologicznego i rywalizacji mocarstw” oraz w rozmowie z ministrem nauki i szkolnictwa wyższego, dr. Marcinem Kulaskiem. Sławosz Uznański-Wiśniewski wskazał, że komercjalizacja otworzyła mniejszym krajom, takim jak Polska, drogę do udziału w misjach orbitalnych. Dzięki współpracy z Axiom Space i SpaceX możliwe było przeprowadzenie pierwszych polskich eksperymentów na ISS. „W ciągu 18 dni wykonaliśmy 60 doświadczeń, z czego 13 pochodziło z Polski. To szansa na budowanie potencjału naukowego i gospodarczego mniejszych krajów” – zaznaczył. W Forum wziął udział również szwedzki astronauta Christer Fuglesang, dzieląc się doświadczeniem z misji kosmicznych i refleksją nad rolą Europy w badaniach pozaziemskich. Marszałek Paweł Gancarz wręczył nagrodę specjalną Forum Ekonomicznego i Marszałka Województwa Dolnośląskiego, której laureatem został Sławosz Uznański-Wiśniewski. Zielone miasta i transport przyszłości Dużym zainteresowaniem cieszył się panel „Nowoczesne, zielone, przyjazne do życia – przepis na ponadczasowe miasto”, poświęcony zrównoważonej urbanistyce XXI wieku. W trakcie sesji „Komunikacja rowerowa aglomeracji” samorządowcy i eksperci omawiali rozwój infrastruktury rowerowej w dolnośląskich miastach i gminach – od tras rowerowych po systemy Bike&Ride. Kultura, historia i literatura Nie zabrakło miejsca dla kultury i tożsamości lokalnej. W dyskusji „Kultura jako narzędzie budowania marki miasta i regionu” oraz w panelu „Dziedzictwo kulturowe jako najważniejszy element wizerunku i tożsamości regionów” uczestnicy analizowali, jak wydarzenia artystyczne, festiwale i tradycje mogą wzmacniać wizerunek miast i regionów. W ramach ścieżki „Book Stage” odbyło się 36 spotkań autorskich z udziałem twórców z ośmiu krajów. Gośćmi byli m.in.: prof. Nicole Alexander („Etyczna sztuczna inteligencja w marketingu”), Alan Friedman („The End of America?: A Guide to the New World Disorder”), Konstanty Gebert („Pokój z widokiem na wojnę. Historia Izraela”), prof. Roberto Gonzalez („War Virtually”), prof. Yasheng Huang („Zmierzch Wschodu. Jak Chiny stały się potęgą i czy grozi im upadek”), Vaclav Klaus („In Defence of Normalcy”), prof. Grzegorz Kołodko („Trump 2.0. Rewolucja chorego rozsądku”), dr Jacek Kotarbiński („Influencer marketing. Czyli ekonomia twórców XXI wieku”), Simon Kuper („Football Against The Enemy. Piłką we wroga”). Publiczność mogła także spotkać się z Bogusławem Chrabotą, redaktorem naczelnym Grupy Medialnej Gremi Media, który opowiadał o swojej książce „Koniec Świata Templariuszy”. Kulminacją programu kulturalnego był koncert Justyny Steczkowskiej, którego partnerem był McDonald’s. Panele o turystyce i rekreacja w Karkonoszach Podczas Forum Ekonomicznego w ramach paneli dyskusyjnych o problematyce turystycznej eksperci podkreślali rosnące znaczenie turystyki jako motoru wzrostu gospodarczego oraz potrzebę świadomego wykorzystania potencjału krajowych i regionalnych zasobów. Zwracano uwagę, że o atrakcyjności turystycznej decydują m.in. dostępność transportu, bogactwo dziedzictwa historyczno-kulturowego oraz rozwój infrastruktury informacyjno-komunikacyjnej. Uczestnicy debat wskazywali także na konieczność priorytetyzacji turystyki w polityce publicznej, wdrażania regulacji chroniących środowisko oraz zwiększania dostępności lotniczej, co ma kluczowe znaczenie dla przyciągania gości z zagranicy. Uczestnicy Forum mieli okazję skorzystać z bogatego programu rekreacyjnego, m.in. zwiedzania Sztolni Kowary, Huty szkła Julia, Winnicy Kindler czy średniowiecznej Świątyni Wang. Nie zabrakło też pieszej wyprawy na Śnieżkę, najwyższy szczyt Sudetów. Spotkanie idei i doświadczeń XXXIV Forum Ekonomiczne w Karpaczu pokazało, że jest ono nie tylko analizą trendów gospodarczych, ale również otwartą przestrzenią wymiany idei i inspiracji. Dzięki obecności ekspertów z wielu dziedzin – od ekonomii i polityki, przez kulturę, aż po kosmos – wydarzenie potwierdziło swoją rolę największej i najbardziej wielowymiarowej konferencji w tej części Europy.
Andrzej Bargiel zdobył Mount Everest i zjechał ze szczytu na nartach. Defender jako oficjalny partner motoryzacyjny misji
Andrzej Bargiel wrócił na Mount Everest po raz trzeci. Tym razem zdobył szczyt i jako pierwszy człowiek w historii zjechał z niego na nartach - bez dodatkowego tlenu. Defender dołączył do wyprawy jako oficjalny partner motoryzacyjny misji Everest. To partnerstwo połączyło dwa światy, charakteryzujące się odwagą, determinacją i wiarą w to, że granice istnieją po to, by je przekraczać.
Andrzej Bargiel, światowej klasy narciarz wysokogórski wszedł na Mount Everest i zjechał z niego na nartach bez użycia dodatkowego tlenu z butli. W tej niezwykle ekstremalnej wyprawie na najwyższy szczyt Ziemi wspierał go Defender - oficjalny partner motoryzacyjny misji. Partnerstwo Defender i Andrzeja opiera się na wzajemnym szacunku - wobec natury, dziedzictwa i sztuki odkrywania - ale przede wszystkim na odwadze, by iść dalej i aspirować wyżej. Andrzej Bargiel: droga na szczyt W sierpniu Bargiel i jego zespół wrócili do Katmandu na EVEREST SKI CHALLENGE, który jest częścią autorskiego projektu HIC SUNT LEONES. Po nieudanych podejściach w 2019 i 2022 roku nadszedł moment na ostateczne zmierzenie się z wyzwaniem. Kluczowa faza ataku szczytowego rozpoczęła się z obozu czwartego, położonego na wysokości ok. 7900 m n.p.m. Ze względu na świeży śnieg torowanie trasy zajęło znacznie więcej czasu niż planowano. Bargiel spędził 16 godzin w strefie śmierci bez pomocy tlenu, walcząc o każdy postawiony krok. Na szczycie wystarczyło mu zaledwie kilka minut, by przypiąć narty i rozpocząć historyczny zjazd. Polak zatrzymał się w obozie drugim z powodu nocy i wraz ze wschodem słońca kontynuował swój cel. Bez lin i poręczówek pokonał Lodowiec Khumbu, tym samym 23 września o godzinie 8:45 docierając do Bazy i kończąc historyczny zjazd na nartach z Everestu bez użycia tlenu. Wyprawa wymagała od niego absolutnej determinacji, precyzji i odwagi. Tego samego oczekiwał od swojego sprzętu. Wsparcie w ekstremalnych warunkach Defender od dekad cechuje się nieograniczoną zdolnością terenową. Tam, gdzie kończy się droga, zaczyna się jego misja. Andrzej Bargiel żyje tą samą filozofią - podejmując się wyzwania, które wymagało całkowitego zaangażowania, siły charakteru i perfekcyjnego przygotowania. Wspinaczka i zjazd wymagało od niego czegoś więcej niż odwagi. Potrzebne było bezbłędne wsparcie. Defender był u jego boku zawsze, gdy był potrzebny. Stworzony, by docierać tam, gdzie inni się zatrzymują, stał się mobilną bazą podczas przygotowań do wyprawy i wspierał logistykę w jej trakcie stając się nieodzownym partnerem. Zaawansowane układy napędowe, wytrzymała konstrukcja i adaptacyjne technologie uczyniły z niego sprzymierzeńca w misji, w której liczyła się każda decyzja. Stworzony dla ekstremalnych misji Andrzej Bargiel powiedział: „Zjazd na nartach z Everestu to spełnienie mojego marzenia. Wspinaczka bez tlenu i zjazd na nartach były projektem, w którym każdy detal miał znaczenie. Gdy ruszasz na Everest, musisz całkowicie ufać swojemu zespołowi i sprzętowi. Defender dawał mi poczucie pewności w przygotowaniach – zarówno w Polsce, jak i Katmandu. Cieszę się, że ponownie był częścią mojego zespołu.” Kiedy celem jest dach świata, nie ma miejsca na wahanie. Nie ma miejsca na wątpliwości. Andrzej Bargiel osiągnął to, co wydawało się niemożliwe. Everest Ski Challenge - zorganizowany przez Red Bull, to historia odwagi, determinacji i współpracy. Defender jako oficjalny partner motoryzacyjny był tam, gdzie mógł - u jego boku, wspierając przygotowania i logistykę ku historycznemu sukcesowi. Razem pokazali, że granice istnieją po to, by je przekraczać. Zamieniając drogę w misję, w której technologia spotyka się z determinacją. Materiał promocyjny marki Defender
Turcja od kuchni. Oto lista obowiązkowych dań do spróbowania w Kraju Półksiężyca
Soczyste kebaby, aromatyczne przyprawy i słodkie baklawy – kuchnia turecka to prawdziwa podróż przez smaki, które kuszą zarówno na bazarach Stambułu, jak i w nadmorskich tawernach Riwiery Tureckiej. Jeśli wybierasz się do Kraju Półksiężyca, przygotuj się na ucztę pełną kulinarnych niespodzianek. Poznaj dania, których koniecznie trzeba spróbować podczas wizyty w Turcji!
Jak smakuje Turcja? Najpopularniejsze dania kuchni tureckiej W Turcji jedzenie to coś znacznie więcej niż sposób na zaspokojenie głodu – to wyraz narodowej tożsamości i ważny element codziennego życia. Turecka kuchnia to sztuka wspólnego celebrowania posiłków i rozmowy, które scalają rodzinę i zacieśniają więzi społeczne. Turcja kusi kulinarnymi doznaniami, które zachwycają zarówno w luksusowych kurortach All Inclusive, jak i na tętniących życiem ulicznych bazarach. Najpopularniejsze tradycyjne dania tureckie to: döner kebab – mięso grillowane na pionowym rożnie; gözleme – cienkie ciasto nadziewane serem, szpinakiem, mięsem lub ziemniakami; mantı – małe pierożki z mięsem, podawane z jogurtem i sosem pomidorowym; börek – wielowarstwowe ciasto filo z nadzieniem; köfte – aromatyczne klopsiki mięsne; iskender kebab – kawałki mięsa podawane z sosem pomidorowym, masłem i jogurtem; mercimek corbası – zupa z soczewicy; baklava – deser z ciasta filo z orzechami i syropem cukrowym lub miodem. Śniadanie w tureckim stylu Tureckie śniadanie, czyli kahvaltı, jest ważnym elementem codzienności. Już za czasów Imperium Osmańskiego śniadanie było pretekstem do spotkań, rozmów i budowania więzi. Na bogato zastawionych półmiskach i talerzach królują świeże warzywa, oliwki, rozmaite gatunki serów, a także domowe wypieki, aromatyczne pasty, hummusy i sałatki. Do tego podawane są dania na ciepło, wśród których prym wiedzie menemen, czyli aromatyczna potrawka z duszonych pomidorów, papryki i jajek. Meze – małe przystawki o wielkiej mocy Meze to różnorodny zestaw przystawek, bez których trudno wyobrazić sobie turecki stół. Podaje się je zazwyczaj z kawałkami chleba pita lub cienkimi plackami, a ich smak doskonale uzupełniają oliwki, pomidory, świeże zioła, plasterki cytryny i sałata, które pobudzają apetyt i przygotowują podniebienie na dalsze kulinarne doznania. Do klasyków meze należą: dolma – liście winogron nadziewane ryżem lub aromatycznym farszem mięsnym; ezme – krem z pomidorów, cebuli i ostrej papryki; taramosalata – pasta z rybiej ikry; haydari – gęsty dip jogurtowy z czosnkiem, miętą i orzechami. Dania mięsne – döner kebab i jego różne oblicza Dania mięsne zajmują szczególne miejsce w kuchni tureckiej. To element jadłospisu, który wyraża głęboko zakorzenioną obyczajowość i kulinarną pasję mieszkańców Turcji. Różnorodność smaków, aromatów i sposobów podania pokazuje, że mięso odgrywa tu rolę znacznie ważniejszą niż zwykły składnik codziennych posiłków. Najlepszym przykładem jest döner kebab – ikona tureckiego street foodu, która występuje w wielu różnorodnych odsłonach: w Stambule döner podawany w bułce z dodatkiem warzyw; w Bursie przybiera formę iskendera, polanego masłem i jogurtem; w Adanie nabiera pikantności dzięki dodatkom z czerwonej papryki. Warto również sięgnąć po inne mięsne klasyki takie jak köfte oraz wykwintne hünkar beğendi, czyli delikatną jagnięcinę na kremowym purée z bakłażana. Turecka pizza Pide to pozycja obowiązkowa w menu każdego podróżnika. Bez względu na to, czy planujesz wakacje z wyprzedzeniem, czy korzystasz z okazji Last Minute, koniecznie zapisz na później nazwę tego specjału! Pide przygotowuje się z cienkiego ciasta formowanego na kształt łódki, które wypełnia się farszem z mielonego mięsa, pomidorów, papryki i świeżych warzyw. Zamiast typowej dla włoskiej pizzy mozzarelli, często używa się słonej fety lub gęstego jogurtu, które doskonale równoważą pikantność nadzienia. Desery i tureckie lody W tureckiej tradycji kulinarnej liczy się nie tylko to, jak rozpoczyna się posiłek – równie ważne jest to, jak się go kończy. Wśród niezliczonych słodkości na pierwszy plan wysuwa się oczywiście znana baklava, ale na uwagę zasługują też kolorowe galaretki (lokum) obtoczone w cukrze pudrze lub wiórkach kokosowych. Prawdziwym fenomenem są natomiast tureckie lody dondurma. Ich sprężysta i ciągnąca się konsystencja pozwala sprzedawcom na wykonywanie efektownych trików, które zamieniają zakup lodów w pełne humoru przedstawienie. Materiał promocyjny marki TUI
Himalaya Base Camp – technologia, bezpieczeństwo i góry
U stóp tatrzańskich szczytów na kilka dni powstała namiastka prawdziwego obozu wysokogórskiego. Himalaya Base Camp to wydarzenie, które łączy pasję do gór, szkolenie z technik wspinaczkowych i linowych, a także niezwykle ważny wymiar – edukację w zakresie bezpieczeństwa. Już kolejny sezon inicjatywę wspiera Plus, który wraz z ratownikami GOPR dba o to, by wydarzenie miało również wymiar praktyczny i edukacyjny związany z bezpieczeństwem w górach.
Most Tybetański i pierwsze kroki na linie Program wydarzenia obejmował m.in. przejście przez Most Tybetański – kilkudziesięciometrową konstrukcję linową, wzorowaną na nepalskich przeprawach. Zawieszony nad ziemią, chwiejący się pod stopami, pozwalał poczuć namiastkę ekspedycyjnego klimatu Himalajów. Na kolejnych stanowiskach uczestnicy mogli poznać tajniki asekuracji i wspinaczki. Instruktorzy przygotowali dwie drogi – łatwiejszą i bardziej wymagającą, a przy każdej z nich tłumaczyli podstawowe zasady bezpieczeństwa. Ważną częścią szkolenia były także ćwiczenia z techniki linowej – podchodzenie i zjazdy na przyrządach, obsługa karabinków, przyrządów zaciskowych czy popularnego gri-gri. GOPR i technologia Plusa – partnerstwo dla bezpieczeństwa Między zajęciami, odbyła się prelekcja ratownika GOPR poświęcona bezpieczeństwu i przygotowaniu do turystyki górskiej. To właśnie wtedy uczestnicy poznali szczegóły współpracy GOPR z siecią Plus – partnerem technologicznym, który od ponad 20 lat wspiera ratowników w górach i nad wodą. Dzięki tej współpracy powstały m.in. specjalne numery alarmowe: 601 100 300 w górach i 601 100 100 nad wodą. Obsługiwane przez GOPR, TOPR, WOPR i MOPR, stały się nieodłącznym elementem zintegrowanego systemu ratownictwa w Polsce. Jak podkreślono podczas spotkania, szybkie przekazywanie informacji i lokalizacji pozwala skrócić czas dotarcia ratowników nawet o 20 minut – różnica ta może decydować o życiu poszkodowanych. Statystyki pokazują, że ponad 70% akcji ratunkowych rozpoczyna się właśnie od połączeń na te numery. Kolejnym krokiem rozwoju systemu jest aplikacja Ratunek, stworzona i promowana przez Plusa. Umożliwia wezwanie pomocy jednym kliknięciem, a system natychmiast przesyła dokładną lokalizację osoby zgłaszającej, z dokładnością do trzech metrów, wraz z jej podstawowymi danymi medycznymi. Przygotowanie do wyjścia w góry i zasady pierwszej pomocy W trakcie szkolenia zostały omówione kluczowe aspekty przygotowania do wyjścia w góry – od planowania trasy i sprawdzenia wyposażenia, po przekazywanie informacji bliskim o planowanym wypadzie. Uczestnicy poznali procedury związane z numerami alarmowymi, a także dowiedzieli się, jakie informacje należy podać przy zgłaszaniu wypadku, aby ułatwić szybką reakcję ratowników. Dużą część szkolenia poświęcono aplikacji Ratunek, umożliwiającej wezwanie pomocy, z automatycznym przesyłaniem lokalizacji oraz podstawowych danych medycznych poszkodowanego. Omówiono także etapy udzielania pierwszej pomocy – od oceny sytuacji i zabezpieczenia miejsca zdarzenia, po wykonanie podstawowych czynności ratujących życie. Ratownicy podkreślali, że znajomość tych zasad jest pierwszym krokiem w drodze do samodzielnego funkcjonowania w górach i może decydować o powodzeniu całej akcji ratunkowej. Noc na portalach – jak w Himalajach Wieczorem uczestnicy mogli doświadczyć wyjątkowego noclegu – w specjalnych portalach zawieszonych na skalnej ścianie, takich samych, jakich używają himalaiści podczas wielodniowych wspinaczek. To niecodzienne zakwaterowanie pozwoliło choć na chwilę poczuć atmosferę prawdziwej ekspedycji wysokogórskiej. Bezpieczeństwo jako wspólna misja Wydarzenie Himalaya Base Camp udowodniło, że połączenie pasji do gór, wiedzy ratowników i nowoczesnej technologii tworzy spójną całość. Wspinaczka, most linowy, ćwiczenia ze sprzętem – to atrakcje, które dają możliwość nauki i praktycznego poznania realiów działań w górach. Jednak kluczowe przesłanie płynęło z zajęć o bezpieczeństwie: góry są piękne, ale wymagają odpowiedzialności i świadomości zagrożeń. Partnerstwo Plusa i GOPR pokazuje, że nowoczesne rozwiązania mogą iść w parze z doświadczeniem ludzi od lat stojących na straży bezpieczeństwa turystów. To właśnie ta synergia sprawia, że tysiące osób wracają bezpiecznie z górskich szlaków – często nie zdając sobie sprawy, jak blisko byli ratowników i systemu, który czuwa nad nimi 24 godziny na dobę. Materiał promocyjny marki Plus
Którego dnia w roku rodzi się najwięcej maluchów? Znamy odpowiedź
Okazuje się, że w kalendarzu są daty cieszące się wyjątkową „popularnością” wśród noworodków. Statystyki nie pozostawiają wątpliwości – jeden dzień wyraźnie bije rekordy. Dlaczego to właśnie wtedy rodzi się najwięcej dzieci?
W tym artykule: Którego dnia w roku rodzi się najwięcej dzieci? Dlaczego najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu? Którego dnia tygodnia rodzi się najwięcej dzieci? Ludzi z którego rocznika jest najwięcej na świecie? Każdego dnia na świecie rodzi się średnio 385 tys. dzieci. Średnio, bo ta liczba jest różna dla kolejnych miesięcy, tygodni, a także dni w roku. Co ciekawe, okresy, w których na świat przychodzi najwięcej i najmniej dzieci, są bardzo podobne w różnych państwach i regionach naszej planety. Którego dnia w roku rodzi się najwięcej dzieci? Jak pokazują statystyki narodzin prowadzone w wielu krajach na świecie, najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu. A dniem, w który na świat przychodzi najwięcej noworodków jest 9 września. Na kolejnych dwóch miejscach znajdują się 19 września i 12 września. W Polsce, zgodnie ostatnim wydaniem „Polskiego Rocznika Demograficznego" najwięcej dzieci w 2021 roku rodziło się w takiej kolejności miesięcy: wrzesień – 30 001 dzieci marzec – 29 333 dzieci czerwiec – 28 127 dzieci lipiec – 28 079 dzieci maj – 27 699 dzieci sierpień – 27 662 dzieci kwiecień – 27 621 dzieci styczeń – 27 329 dzieci październik – 27 317 dzieci luty – 26 537 dzieci listopad – 26 014 dzieci grudzień – 25 792 dzieci Inaczej to wyglądało w poprzednich latach. Analiza przeprowadzona przez badaczy ze Szkoły Głównej Handlowej na podstawie danych z Eurostatu wskazuje, że najwięcej dzieci nieprzerwalnie od 2018 do 2020 roku zarówno w Unii Europejskiej, jak i w Polsce urodziło się w lipcu. Z kolei najmniej dzieci zarówno w Polsce, jak i na świecie, rodzi się 25 grudnia. Kolejne najrzadsze dni urodzin to 1 stycznia, 24 grudnia i 4 stycznia. Dlaczego najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu? Najprostszym wyjaśnieniem jest uznanie, że zima sprzyja czułości. Takie założenie potwierdza nauka. Badania przeprowadzone w 2001 roku na University of Texas School of Medicine na grupie Amerykanek w różnym wieku wskazują, że najrzadziej do poczęcia zachodzi latem. Naukowcy przyjmują za najbardziej prawdopodobne przyczyny takiego stanu rzeczy: pogorszenie jakości nasienia mężczyzn w okresie letnim, sezonowe różnice w funkcjonowaniu przedniego płata przysadki mózgowej, spowodowane zmianami w długości dnia, sezonowe różnice w jakości komórki jajowej oraz błony śluzowej wyściełającej jamę macicy. Nie bez znaczenia jest również wzmożona aktywność seksualna związana z uroczystościami kończącymi rok. Krótko mówiąc, do statystycznie większej liczby poczęć dochodzi w noc sylwestrową niż w inne dni w roku. Biorąc pod uwagę wskaźniki dla Polski i Unii Europejskiej za okres zimowy (listopad–luty), wskazują one na najniższe wartości urodzeń (dane Eurostat). To z kolei znaczy, że najrzadziej do poczęcia zachodzi między lutym a majem. Wspólny przodek ludzi i małp pochodzi z Europy, a nie z Afryki? Tak głosi bardzo kontrowersyjna teoria Badanie kości sprzed milionów lat doprowadziło do zaskakującego wniosku. Wymarłe małpy, z których wywodzą się dzisiejsze małpy naczelne oraz ludzie, mogły zamieszkiwać Europę. A konkre... Którego dnia tygodnia rodzi się najwięcej dzieci? Zarówno na świecie, jak i w Polsce, najwięcej dzieci przychodzi na świat we wtorki, a najmniej w niedziele. Potwierdzają to dni tygodnia z największą liczbą porodów w naszym kraju w 2021 roku: wtorek – średnio 1074 porody czwartek – średnio 1030 porodów środa – średnio 1021 porodów piątek – średnio 976 porodów poniedziałek – średnio 954 porody sobota – średnio 673 porody niedziela – średnio 629 porodów Analizując poprzednie wydania „Polskiego Rocznika Demograficznego" z lat 2018–2022, również odnotowywano, że wtorek jest dniem z największą liczbą porodów, a niedziela z najmniejszą. Ludzi z którego rocznika jest najwięcej na świecie? W 2023 roku żyje najwięcej ludzi urodzonych w 1990 roku. Tego roku na świat przyszło 4 179 000 dzieci. Dzisiejsi 33-latkowie wyznaczają średnią wieku na naszej planecie. ŹRÓDŁO: „Polski Rocznik Demograficzny 2022”.
GeoArt Lublin Festival to interdyscyplinarne wydarzenie artystyczne, które łączy muzykę, sztuki plastyczne, fotografię, film i taniec w spójną opowieść o naszej planecie. Artyści, inspirowani zjawiskami geograficznymi, procesami przyrodniczymi i pięknem krajobrazów, zapraszają do refleksji nad majestatem Ziemi i współczesnymi wyzwaniami środowiskowymi.
GeoArt Lublin Festival towarzyszy Kongresowi Geografii Polskiej 2025 „Geografia bez granic” W programie festiwalu Diaporama – spektakl audiowizualny – Marek Kucharczyk i Wojciech Zgłobicki zaprezentują wyjątkowe zdjęcia ukazujące geologiczne i geograficzne cuda świata – od struktur kryształów i śladów dawnych organizmów po monumentalne pustynie i góry. Obrazy dopełni elektroniczna muzyka Rafała Rozmusa, podkreślająca dynamikę i emocjonalną głębię prezentowanych kadrów. Koncert symfoniczny: „Symfonia Ziemi”– Orkiestra Tomasza Momota oraz gitarzysta Marek Raduli wraz z sekcją smyczkową z Filharmonii Lubelskiej im. Henryka Wieniawskiego z Lublina oraz Chórem Uniwersyteckim UMCS im. Jadwigi Czerwińskiej przedstawią symfonię inspirowaną dźwiękami natury i energią naszej planety. Tradycyjne instrumentarium w połączeniu z nowoczesnymi technologiami stworzy sugestywną opowieść o harmonii globu. Wizualizacje zsynchronizowane z muzyką zilustrują kolejne etapy ewolucji Ziemi – od narodzin oceanów po współczesne krajobrazy. Koncert zakończy występ Krzysztofa Cugowskiego. „TerrArte” – wystawa plakatów artystycznych prezentuje 20 najlepszych prac wyłonionych w konkursie plakatowym zorganizowanym w ramach GeoArt Festiwalu. Zaproszeni artyści zmierzyli się z tematem nieożywionej przyrody, tworząc autorskie interpretacje procesów geologicznych, form mineralnych, zjawisk atmosferycznych i wodnych. Przegląd filmów geograficznych – selekcja filmów dokumentalnych prezentujących piękno przyrody, procesy geograficzne i problemy środowiskowe, takie jak zmiany klimatyczne, urbanizacja czy degradacja środowiska. Spektakl taneczny: „ETERON” – Teatr Tańca zMYsł działający przy ACKiM UMCS „Chatka Żaka” zaprezentuje spektakl inspirowany czterema żywiołami: Ziemią, Wodą, Powietrzem i Ogniem. Taniec stanie się metaforą piątego żywiołu – siły życia i ruchu. Geomapping – Fasady budynków w centrum Lublina ożyją dzięki pokazowi mappingu autorstwa Pawła Łuciuka. Projekcje inspirowane krajobrazem i procesami geograficznymi wprowadzą sztukę w przestrzeń publiczną. Wystawa fotografii prof. Tadeusza J. Chmielewskiego „50 lat z fotografią” – zestaw pięciu kolekcji obrazujących krajobrazy, architekturę i naturę. Wystawa podkreśla rolę fotografii jako medium łączącego sztukę z rzeczywistością. Wystawa grafik Stanisława Bałdygi „Metafizyka Ziemi” – – prezentacja prac jednego z najwybitniejszych polskich linorytników. Tematem przewodnim będą różne oblicza Ziemi – zarówno w wymiarze artystycznym, jak i symbolicznym. Wystawa plakatów „Moc geografii” – wystawa prezentuje siedem prac nagrodzonych i wyróżnionych w Konkursie na Plakat Artystyczny. Konkurs został zorganizowany przez Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w 2024 r. w ramach projektu pt. „Ziemia nas kręci! Popularyzacja geograficznej wiedzy naukowej i promocja geografii jako nauki”. Wystawa „GEOGRAFIA – KARTOGRAFIA – GEOINFORMACJA, 80 lat Lubelskiej Geografii, 60 lat Katedry Geomatyki i Kartografii UMCS w Lublinie” – wystawa prezentuje najważniejsze badania kartograficzne i geoinformacyjne oraz ich rezultaty prowadzone w Lubelskim Ośrodku Geograficznym od lat 50. minionego wieku do połowy lat 20. XXI w. Jest to przegląd map, atlasów, innych ilustracji kartograficznych oraz prac teoretycznych i metodycznych z różnych dziedzin kartografii, geografii i geoinformacji wykonanych najpierw w Katedrze Kartografii, później w Zakładzie Kartografii a obecnie w Katedrze Geomatyki i Kartografii. Poplenerowa wystawa „Żółte w zielonym – rzecz o lubelskim bursztynie” i lubelskiego bursztynu z kolekcji Lucjana Gazdy. Wystawa jest swoistego rodzaju dokumentacją emocji wyrażonych w pracach 16 twórców oraz bursztynów towarzyszących dokumentowaniu i odsłanianiu złóż lubelskiego bursztynu. Spotkanie sztuki z nauką i praktyką górniczą. Wystawa fotografii Mirosława Lubarskiego „Poza ścieżkami: Bhutan, Iran i Sudan Południowy”– wystawa to zaproszenie do spojrzenia poza utarte szlaki i schematy postrzegania świata. Poprzez fotografie z Bhutanu, Iranu i Sudanu Południowego ukazana zostaje codzienność miejsc, które rzadko goszczą w centrum globalnych narracji, a jednocześnie odsłaniają niezwykłe bogactwo kulturowe, krajobrazowe i emocjonalne. Wystawa studentów Wydziału Artystycznego UMCS „Geo-Centryczni” – wystawa pokonkursowa prezentująca prace studentów Wydziału Artystycznego UMCS. Jej tematem jest Ziemia – symbolicznie potraktowana jako centrum, źródło życia i wartość, od której zależy przyszłość ludzkości. Wystawa opiera się na idei, że planeta to aktywny podmiot wymagający troski, szacunku i odpowiedzialności. Wystawa Plenerowa „Zbiory kartograficzne Centralnej Biblioteki Statystycznej”– wystawa to 23 plansze przedstawiające szeroki wachlarz dzieł kartograficznych, od obiektów XIX-wiecznych po współczesne mapy i plany. Zwiedzający mogą podziwiać mapy topograficzne, geopolityczne oraz tematyczne, a także plany architektoniczne i urbanistyczne dokumentujące rozwój miast i zmiany granic państwowych. Wystawa „Skamieniałości z doliny środkowego Dniepru – paleontologiczne dziedzictwo Ukrainy” – wystawa fotograficzna prezentuje okazy paleontologiczne pochodzące z otoczenia Zbiornika Krzemieńczuckiego, utworzonego na Dnieprze na południe od Kijowa. Celem ekspozycji jest popularyzacja dziedzictwa paleontologicznego Ukrainy, zwrócenie uwagi na potrzebę ochrony szczątków kopalnych oraz przedstawienie rezultatów wieloletnich badań nad Zapadliskiem Dnieprowsko-Donieckim. Zajęcia warsztatowe „Rozmowa z kamieniem” – Zajęcia inspirowane słowami Wincentego Pola – „Trzeba nam zacząć od tego, po czym człowiek chodzi, tj. od Ziemi” – wprowadzają uczestników w świat skał i geologii. Punktem wyjścia jest wspólna analiza wiersza Wisławy Szymborskiej „Rozmowa z kamieniem”. W trakcie warsztatów zaprezentowane zostaną różne rodzaje skał, omówione ich cechy i bogactwo form. Wykorzystana zostanie muzealna kolekcja geologiczna, a także materiały pochodzące z lokalnego otoczenia. Zwiedzanie Dworku Wincentego Pola w Lublinie – jednej z filii Muzeum Narodowego w Lublinie, miejsca o szczególnym znaczeniu dla historii polskiej geografii. Muzeum mieści się w XVIII-wiecznym dworku i poświęcone jest Wincentemu Polowi – poecie, krajoznawcy oraz twórcy pierwszej uniwersyteckiej katedry geografii na ziemiach polskich. Wśród ekspozycji znajdują się pamiątki biograficzne oraz unikatowa kolekcja polskojęzycznych globusów – od XIX do XXI wieku. Dla uczestników Kongresu przewidziano możliwość zwiedzania z kuratorskim oprowadzaniem, ukazującym zarówno kontekst ekspozycji, jak i znaczenie samego miejsca. HARMONOGRAM 11 września 2025 (czwartek) Centrum Spotkania Kultur, Sala Operowa godz. 20:00 – Diaporama: Skarby Natury. Opowieść o Żywiołach i Krajobrazach godz. 20:30 – GeoArt: Symfonia Ziemi – koncert Centrum Spotkania Kultur, Aleja Kultur (poziom 1) Moc Geografii – wystawa (11–28 września) TerrArte – wystawa plakatów artystycznych (11–28 września) Centrum Spotkania Kultur / Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS Geografia – Kartografia – Geoinformacja – wystawa 11 września w CSK 12–30 września na Wydziale Nauk o Ziemi 12 września 2025 (piątek) Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka godz. 9:00–13:00 – przegląd filmów geograficznych Sala Widowiskowa: 9:00–10:00 – Czech Scientists in Antarctica (52 min) 10:00–10:30 – The Last Underground (26 min) 10:30–11:00 – Wetlands – Life Blood (26 min) 11:00–13:00 – Do ostatniej kropli (69 min) + spotkanie z autorami Mała Sala Widowiskowa: 9:00–10:00 – The Climate Baby Dilemma (43 min) 10:00–11:30 – The Sun (90 min) 11:30–13:00 – Behind the Curtain of High Mountains (98 min) Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS Chatka Żaka, Sala Widowiskowa godz. 19:00 – spektakl taneczny Eteron Elewacja Domów Studenckich „Amor” i „Babilon” godz. 19:00–22:00 – instalacja interaktywna Geomapping Wystawy i wernisaże: 50 lat z fotografią – Wydział Politologii i Dziennikarstwa UMCS (IV piętro), 10–14 września. Wernisaż: 12 września godz. 11:30–12:00. Zbiory Kartograficzne Centralnej Biblioteki Statystycznej – Wydział Politologii i Dziennikarstwa UMCS (fasada budynku), 10–14 września. Wernisaż: 12 września, godz. 11:30 (na zewnątrz budynku). Metafizyka Ziemi – Uniwersytecka Galeria Sztuki UMCS, 12.09.-10.10.2025 r.. Wernisaż: 12 września godz. 13:00. Geo-Centryczni – Wydział Politologii i Dziennikarstwa UMCS (II piętro) / Wydział Nauk o Ziemi UMCS, 12–30 września. Wernisaż: godz. 12 września, godz. 14:00 (II piętro Wydziału Politologii i Dziennikarstwa UMCS). Żółte w zielonym. Rzecz o lubelskim bursztynie – Chatka Żaka, Galeria, 12–30 września. Wernisaż: 12 września, godz. 18:30. Poza ścieżkami. Bhutan, Iran i Sudan Południowy – wystawa na fasadzie Wydziału Politologii i Dziennikarstwa UMCS, 11-30 września. Skamieniałości z doliny środkowego Dniepru – Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS (12–30 września) Warsztaty i zwiedzanie: Zwiedzanie Dworku Wincentego Pola w Lublinie, 10-13 września, 10:00–17:00. Warsztaty dla uczniów Rozmowa z kamieniem w Dworku Wincentego Pola, 12 września, godz. 11:00–12:30. Całość wydarzeń odbywa się w Lublinie, w przestrzeniach Centrum Spotkania Kultur, UMCS (Wydział Politologii i Dziennikarstwa, Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej, Uniwersytecka Galeria Sztuki, ACKiM UMCS Chatka Żaka, przy akademikach „Amor” i „Babilon”) oraz w Dworku Wincentego Pola w Lublinie. Kongres Geografii Polskiej 2025 odbędzie się w Lublinie w dn. 10–14 września pod hasłem „Geografia bez granic". Organizatorami wydarzenia są: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Komitet Nauk Geograficznych PAN, Polskie Towarzystwo Geograficzne oraz Konferencja Kierowników Jednostek Geograficznych. Do Lublina przyjadą eksperci, naukowcy, nauczyciele, studenci, doktoranci, badacze geografii oraz przedstawiciele świata biznesu. W ramach Kongresu przygotowano liczne wydarzenia towarzyszące: 65. Zjazd Polskiego Towarzystwa Geograficznego, Forum Młodej Geografii, GeoArt Lublin Festival oraz obchody jubileuszu 80-lecia lubelskiej geografii. Głównym celem Kongresu jest m.in. diagnoza dotychczasowych dokonań badawczych polskiej geografii, ich znaczenia dla gospodarki i polityki przestrzennej. Obrady będą poświęcone wszystkim aspektom geografii (m.in. geografii społeczno-ekonomicznej i gospodarce przestrzennej, geografii wojskowej, zmianom klimatu, edukacji geograficznej i badaniom obszarów polarnych).