National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-23T16:09:42.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Sokotra: Tam, gdzie rzeczy są dziwne
items: Zielony raj pełen pięknych zwierząt bezpowrotnie znika. Wśród dymu i trocin
items: Krokodyle: kiedyś władały światem, dziś my władamy ich losem
items: Rajskie ptaki czyli raj odnaleziony
items: Z archiwum National Geographic. Wiosna nadziei w Polsce

Sokotra: Tam, gdzie rzeczy są dziwne
type: item
date: 2019-10-16T03:00:00.000Z
creator: Peter T. White
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
description: Samotna Sokotra, oddalona o 350 km od kontynentalnej części Jemenu, jest ojczyzną dziwnych roślin i zwierząt w wyjątkowy sposób przystosowanych do warunków panujących na tej gorącej, surowej wyspie.
encoded: Na rozległym, porośniętym lasem smokowców wzgórzu o nazwie Firmihin zbliża się północ. W noc tuż po pełni księżyc zalewa poszarpany krajobraz chłodnym srebrem. W obrębie kamiennych murów pasterskiej zagrody płomienie oświetlają twarze czterech bosonogich osób, które siedząc wokół ognia, popijają gorącą herbatę zmieszaną z kozim mlekiem. Neehah Maalha ma na sobie foutę – strój podobny do sarongu, a jego żona Metagal nosi długą suknię i ciemnofioletową chustę. Choć żadne z nich nie potrafi czytać, wiedzą, że nowa tablica u stóp wzgórza informuje, iż w Firmihin ustanowiono rezerwat przyrody. Mówią, że cudzoziemcy przyjeżdżają do ich wioski, by fotografować smokowce, róże pustyni i kwiaty mishhahir. Naukowcy odwracają kamienie, twierdząc, że zbierają owady i jaszczurki, ale kto wie, czego tam tak naprawdę szukają. Sokotra, którą od reszty targanego konfliktami Jemenu oddziela 350 km Morza Arabskiego, była kiedyś legendarnym miejscem na obrzeżach map znanego świata. Uważano, że jej mieszkańcy mają władzę nad wiatrami i potrafią kierować statki ku wybrzeżom, aby je zdobyć i złupić. Dziś różnorodność biologiczna Sokotry przyciąga nowych badaczy pragnących poznać jej sekrety, nim współczesny świat zmieni wyspę na zawsze. Na twarzy Metagal nagle pojawia się speszony uśmiech. Kobieta znika w ciemnościach, a po chwili wraca i podaje mi paczuszkę zawiniętą w papier. Czy chciałbym kupić trochę kadzidła? Neehah bierze okruch substancji i kładzie go na żarze z ogniska. Dym unosi się i zaczyna wirować. Czujemy intensywny zapach, który towarzyszył pogrzebom egipskich faraonów i wypełniał świątynie greckich bogów. Starożytne cywilizacje korzystały ze skarbów świata przyrody na Sokotrze – aromatycznych żywic, takich jak kadzidło, leczniczego wyciągu z aloesu i ciemnoczerwonego soku drzewa smoczego używanego jako lek i barwnik. Na wyspę przybywali awanturnicy żądni jej bogactw, pomimo opowieści, że strzegą ich ogromne węże żyjące w tamtejszych jaskiniach. Ceny kadzidła i smokowca osiąg…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/51d12acf228aaab924852a809d1c49f0b8ca8be1-5a3df55.jpeg
width: 670
height: 447

Zielony raj pełen pięknych zwierząt bezpowrotnie znika. Wśród dymu i trocin
type: item
date: 2019-10-08T07:10:00.000Z
creator: Peter T. White
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: azja
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Moto
subject: Sport
subject: Technologia
subject: Travel
subject: wyspy indonezji
description: Majestatyczne lasy Borneo znikają wśród dymu i trocin. Sławnej Bioróżnorodności wyspy zagraża gorączkowa pogoń za drewnem i olejem palmowym.
encoded: Przede wszystkim opowiem wam o Borneo waszych marzeń. Dzień zaczyna się sporo przed wschodem słońca dzikimi wrzaskami gibonów, tych budzików lasów deszczowych. Z koron drzew dobiegają miłosne nawoływania kochanków i ostrzegawcze krzyki rywali w natarczywym języku małp, którego znaczeń mogę się tylko domyślać. Ścieżka z mego obozowiska do lasu wiedzie wzdłuż ogromnych drzew – do najniższych konarów jest jakieś 30 m. Przez zielony gąszcz koron przenika nikłe słoneczne światło. Makak jawajski spaceruje wzdłuż strumienia w nadziei na śniadanie z ryb lub żab. Gdy małpa znika w dole strumienia, do brzegu w podskokach zbliżają się dwie mangusty. Na polanie para dzioborożców żałobnych z szumem skrzydeł nadlatuje żerować na owocującym drzewie. Ptaki wielkością przypominają indyki, są prawie całe czarne, lecz nad dziobami mają ogromne czerwono-żółte, lśniące w słońcu hełmy. Podziwiam ich niezwykłość, gdy nagle na wysokości mego pasa pojawia się jakiś kształt wielkości dłoni. Jest aksamitnie czarny, ale z dodatkiem szkarłatu i neonowej zieleni: to Trogonoptera brookiana. Przy rozpostartych skrzydłach osiąga niemal 18 cm. Spływam małą łodzią w dół szerokiej rzeki Kinabatangan, a potem płynę w górę wąskiego bocznego dopływu. Nade mną grupa nosaczy wspina się po gałęziach. Brzuchaty samiec, z karykaturalnie wielkim nosem zwisającym niczym dojrzały owoc, jest tak brzydki, że aż rozczulający. Większość spiczastonosych samic z jego haremu nosi przy piersi młode. Z góry popatrują na nas lutungi, z brzegu jakaś świnia brodata. Dwumetrowy waran ześlizguje się do wody. Borneański karłowaty słoń płynie przed łodzią, wydychając powietrze jak wieloryb. Widzę, dokąd zmierza: stado złożone z kilkudziesięciu osobników żuje pnącza porastające brzegi głównego nurtu rzeki. To właśnie baśniowe Borneo, jakie świat sobie wyobraża. Aby jednak zobaczyć, jak naprawdę wygląda dziś ta wyspa, trzeba być np. wężojadem, który usadowił się na drzewie na przeciwnym brzegu rzeki. Wtedy, wzniósłszy się wysoko,…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2d2021ad87a45539d21d5d8868f69c1bb0be8eb7-a9a498c.jpeg
width: 712
height: 472

Krokodyle: kiedyś władały światem, dziś my władamy ich losem
type: item
date: 2019-02-26T09:42:39.000Z
creator: Peter T. White
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: gady
subject: krokodyle
subject: Kultura
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Reportaż o pięknych i niebezpiecznych gadach.
encoded: Latem 2008 roku pewien amerykański krokodyl wywędrował z zatoki Biscayne na Florydzie, przepłynął zapchanym jachtami kanałem przez luksusową dzielnicę Coral Gables i zamieszkał na terenie kampusu Uniwersytetu Miami. Czas dzielił głównie między wygrzewanie się na słońcu na brzegu jeziora Osceola i chrupanie przechodzących tamtędy żółwi. Zębaty gad codziennie przypominał studentom, że wybrali uczelnię na słonecznej, podzwrotnikowej Florydzie, a nie, dajmy na to, gdzieś pod kanadyjską granicą. Nie był to pierwszy krokodyl, jaki się w kampusie pojawił, ale pierwszy, który zdobył popularność. Nazwano go Donna, na cześć Donny Shalala, rektor uniwersytetu i byłej minister za prezydentury Clintona. Nie miało znaczenia, że Donna okazał się samcem. Czasami wylegiwał się na trawniku parę metrów od uniwersyteckiego pubu, zmuszając do odsuwania stolików piwnego ogródka nieco dalej niż zwykle. Poza tym nie powodował większego zamieszania. Rankiem 1 października ktoś Donnę zabił. Ten czyn wzburzył studentów i ciało pedagogiczne. Był też przestępstwem. Krokodyl amerykański, Crocodylus acutus, jest bowiem objęty ochroną gatunkową zarówno w świetle prawa stanowego, jak i federalnego. Miesiąc po incydencie policja aresztowała sprawców: mężczyznę i nastoletniego chłopaka, którzy podobno chcieli mieć krokodylą czaszkę jako trofeum. Los Donny można uznać za metaforę położenia wszystkich 23 znanych nauce gatunków z rzędu krokodylowych, reprezentowanego współcześnie przez trzy rodziny: krokodylowate (czyli krokodyle właściwe), aligatorowate (czyli kajmany i aligatory) oraz gawiale. Gady te przetrwały miliony lat zmian klimatycznych, wędrówek płyt tektonicznych i innych geologicznych kataklizmów, ale dziś śmiertelnie zagroził im... człowiek. W latach 70. XX w. liczba krokodyli na Florydzie spadła poniżej 400 sztuk. Gwałtowny wzrost liczby ludności stanu sprawił, że dla gadów zabrakło miejsca w zacisznych słonych zatokach, które kiedyś były ich ulubionym siedliskiem. Wiele krokodyli zginęło …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ddc7b484cced4e70297bc91ec3cf7b48b52518b4-ec7aeb8.jpeg
width: 714
height: 476

Rajskie ptaki czyli raj odnaleziony
type: item
date: 2013-05-16T08:06:00.000Z
creator: Peter T. White
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: badania
subject: nowa gwinea
subject: ptaki
subject: rajskie ptaki
description: Dziewięć lat temu dwóch ludzi podjęło się niezwykłej misji. Chcieli jako pierwsi sporządzić dokumentację wszystkich gatunków legendarnych rajskich ptaków. Po 18 wyprawach i wykonaniu blisko 40 tysięcy fotografii zadanie zostało wykonane.
encoded: Na Nowej Gwinei kangury wspinają się na drzewa, a motyle wielkości dużych talerzy śmigają po lesie deszczowym, w którym ssaki składające jaja taplają się w błocie. Żaby mają nosy jak Cyrano de Bergerac, a rzeki są pełne tęczowych ryb. Jednak żaden z cudów nowogwinejskiej przyrody nie zafascynował naukowców tak, jak stworzenia, które XIX-wieczny przyrodnik Alfred Russel Wallace nazwał najbardziej niezwykłymi i najpiękniejszymi z pierzastych mieszkańców ziemi. Miał na myśli rajskie ptaki. 39 ich gatunków spotyka się tylko na Nowej Gwinei i kilku pobliskich obszarach. Mimo dziesięcioleci obserwacji i badań nikomu nie udało się zobaczyć ich wszystkich – aż do tej pory. W 2003 r. Edwin Scholes, ornitolog z Uniwersytetu Cornella, oraz Tim Laman, biolog i fotograf, rozpoczęli planowanie misji, której celem było wykonanie dokumentacji wszystkich gatunków rajskich ptaków. Zajęło im to osiem lat i wymagało podjęcia 18 wypraw w jedne z najbardziej egzotycznych obszarów naszej planety. Poprzez zdjęcia, filmy wideo i nagrania dźwiękowe (nie wspominając o staromodnych notatnikach) Scholes i Laman uwiecznili rytuały godowe i działania nieznane wcześniej nauce. Świat przyrody zna niewiele spektakli równie dziwacznych jak zachowania godowe samców z rodziny cudowronkowatych (Paradisaeidae). Eksplozje złotych piór, komiczne tańce, stosiny przypominające anteny robotów, opalizujące kryzy i bufki, kołnierze i wachlarze, a także kolory przyćmiewające wszelkie klejnoty – cała ta ekstrawagancja ma tylko jeden cel: zwrócenie uwagi tylu samic, ilu się da. Rajskie ptaki stanową skrajny przykład opisanej przez Karola Darwina teorii doboru płciowego – samice wybierają samców w oparciu o kilka pociągających cech, zwiększając tym samym szanse, że cechy te będą przekazywane z pokolenia na pokolenie. Na Nowej Gwinei obfitość pożywienia i niewielka liczba drapieżników umożliwiły ptakom rozkwit i wyolbrzymianie ich najbardziej atrakcyjnych cech do stopnia, który nawet pozbawieni polotu naukowcy nazwa…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cc62c1014c21f1ceae583766c1cab17909d1c1e1-62a8b30.jpeg
width: 670
height: 447

Z archiwum National Geographic. Wiosna nadziei w Polsce
type: item
date: 2009-04-05T10:16:05.000Z
creator: Peter T. White
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: prl
description: Amerykanin patrzy na Polskę Anno Domini 1971.
encoded: W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej nastała ciepła wiosna. Nad świeżo obsianymi zbożem polami śpiewały skowronki, a pobocza wiejskich dróg rozkwitły niebieskimi niezapominajkami. Białe sukienki dziewczynek przygotowujących się do pierwszej komunii rozjaśniały uliczki miast i miasteczek, a uwaga młodych mężczyzn skierowana była ku wyścigom rowerowym – rozpoczynały się międzynarodowe zawody kolarskie znane pod nazwą Wyścigu Pokoju. Spośród 33 mln Polaków 15 spędzi najbliższych 16 dni przed telewizorami, obserwując wyścig na trasie Warszawa–Berlin–Praga, w którym wezmą udział zawodnicy z 17 państw. – Wyścig ma symbolizować porozumienie międzynarodowe – wyjaśnia mój tłumacz. – Najważniejsze jednak, żeby wygrał Polak! Wie pan, że w Polsce produkuje się najlepsze rowery? Nie wiedziałem o tym, ostrzegano mnie jednak przed polską skłonnością do przesady tak w słowach, jak i czynach. W Warszawie kilku mieszkańców w rozmowach ze mną wprost się do tego przyznało. – Niech pan spojrzy na modę – zwróciła moją uwagę szykowna redaktorka. – Gdzie jeszcze dziewczyny noszą tak ogromne okulary słoneczne i nakładają tyle makijażu? – Albo jedzenie – dorzucił student Uniwersytetu Warszawskiego. – W pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia około 10.00 rano na stole czekają karp, pasztet, polędwica, kiełbaski, barszcz, marynowane buraczki, ogórki i cebulka. A to dopiero śniadanie. Po południu pojawia się obiad – tyle samo potraw. A o 18.00 kolacja. To się powtarza następnego dnia. Proszę sobie wyobrazić, że przez święta 40 razy wzywano pogotowie do płukania żołądka. Kolejne dwa dni radosnej przesady to Wielkanoc. Nie można też zapominać o imieninach. – Albo podejście do samochodów – wtrąca inżynier. – Samochód jest towarem tak luksusowym, że traktuje się go jak najważniejszego członka rodziny. Polak każdej niedzieli myśli tylko o pucowaniu swojego pojazdu. Potrafi przyjechać na brzeg Wisły i myć go bez końca, a dzieci i żona dostają w tym czasie szału. Gdy skończy, jest tak zmęczony albo jest…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400