National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T11:27:12.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Koszer i halal: Religia od kuchni
items: Niepokorna, trudna, genialna, fascynująca - wszystkie twarze Marii Skłodowskiej Curie
items: Jak niedotlenienie wpływa na decyzje himalaistów? Wywiad z "doktorem od wysokości" Robertem Szymczakiem
items: Zanim napijesz się herbaty... przeczytaj ten reportaż! Życie w "herbacianym raju"
items: Włochy: Bolonia pod osłoną arkad
items: Ten człowiek opowiedział o Chinach Europie. Joseph Skarbek – polski budowniczy chińskiej kolei
items: Toskyczne związki: uważaj, co jesz!
items: "Pójdę jeść robaki!" Niedługo to może być codzienność
items: Jak zebry przechytrzyły owady? Zagadka pasków rozwiązana
items: Smak - jak się go nauczyć?
items: Zmęczenie? Przesilenie jesienne? Czas na odtruwanie organizmu - ale jaka metoda jest dobra?
items: Kielecczyzna: "Co będzie ciekawsze: wizyta w raju czy w piekle"
items: Psy lawinowe: Cztery łapy na ratunek w śniegu
items: Co łączy pomidor i dinozaura? Wspólna burzliwa historia. Z kartoflem w tle
items: Kurkumą i pieprzem, czyli o tym jak leczyć przyprawami
items: Stewia, ziele słodyczy. Czy zdetronizuje cukier?
items: Polski podróżnik, który uciekł z piekła. Gdy opowiedział o swojej podróży, stał się sławny
items: Włochy malowane tesserami
items: Jedz z głową: cudowna moc czosnku
items: Jedz z głową: Kalorie do kosza
items: Granty NG: Noce wśród pasikoników
items: Mózg w formie
items: Fresk bez precedensu
items: Mleko: Napój życia
items: Matka Boska drukowana

Koszer i halal: Religia od kuchni
type: item
date: 2021-04-26T03:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: islam
subject: judaizm
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: obyczaje
subject: religie
subject: Travel
subject: wiara
subject: żydzi
description: Koszer i halal. Z czym się to je? Co oznaczają nakazy żywieniowe Żydów i muzułmanów?
encoded: Tak, każdy z nas bywa koszerny i kupuje koszerne produkty: słodycze, soki, wyroby mleczne, alkohole, a nawet orzeszki ziemne. Mogą pochodzić z fabryk międzynarodowych koncernów lub z małych lokalnych wytwórni. Większość z nas sięga po nie nieświadomie, bo w Polsce mało kto chwali się przyznawanym przez rabina certyfikatem. A szkoda, bo taki stempel czasem niełatwo zdobyć. Co roku Rabinat Rzeczypospolitej Polskiej, podobnie jak rabinaty w innych krajach, aktualizuje listę koszernych produktów powszechnie dostępnych w sklepach i niekoniecznie oznaczonych jako koszerne (wyjątkiem jest mięso, na którym znak certyfikatu jest bezwzględnie wymagany). U nas moda na koszer dopiero się tworzy. Tymczasem na Zachodzie – zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych – znak koszerności jest przez konsumentów odbierany jako wiarygodny znak jakości, dużo lepszy niż symbol „eko” lub „produkt naturalny”. W północno-wschodniej części USA więcej niż połowa produktów na półkach sklepowych ma taki certyfikat, a całą tę gałąź rynku spożywczego w Stanach szacuje się na blisko 7 mld dol. rocznie. Co ciekawe, tworzą ją głównie muzułmanie, wegetarianie i weganie, adwentyści dnia siódmego, osoby cierpiące na różne alergie. Oraz tacy, którzy po prostu ufają, że żywność ta jest zdrowa, sprawdzona i wolna od niepotrzebnych substancji dodatkowych. Żydzi stanowią zaledwie 20–30 proc. kupujących. Skąd się bierze siła przyciągania koszeru? Jego zasady reguluje kaszrut – zbiór praw religijnych opisujący, co i w jakiej postaci wolno jeść pobożnemu żydowi. Najtrudniejsze reguły stosuje się do mięs, najłatwiej jest z roślinami. Produkty roślinne nieprzetworzone teoretycznie certyfikatu nie wymagają. Teoretycznie, bo kiedyś owoce, warzywa czy ziarna były koszerne z założenia, pod warunkiem że nie łaziły po nich robaki. Te z nadprogramową wkładką białkową automatycznie tracą swoje koszerne walory. – Teraz jednak nawet czasem nie wiadomo, czy zwykłe zdrowe jabłko jest koszerne – mówi naczelny rabin Polski Michael Schud…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ce18c20247cf3c666a3740596ab0865bf178d652-f981544.jpeg
width: 1000
height: 665

Niepokorna, trudna, genialna, fascynująca - wszystkie twarze Marii Skłodowskiej Curie
type: item
date: 2020-11-23T10:02:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Travel
description: W pracy ambitna, chłodna, z przenikliwym umysłem naukowca. Prywatnie okaże się kobietą targaną emocjami, szalejącą z miłości i rozpaczy po utracie kochanka. Taka była podwójna noblistka Maria Skłodowska-Curie.
encoded: Ciemnymi uliczkami paryskiej Dzielnicy Łacińskiej wieczorem przemyka drobna postać w skromnej czarnej sukni. Mija hałaśliwe grupki pijanych studentów. Mimo uszu puszcza wulgarne zaczepki prostytutek – myśli krążą wokół równań różniczkowych. Wpada w bramę kamienicy, wdrapuje się na szóste piętro, do pokoiku na mansardzie. Czekają tam na nią taboret, łóżko, drewniana skrzynia, puste wiadro na węgiel i malutka kuchenka spirytusowa. Większa jej nie- potrzebna, bo i tak gotuje tylko wodę na herbatę. Nie ma bladego pojęcia, z czego robi się rosół. Posiliwszy się naparem i kawałkiem czekolady, rozkłada książki i kajety. Chybotliwy płomień lampy naftowej pada na jej skupione, stalowoszare oczy, blade wysokie czoło, wydatne kości policzkowe i gęste popielate włosy. Maria Skłodowska ma 24 lata i maturę. Właśnie zaczęła wymarzone studia na Sorbonie. Nie zaprząta sobie głowy takimi drobiazgami jak jedzenie, opał do piecyka, spanie czy zakup nowej sukni, gdy stara jest cała pocerowana i wyświecona. Mimo że w Paryżu mieszka już kilka miesięcy, nie wie, gdzie robi się podstawowe zakupy. Ojca prosi o nadanie jej z Warszawy pocztą herbaty i żelazka – na co posyła mu ostatnie wysupłane franki. Ma za to doskonałe rozeznanie w godzinach otwarcia bibliotek, rozkładzie zajęć ze studiów fizykalnych i literaturze naukowej. Zaskoczony jej postawą jest nawet jej szwagier, Kazimierz Dłuski, jedyna rodzina w Paryżu: Panna Mania bardzo poważnie pracuje. (...) Jest to osóbka nader niezależna, więc chociaż mnie Pan był łaskaw mianować jej oficyjalnym opiekunem, nie tylko mnie nie okazuje należytego respektu, ale mnie wcale nie słucha, o moją powagę zaś i autorytet dba tyleż, co o podarty trzewik – pisze w 1891 r. do jej ojca. Mańcia spełnia marzenie swego życia i jest tym pochłonięta bez reszty. Na wyjazd na uniwersytet czekała osiem lat. Nie wątpiła, że będzie studiować, choć w zaborze carskim kobiety nie miały wstępu na uczelnię, a w domu brakowało pieniędzy na kształcenie. Od małego uchodziła …

maria-curie-sklodowska-b2b90b8.jpeg
width: 1200
height: 1011

Jak niedotlenienie wpływa na decyzje himalaistów? Wywiad z "doktorem od wysokości" Robertem Szymczakiem
type: item
date: 2020-09-15T11:11:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ekspedycje
subject: himalaizm
subject: lekarze
subject: polski himalaizm
subject: Wolny czas
description: Jako lekarz brał udział w kilku wyprawach na ośmiotysięczniki, w tym również zimą. Robert Szymczak - himalaista, specjalista medycyny ratunkowej, doktor "od wysokości.
encoded: Paulina Szczucińska: Po co lekarz taki jak pan jedzie w Himalaje? Robert Szymczak: Zdobywać szczyt. Dbać o bezpieczeństwo innych uczestników wyprawy. I obserwować, co się dzieje w organizmie człowieka na wysokości 8000 m n.p.m. To bardzo złożony temat, a mało kto ma możliwość prowadzenia badań na zespole, który przez dwa miesiące wchodzi tak wysoko zimą. Wbrew pozorom większości niekomercyjnych wypraw nie stać na zatrudnienie lekarza. A nawet jeśli go zabierają, z reguły siedzi on na dole w bazie, nawet dwa-trzy kilometry niżej niż reszta zespołu. Nie ma przeszkolenia alpinistycznego i w razie akcji ratunkowej nie wychodzi do góry. W Himalajach groźny jest oczywiście nagły wypadek – odpadnięcie od ściany, szczelina, lawina. Co jeszcze zagraża życiu wspinacza? Wysokościowy obrzęk płuc i wysokościowy obrzęk mózgu. To śmiertelne choroby spowodowane niedoborem tlenu. Bardzo niebezpieczne są wychłodzenie i odmrożenia. Nie można też bagatelizować silniejszego niż na nizinach promieniowania UV, które powoduje ślepotę śnieżną i oparzenia słoneczne. Wszystkiemu można zapobiec, wystarczy myśleć i stosować odpowiedni sprzęt. Podobno w górach śnią się koszmary? W górach generalnie gorzej się śpi. Nie można zasnąć, człowiek się częściej budzi, a rano jest niewyspany, ponieważ niedotleniony mózg nie wchodzi w fazy głębokiego snu. Jest to męczące. Męcząca jest sama obecność na dużej wysokości? To duży wysiłek. Powyżej 5500 m jest już tak mało tlenu, że procesy wyniszczania, które wynikają z niedotlenienia, przeważają nad procesami przystosowawczymi. Na chorobę wysokościową narażeni są również zwykli turyści. Od 2006 r. działa połączenie kolejowe między Pekinem a Lhasą. Na odcinku od Golmud (2800 m) do przełęczy Kunlun (4750 m) w ciągu półtorej godziny pokonuje się prawie 2 km różnicy wysokości! Z połączenia tego korzysta 2 mln pasażerów rocznie. Ostra choroba górska jest rozpoznawana aż u ok. 30 proc. z nich, a mniej nasilone objawy, jak ból głowy, nudności i duszności występują u…

jak-wyglada-himalaista-idealny-i-jak-niedotlenienie-wplywa-na-nasze-decyzje-wywiad-z-doktorem-od-wysokosci-robertem-szymczakiem-a0bc896.jpeg
width: 2048
height: 1463

Zanim napijesz się herbaty... przeczytaj ten reportaż! Życie w "herbacianym raju"
type: item
date: 2020-04-06T08:23:47.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cejlon
subject: Edukacja
subject: herbata
subject: Kosmetyki
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: liście
subject: Travel
subject: Uroda
description: Bez herbaty świat byłby uboższy. Bursztynowy napój gasi pragnienie, ożywia umysł, a nawet ma moc… obalania rządów (w końcu „bostońska herbatka” zapoczątkowała walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych). Skąd się bierze magia naparu ze sfermentowanych (bo takie stosujemy najczęściej) liści?
encoded: Poranne mgły osnuwają łagodnie wzgórza Norwood na Cejlonie. Herbaciane krzewy tworzą na nich wielkie, soczyście zielone połacie, gdzieniegdzie poprzecinane ścieżkami z rudawej ziemi. Czasami wąską asfaltową serpentyną przetoczy się stary samochód. Powietrze jeszcze jest rześkie, ale dzień będzie upalny. Schronienie przed słońcem dają tylko pojedyncze drzewa, zasadzone specjalnie po to, by ocieniać delikatne krzewy. O 7.30, gdy opadną mgły, do pracy grupkami ruszają zbieraczki. Ubrane w kolorowe lungis, niektóre boso, inne w znoszonych sandałach. U każdej w uchu lub w nosie błyska mały złoty kolczyk. Ruszam za nimi. Po drodze zatrzymują się na skrzyżowaniu, przy dwóch kapliczkach. Jedne kłaniają się bogom hinduskim, drugie buddyjskim. Wszystkie proszą o ochronę przed wężami i złymi mocami. Potem plotkując, wspinają się wąskimi ścieżkami, by zająć przypisane im obszary herbacianego pola. Przyglądam się pracującej obok mnie kobiecie: łapie łodyżkę kciukiem i palcem wskazującym jak w szczypce, lekko odgina i zrywa wierzchołek krótkim szarpnięciem nadgarstka do góry. Kolejny pęd obrywa palcem wskazującym i środkowym, następny – środkowym i serdecznym, i jeszcze jeden – serdecznym i małym. Obiema rękami jednocześnie. Po 10 sekundach, gdy liście nie mieszczą się już w dłoni, szybkim ruchem wrzuca je do umieszczonej na plecach torby podtrzymywanej przez pasek na czole. Próbuję zrobić to samo, ale waham się. Którą łodyżkę zerwać? Na jakiej wysokości? Jakiego koloru powinny być liście – chyba te jaśniejsze są lepsze? Kobieta pokazując mi w uśmiechu czerwone od żucia betelu zęby, kręci głową. Najwyraźniej stwierdziła, że pożytku ze mnie nie będzie. Ona sama w ciągu dnia zbiera w ten sposób 16–20 kg liści, za które dostaje ok. 320 rupii (3 dolary). – To nie jest fortuna, ale gdy pracuje kilka osób w rodzinie, można się utrzymać. Dajemy ludziom dobrą, stałą robotę – mówi Channa Ikiriwatte, zastępca szefa plantacji Great Western Estate. – Poza tym nasze zbieraczki mają opiekę med…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/726ed666e7380b250832faf64556d90179a583a7-74a6979.jpeg
width: 600
height: 400

Włochy: Bolonia pod osłoną arkad
type: item
date: 2019-07-23T05:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Kuchnia
subject: podróże
subject: Travel
description: Producenci parasoli nie mają czego tu szukać. Można iść kilometrami, nie poczuwszy deszczu i słońca.
encoded: W Bolonii trudno dostrzec niebo. Ale akurat tutaj wyjątkowo mi to nie przeszkadza, bo błękit przesłaniają fantastyczne arkady. Wysokie i przestronne – kiedyś musiały pomieścić jeźdźca na koniu – ciągną się wzdłuż ulic historycznej części miasta. W sumie mają 37 km długości, najwięcej na świecie. Są stare, zresztą jak wszystko w Bolonii, większość z nich powstała w XI–XVI w. Chociaż nie w każdym portyku farba trzyma się ściany, a czasem konkuruje z nią świeżo nałożone graffiti, mam nieodparte wrażenie, że chodzę po wielkim tajemniczym zamku-labiryncie. Zabytków liczących setki lat mijam tak wiele, że te pochodzące z XVIII w. nie budzą mego zainteresowania. Jedynym rozsądnym sposobem zorientowania się w gmatwaninie wąskich uliczek jest spojrzenie nań z góry. Na przykład z najwyższej w Bolonii wieży Asinelli. W XII w. wieże były tu modne. Powstała ich ponad setka, miały eksponować bogactwo właścicieli i pełnić funkcje obronne. Tylko co piąta przetrwała wojny, bombardowania i upływ czasu. Ale to właśnie ta, na której stoję, oraz jej nieco odchylona od pionu i o połowę niższa towarzyszka Garisenda są symbolem Bolonii. Pokonawszy 489 schodków zbudowanych w 1119 r. i minąwszy kilkudziesięciu zziajanych turystów, dociera do mnie, dlaczego nie rozumiem tego miasta. Z wysokości 97 m patrzę na morze czerwonych dachów. Tak ciasnej zabudowy nie widziałam chyba nigdzie w Europie. W każdym podwórzu stoi dom, domek, a jeśli została jeszcze jakaś przestrzeń, wypełnia ją budka. Widać ciągłość istnienia tego miasta, bolończycy kolejne budynki wznosili na ruinach poprzednich. Metropolia żyje tak od 2,5 tys. lat, kiedy to założyli ją Etruskowie. W 191 r. p.n.e. władzę przejęli Rzymianie. Szybko zdali sobie sprawę, że takie miasto to prawdziwy skarb, i nadali mu nazwę Bononia, co znaczy „ miejsce dobre do życia”. Dopiero po pewnym czasie orientuję się, że w tej niezwykłej miejscowości brakuje czegoś jeszcze niż tylko widoku nieba. Nie ma zieleni. Jedyne drzewo, jakie wyrasta mi na drodze…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1cf5f34dc3a887043d4e59cc729dd03e7bd431a7-3f6d20b.jpeg
width: 1000
height: 667

Ten człowiek opowiedział o Chinach Europie. Joseph Skarbek – polski budowniczy chińskiej kolei
type: item
date: 2019-07-22T07:05:07.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chiny
subject: Edukacja
subject: joseph skarbek
subject: kolej
subject: Kultura
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Z prowincji Henan, gdzie nadzorował budowę linii kolejowej, przywiózł setki unikalnych fotografii dokumentujących życie na chińskiej wsi. Przez dziesiątki lat były ukryte w rodzinnym albumie i dopiero niedawno jego syn Jean pokazał je światu.
encoded: Ładna buzia może i ma znaczenie, ale najważniejsze są stopy. Najlepiej gdy mają jakieś 9 cm, mniejszych raczej nie daje się uformować. Pierwsze bandaże zakłada się 5-, 6-letnim dziewczynkom. Potem krępuje się stopy coraz mocniej. Kości śródstopia są wyginane, łamane i ciasno obwiązywane; mają utworzyć łuk przypominający kwiat lotosu. Gdy dziewczyna ma 14–15 lat i przestaje rosnąć, zdeformowane stopy mogą się wreszcie zagoić i już tak nie bolą. Nie nadają się specjalnie do chodzenia, ale może stworzą szansę na korzystne zamążpójście. Jedne z pierwszych zdjęć młodych kobiet kupujących na jarmarku drewniane podeszwy do bucików zrobił 27-letni hrabia Joseph Paul Skarbek. Inżynier z wykształcenia, archeolog z przypadku, fotograf z zamiłowania. Francuz polskiego pochodzenia. W 1906 r. przyjechał z Paryża do prowincji Henan w środkowych Chinach na trzy lata nadzorować budowę żelaznego szlaku. Młodego inżyniera z Francją łączyła pasja do kolei. Z Polską wiązało go pragnienie przeżycia wielkiej przygody, którą pachniały opowieści jego dziadka Macieja Józefa, hrabiego z Mazowsza, o walkach w powstaniu listopadowym i o wyjeździe z falą Wielkiej Emigracji. Marzenie udało mu się zrealizować z nawiązką. Joseph Paul pozostawił po sobie nie tylko działającą do dziś trakcję, ale też unikatowe fotografie chińskiej prowincji z początku XX w., przechowywane teraz we francuskim ośrodku studiów Azji EFEO. Obrazy te, przeniesione za pomocą wielkiego, ważącego kilka kilogramów aparatu Mackenstein na szklane płyty i własnoręcznie wywołane przez autora, były zarezerwowane wyłącznie dla bliskich Josepha Paula. Dopiero w 2001 r. jego syn, Jean, udostępnił je Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, które zorganizowało pierwszą wystawę około 70 najciekawszych fotografii ze wspomnianego zbioru. Od tamtej pory zdjęcia pokazywane były m.in. w Singapurze, Pekinie i Paryżu. Po stu latach hrabia Skarbek wzbogacił wiedzę o ówczesnych Chinach. Uwaga, z jaką dziewczyny ze zdjęcia Skarbka wybierają na targu d…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/08d73ffe15d7ccb234fbd2c5f4df88478f3b6f63-3301713.jpeg
width: 640
height: 457

Toskyczne związki: uważaj, co jesz!
type: item
date: 2019-06-04T08:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: grzyby
subject: Kuchnia
subject: pleśń
subject: Zdrowie
description: We wszystkim, co zjadamy, obecne są niewielkie ilości toksyn. I nie chodzi tylko o bogactwo wszelakich związków chemicznych, którymi przez ostatnie sto lat z okładem zanieczyszczamy środowisko.
encoded: Zagrażają nam też substancje obecne w żywności od tysięcy lat: wytwarzane przez pleśnie atakujące uprawy oraz toksyny naturalnie występujące w roślinach. A że z jedzenia zrezygnować się nie da, pozostaje uzbroić się w podstawową wiedzę i uważne przyglądać się temu, co wkładamy do garnka. I dokładać wszelkich starań, by podtruwać się, w miarę możliwości, równomiernie. Problem podstawowy to obecne w wodzie i glebie metale: arsen, kadm, ołów i rtęć, oraz substancje chemiczne, takie jak dioksyny, polichlorowane bifenyle (PCB) czy DDT. Mimo że w Europie używanie wielu z nich w przemyśle i rolnictwie jest albo od lat zakazane, albo mocno ograniczone, to, co zdążyło się nagromadzić w glebie, przenika do żywności. W rezultacie w coraz czystszej Europie jedyny kontakt z tymi substancjami mamy na talerzu. Najgłośniej zwykle jest o rtęci, która przede wszystkim kumuluje się w mózgu człowieka, powodując uszkodzenia centralnego układu nerwowego (zwłaszcza płodu), a u dorosłych – zaburzenia wzroku, słuchu, mowy, porażenie mięśni, kończyn i choroby układu sercowo-naczyniowego. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP PZH) ocenia, że w Polsce stężenie tego metalu w powietrzu i wodzie jest niskie. W Unii Europejskiej od lat obowiązuje bowiem zakaz stosowania pestycydów rtęcioorganicznych, a niedawno nawet wycofano ze sprzedaży termometry rtęciowe. Tymczasem w krajach rozwijających się nikt tymi zakazami się nie przejmuje, więc toksyczny metal nadal wpływa do rzek i mórz. Najwięcej kumuluje się go w rybach drapieżnych; w niechlubnej czołówce są: miecznik, tuńczyk, szczupak i rekin. Ostatnio okazało się, że znaczenie dla zawartości rtęci ma nie tylko gatunek ryby, ale też pora roku. Przy wybrzeżach Oceanu Arktycznego stężenie tego pierwiastka osiąga minimum wiosną (kwiecień–maj), a maksimum w lipcu – podają naukowcy w Nature Geoscience. Prawdopodobnie coraz intensywniejsze topnienie wiecznej zmarzliny zmienia gospodarkę wodną i powoduje uwalnianie rtęci z…

toskyczne-zwiazki-uwazaj-co-jesz-d194c96.jpeg
width: 2033
height: 1475

"Pójdę jeść robaki!" Niedługo to może być codzienność
type: item
date: 2019-06-04T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: Edukacja
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Moto
subject: Technologia
subject: Travel
subject: zdrowe odżywianie
description: Czy spełnią się wizje, w których każdy trzy razy dziennie łyka tabletkę z racją żywieniową? Wiele wskazuje, że raczej nie. Za bardzo lubimy jeść: wąchać, smakować, chrupać i przeżuwać.
encoded: Co będziemy jeść w przyszłości? FAO prognozuje, że w ciągu najbliższych 40 lat zapotrzebowanie na białko pochodzenia zwierzęcego zwiększy się dwukrotnie. Nawet jeśli te przewidywania są wyolbrzymione, w końcu wzrost wydajności produkcji mięsa dojdzie do ściany. Zatrzyma się choćby dlatego, że nie dysponujemy nieograniczonymi obszarami rolnymi. Na wytworzenie 1 kg wołowiny potrzeba 7–8 kg ziarna, a na uprawę paszy już wykorzystuje się do 70 proc. terenów rolnych na świecie. Mięso niebawem może stać się luksusem nawet w krajach bogatych. W ostatnich latach znacznie bowiem wzrosły ceny zboża. Na razie dzięki dotacjom ceny mięsa utrzymują się na dość niskim poziomie, ale kiedyś pewnie się to skończy. W dodatku jeśli radykalnie nie zostanie zmieniona polityka wykorzystania zasobów morskich, w przełowionych oceanach zabraknie ryb. Skąd ludzkość weźmie białko, niezbędny budulec mięśni? No cóż. Coraz częściej słychać zachwyty nad jakością białka owadów – pasikoników czy szarańczaków. Czy to znaczy, że powinniśmy zacząć się oswajać z myślą o koniku polnym na obiad? Można przypuszczać, że moda (albo konieczność) jedzenia owadów niebawem nadejdzie. Przecież krewetki wiele osób zjada ze smakiem. Zobaczmy zatem, jaką mamy alternatywę. Już teraz, by zwiększyć wydajność produkcji, hodowcy zaczęli dodawać do pasz białko roślinne. Za kilkanaście lat lepiej raczej nie będzie. Zwierzęta tak nienaturalnie karmione może i szybciej rosną, lecz nie wychodzi im to na zdrowie. Mięso sztucznie karmionych zwierząt zawiera więcej tłuszczu i mniej białka niż u tych będących na zwykłej diecie. Nie ma tu znaczenia fakt, że w przeważającej większości białkowa część paszy pochodzi z soi modyfikowanej genetycznie. (Do Polski sprowadza się ok. 1,5 mln ton rocznie takich ziaren i wytłoków sojowych). Badania wykazały, że nie da się odróżnić mięs zwierząt karmionych paszą zawierającą soję GM, czyli modyfikowaną genetycznie, i taką z soją niemodyfikowaną. Są identyczne. Wszystkie badania wykazują, że sto…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ea32ee0c9895e89e6478670de1ae02e7e3f8f08f-7330f8f.jpeg
width: 1000
height: 667

Jak zebry przechytrzyły owady? Zagadka pasków rozwiązana
type: item
date: 2019-03-27T05:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: moda
subject: natura
subject: owady
subject: Wolny czas
subject: zebra
description: Po co pasy? Służą do zniechęcania uciążliwych i roznoszących choroby owadów zwanych bąkowatymi – stwierdzili ostatnio badacze z Węgier i Szwecji w magazynie Journal of Experimental Biology.
encoded: Jest to przystosowanie ewolucyjne – utrzymują badacze – gdyż zebra w życiu płodowym jest ciemna, a białe prążki pojawiają się niedługo przed urodzeniem. Naukowcy najpierw sprawdzili, jaki kolor muchy preferują: czarny, brązowy, szary czy biały? Zdecydowanie czarny. Biały wręcz je odstręcza. Ale to nie wszystko. Okazało się też, że zebry chroni sposób, w jaki ich paskowana sierść odbija promienie światła. Bąkowate widzą bowiem to, czego my nie dostrzegamy, czyli polaryzację światła. Wykorzystują tę zdolność m.in. do odnajdywania zbiorników wodnych, w których składają jajeczka. (Zwykłe, niespolaryzowane światło słoneczne wskutek odbicia od lustra wody zostaje spolaryzowane poziomo, co służy owadom jako bezbłędny drogowskaz). Teraz zaś naukowcy ustalili, że jasne i ciemne pasy sierści też polaryzują światło, tyle że każdy pasek robi to po swojemu. Widząc taki rozedrgany obraz, bąkowate głupieją i nie chcą do niego lecieć. Badacze wymierzyli nawet optymalną szerokość paska, która najlepiej odstręcza owady. I znowu okazało się, że odmienność naprawdę ma sens. Paulina Szczucińska

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/72835c2ba9c82c5ca3806eae8507863641760da1-0ccd216.jpeg
width: 1000
height: 665

Smak - jak się go nauczyć?
type: item
date: 2019-01-04T06:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Kuchnia
subject: Moto
subject: Sport
subject: Technologia
subject: Travel
description: Ocena smaku zawsze jest subiektywna, a wrażenia ulotne, niełatwe do opisania i jeszcze trudniejsze do odtworzenia w pamięci
encoded: A już stwierdzenie z pełnym przekonaniem, że coś próbowane przed laty teraz smakuje tak samo, jest niemal niemożliwe. Jak utrwalić smak i zapewnić jego powtarzalność? Naukowcy pracują nad tym od ponad 20 lat. Stawka jest wysoka. – Obiektywne ustalenie smaku pozwoli np. sprecyzować różnice podobnych do siebie produktów i ułatwi dostosowanie ich do gustów klientów w różnych krajach – mówi Hidekazu Ikezaki, prezes Intelligent Sensor Technology. Tradycyjnie takie dopasowania robi się metodą prób i błędów, korzystając z języka kipera. Przydałby się jednak język bardziej uniwersalny. Pytanie tylko jaki. W zasadzie można by rozłożyć smak potrawy na czynniki pierwsze i nauczyć się je odtwarzać. Da się to zrobić, lecz komponentów tworzących go bywają tysiące. Poza tym to, co jest zrozumiałe dla chemika oglądającego wynik badania probówki za pomocą chromatografii, niespecjalnie interesuje konsumenta. My w ustach nie rozróżniamy poszczególnych substancji, liczy się efekt. Lepszym rozwiązaniem jest naśladowanie działania ludzkiego języka. Sprawa wydaje się prosta, wszak o naszych kubkach smakowych wiadomo już całkiem sporo. Zbudowane są m.in. z wyspecjalizowanych białek, do których wiążą się określone cząsteczki. To sprawia, że powstaje sygnał elektryczny, który mózg interpretuje jako określony smak (więcej w ramce). Sztuczny język z wyglądu bardziej przypomina dłoń z palcami zwieszonymi w dół. W każdym z „palców” jest zamontowana polimerowa membrana pokryta białkiem reagującym na konkretny smak. Podczas badania zanurzają się one w płynnej próbce, pozwalając, by cząsteczki jedzenia zmieniały w określony sposób potencjał elektryczny na membranie. Do komputera, tak jak do mózgu, płynie sygnał, który jest precyzyjnie interpretowany jako określony smak. Ciekawe, czy kiedyś maszyny wykażą się elokwencją kipera i powiedzą: na początku czuję słodycz z delikatną nutą wanilii, potem lekkie ściąganie i owocowy posmak.

degustacja-26e52b8.jpeg
width: 936
height: 622

Zmęczenie? Przesilenie jesienne? Czas na odtruwanie organizmu - ale jaka metoda jest dobra?
type: item
date: 2018-09-28T09:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: detoks
subject: diety
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Najlepiej głodówką lub bardzo rygorystyczną dietą. Takie rady pojawiają się w rozlicznych poradnikach książkowych i prasie. Zobaczmy zatem, czy mają jakiś sens
encoded: Już sama idea wydaje się podejrzana. Z czego niby mamy w ten sposób organizm oczyszczać? Z toksyn – Google odpowiada natychmiast setkami tysięcy stron. Z zanieczyszczeń środowiska, chemii dodawanej do żywności, regularnie przyjmowanych leków, detergentów i kosmetyków. Wszak nasze ciało to prawdziwy śmietnik. Cytat za pewną stroną internetową: Niektóre publikacje o charakterze wyraźnie statystycznym, powołując się na wyniki badań składu ludzkiego ciała już po śmierci, podają niewiarygodną wręcz ilość [śmieci – przyp. red.] – 4 do 6 kg! Czy to nie horror? Zaiste, horror. A tym, co przeraża najbardziej, są absurdalne opowieści o paskudztwach rzekomo zalegających w naszym ciele. OCZYSZCZAJĄCE STRUMIENIE Zacznijmy od końca. Przez nasz układ pokarmowy przemieszczają się kilogramy nieciekawie wyglądającej masy, która jest poddawana działaniu soków trawiennych – kwasów w żołądku czy zielonkawej żółci w jelicie. Końcowa część nie zachwyca w szczególności, czego niektórzy nie potrafią albo nie chcą zaakceptować. Dlatego od pewnego czasu triumfy popularności święci hydrokolonoterapia. Ma licznych ambasadorów wśród gwiazd Hollywood, które z dumą opowiadają o regularnym stosowaniu tego zabiegu. Jego nazwa brzmi nieco górnolotnie i bardzo naukowo, cena też jest niemała (w Polsce ok. 300 zł), ale rzeczywistość skrzeczy. Zabieg polega bowiem na płukaniu jelita grubego strumieniem wody, która tryska z rurki włożonej między pośladki. Cel pośredni: usunięcie „złogów” i „toksyn”, które utknęły w zakamarkach jelita grubego, oraz pleśni, nadmiaru śluzu i gazów, a nawet... pasożytów. Celem podstawowym jest długie życie w zdrowiu, szczęściu i radości. Opisy dobroczynnego wpływu lewatywy na samopoczucie pacjentów znajdziemy w Przygodach dobrego wojaka Szwejka Jaroslava Haška. Doktor Grünstein chętnie leczył nią wszelkie dolegliwości (a zwłaszcza reumatyzm) nękające poczciwego wojaka i jego towarzyszy niedoli. Miłośnikom lewatywy przyjemności odmawiać nie będziemy, ale pewne jest, że stosowa…

detoks-88fc0e3.jpeg
width: 907
height: 574

Kielecczyzna: "Co będzie ciekawsze: wizyta w raju czy w piekle"
type: item
date: 2018-09-14T03:34:15.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bałtów
subject: Edukacja
subject: góry
subject: Kultura
subject: Sport
subject: świętokrzyski park narodowy
subject: Travel
description: Kielecczyzna zapewnia niezwykłe wrażenia. Można tu spotkać smoka albo wybrać się na spacer do piekła.
encoded: Krętymi schodami zmierzam 11 m pod ziemię, do największej kopalni krzemienia pasiastego w neolitycznej Europie. Tutaj, w Krzemionkach 6-5 tys. lat temu powstało około czterech tysięcy kopalń. Idę korytarzem, który niedawno wykopano na użytek turystów, by odsłonić ciasne i niskie tunele wyrobisk. Trasa zwiedzania ma aż 480 m długości; dobrze, że ałożyłam polar, bo temperatura wynosi tu zawsze około 5oC. Buły czarnych krzemieni wystają z białych wapiennych ścian. Przypominają przerośnięte rodzynki w cieście, niektóre są wielkości wiejskiego kołacza. Cenne konkrecje pracowicie wyłuskiwano, by w wielkiej wytwórni w pobliskim Ćmielowie produkować z nich siekiery. Wówczas, w epoce amfor kulistych, eksportowano je dalej niż za granice dzisiejszej Polski. Powszechne zainteresowanie wyrobami z krzemienia skończyło się 2 tys. lat p.n.e., gdy ludzie nauczyli się przetwarzać brąz a później żelazo. W wielu osadach, m.in. w Rudkach i Nowej Słupi powstały wtedy huty żelaza, tzw. dymarki. Poznawszy tajemnice ludów neolitycznych, postanawiam cofnąć się do czasów, z których pochodził krzemień pasiasty, czyli do epoki dinozaurów. Jakieś 150 mln lat pokonuję szosą w kilka minut. Z Krzemionek do Bałtowa, w którym mieści się Park Jurajski, jest tylko 8 km. Miejsce to wybrano nieprzypadkowo: na jednej ze skał naukowcy odkryli ślady pozostawione przez dinozaura. O Parku Jurajskim już dawno słyszałam wiele pozytywnych opinii. Naturalnej wielkości kolorowe dinozaury i ich kuzyni stoją na trawie przy ścieżkach, szczerzą zęby i łypią groźnie na przechodniów. Można zajrzeć do pyska dimetrodonowi, zmierzyć się wzrostem z T. reksem, przejść między nogami 50-metrowej długości diplodoka. Niestety, większości fi gur nie wolno dotykać. Mimo to zwykle rozbrykane dzieci, które przyjechały tu na wycieczkę szkolną, z zaangażowaniem biorą udział w lekcji. Nadmiar energii zaraz pewnie rozładują na świetnie wyposażonym placu zabaw, a potem zwiedzą tutejsze zoo. Tajemniczego klimatu kielecczyzny dalej jadę s…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/483aff1434a0169414f52eda73ef5359952920d7-d1d555a.jpeg
width: 600
height: 400

Psy lawinowe: Cztery łapy na ratunek w śniegu
type: item
date: 2018-08-03T04:46:22.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: góry
subject: pomoc
subject: psy
subject: ratownictwo
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Człowiek przysypany zwałami śniegu może przeżyć – jeśli pies szybko wskaże ratownikom, gdzie go szukać. Wyrafinowana technika owszem, jest pomocna, ale na lawinisku wyszkolony pies ratownik pozostaje niezastąpiony.
encoded: Huk, trzask, szybkie kotłowanie i kompletna ciemność. Kiedy się ockniesz, masz zaklejone śniegiem oczy, uszy i usta. W takiej sytuacji nie da się myśleć racjonalnie. Działa się instynktownie. Przekopujesz śnieg, chociaż nawet nie wiesz, gdzie jest góra, a gdzie dół. Twój czas jest policzony w minutach. Lawiny w górach nie boi się tylko ten, kto o niej nic nie wie. Telefon alarmowy w centrali TOPR: wypadek, lawina. Gdzie, kiedy, ile osób? Zegar zaczyna tykać. Dyżurny ratownik wzywa helikopter z lekarzem na pokładzie. Wero – młody owczarek niemiecki – wyczuwa napięcie. Nerwowo biega wśród TOPR-owców, obwąchuje pakowany przez nich sprzęt i plecaki. Jerzy Maciata, ratownik i właściciel psa, zakłada mu odblaskowe szelki z emblematem TOPR-u. Mija czwarta minuta od momentu odebrania zgłoszenia. Lekarz, pies i jego przewodnik są już w śmigłowcu. Podczas lotu pies pospiesznie oddycha i jest wyraźnie pobudzony, ale zachowuje spokój. Spogląda przez okno. Kiedy kilkanaście metrów nad miejscem wypadku otwierają się drzwi helikoptera, staje gotowy do akcji. Nie przerażają go przestrzeń pod nim i warkot silnika. Przypięty do uprzęży swojego pana na wysokości jego klatki piersiowej, zostaje opuszczony na linie na lawinisko. Lądowanie bywa twarde, gdy śnieg jest zbrylony, zamarznięty na beton. Przewodnik przepytuje świadków zdarzenia. Na komendę pies natychmiast zaczyna przeszukiwać teren. Tymczasem na pomoc ruszają kolejne zespoły ratowników. Psy lawinowe są we wszystkich grupach GOPR i TOPR (w tatrzańskim pogotowiu pracuje 12 zespołów, z których sześć zostało dopuszczonych do pracy na lawinisku). Psy przydają się nawet w Beskidach, choć tam rzadko schodzą lawiny. Pomagają odnajdywać zaginionych ludzi w górach. Na przykład Travel, owczarek niemiecki, ma już za sobą kilka akcji w rejonie Pilska i Babiej Góry. Podobnie jest na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Najwięcej pracy GOPR-owcy mają w Karkonoszach, w których (poza Tatrami) najczęściej schodzą lawiny. Tam też po raz pierwszy w …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2e80446a7ce168c055401e5142a20711d2dfacaa-065bcdc.jpeg
width: 640
height: 427

Co łączy pomidor i dinozaura? Wspólna burzliwa historia. Z kartoflem w tle
type: item
date: 2018-06-15T05:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: dna
subject: Edukacja
subject: genetyka
subject: gmo
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: nauka
subject: paleontologia
subject: Zdrowie
description: Wiemy, jak to brzmi. Ale to naprawdę fascynujące!
encoded: Wyszła na jaw niedawno, gdy 300-osobowy międzynarodowy zespół naukowców z Tomato Genome Consortium ogłosił w Nature odczytanie całego pomidorowego DNA. Badacze zauważyli przy okazji, ze rozmiar pierwotnego genomu rośliny nagle potroił się 71 mln lat temu (wynik podany z dokładnością do 19,4 mln lat). Takie rozrośnięcie się kodu genetycznego oznacza, że roślina bliska ziemniakowi nagle (czyli w kilka milionów lat) stała się smacznym pomidorem. Takie wydarzenia nie dzieją się bez przyczyny. Naukowcy domyślają się, że wywołały je wyjątkowo trudne warunki. Jakie? W tym samym czasie, ok. 70 mln lat temu, w Ziemię uderzyła planetoida, powodując wielkie wymieranie gatunków, w tym olbrzymich gadów, które wówczas królowały na planecie. Czyli, w żartobliwym skrócie, świat stracił dinozaury, ale zyskał pomidory. W czasie katastrofy owoc pomidora nabrał znanego nam koloru, rozpoczęła się synteza likopenu oraz, co dla nas najważniejsze, znikły geny produkujące toksyny w owocach. U ziemniaka – bliskiego krewnego pomidora (maja 92 proc. wspólnych genów) – geny te przetrwały do dzisiaj, wiec jego małe owoce są trujące. Gdy warunki wróciły do normy, pomidor pozbył się znacznej ilości niepotrzebnych elementów genomu. Ale te istotne dla nas pozostały. Pomidor uniwersalny Wszystkie są śliczne-identyczne, ale bez smaku. Mowa o pomidorach z supermarketu. Dlaczego to co miłe dla oka, nie jest miłe dla języka? Przywieziony przez Hiszpanów do Europy w XVI w. aromatyczny peruwiański dziki pomidor Solanum pimpinellifolium różni się genomem od dzisiejszych uprawnych pomidorów o zaledwie 0,6 proc. Naukowcy sprawdzili skład chemiczny pomidorów supermarketowych i_152 starych odmian zaskakujących różnorodnością smaków, kształtów i kolorów. Smak tworzy kompozycja cukrów i kwasów organicznych, a decydujące znaczenie mają tzw. substancje lotne. Zidentyfikowano ich w pomidorze ponad 400. Teraz okazało się, że ta kluczowa dla pomidora jest... woń cytryny.

dinozaur-522cf1c.jpeg
width: 5760
height: 3840

Kurkumą i pieprzem, czyli o tym jak leczyć przyprawami
type: item
date: 2018-04-25T06:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: jedzenie
subject: kuchnie świata
subject: natura
subject: nauka
subject: przyprawy
subject: zdjęcia
description: Na kaszel, rozwolnienie, nadciśnienie, wrzody, odchudzanie – lista właściwości przypraw kuchennych jest długa i zaskakująca
encoded: Przyprawy kuchenne zawsze nęciły handlarzy i znachorów. W pierwszej kwestii od tysięcy lat nie zmieniło się prawie nic – za wyjątkiem wprowadzenia formalizmów technicznych. Teraz handlarze muszą uznawać np. normy ISO, które precyzyjnie opisują, jak ma wyglądać i pachnieć pieprz czy majeranek. Wielu partii już nie testuje się organoleptycznie, lecz za pomocą chromatografii mierzy się skład chemiczny substancji. Dużo więcej się dzieje w dziedzinie medyczno-znachorskiej. Niemal każdej przyprawie przypisuje się bowiem przeróżne działania lecznicze, często wykorzystywane od tysiącleci w medycynie tradycyjnej. Z taką mądrością ludową różnie bywa: naukowe uzasadnienie może się znaleźć albo i nie. Poszukiwanie go do łatwych zadań nie należy. Stopień skomplikowania jest tym większy, im przyprawa ma szersze spektrum działania, bo trudno ustalić, który czynnik odgrywa decydującą rolę. W biotechnologii łatwiej bada się związki stworzone sztucznie, mające pełnić jedną ściśle określoną funkcję. Nie bez znaczenia jest tu fakt, że nowe substancje można opatentować, zaś przyprawy nie da się zastrzec patentem, choć podejmowano takie próby. Przyjrzyjmy się tradycji Czy kiedyś przypraw używano wyłącznie dla poprawy smaku? Nie. Po przeanalizowaniu ponad 4 tys. starych przepisów na przyrządzanie mięs w 31 krajach na świecie naukowcy z Cornell University w 1997 r. uznali, że cebula, biały i czarny pieprz, czosnek, sok z cytryny, chilli i imbir pojawiają się w nich najczęściej. Przyprawy te dodają mięsu smaku i kruchości, ale w zasadzie nie wiadomo, czy to przyczyna, czy zaledwie efekt uboczny ich stosowania. Okazało się, że w odpowiednio dużych ilościach czosnek, cebula, korzennik lekarski i oregano zabijają znakomitą większość bakterii, łącznie z pałeczkami salmonelli i gronkowcami. Pieprz, choć nieco mniej skuteczny, też ma niszczącą moc: uśmierca 75 proc. bakterii. A tak na marginesie – inny zespół naukowców wykazał, że oregano, tymianek, rozmaryn i goździk są naturalnymi przeciwutleni…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/346c001723d7a7e0d086914f18c47724a9122cb2-cd8535c.jpeg
width: 701
height: 605

Stewia, ziele słodyczy. Czy zdetronizuje cukier?
type: item
date: 2018-04-10T05:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: cukier
subject: odchudzanie
subject: zdrowe odżywianie
description: Pochodzące z Ameryki Południowej zioło robi furorę wśród fanatyków zdrowego odżywiania i... łasuchów.
encoded: Przyjmijcie, proszę, załączonych kilka liści rośliny niedawno odkrytej w Paragwaju przez dra Bertoniego, włoskiego biologa – pisał o stewii w 1901 r. w Bulletin of Miscellaneous Information Cecil Gosling, konsul w Asuncion w Paragwaju. Roślina ta, prawdopodobnie znana Indianom od stu lub więcej lat, a której sekretu swoim zwyczajem wiernie strzegli, rośnie na wyżynach Amambai i niedaleko źródeł rzeki Monday; mówi się, że dalej na południe się jej nie spotka. (...) Indianie nazywają ją Caaí-ehe, czyli słodkie ziele – kilka liści wystarczy, by osłodzić filiżankę mocnej herbaty lub kawy – oraz na przyjemny aromat. Jej odkrywca jednak sądzi, że Caaí-ehe nie ma związku z właściwościami sacharyny i cukru – czytamy dalej. To jedna z pierwszych wzmianek o stewii. Niedługo potem na jej punkcie oszalała światowa prasa, przemysł cukrowniczy pokładał w niej wielkie nadzieje. Szybko jednak okazało się, że roślina – choć wygląda jak chwast – jest wymagająca i nie przyjmuje się byle gdzie. Po stu latach badań wiadomo, że stewia ma jedne z lepszych właściwości smakowych jako słodzik, a uzyskane z niej białe kryształki (stewiozydy) są 100–300 razy słodsze niż cukier. Naukowcy sądzą, że ma ona ogromny potencjał na rynku żywności ekologicznej. Co więcej – niedawno okazało się, że obniża poziom glukozy we krwi u chorych na cukrzycę typu 2. Stewii używa się od wielu lat w Japonii, w USA od roku 2007, a w Europie – od końca grudnia 2011 r. Czy spełnią się marzenia wizjonerów sprzed 100 lat i stewia przyjmie się powszechnie? Zobaczymy. Paulina Szczucińska

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a5846a587c2d5dd9d9f64fc563be7d79238ee243-b2d7378.jpeg
width: 1000
height: 667

Polski podróżnik, który uciekł z piekła. Gdy opowiedział o swojej podróży, stał się sławny
type: item
date: 2018-02-14T04:01:09.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: chiny
subject: mongolia
subject: rewolucja
subject: rosja
subject: step
subject: syberia
subject: tajga
subject: tatarzy
subject: Travel
subject: tundra
subject: tybet
description: Rewolucja przyniosła Rosji chaos. Bezkresna Syberia stała się wtedy kotłem, w którym kipiały konflikty etniczne, klasowe, polityczne. Śmierć i strach opanowały ludzkie umysły. Ferdynand Ossendowski wyrywał się z tego piekła przez 1,5 roku. Uciekając przed bolszewikami, pokonał tysiące kilometrów. Był świadkiem niebywałych okrucieństw. Wielokrotnie cudem ratował skórę. Swą odyseje opisał w książce Przez kraj ludzi, zwierząt i bogów, która w latach 30. była bestsellerem.
encoded: Imię i nazwisko: Ferdynand A. Ossendowski Urodzony/zmarł: 27.05.1876 r./03.01.1945 r. Tajga, 1920 r. Wielka podróż Ossendowskiego zaczęła się zimą w Krasnojarsku nad Jenisejem, skąd ruszył pieszo w zimową tajgę, by w jej przepastnej głuszy ukryć się przed bolszewikami. Zabrał ze sobą jedynie karabin, 300 naboi, siekierę, nóż, kożuch, herbatę, suchary, sól i kociołek. Od onego dnia stałem się pierwotnym człowiekiem, lecz nie przypuszczałem wtedy, że to może potrwać tak długo. Był naukowcem, chemikiem z wykształcenia, i dużo jeździł po Azji i Europie. Z podróży pisał wspomnienia i reportaże do gazet. Przez kilka miesięcy był jednym z doradców admirała Kołczaka, którego armia na krótki czas wyparła czerwonych z dużej części Rosji. To za tę działalność na Ossendowskiego wydano wyrok śmierci. 44-letni wówczas Ossendowski planował uciekać przez Mongolię i Chiny, a potem przez Pacyfik dopłynąć do Europy. Wiele wskazuje na to, że miał też do wykonania misję szpiegowską, prawdopodobnie dla wywiadu japońskiego. Dwa miesiące syberyjskiej zimy i wiosenne roztopy spędził w norze wygrzebanej w ziemi i śniegu pod korzeniami przewróconej limby. Od chłodu chroniła go „najda” – piecyk z dwóch sosnowych kloców, między które wkładał rozżarzone węgle. Wygrzebywał ze śniegu drewno na opał, polował – głównie na cietrzewie, czasem trafi ła mu się grubsza sztuka. Strzelał celnie i oszczędnie, świadom niebezpieczeństwa, jakie mu grozi, gdy zabraknie naboi. Raz w okolicy pojawił się niedźwiedź, powalił go trzema kulami. Nagrodę za to starcie dostał podwójną: darowane życie i obfity zapas mięsa, który pozwolił mu przetrwać do wiosny. Odrodził się w nim pierwotny człowiek – myśliwy i wojownik, jednak źle znosił samotność: Przeżyłem straszliwe dni walki z chłodem i głodem, lecz stokrotnie straszniejsza była walka z zabijającemi moją wolę myślami! Wspomnienia o tych dniach wstrząsają mem sercem i mózgiem. Tajga, wiosna i lato 1920 r. Gdy roztopy minęły i ziemia wyschła, ruszył dalej wzdłuż Jenise…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d3d14f3dbd7edfc795eb4ac32299d7b6373d6c25-03b85a1.jpeg
width: 3500
height: 2567

Włochy malowane tesserami
type: item
date: 2017-10-31T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: europa
subject: podróże
subject: włochy
description: Włoski region Emilia-Romania. Zabytków jest w nim tak dużo, że te sprzed zaledwie 300 lat przestają na kimkolwiek robić wrażenie. Nie wytrzymują konkurencji z imponującymi dziełami mającymi lat tysiąc albo nawet dwa
encoded: Znak rozpoznawczy Wystarczy krótki spacer, by odczuć niepowtarzalną atmosferę Bolonii, stolicy regionu Emilia-Romania. To dzięki przestronnym arkadom, które osłaniają kryte mozaiką chodniki w niemal całej zabytkowej części miasta. 37 km arkad latem chroni przechodniów przed palącym słońcem, a zimą przed deszczem i śniegiem. Nienachalnie przypominają też o tradycji. Powstały w XI–XVI w. nie tylko jako schronienie dla handlarzy, którzy tłumnie ściągali do świetnie prosperującego miasta, ale i dla rzesz żaków. To w Bolonii bowiem założono w 1088 r. pierwszy w zachodnim świecie uniwersytet, Alma Mater Studiorum. Studenci organizowali w nim zajęcia, opłacali profesorów i dbali o wysoki poziom nauczania, z którego uczelnia słynęła; studiował tu m.in. Mikołaj Kopernik. W bolońskich piwnicach do dziś zalegają XV-wieczne księgi. Jeszcze niedawno bardziej zniszczone inkunabuły ich właściciele potrafili wyrzucić na śmietnik. – Na szczęście teraz świadomość, ile mogą być warte, rośnie – mówi antykwariusz Giuseppe Solmi. Wracają czasy, gdy książka świadczyła o statusie materialnym posiadacza. 600 lat temu pięknie dekorowana księga mogła kosztować tyle co dom, dzisiaj płaci się za nią tyle co za ferrari. A jeśli już o pieniądzach mowa – nie ulega wątpliwości, że w Bolonii teren jest cenniejszy niż powietrze. W założonej przez przybyłych z Azji Mniejszej Etrusków 2,5 tys. lat temu osadzie budynki, domki i budki ciasno wypełniają każdą wolną przestrzeń. Stawiano je nawet w podwórzach studniach, na ruinach poprzednich domów. Nie ma miejsca ani dla zieleni, ani nawet dla rzeki. Kanały, które przecinały miasto, zostały zakryte w latach 50. XX w. Postawiono na nich m.in. parkingi. – Chociaż tego nie widać, w mieście jest naprawdę dużo wody płynącej kanałami i strumieniami – wyjaśnia Barbara Stołecka, przewodnik po regionie Emilia Romania. Niespodzianki kurortu Nawet w słynącym z pięknych adriatyckich plaż Rimini domy od zawsze stawiało się na zburzonych fundamentach. Niedawno przypadki…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7047cb5ab44a6cba240657934a93bdd1b394f812-6f82deb.jpeg
width: 1000
height: 664

Jedz z głową: cudowna moc czosnku
type: item
date: 2014-12-12T13:01:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: jedź z głową
subject: Kuchnia
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: warzywa
description: Niegdyś warzywa poza sezonem były dobrem rzadkim. I chociaż nikt wtedy w Polsce nie słyszał o mikro- i makroelementach, wiara w uzdrawiającą moc warzyw była powszechna.
encoded: Leków wszak nie znano, a problemy zdrowotne nasi dziadowie mieli podobne jak my dziś. Warzywa w postaci suszonek i kiszonek pomagały im przetrwać zimę. Dowodem na to niech będą wyimki z poradnika z 1769 r. przedstawiające warzyw mocy skutki (pisownia oryginalna). CZOSNEK: Wiatry w ciele rozpędza, y niedopuszcza się im mnożyć. Bolenie Zębow uśmierza, Parchy y wrzody, ciekące goi z Głowy. Głos krzykliwy y gładki czyni. W kaszlu bywa lekarstwem. Czosnek żeby z gębynie cuchnął, Bob po niem ieść świeży, albo Cwikłę w popiele pieczoną. JĘCZMIEŃ: Paznokcie parszywe spędza, y chędogie czyni narosłę; mąka Jęczmienna w smole warzona, y przykładana. Kości z ciała opadłe okrywa, y ciałem porosłe czyni, popiołem ie z Jęczmienia upalonego zasypując. Limonie, Cytryny, Pomarańcze w całey świeżości zachowa, kto ie w Jęczmień iedna od drugiey osobno zachowa. MARCHEW: Mocz pędzi, żywot odmiękcza, y odwilża. Wrzody zaplugawione, nać iey utarta goi, y wychędaża przykładaiąc, zaziębłe członki taż nać warzona, iak nayciepley ie w niey kąpiąc grzeie. RZODKIEW: Nieczystości z żołądka na doł pędzi, zmysły ostrzy. Puchlinę z ciała wywodzi utłukszy ią, na żywot plastrowac. Pięgi z twarzy spędza z mąką Kąkolową zmieszana. Czyszczenie Paniom zbudza, z miodem używana. Stare kaszle leczy, także y naśienie iey przyprażone z miodem, y lizance. PIETRUSZKA: Paniom niepłodnym służy. Opuchłym chleb z Pietruszczanym nasieniem piec, y używać go. Zimnicę codzienną odpędza sok świeżey Pietruszki, daiąc go 6. łyżek pić, przed przyiściem zimnice, razy trzy lub więcey to powtarzając. POR: We dwoch albo trzech wodach warzony, pozbywa swey iadowitości, a takiey skrytey mocy nabywa, iż ciału żywność y pokarm niemal tak wielki daie, iako ktorey przed warzeniem nie miał. Suchotnym, ktorzy ropą pluią, sok ten z rzadkiemi krupami Jęczmiennemi używany, bywa wielkim ratunkiem. Więcej o zdrowym odżywianiu w wydaniu specjalnym "National Geographic: Jedz z głową".

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1aabe596b4b5f5755af6d5151307bad9dc22d196-86e39b4.jpeg
width: 1000
height: 1000

Jedz z głową: Kalorie do kosza
type: item
date: 2014-11-27T12:48:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: jedź z głową
description: 925 mln ludzi na świecie głoduje, a jednocześnie do śmietnika trafia 1,3 mld ton jedzenia rocznie (to waga ok. połowy światowych rocznych zbiorów zbóż).
encoded: Tak wynika z badań Szwedzkiego Instytutu Żywienia i Biotechnologii przeprowadzonych dla Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). W krajach bogatych na osobę przypada około 900 kg pożywienia rocznie, z czego marnuje się 280–300 kg. Do tego bilansu wlicza się m.in. jedzenie wyrzucane z hotelowych bufetów i przeterminowaną żywność ze sklepów. Wiele marnujemy też sami, gdy ulegając marketingowym zabiegom, kupujemy więcej, niż potrzeba. Natomiast w subsaharyjskiej Afryce i Azji Południowej w ciągu roku produkuje się 460 kg pożywienia na osobę (połowę mniej niż w krajach bogatych). Straty też są tam o 50 proc. mniejsze (120–170 kg), a wynikają przede wszystkim z ograniczeń technicznych w rolnictwie oraz przechowywaniu żywności (brak chłodziarek i złe opakowania produktów). Tymczasem zapotrzebowanie na żywność rośnie. Za 40 lat będzie nawet o 70 proc. wyższe. Rozrzutność Europejczycy tracą 47 proc. plonów warzyw i owoców, najwięcej (20 proc.) na etapie zbioru. Konsumenci wyrzucają ok. 10 proc. zakupionych produktów. Kiepska technologia W subsaharyjskiej Afryce marnuje się 51 proc. zbiorów warzyw i owoców, najwięcej w procesie produkcji. U konsumenta straty są już znikome, wynoszą zaledwie 2–3 proc. Więcej w wydaniu specjalnym "National Geographic Polska – Jedz z głową" – już w kioskach!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a49a05961ff0f07e75efebbe15e5ec4ff0583cae-af6ecab.jpeg
width: 1000
height: 664

Granty NG: Noce wśród pasikoników
type: item
date: 2013-02-04T06:46:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: entomologia
subject: harvard
subject: nauka
subject: owady
subject: pasikoniki
description: – Wychodzę w teren, gdy zaczyna się robić ciemno, czyli około 18–19, do domu wracam nad ranem – mówi dr Piotr Naskręcki, entomolog
encoded: Niezależnie od tego, czy badania prowadzi w Afryce, czy Ameryce Południowej, noce spędza w lesie tropikalnym, wędrując wzdłuż wytyczonych przez siebie szlaków, i wykrywaczem ultradźwięków skanuje teren. Szuka częstotliwości od słyszalnych do 120 kHz, których nie wychwyci nawet ucho nietoperza. To właśnie zakres dźwięków wydawanych przez pasikoniki, jego cel badawczy. Gdy zarejestruje jakiś ciekawy dźwięk, włącza mikrofon kierunkowy i stara się zlokalizować jego źródło; owad zwykle siedzi na drzewie. – Muszę się na nie wspiąć, odnaleźć pasikonika, nagrać, a potem go złapać – mówi. Wszystko to robi po ciemku, przy latarce. Jednak biała lampa płoszy pasikoniki, więc zakłada na latarkę czerwony filtr; owady nie widzą czerwonego światła. Jak wygląda łapanie pasikonika? – No cóż, wymaga treningu i doświadczenia: one potrafią bardzo wysoko skakać i latają – dodaje naukowiec. – Używam chwytaka na wysięgniku i działam ostrożnie. Jeśli spędziłem pół godziny na tym, by owada namierzyć na drzewie, proszę mi wierzyć, że staram się go nie spłoszyć. Czy buszując nocą po tropikalnym lesie, badacz nie narażasię na niebezpieczeństwo? – Wiele osób o to pyta – mówi entomolog – a ja niezmiennie odpowiadam: oczywiście że nie. W ciągu kilkunastu lat pracy ani razu nic złego mi się nie stało. Nocą w tropikach jest bezpiecznie. W dzień głównym zagrożeniem są węże, te nocne zwierzęta wówczas śpią i bardzo łatwo je zaskoczyć, wystraszyć, mogą ukąsić, czego sam raz doświadczyłem. W nocy zaś nigdy. Są aktywne, widzą mnie i słyszą z daleka, więc po prostu schodzą mi z drogi. Piotr Naskręcki podczas nocnych wypraw poszukuje odpowiedzi na pytanie, dlaczego pasikoniki „śpiewają” w tak wysokich częstotliwościach (ponad dwa razy wyższych niż emitują nietoperze). Bada filogenezę tych owadów, stara się zrekonstruować główne wydarzenia w ewolucji narządów służących do wydawania dźwięków. Wszystkie szczegółowe informacje, łącznie z cechami morfologicznymi i opisem DNA, zamieszcza w bazie orthoptera.speci…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6bff7c91bece6edba1e2e2101267429b6a7a5e8e-0a27b6f.jpeg
width: 849
height: 602

Mózg w formie
type: item
date: 2013-02-02T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: medycyna
subject: mózg
subject: nauka
description: Prof. Anna Grabowska kieruje Pracownią Psychofizjologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN oraz Interdyscyplinarnymi Studiami Doktoranckimi w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Bada, jak mozg kieruje zachowaniem człowieka Jako neurobiolog i psycholog poszukuje m.in. odniesień do praktyki psychologicznej, np. coraz lepszego diagnozowania problemów u pacjentów.
encoded: Jak głęboko neurobiolog potrafi zajrzeć komuś w myśli? Coraz głębiej. Za pomocą neuroobrazowania zaczynamy poznawać niezwykle złożone procesy, np. dylematy moralne. Naukowcy robili nawet badania miłości romantycznej u osób porzuconych przez partnera. Pokazywano im twarze ukochanych i za pomocą rezonansu magnetycznego rejestrowano reakcję mózgów. Chodziło o to, by sprawdzić, gdzie leży przyczyna ich cierpienia. Część badanych deklarowała, że nienawidzi osób, które je porzuciły. Ale wyniki wskazały, że jest całkiem inaczej – reakcja ich mózgów była bardzo podobna do reakcji osób z grupy porównawczej będących w kochającym się związku. Czy wykorzystując tę wiedzę, można pomóc ludziom przeżywającym zawód miłosny? Być może dałoby się jakoś zmniejszać aktywację struktur, których pobudzenie łączy się z odczuwanym cierpieniem. Ale nie potrafimy jeszcze tego robić. Na razie mamy do dyspozycji tylko ogólne leki uspokajające. A może poszukiwanie sposobu takiej ingerencji nie jest nam potrzebne? Chyba nikt nie ma wątpliwości, że trzeba pomagać ludziom z depresją czy schizofrenią. Ale czy mamy prawo ingerować np. w mózgi ludzi cierpiących z powodu rozstania? Przechodzenie przez traumatyczne doświadczenia – często przy wsparciu psychologa – jest przecież niezbędne, by poradzić sobie z nową sytuacją. Czy mając wynik neuroobrazowania, psycholog lepiej wie, jak rozmawiać z pacjentem? Dopiero się tego uczymy, przed nami długa droga. Ale jasne jest, że im dokładniej znamy podłoże biologiczne problemu, tym lepiej potrafimy zrozumieć, jakie skutki wywołuje konkretna terapia. Każdy pewnie wie, że nasze reakcje zależą od funkcjonowania mózgu. Mało kto jednak zdaje sobie sprawę, że za pomocą terapii, czyli oddziałując wyłącznie metodami psychologicznymi, możemy na niego wpływać. Podczas rozmowy ze specjalistą i wykonywania pewnych zadań w mózgu uaktywniają się określone substancje i struktury, które powoli go modyfikują. Mózg dorosłego się zmienia? Jak najbardziej. Do niedawna wydawało się …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/908ad75f3b62655da63b141939da8ff15243be04-6e92905.jpeg
width: 495
height: 590

Fresk bez precedensu
type: item
date: 2012-12-28T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: freski
subject: odkrycia archeologiczne
description: To pierwsze takie znalezisko na terenie Europy Środkowej
encoded: Fragment tynku wielkości 18 x 20 cm z malowidłami przedstawiającymi słońca archeolodzy wykopali w sierpniu w Miechowie podczas prac przygotowawczych na gruntach pod budowę marketów. Fresk pochodzi z okresu kultury łużyckiej i wstępnie datuje się go na 1300–1000 r. p.n.e. Tynk ma pięć–sześć warstw, był systematycznie odnawiany. – Ponieważ nigdy wcześniej nic takiego nie odkryto w tej części Europy, nie wiemy, czy malunek pochodził ze zwykłego domu, czy ze świątyni – przyznaje Kamila Peschel, kierownik prac z Atia-Archeologia, firmy prowadzącej badania terenu przed rozpoczęciem inwestycji budowlanej. – Zastosowany motyw solarny jest nam dobrze znany z ceramiki pochodzącej z tego okresu – dodaje Peschel. Tynk zachował się tylko dlatego, że chata, którą zdobił, spłonęła. Obok niego leżało dużo przepalonej ceramiki. Podczas prac konserwatorskich okaże się, czy nakładane na siebie warstwy tynku przedstawiały ten sam słoneczny motyw.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3846e402d62225d943fb7d106277ea1c6caaa574-0f4f12b.jpeg
width: 993
height: 1502

Mleko: Napój życia
type: item
date: 2012-12-24T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
description: Raz, dwa, trzy. Odpowiedz bez zastanowienia: co pije krowa? – Mleko! – prawie każdemu najpierw przychodzi do głów ta bezsensowna odpowiedź
encoded: Człowiek jest jedynym ssakiem który w wieku dorosłym pije mleko. I to w dodatku nie ludzkie. Czy to normalne? A może szkodliwe? Z pewnością to sytuacja wyjątkowa w świecie zwierząt. Dorosłe ssaki nie są przystosowane do trawienia laktozy – cukru obecnego w mleku. U ludzi niedostosowanie to objawia się wzdęciami, nudnościami, skurczami żołądka, a nawet biegunką. Dzieje się tak, gdy po okresie naturalnego przystosowania do picia mleka matki nabłonek jelita przestaje produkować enzym zwany laktazą. Dolegliwości te trawią 3/4 ludzkiej populacji, jednak rdzenni mieszkańcy środkowej i zachodniej Europy należą do wyjątków i na laktozę reagują dobrze. Kluczowy enzym wytwarza tu 62–86 proc. populacji (w Polsce ok. 63 proc.). Prawdziwymi mistrzami w trawieniu tego cukru mlecznego są zaś Skandynawowie i Brytyjczycy (zdolność tę ma 86–96 proc. z nich). W tej sytuacji oczywisty staje się fakt, że Unia Europejska jest największym konsumentem mleka na świecie; ma prawie 20-procentowy udział w światowym spożyciu mleka, jak podał 4 października portalspożywczy.pl. Mleko dobrze przyswaja też wiele ludów pasterskich Afryki, Bliskiego Wschodu i południowej Azji. Laktozę trawi się wszędzie, gdzie od tysięcy lat hodowano bydło, kozy i wielbłądy. W innych częściach świata, m.in. w Chinach, trawienie laktozy przysparza kłopotów. To wyjaśniałoby, dlaczego według tradycyjnej medycyny chińskiej świeże mleko lepiej omijać. U nas jednak te mądrości się nie sprawdzają. Badania nad zdolnością trawienia laktozy w różnych krajach prowadzi się od lat 60. XX w. Kiedyś podstawowym testem był pomiar wodoru w wydychanym powietrzu. Teraz, w XXI w., rozstrzygają to genetycy. Znaleźli modyfikacje genu, które odpowiadają za obecność laktazy w dorosłym życiu. Co niezwykłe, modyfikacje te są różne w różnych częściach świata – badacze wykryli ich na razie pięć. Swoje predyspozycje każdy może sprawdzić prostym testem genetycznym za 200–260 zł. Badacze ustalili też, że gen zapewniający tolerancję laktozy jest do…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7836b784047368ca400982b44a5602584a6ca29e-894ccd4.jpeg
width: 1000
height: 716

Matka Boska drukowana
type: item
date: 2012-12-22T07:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: drukarki 3d
description: Jak zrobić wierną kopię XV-wiecznej, misternie wyrzeźbionej drewnianej figury? Można zatrudnić rzeźbiarza, by wystrugał duplikat
encoded: Takiemu rozwiązaniu towarzyszy jednak ryzyko (graniczące z pewnością), że kopia nie będzie identyczna jak oryginał. Wykonanie odlewu nie wchodziło tu w grę ze względu na możliwość uszkodzenia pięknej polichromii (na zdjęciu z prawej). Ksiądz Marian Libera, proboszcz parafii pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Tulcach, podszedł do zadania innowacyjnie i powierzył je specjalistom od obrazowania komputerowego i drukarek. Brzmi mało sensownie? Pozory mylą. Badacze z firmy Scanning 3D z Leszna w marcu br. przywieźli do Tulc skaner laserowy i nie dotykając figury, zarejestrowali nim każdą fałdę na szacie, żłobienie, a nawet autentyczne niedoskonałości z precyzją 0,15–0,31 mm. Skaner śledził też kolor i stopień połysku polichromii. Proces „zapamiętywania” każdego punktu mierzącej 1,2 m figury trwał sześć godzin. W efekcie powstała tzw. chmura punktów, które trzeba było ułożyć w wirtualną rzeźbę. – Obróbka tych danych zajęła blisko dwa tygodnie – mówi Paweł Klak ze Stowarzyszenia Rozwoju Digitalizacji Dóbr Kultury, które koordynowało całą akcję. Wirtualna Matka Boska z Tulc trafiła do drukarni W+ Architekci. Nie jest to jednak drukarnia zwykła, lecz trójwymiarowa, która pozwala kserować przedmioty albo produkować nowe na podstawie szczegółowych instrukcji zawartych w modelu wirtualnym. Tzw. drukarka 3D nanosiła więc specjalny proszek warstwami cienkimi na 0,1–0,2 mm i łączyła je spoiwem. Akcja nakładania proszku (figura była drukowana w kawałkach) zajęła miesiąc. Części poskładano w całość (z lewej) i przykryto polichromią w pracowni Bartosza Sobolewskiego w Toruniu, co trwało kolejny miesiąc. Wierna kopia została uroczyście poświęcona w kościele w Tulcach 9 września. Jest to pierwsza taka kopia w Polsce. – Koszt wykonania druku 3D obiektu zabytkowego jest już porównywalny z kosztem wykonania figury metodami tradycyjnymi, a dalekimi od doskonałości – przyznaje Paweł Klak. Druk trójwymiarowy · Dzisiaj każdy może wydrukować przedmioty o wymyślnych kształtach, wystarczy …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/92bd68baef94499813e1a9019e0717e6687dc70d-03fa02a.jpeg
width: 640
height: 672