National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-04T14:10:47.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Na ratunek żabom! Wyjątkowa akcja w Karkonoszach ma pomóc mieszkańcom tamtejszych lasów
items: Eksponaty prosto z frontu trafiły do Berlina. Wyjątkowe muzeum opowiada o losach wojny w Ukrainie
items: Chopin w wiecznej zmarzlinie. Polska kultura została zabezpieczona na tysiąc lat
items: Tamtejszym śniegiem zachwycili się nawet Beatlesi. Obertauern to wymarzone miejsce dla każdego narciarza
items: Czy Rzym straci swoje słynne pinie? Ikoniczne drzewa przy Koloseum w centrum wydarzeń
items: W tym miejscu powstanie najdłuższy tunel w Polsce. Trasa będzie przebiegać pod słynną rzeką
items: Niespodziewane znalezisko w centrum Szczecina. Pod ziemią przetrwała część starego miasta.
items: Przełomowe badania nad inteligencją ryb. Wargatek przeszedł „test lustra”
items: Tropikalne lasy tracą swojego wyjątkowego mieszkańca. Jego unikatowy śpiew wart jest fortunę.
items: Już niedługo premiera wyjątkowego muzeum w Wiśle. Odwiedzający zostaną oprowadzeni przez słynnego skoczka
items: To będzie pierwsze takie muzeum na świecie. Powstanie w miejscu chrztu Jezusa nad Jordanem
items: Duże zmiany w najmniejszym uzdrowisku w Polsce. Inwestycje odmienią krajobraz tej urokliwej wsi
items: Nie żyje słynna ptasia lokatorka z najsłynniejszego warszawskiego budynku. Stolica żegna Gigę
items: Zaskakujące odkrycie na placu budowy w Koszalinie. To zagadkowa przedwojenna konstrukcja z betonu
items: Co kryje się pod lodem Antarktydy? Naukowcy odsłaniają ukryty krajobraz kontynentu
items: Jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska przejdzie renowację. Co zmieni się w tym znanym w całej Polsce zamku?
items: Wyjątkowy ssak z Grenlandii w gdańskim ZOO. „To jedyne takie zwierzę w kraju”
items: Ta ulica bywa nazywaną najpiękniejszą na świecie. Łączy w sobie miejski zgiełk z naturą
items: Czy ruch samochodowy po Bałtyku jest możliwy? W Estonii ruszyła droga po lodzie
items: Gdzie zjeść najlepszą pizzę na świecie? Międzynarodowy ranking ukazuje niespodziewanych triumfatorów
items: Jak przez lata zmieniały się Zimowe Igrzyska Olimpijskie? Od Chamonix do Cortiny d'Ampezzo
items: Lód przejął polskie miasta. Jak zima nadaje nowy kształt miejskim przestrzeniom?
items: Zapomniana perła modernizmu ze słynnego uzdrowiska wraca do życia. Nowa atrakcja Ciechocinka ma przyciągnąć tłumy
items: Urokliwa wieś niedaleko polskiej granicy mierzy się turystycznym problemem. Obiekt może opuścić listę UNESCO
items: Morze wyrzuca banany i chipsy na plaże Anglii. Co oznaczają te nietypowe znaleziska?

Na ratunek żabom! Wyjątkowa akcja w Karkonoszach ma pomóc mieszkańcom tamtejszych lasów
type: item
date: 2026-03-05T09:40:10.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: karkonoski park narodowy
subject: pomoc
subject: wolontariat
subject: żaby
description: Rusza coroczna akcja „ŻABA!” w Karkonoskim Parku Narodowym. Inicjatywa ma na celu ułatwienie wędrówki płazów do ich miejsc rozrodu. Władze parku narodowego poszukują wolontariuszy, którzy mogliby pomóc w transportowaniu żabich mieszkańców tamtejszych lasów.
encoded: Nadejście wiosny to nie tylko ważny moment dla spragnionych słońca ludzi, którzy ochoczo uskuteczniają wtedy spacery na łonie natury. Często niestety zapominamy, że wraz z końcem zimy do życia wraca wiele innych gatunków zwierząt, z którymi dzielimy naszą planetę. Aby pomóc płazom takim jak żaby, ropuchy i traszki, władze Karkonoskiego Parku Narodowego ogłaszają akcję „ŻABA!”, której celem jest wsparcie tych zwierząt w dotarciu do miejsc rozrodu. Na drodze tych niewielkich stworzeń stoją bowiem asfaltowe jezdnie, przez które wiele płazów nie dociera do upragnionego celu. Pomoc w przejściu przez jezdnie Akcje wolontariuszy skupiają się w dwóch miejscach: w Sobieszowie i Michałowicach. Tamtejsze jezdnie blokują płazom swobodne przejście do zbiorników wodnych, w których zwierzęta mogłyby złożyć skrzek. Niestety, śmiercionośne pojazdy, które każdego dnia poruszają się po asfaltowych ulicach, zabijają rocznie wiele – podążających do miejsca rozrodu – żab. Jak tłumaczą władze Karkonoskiego Parku Narodowego, który stoi za akcją „ŻABA!”, płazy są jedną z najbardziej zagrożonych grup zwierząt w Europie. Ich populacja spada m.in. przez ruch samochodowy, zmiany klimatu i utratę siedlisk. KPN podkreśla, że „każda przeniesiona żaba to realne wsparcie dla lokalnego ekosystemu”. Przenosząc żaby, traszki czy ropuchy, dbamy o bioróżnorodność tak kluczową w zachowaniu równowagi w przyrodzie. W służbie płazom Karkonoski Park Narodowy ogłosił nabór wolontariuszy chętnych wziąć udział w tegorocznej akcji „ŻABA!”. Pomoc płazom w przejściu przez jezdnie to jednak wymagające, aczkolwiek szlachetne zadanie, z którego płynąca satysfakcja jest – jak mówi KPN – „większa niż po obejrzeniu całego sezonu serialu w jeden weekend”. Praca rozpoczyna się rankiem lub wieczorem. Wolontariusze zakładają kamizelki odblaskowe, biorą wiaderka i ruszają na asfaltową drogę. Tam szukają chcących przejść na drugą stronę płazów i pomagają im, transportując zwierzęta bliżej zbiorników wodnych. Praca odbywa się w…

GettyImages-2231009534-1f2d17d.jpg
width: 5991
height: 3986

Eksponaty prosto z frontu trafiły do Berlina. Wyjątkowe muzeum opowiada o losach wojny w Ukrainie
type: item
date: 2026-03-05T07:44:18.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: berlin
subject: muzeum
subject: ukraina
subject: wojna
description: W czwartą rocznicę początku pełnoskalowej inwazji wojsk rosyjskich na tereny Ukrainy w Berlinie została otwarta muzealna wystawa opowiadająca o losach wojny za naszą wschodnią granicą. Ekspozycja nie tylko tłumaczy przebieg całego konfliktu, ale również prezentuje sylwetki „zwykłych” obywateli, których życie wraz z początkiem walk wywróciło się „do góry nogami”. Główne przesłanie kuratorów brzmi: nie można być obojętnym wobec okrucieństwa.
encoded: Kuratorzy nowo otwartej wystawy, Wieland Giebel i Enno Lenze, zasłynęli już ze swoich inicjatyw mających na celu ukazanie okrucieństwa rosyjsko-ukraińskiej wojny. W 2023 roku przekonali władze Berlina, by przed samym wejściem do tamtejszej ambasady Federacji Rosyjskiej ustawić wrak rosyjskiego czołgu, który został odholowany z frontu w okolicach Kijowa. Tym razem aktywiści wykorzystali powojenne dziedzictwo stolicy Niemiec. W jednym z przeciwlotniczych bunkrów zaprezentowali wstrząsającą wystawę o losach wschodniego konfliktu. „Fizyczna rzeczywistość konfliktu” Wieland Giebel, pytany przez magazyn „The Guardian” o główny cel wystawy, odpowiada, że ma ona zaprezentować odwiedzającym „fizyczną rzeczywistość konfliktu”. I rzeczywiście, od samego początku na własnej skórze można poczuć realia rosyjsko-ukraińskiego konfliktu. Zanim wejdzie się do środka starego bunkru, w którym mieści się ekspozycja, odwiedzający namierzany jest przez rosyjskiego drona – tak samo, jak ma to miejsce na froncie. Na ekranie można dostrzec własną sylwetkę z perspektywy śmiercionośnej maszyny. Całość wystawy skupia się wokół dwóch zagadnień: opisu wojny, która obecnie ma miejsce za naszą wschodnią granicą oraz jej historycznych korzeni wraz z opowieściami o życiu ludzi, których konflikt nieodwracalnie zmienił. Aby wstrząsnąć odwiedzającymi, kuratorzy sięgnęli po wiele obiektów wziętych bezpośrednio z terenów walk. W centralnym miejscu ekspozycji znajduje się srebrnoszary Fiat Scudo z rozbitą przednią szybą, dużą dziurą w dachu i siedzeniami splamionymi krwią. Samochód, który w kwietniu 2025 roku został trafiony przez rosyjskiego drona, używany był jako tzw. społeczna taksówka (ang. social taxi), którą z ukraińskiego Chersonia wywożono osoby starsze i dzieci. W ataku zginął 28-letni Ołeh Salnyk, który na froncie pełnił funkcję pracownika pomocy humanitarnej. Militarne eksponaty W kolejnych salach muzeum dostrzec można inne przedmioty zawierające w sobie historie o wojnie. W jednym z pomieszcze…

bunkier-44a3970.jpg
width: 2813
height: 1875

Chopin w wiecznej zmarzlinie. Polska kultura została zabezpieczona na tysiąc lat
type: item
date: 2026-03-02T10:59:18.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: archiwum
subject: fryderyk chopin
subject: muzyka klasyczna
subject: norwegia
subject: polska
subject: spitsbergen
description: Na polarnej wyspie Spitsbergen w archipelagu Svalbard ulokowano cyfrowe kopie rękopisów Fryderyka Chopina. To już drugi raz, kiedy artefakty związane ze światowej sławy kompozytorem, trafiają do arktycznego sejfu. Dzięki tamtejszym warunkom klimatycznym bezcenne prace będą mogły przetrwać wiele kolejnych wieków.
encoded: 26 lutego odbyło się uroczyste złożenie prac Fryderyka Chopina w arktycznym archiwum. Arctic World Archive, w którym do tej pory znajdowało się kilka zbiorów związanych z polskim dziedzictwem kulturowym, stało się domem dla dziewięciu nośników przechowujących m.in. muzyczne autografy i listy pianisty z Żelazowej Woli. Specyfika podziemnego skarbca ma pozwolić zdeponowanym pracom przetrwać wiele kolejnych pokoleń, zachowując pamięć o polskim dorobku muzycznym. Polskie dziedzictwo w wiecznej zmarzlinie Dziewięć nośników złożonych pod koniec lutego zawiera rękopisy Fryderyka Chopina, w tym kopie autografów muzycznych oraz listów pisanych przez artystę na przestrzeni całego życia. Oprócz cyfrowych odpowiedników zbiorów z Muzeum Fryderyka Chopina w arktycznym sejfie znalazła się także dokumentacja wieloletniego projektu unijnego realizowanego pod nazwą „Dziedzictwo muzyki polskiej w otwartym dostępie”. Projekt polegał na cyfrowym kopiowaniu manuskryptów i druków muzycznych z wybranych polskich bibliotek, archiwów i muzeów. Wśród instytucji udostępniających swoje zbiory znalazły się m.in. Warszawskie Towarzystwo Muzyczne oraz Archiwum Kapituły Katedralnej na Wawelu w Krakowie. Złożone pod koniec lutego 2026 roku dokumenty nie są jednak pierwszym polskim depozytem w Arctic World Archive. W poprzednich latach do arktycznego sejfu trafiły już inne rękopisy Chopina, a także kopie dzieł Jana Matejki, Wojciecha Kossaka i Stanisława Wyspiańskiego. Zabezpieczono tam również 4,3 tysiąca stron twórczości polskiej noblistki Olgi Tokarczuk. Czym jest Arctic World Archive? Arktyczne archiwum to stosunkowo nowa inwestycja zlokalizowana w pobliżu Longyearbyen – największej miejscowości na norweskim Spitsbergenie. W 2017 roku, w 300-metrowym szybie w sąsiedztwie Globalnego Banku Nasion, w którym przechowywane są nasiona roślin z całego globu, powstało Arctic World Archive. Misją tego obiektu jest kolekcjonowanie i archiwizowanie najważniejszych dzieł kultury z różnych zakątków świata. Po…

skarbiec-9422e8e.jpg
width: 2813
height: 1875

Tamtejszym śniegiem zachwycili się nawet Beatlesi. Obertauern to wymarzone miejsce dla każdego narciarza
type: item
date: 2026-03-02T08:41:42.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alpy
subject: austria
subject: narciarstwo
subject: salzburg
description: Na wysokości 1,7 tysiąca metrów nad poziomem morza znajduje się Obertauern – idealne miejsce dla każdego fana sportów zimowych. Ten najwyżej położony w Ziemi Salzburskiej kurort to jednak nie tylko około stu kilometrów tras zjazdowych. Miejscowość niesie w sobie historię o autentyczności, przyrodzie i ekologii, dzięki którym pobyt w tym wysokogórskim miasteczku staje się wyjątkowym doznaniem.
encoded: Choć przywykło się mówić, że to Innsbruck jest austriacką stolicą sportów zimowych, użycie tego samego tytułu wobec salzburskiego Obertauern nie byłoby żadnym nadużyciem. Już przy wjeździe do tej urokliwej miejscowości widać, jak ogromną rolę odgrywa tu świat nart i snowboardu. Na tle ośnieżonych Alp wyrastają hotele, restauracje, wyciągi i sklepy narciarskie – wszystko, co potrzebne do relaksu na śniegu. Co jednak kryje się w Obertauern poza kilometrami zapierających dech w piersiach tras? Zajrzyjmy w głąb tej alpejskiej miejscowości i sprawdźmy, co jeszcze ma do zaoferowania. Początki Obertauern Historię tej górskiej miejscowości należy zacząć na długo przed erą wyciągów i narciarskich tras. Zanim do kurortu trafili pierwsi turyści, wieś znajdowała się na ważnym szlaku transportowym przez Alpy. Już w I wieku p.n.e. przez przełęcz Radstädter, na której leży Obertauern, przewożone były towary z południowych zakątków Europy. Dzisiejszą drogą, którą zimą suną auta z bagażnikami pełnymi nart, przed dwoma tysiącami lat podążały karawany koni i mułów, targających kupieckie ładunki. Pierwsze wzmianki o osadnictwie w Obertauern pochodzą z 1224 roku. Wówczas w wiosce miał powstać kościół, wokół którego zaczęło koncentrować się życie mieszkańców okolicznych alpejskich hal. Z upływem kolejnych stuleci Obertauern stopniowo zyskiwało coraz lepszą infrastrukturę, sprzyjającą rozwojowi tej wysokogórskiej miejscowości. Turystyczny boom Turystyka, z której obecnie słynie austriacki kurort, rozpoczęła się na początku XX wieku. Pierwsi narciarze zaczęli do Obertauern przyjeżdżać w 1902 roku, czym zapoczątkowali nowy etap w historii miejscowości. Po I wojnie światowej region zaczął przyciągać coraz więcej odwiedzających – zarówno pieszych, jak i miłośników sportów zimowych. Początkowo baza noclegowa była bardzo skromna i miała raczej prowizoryczny charakter, jednak zainteresowanie stopniowo rosło. W latach 30. i 40. XX wieku nastąpił wyraźny rozwój infrastruktury narciarskiej, a do ku…

shutterstock566126794-ef16244.jpg
width: 3000
height: 2000

Czy Rzym straci swoje słynne pinie? Ikoniczne drzewa przy Koloseum w centrum wydarzeń
type: item
date: 2026-03-01T09:45:35.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: drzewa
subject: koloseum
subject: rzym
description: Władze Rzymu zdecydowały się na usunięcie części z ikonicznych sosen rosnących przy słynnej drodze Via dei Fori Imperiali. Wycinka jest konsekwencją wypadków, które na początku tego roku miały miejsce we włoskiej stolicy. Dla fanów drzew z tej zabytkowej ulicy mamy jednak również dobre wiadomości.
encoded: Via dei Fori Imperiali uznawana jest za najsłynniejszą ulicę w Rzymie. Swój początek bierze u stóp znanego Koloseum, spod którego prowadzi aż do placu Weneckiego. Po drodze mija starożytne Fora Imperialne (stąd nazwa ulicy), których ruiny przypominają o czasach świetności starożytnego imperium Rzymskiego. Ikoniczność Via dei Fori Imperiali nie polega jednak jedynie na jej bogatym w zabytki otoczeniu. Turyści doceniają rosnące przy drodze sosny piniowe, które nie tylko zazieleniają okolicę, ale również dają schronienie w trakcie śródziemnomorskich upałów. Nic więc dziwnego, że usunięcie kilku z tych drzew spotkało się z dużym zdziwieniem, a nawet protestami miłośników Rzymu. Dlaczego ikoniczne pinie przeznaczono do wycinki? Usunięcie kilku ikonicznych drzew jest pokłosiem wydarzeń, jakie miały miejsce na początku 2026 roku. W tym czasie wiekowe drzewa zaczęły uginać się pod ciężarem swojego wieku i przewracać na niczego niespodziewających się przechodniów. W wyniku tych wypadków ranne zostały trzy osoby. Obrażenia zadane przez powalające się drzewa okazały się na szczęście niezagrażające zdrowiu poszkodowanych. W wyniku tych wydarzeń zarząd miasta zdecydował się na przeprowadzenie badań mających na celu zdiagnozowanie stabilności słynnych sosen. Dendrolodzy ustalili, że 12 z 36 rosnących wzdłuż ulicy drzew jest zagrożonych upadkiem. Reszta okazów wymaga, według specjalistów, bardziej szczegółowych badań, które pozwolą określić trwałość sosen piniowych. Liczba drzew wytypowanych do usunięcia może więc jeszcze wzrosnąć. Stabilność rzymskich sosen Na wytrzymałość sosen rosnących przy Via dei Fori Imperiali wpływa nie tylko ich podeszły wiek, ale również warunki, z jakimi muszą się na co dzień mierzyć. Niektóre z okolicznych drzew osiągają już nawet 120 lat, a przez większość swojego życia są wystawione na stres związany z funkcjonowaniem w jednym z najbardziej ruchliwych miejsc w Europie. Na stabilność pinii wpływają więc zarówno ekstremalne upały i intensywne deszcze, …

via-dei-fori-imperiali-sosny-pinie-84c172b.jpg
width: 7360
height: 4912

W tym miejscu powstanie najdłuższy tunel w Polsce. Trasa będzie przebiegać pod słynną rzeką
type: item
date: 2026-02-27T14:17:36.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Technologia
subject: droga
subject: odra
subject: szczecin
subject: Zachodniopomorskie
description: Spektakularna inwestycja drogowa w zachodniej Polsce otrzymała zielone światło. W skład rozbudowy drogi ekspresowej S6 wchodzić będzie budowa najdłuższego tunelu w Polsce. Obiekt o długości ponad pięciu kilometrów powstanie w ramach Zachodniej Obwodnicy Szczecina i przebiegać będzie pod Odrą oraz terenami portowymi.
encoded: Droga ekspresowa S6, której fragment znany jest jako Trasa Kaszubska to odcinek łączący dwa największe miasta północnej Polski – Gdańsk i Szczecin. Pierwsze koncepcje korytarza drogowego w tym przebiegu pojawiały się już w okresie międzywojennym w niemieckich planach autostradowych łączących Berlin ze Szczecinem i Gdańskiem. W latach 70. rozpoczęto budowę pierwszych elementów – m.in. obwodnicy Trójmiasta – a w kolejnych dekadach trasa była stopniowo rozbudowywana do standardu drogi ekspresowej. Zachodnia Obwodnica Szczecina, której budowa właśnie otrzymała „zielone światło”, ma odciążyć ruch w szczecińskiej aglomeracji i usprawnić komunikację w województwie zachodniopomorskim. Gdzie powstanie najdłuższy tunel w Polsce? Jednym z najważniejszych elementów planowanej trasy jest tunel przechodzący pod rzeką Odrą. Poprowadzona pod dnem rzeki przeprawa znajdować się będzie na północ od Polic, a wlot od strony wschodniej zlokalizowany zostanie około 500 metrów od brzegu Odry. Konstrukcja o długości 5003 metrów zostanie wydrążona przy użyciu maszyny TBM (potocznie nazywanej „kretem”, wykorzystywanej m.in. przy budowie warszawskiego metra) i stanie się najdłuższym tunelem drogowym w Polsce. W najniższym punkcie trasa przebiegać będzie około 45 metrów poniżej poziomu terenu, co uczyni obiekt jednym z najgłębiej położonych tuneli drogowych w kraju. Tunel będzie przeznaczony wyłącznie dla ruchu samochodowego i stanowić będzie kluczowy fragment Zachodniej Obwodnicy Szczecina w ciągu drogi ekspresowej S6. Kto zrealizuje budowę? Budowę tunelu pod Odrą w ramach odcinka Police – Goleniów – czyli tam gdzie znajduje się najdłuższy tunel – zrealizuje konsorcjum firm NDI i Dogus Construction. Ta pierwsza to sopocka spółka realizująca projekty budowlane i nieruchomościowe. Wśród największych realizacji firmy znajduje się m.in. kanał żeglugowy przez Mierzeję Wiślaną czy Rotunda PKO BP w Warszawie. To właśnie ich oferta – o wartości ponad 5,3 mld zł – została uznana za najkorzystniejszą w …

GettyImages-1500666493-902f997.jpg
width: 10114
height: 4209

Niespodziewane znalezisko w centrum Szczecina. Pod ziemią przetrwała część starego miasta.
type: item
date: 2026-02-25T12:00:18.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: odkrycia
subject: podziemia
subject: szczecin
subject: twierdza
description: W Szczecinie doszło do niespodziewanego odkrycia, które ponownie uwidacznia militarną przeszłość miasta. Pod powierzchnią współczesnych ulic odnaleziono m.in. relikty XVIII-wiecznych umocnień wchodzących niegdyś w skład pruskiej Twierdzy Szczecin. Archeolodzy podkreślają, że ze względu na bogatą i wielowarstwową historię stolicy województwa zachodniopomorskiego podobne znaleziska mogą pojawiać się także w przyszłości, przypominając mieszkańcom o dawnych dziejach miasta nad Odrą.
encoded: Kolejny raz przeszłość dała o sobie znać w najmniej oczekiwanym momencie. Szczecińskie prace wodociągowe, które miały miejsce chociażby przy placu Lotników, niespodziewanie ukazały mieszkańcom element starej infrastruktury miasta. Odkrycie pamięta czasy, kiedy krajobraz Szczecina nie przypominał współczesnego widoku – zamiast szerokich alei i reprezentacyjnych placów miasto otaczały wały ziemne, mury obronne i rozbudowany system fos. Odnaleziony fragment fortecy przypomina, że pod warstwą asfaltu i betonu wciąż kryją się ślady historii, która przez stulecia kształtowały tożsamość miasta. Niespodziewane odkrycie Odkrycie, które miało miejsce 24 lutego 2026 roku, zmieniło plany na placu budowy w ścisłym centrum Szczecina. Podczas prac związanych z przebudową sieci wodociągowej między pl. Grunwaldzkim a pl. Lotników natrafiono na fragmenty dawnej Twierdzy Szczecin. Po odnalezieniu militarnych reliktów pracownicy wezwali zespół archeologów, którzy zajęli się dalszą eksploracją podziemną. W trakcie robót wymieniana była podziemna infrastruktura wodociągowa, w szczególności 100-letnie, awaryjne rury, które od jakiegoś czasu były utrapieniem dla okolicznych mieszkańców i przedsiębiorców. Szeroka oferta gastronomiczna, kulturalna i rekreacyjna – przez wadliwie działającą infrastrukturę wodociągową – nie mogła się należycie rozwijać ani gwarantować mieszkańcom Szczecina swoich funkcji. To dlatego pracownicy budowy musieli zejść pod powierzchnię ziemi, gdzie natrafili na fragmenty XVIII-wiecznej twierdzy. Twierdza pod powierzchnią ziemi Do najcenniejszego odkrycia doszło w okolicach placu Lotników. Pod powierzchnią tej śródmiejskiej działki pracownicy natknęli się na relikty fortyfikacji związanych z pruską Twierdzą Szczecin. Odsłonięty mur oporowy przeciwskarpy był niegdyś elementem wybudowanych w 1724 roku Bastionu V oraz Fortu Wilhelm. Oba umocnienia chroniły zachodni i południowo-zachodni odcinek ówczesnego Szczecina, tworząc jeden z najpotężniejszych systemów obronnych w…

miasto-3eec207.jpg
width: 2813
height: 1875

Przełomowe badania nad inteligencją ryb. Wargatek przeszedł „test lustra”
type: item
date: 2026-02-23T11:15:48.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: eksperyment
subject: inteligencja
subject: ryby
description: Naukowcy z japońskiego Uniwersytetu w Osace dokonali nietypowego odkrycia, które zmienia dotychczasową wiedzę na temat wargatków sanitarników. Ryby te w trakcie badań wykazały się wyjątkową inteligencją porównywalną do tej posiadanej przez ssaki. Szereg eksperymentów, przy których wykorzystywane było lustro, udokumentował rybie zdolności w przetwarzaniu informacji i analitycznym myśleniu.
encoded: Zadomowione w rafach koralowych wargatki sanitarniki od lat znajdują się w centrum zainteresowania japońskich naukowców z Osaki. Zespół kierowany przez Shumpeia Sogawę i Masanoriego Kohdę prowadził już na tych rybach, znanych ze swojej roli rafowych czyścicieli usuwających pasożyty z ciał innych gatunków, eksperymenty, które wykazały ich zdolność do rozpoznawania siebie na fotografiach. Wyniki pokazały, że wargatki potrafią identyfikować swoje odbicie w lustrze, co otworzyło drogę do kolejnych badań nad ich zdolnościami poznawczymi. Najnowsze rezultaty wskazują na jeszcze bardziej rozwinięte kompetencje, zbliżające te niewielkie ryby do poziomu inteligencji obserwowanego u ssaków morskich, takich jak delfiny. Czy wargatki przeglądają się w lustrze? Ludziom lustra służą przede wszystkim do przeglądania się w nich. Swoje odbicie można dostrzec m.in. w łazience, sklepach odzieżowych czy u fryzjera. W ten sposób człowiek zauważa elementy własnego wyglądu, których bez powierzchni odbijającej obraz nie byłby w stanie zobaczyć. Wargatkom – w trakcie eksperymentu – lustra posłużyły dokładnie w ten sam sposób. Naukowcy nanieśli na niektóre ryby specjalne oznakowania przypominające szkodliwego pasożyta. Zabieg ten miał sprawdzić, czy wargatki sanitarniki dostrzegą na swoim ciele obecność obcego elementu oraz czy będą próbowały w jakiś sposób usunąć szkodliwą narośl. Wyniki okazały się zaskakująco dobre. Niektóre ryby już w ciągu pierwszej godziny po zobaczeniu lustra zaczęły próbować pozbyć się pozostawionego znaku. Zachowania polegające na próbach usunięcia naniesionego znacznika pojawiały się przeciętnie już po około 82 minutach. To wyraźnie szybciej niż we wcześniejszych badaniach, w których podobna reakcja następowała dopiero po 4–6 dniach. Wyjątkowe zachowania przed lustrem Jeszcze bardziej wyjątkowe zachowania wśród ryb dostrzeżono po kilku dniach obecności lustra. Oswojone z własnym odbiciem wargatki zaczęły samodzielnie eksperymentować z odbitym obrazem. Badane okazy …

shutterstock2189527529-addce2b.jpg
width: 5184
height: 3456

Tropikalne lasy tracą swojego wyjątkowego mieszkańca. Jego unikatowy śpiew wart jest fortunę.
type: item
date: 2026-02-23T07:01:34.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: indonezja
subject: polowanie
subject: rajskie ptaki
subject: śpiew
description: Indonezyjskie lasy Sumatry tracą jeden ze swoich „śpiewających” skarbów. Ptaki z gatunku sroczka białorzytnego stały się głównym celem lokalnych kłusowników, zarabiających fortunę na tych wyjątkowych zwierzętach. Wzrost kłusownictwa jest nie tylko spowodowany unikatowym śpiewem tropikalnych mieszkańców dżungli, a motywy polowań leżą gdzieś zdecydowanie głębiej w indonezyjskim społeczeństwie.
encoded: Spis treści: Sroczek białorzytny – czym wyróżnia się król tropikalnych śpiewów? „Ostatnia klatka ratunku” – skąd popularność tropikalnego kłusownictwa? Kultura klatek – jak Indonezyjczycy udomawiają ptaki Ptasie konkursy śpiewu Kłusownictwo i handel ptakami zamieszkującymi tropikalne wyspy Indonezji stale doprowadzają do dotkliwych zmian tamtejszych ekosystemów. Popularność konkursów śpiewu sprawia, że melodyjne odgłosy są brutalnie przenoszone z dżungli do klatek. Na procederze najbardziej cierpi król tropikalnych śpiewów – sroczek białorzytny, w sumatrzańskiej kulturze nazywany murai batu. Osobniki te, dzięki swoim ponadprzeciętnym zdolnościom, potrafią osiągać niebotyczne kwoty, które kuszą kłusowników z całej wyspy. Sroczek białorzytny – czym wyróżnia się król tropikalnych śpiewów? Przemierzając indonezyjską dżunglę, kłusownicy bez trudu wyłapują charakterystyczne odgłosy tego ptaka. Ten wyjątkowy tropikalny „wokalista” dysponuje niezwykle szerokim repertuarem dźwięków, dzięki czemu jego śpiew jest melodyjny i wielowarstwowy. Mimo niewielkich rozmiarów murai batu wydaje donośne dźwięki, które jak żadne inne przeszywają lasy tropikalne. Umiejętności wokalne sprawiły, że od kilku lat stał się jednym z głównych celów ptasich łowów na Sumatrze. Nie zawsze jednak sytuacja wyglądała w ten sposób. Do 2018 roku sroczek białorzytny znajdował się na liście gatunków chronionych prawem indonezyjskim. Motywacje ekonomiczne mieszkańców okazały się jednak silniejsze od proekologicznych regulacji, które pod naciskiem środowisk hodowców zostały zliberalizowane. Handel i odłów stały się trudne do monitorowania, a kary za przekroczenie limitów eksportowych przestały być skutecznie egzekwowane, co doprowadziło do niekontrolowanego odłowu murai batu. „Ostatnia klatka ratunku” – skąd popularność tropikalnego kłusownictwa? Aby zrozumieć wzrost popularności polowań, należy spojrzeć w głąb sumatrzańskiego społeczeństwa. Motywy można podzielić na dwie grupy: ekonomiczne i kulturowe. Te p…

shutterstock2724007015-2e4d859.jpg
width: 8256
height: 5504

Już niedługo premiera wyjątkowego muzeum w Wiśle. Odwiedzający zostaną oprowadzeni przez słynnego skoczka
type: item
date: 2026-02-20T15:17:46.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: beskidy
subject: muzeum
subject: sporty zimowe
subject: wisła
description: Na przełom czerwca i lipca 2026 roku planowane jest otwarcie Beskidzkiego Centrum Narciarstwa w Wiśle. Nowa inwestycja ma być nie tylko przestrzenią wystawienniczą, przedstawiającą najważniejsze trofea polskich skoczków narciarskich, ale również miejscem, w którym zwiedzający poznają historię i tajniki wielu zimowych dyscyplin sportów. Na fanów najbardziej znanego wiślańskiego sportowca – Adama Małysza – czeka również specjalna atrakcja wewnątrz nowego budynku.
encoded: Dla tych, którym sezon narciarski nie wystarczył, powstaje nowa przestrzeń przenosząca odwiedzających w świat zimowej rywalizacji. Beskidzkie Centrum Narciarstwa w Wiśle, którego premiera planowana jest na pierwsze miesiące lata 2026 r., będzie pierwszym w Polsce obiektem na taką skalę, opowiadającym o historii, regułach i tajnikach sportów zimowych. Inwestycja wspierana jest przez słynnego skoczka narciarskiego Adama Małysza, który dla swoich fanów przygotował specjalną niespodziankę. Premiera wraz z początkiem wakacji Choć otwarcie Beskidzkiego Centrum w Wiśle miało odbyć się wiosną, inicjatorzy obiektu nie wydają się przestraszeni opóźnieniami. Burmistrz Wisły, Tomasz Bujok, zapowiada, że poszukiwania dogodnego terminu wciąż trwają. Wiemy już, że nowy obiekt zostanie otwarty wraz z początkiem wakacji. Negocjacjom podlega jednak konkretna data: z jednej strony władze wskazują na korzystny termin pod koniec czerwca – kiedy uczniowie kończą rok szkolny – z drugiej podkreślają możliwość organizacji w Wiśle letniego konkursu skoków narciarskich, który idealnie wpasowałby się w premierę centrum. Możemy być przekonani, że bez względu na ostateczny termin otwarcia Beskidzkie Centrum w Wiśle wystartuje w iście sportowym nastroju. Co zobaczymy w centrum im. Adama Małysza? Ostatnie olimpijskie dokonania polskich skoczków niewątpliwie rozbudziły narciarski entuzjazm w społeczeństwie. Nowe centrum wychodzi naprzeciw osobom, które chciałyby przybliżyć sobie tę zimową dyscyplinę oraz sylwetki najwybitniejszych polskich skoczków. Ekspozycja zostanie podzielona na dwie części: pierwsza opowiadać będzie o historii, kulturze i tradycji miasta oraz regionu Wisły, druga – o najsłynniejszym wiślaninie, Adamie Małyszu. Takie rozłożenie tematów pozwoli w pełni dostrzec i zrozumieć fenomen tej dyscypliny sportu w lokalnej przestrzeni. Wystawy zostaną podzielone na kilka obszarów tematycznych, wśród których znajdą się m.in.: położenie geograficzne miasta Wisła; historia i tradycja regionu…

FABRIC-KOLAZ-32-1-97006d0.jpg
width: 2813
height: 1875

To będzie pierwsze takie muzeum na świecie. Powstanie w miejscu chrztu Jezusa nad Jordanem
type: item
date: 2026-02-19T12:09:53.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrzest
subject: jordania
subject: muzeum
subject: pustynie
description: Już wiadomo, jak będzie wyglądać pierwsze na świecie Muzeum Chrztu Jezusa. Ten wyjątkowy budynek powstanie w Betanii nad rzeką Jordan w Jordanii, w miejscu, gdzie według tradycji Jezus został ochrzczony przez Jana Chrzciciela. Zwycięski projekt nawiązuje do duchowych doznań, jakie mają towarzyszyć odwiedzającym.
encoded: Spośród listy siedmiu finalistów jury wybrało projekt stworzony przez brytyjską pracownię architektoniczną Níall McLaughlin Architects (NMLA). Organizatorom konkursu zależało, aby projekt nawiązywał zarówno do sakralnego charakteru miejsca, w którym stanie muzeum, jak i do historycznego dziedzictwa, jakie niosą za sobą tamtejsze tereny Jordanii. Czynniki te zostały wzięte pod uwagę przy wyborze głównego laureata, którego praca – jak podkreślono – „budzi zachwyt i pokorę u odwiedzających oraz wrażliwie odpowiada na kontekst miejsca”. Podróż przez symbole – jak wygląda zwycięski projekt? Projekt muzeum od samego początku miał zawierać nie tylko wymiar architektoniczny, ale i symboliczny. Bryła miała być nośnikiem religii, symboli i historii związanej ze wschodnim brzegiem Jordanu. Zwycięska koncepcja została doceniona za stworzenie wielowarstwowej narracji, w której ważnym elementem jest doznanie chrztu jako momentu odnowy i rozpoczęcia nowego życia. Narracja ta opiera się na drodze, według której odwiedzający będą zwiedzać muzeum. Ekspozycja rozpoczynać się będzie w jałowym ogrodzie pustynnym, symbolizującym okres życia przed chrztem. Następnie trasa poprowadzi w głąb budynku, gdzie umiejscowiony zostanie sztuczny ciek wodny – odpowiednik rzeki Jordan. Po wyjściu z drugiej strony obiektu odwiedzający ponownie znajdą się w ogrodzie, tym razem bujnym, rozświetlonym i pełnym rajskich owoców. Zwiedzanie będzie więc stanowić symboliczną podróż, odzwierciedlającą drogę Chrystusa do chrztu. Główny pawilon zostanie również wyposażony w taras widokowy, z którego rozpościerać się będzie widok na dolinę Jordanu i szlak pielgrzymkowy do Miejsca Chrztu. Nowoczesne muzeum pośrodku pustyni – nowa inwestycja a krajobraz Jordanii Przy ocenie projektów jury brało pod uwagę także to, w jaki sposób budynek nawiązuje do lokalnego krajobrazu oraz czy czerpie z typowych technik budowlanych stosowanych na terenach Bliskiego Wschodu. Zwycięska propozycja zaprezentowana przez NMLA w dużej mie…

FABRIC-KOLAZ-32-164d784.jpg
width: 2813
height: 1875

Duże zmiany w najmniejszym uzdrowisku w Polsce. Inwestycje odmienią krajobraz tej urokliwej wsi
type: item
date: 2026-02-18T13:45:23.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: beskidy
subject: trasy
subject: uzdrowisko
description: Do prawdziwej rewolucji dojdzie w najmniejszym polskim uzdrowisku. Metamorfozie zostanie poddana niemal cała wieś Wapienne, w której wybudowane zostaną m.in. nowa tężnia oraz trasa widokowa w koronach drzew. Choć największe prace mają rozpocząć się dopiero w przyszłym roku, już teraz tamtejszy urząd gminy zapowiada kolejne zmiany, których celem jest uatrakcyjnienie miejsca dla potencjalnych odwiedzających.
encoded: Ruszyły pierwsze przetargi dotyczące rozbudowy najmniejszego uzdrowiska w Polsce. Liczne inwestycje mają pomóc w rozwoju wsi Wapienne, położonej w samym środku Beskidu Niskiego. Wśród planów znajdują się zarówno projekty rozszerzające ofertę leczniczą sanatorium, jak i nowe przestrzenie przeznaczone dla turystów poszukujących górskich doznań. Całość ma nadać nową formę tamtejszemu krajobrazowi i przyciągnąć do kameralnego uzdrowiska nowych kuracjuszy. Co zmieni się w Wapiennem? Już w zeszłym roku na łamach „Gazety Krakowskiej” Małgorzata Małuch, wójt gminy Sękowa, w której skład wchodzi uzdrowisko Wapienne informowała o zmianach, jakie nadejdą w małopolskiej wsi. Huczne ogłoszenia dotyczyły kwoty blisko 10 milionów złotych, które miały zostać wykorzystane na uzdrowiskowe inwestycje. W ramach tego budżetu nie tylko zostaną wybudowane nowe obiekty, ale renowację przejdą te już istniejące. W ten sposób przebudowana zostanie duża część Parku Zdrojowego. Nowych kształtów nabierze stojąca tam tężnia solankowa oraz zlokalizowany obok amfiteatr. Nowy charakter zyskają również Ogrody Marysieńki, na terenie których mają powstać place zabaw i skatepark. Trasa w koronach drzew – całkowite nowości w uzdrowisku Władze Wapiennego zapowiadają również utworzenie całkowicie nowych obiektów na terenie wsi. Tereny nad Domem Zdrojowym mają zostać przeznaczone pod ogólnodostępne pole rekreacyjne, nad którym zawieszona zostanie tyrolka. Najbardziej spektakularna inwestycja dotyczy jednak istniejącej już wieży widokowej na górze Ferdel w Beskidzie Niskim. Konstrukcja, otwarta w 2019 roku, ukazała kompletnie nową perspektywę tamtejszego krajobrazu, zyskując uznanie wielu turystów. Co ciekawe, drewniany podest nie mógł być ulokowany na samym szczycie małopolskiego wzniesienia, gdyż ten zajmowany jest przez będącego pod ochroną orlika krzykliwego – symbol Magurskiego Parku Narodowego. Teraz do istniejącego już punktu widokowego ma zostać dobudowany całkowicie nowy, zapewniający unikatową górs…

gory-6b4b2a7.jpg
width: 2813
height: 1875

Nie żyje słynna ptasia lokatorka z najsłynniejszego warszawskiego budynku. Stolica żegna Gigę
type: item
date: 2026-02-17T10:02:38.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: pałac kultury i nauki
subject: ptaki
subject: śmierć
subject: warszawa
description: Odeszła samica sokoła Giga, która od lat zamieszkiwała szczyt jednego z najbardziej rozpoznawalnych budynków w Polsce. Śmierć mieszkanki gniazda pod iglicą Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie wstrząsnęła nie tylko stołecznymi miłośnikami przyrody. Zmarłe zwierzę utożsamiało przyrodę, która próbuje odnaleźć się w miejskim zgiełku.
encoded: Informacja o śmierci samicy sokoła – Gigi – wstrząsnęła miłośnikami przyrody z całej Polski. Zwierzę, które w 2013 roku przyszło na świat w zupełnie innym regionie naszego kraju, stało się wizytówką warszawskiego Pałacu Kultury i Nauki. Spacerując po tamtejszym tarasie widokowym, można było często usłyszeć historie o rodzinie sokołów, która od lat zamieszkuje najwyżej położone „lokale” w stolicy. Smutna wiadomość z centrum Warszawy Jedenastego lutego – dzień przed ogłoszeniem informacji o odejściu Gigi – ogólnopolskie Stowarzyszenie Na Rzecz Dzikich Zwierząt „Sokół” poinformowało internautów o interwencji eko patrolu Straży Miejskiej, który zabrał rannego sokoła z okolic PKiN w Warszawie. Okazało się, że poszkodowaną jest pałacowa mieszkanka, której stan weterynarze określili jako „niedobry”. Życie zwierzęcia było zdecydowanie zagrożone. Niestety, następnego dnia okazało się, że najczarniejszy zakładany scenariusz stał się rzeczywistością. Pałac Kultury i Nauki poinformował, że samica sokoła Giga zmarła w nocy z 11 na 12 lutego. Ptak miał niespełna 13 lat, co stanowi średnią długość życia u tego gatunku. Giga – słynna rezydentka PKiN-u Samica sokoła wykluła się 15 maja 2013 roku w gnieździe na szczycie komina KGHM w dolnośląskim Głogowie. Dwa lata później zwierzę dotarło do stolicy, gdzie zajęło gniazdo w jednej z najbardziej atrakcyjnych lokalizacji Warszawy. Szczyt Pałacu Kultury i Nauki stał się domem dla Gigi oraz jej pierwszego partnera Franka, z którym doczekała się licznego potomstwa. Warto zaznaczyć, że Giga miejsce na szczycie słynnego budynku musiała sobie wywalczyć. W szranki o to prestiżowe miejsce stanęła z trzema innymi sokołami, które walczyły nie tylko o przestrzeń na wysokości, lecz także o możliwość założenia rodziny z samcem. Po śmierci Franka do samicy dołączył nowy partner – Hrabia. Codzienne życie obydwu ptaków, które było monitorowane kamerami zamontowanymi w gnieździe przez Stowarzyszenie „Sokół”, spotkało się z dużym zainteresowaniem interna…

ptak-0d80480.jpg
width: 2813
height: 1875

Zaskakujące odkrycie na placu budowy w Koszalinie. To zagadkowa przedwojenna konstrukcja z betonu
type: item
date: 2026-02-15T12:40:21.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: mosty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Zachodniopomorskie
description: Na terenie koszalińskiego placu budowy doszło do spektakularnego odkrycia. Łyżki koparek natrafiły na starą infrastrukturę świadczącą o niemieckiej przeszłości miasta. Lokalni historycy uważają, że znalezisko stanowi ewenement w skali kraju.
encoded: Spektakularne odkrycia archeologiczne mają miejsce nie tylko podczas zaawansowanych prac wykopaliskowych. Czasami artefakt wyłania się spod ziemi w trakcie działań prowadzonych w zupełnie innym celu. Do takiej sytuacji doszło w zachodniopomorskim Koszalinie, gdzie podczas remontu tamtejszej ul. Zwycięstwa pracownicy natrafili na znalezisko datowane prawdopodobnie na XIX wiek. Przyszłość wyjątkowego odkrycia wciąż pozostaje niejasna. Spektakularne odkrycie na budowie Inwestycja, w trakcie której dokonano sensacyjnego odkrycia, dotyczy przebudowy ul. Zwycięstwa w koszalińskim śródmieściu. Jeden z etapów prac zakłada remont mostu nad Dzierżęcinką – główną rzeką zachodniopomorskiego miasta. Przypadek sprawił, że podczas prac nad jednym mostem pracownikom udało się odnaleźć inną, zdecydowanie starszą rzeczną przeprawę. W trakcie odkopywania załoga budowlana natrafiła na betonową konstrukcję, która okazała się prawdopodobnie XIX-wiecznym mostem z czasów, gdy Koszalin znajdował się pod panowaniem niemieckim. Na plac budowy natychmiast wezwano konserwatora zabytków, który potwierdził, że mamy do czynienia z poniemieckim przejściem podziemnym oraz starym mostem nad Dzierżęcinką. O czym świadczy odkrycie? Zagadkowa lokalizacja odkrytego mostu, który nie znajduje się już bezpośrednio nad koszalińską rzeką, świadczy o zmianach w przebiegu i zagospodarowaniu Dzierżęcinki. Przekształcenia związane z regulacją cieku doprowadziły do tego, że stary most stracił swoje pierwotne zastosowanie. Wśród mieszkańców Koszalina funkcjonują jednak dwie teorie dotyczące przyczyn zasypania tej wyjątkowej konstrukcji. Pierwsza odnosi się do powojennego podejścia do elementów „poniemieckich”. Most miał paść ofiarą ogólnomiejskiej chęci odcięcia się od dawnego dziedzictwa, co skutkowało jego całkowitym zasypaniem. Pokrycie konstrukcji ziemią miało symbolizować zerwanie z dotychczasową historią miasta. Druga teoria wiąże się z rozwojem drogowym Koszalina. Most lub przejście mogły funkcjonować do cza…

GettyImages-2242530753-8c80f6b.jpg
width: 6144
height: 4096

Co kryje się pod lodem Antarktydy? Naukowcy odsłaniają ukryty krajobraz kontynentu
type: item
date: 2026-02-15T11:14:31.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: badania naukowe
subject: lód
subject: topnienie lodowców
description: Międzynarodowy zespół naukowców przedstawił efekt swoich rewolucyjnych badań nad antarktyczną pokrywą lodową. Stworzona mapa ukazuje niesamowity i różnorodny krajobraz ukryty pod grubymi warstwami zamrożonej wody. Badacze wykorzystali kompletnie nową technikę, która pozwala na zanurzenie się w nieodkryty dotąd świat.
encoded: Antarktyda stanowi przedmiot zainteresowania badaczy już od czasów starożytności, kiedy to rzymski kartograf Pomponiusz Mela umieścił na swoich mapach legendarny kontynent Terra Australis – „Nieznany Południowy Ląd”. Okres najliczniejszych dyskusji i badań nad południowym kontynentem przypadł jednak na XIX wiek. W trakcie tamtego stulecia rosyjska wyprawa – pod kierownictwem Fabiana Bellingshausena – po raz pierwszy okrążyła „szósty kontynent”, oficjalnie odkrywając nieznane wcześniej tereny. Mimo upływu wieków i kolejnych prac naukowych wiedza na temat Antarktydy wciąż pozostaje fragmentaryczna. Ostatnio opublikowane badania odkrywają kolejne tajemnice lodowego lądu – tym razem zaglądając pod jego powierzchnię. Góry, kaniony i doliny schowane pod pokrywą lodową Antarktyda pokryta jest największą na świecie pokrywą lodową, która łącznie zajmuje ok. 14 milionów kilometrów kwadratowych. Dla porównania: powierzchnia lądowa Polski zajmuje nieco mniej niż 312 tysięcy km², a Europy – 10,5 miliona km². Nic więc dziwnego, że tak gigantyczna struktura skrywa pod sobą wiele tajemnic związanych z ukształtowaniem tego południowego kontynentu. Badanie przeprowadzone m.in. przez naukowców z Uniwersytetu Edynburskiego ujawniło nieznane dotąd elementy rzeźby terenu, które wpływają na przepływ antarktycznego lodu. Wśród odkryć znajduje się ponad 30 tys. wzgórz, których wysokość sięga co najmniej 50 metrów. Tyle samo mierzy głębokość odnalezionego przez badaczy kanionu. Skryta pod lodem dolina cechuje się ponadto 6-kilometrową szerokością oraz 400-kilometrową długością. Innowacyjna metoda eksploracji Do tej pory podczas mapowania struktur znajdujących się pod antarktycznym lodem wykorzystywano specjalne radary, ciągnięte za skuterami śnieżnymi lub podwieszane pod samolotami przelatującymi nad południowym kontynentem. Taka metoda, choć skutecznie ukazuje to, co znajduje się bezpośrednio pod badaczem, ma swoje ograniczenia polegające na fragmentarycznej eksploracji. Radar potrafi uchwy…

GettyImages-121716604-a659e79.jpg
width: 3500
height: 2333

Jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska przejdzie renowację. Co zmieni się w tym znanym w całej Polsce zamku?
type: item
date: 2026-02-13T11:39:58.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: dolny śląsk
subject: renowacja
subject: zamki w Polsce
description: Fragment jednej z najsłynniejszych atrakcji województwa dolnośląskiego przejdzie kompleksowy remont. Renowacji zostaną poddane XV-wieczne mury ciągnące się wzdłuż południowo-wschodniej części wałbrzyskiego Zamku Książ. Prace remontowe mają na celu nie tylko zabezpieczenie konstrukcji, ale również zachowanie i wyeksponowanie walorów wizualnych tego unikatowego zabytku.
encoded: Zamek Książ w Wałbrzychu stanowi jedną z najpopularniejszych atrakcji województwa dolnośląskiego. Ten jeden z największych zamków w Polsce ściąga rocznie nawet do 400 tys. turystów, którzy zjeżdżają się m.in. na słynny „Festiwal Kwiatów i Sztuki”. Taka turystyczna eksploatacja zabytku sprawia, że zarządcy zamku muszą pieczołowicie dbać o kondycję każdego jego elementu. W skład kompleksu wchodzi przecież nie tylko sama zamkowa bryła, której początki datuje się na końcówkę XIII wieku, lecz także liczne inne konstrukcje, nadające obiektowi wyjątkowy charakter. Takie właśnie działania podejmują władze słynnej atrakcji z Dolnego Śląska, które ogłosiły dalszą część remontu zamkowych murów. Co obejmie remont? Remont, którego realizacja jest możliwa dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Operacyjnego „Ochrona Zabytków”, będzie dotyczyć południowo-wschodniej strony zamkowych murów. Wyremontowany będzie prawie 100-metrowy fragment obejmujący zaokrąglony wykusz, będący podstawą dla znajdującego się tam wykuszu z kamienną ławką. Wysokość muru nie jest jednolita i zależy od zmieniającego się ukształtowania terenu. Wytrzymałość i wdzięk – etapy nadchodzącej renowacji Dotacja z MKiDN w wysokości 300 tys. złotych zostanie przeznaczona na „zapewnienie długoterminowej trwałości oraz przywrócenie elementów wizualnych konstrukcji”. Najstarsza część południowo-wschodniego fragmentu fortyfikacji ma zostać nie tylko wzmocniona poprzez uzupełnienie brakujących elementów muru, ale również pieczołowicie oczyszczona, co na nowo podkreśli jej walory wizualne. Całość zostanie dodatkowo zabezpieczona konstrukcyjnie, nadając obiektowi trwałość, dzięki której będzie mógł przetrwać jeszcze wiele kolejnych lat. Konserwatorzy przykładają wagę do zachowania oryginalnego kształtu zabytku, który w efekcie remontu ma zostać poddany renowacji, a nie transformacji. Odnowa pierwotnego wyglądu pozwoli na należytą ekspozycję murów Zamku Książ. Prace remontowe podzielono…

zamek-e39bde8.jpg
width: 2813
height: 1875

Wyjątkowy ssak z Grenlandii w gdańskim ZOO. „To jedyne takie zwierzę w kraju”
type: item
date: 2026-02-12T13:45:55.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: gdańsk
subject: ssaki
subject: zoo
description: Gdański Ogród Zoologiczny ma nowego domownika. W trójmieście zamieszkał piżmowół arktyczny, który do Polski przypłynął z Helsinek. Ten wyjątkowy ssak jest pierwszym zwierzęciem tego gatunku, które zamieszkało w Polsce.
encoded: Gdański Ogród Zoologiczny pochwalił się zwierzęciem, które stało się nowym mieszkańcem trójmiejskiego ZOO. Piżmowół arktyczny jest pierwszym zwierzęciem tego gatunku, które zamieszka na terenie naszego kraju. W Gdańsku zadomawia się młody samiec o imieniu Quiller, a w najbliższych tygodniach dołączyć ma do niego drugi osobnik, także samiec. Podróż z Helsinek do Trójmiasta Przedstawiciel gatunku objętego międzynarodowym programem hodowlanym przyjechał do Polski ze stolicy mroźnej Finlandii – Helsinek. Aby dotrzeć nad polskie morze, zwierzę musiało pokonać wymagającą drogę w skrzyni transportowej umieszczonej na specjalnie przygotowanym busie. Co więcej, z racji granicy w postaci Morza Bałtyckiego, piżmowół musiał skorzystać z przeprawy promowej. Quiller zamieszkał na wybiegu, który wcześniej był domem dla trójmiejskich jaków. Zwierzęta te opuściły Gdański Ogród Zoologiczny, zwalniając miejsce innym ssakom lubiącym mroźny klimat. Izabela Krause, zastępca dyrektora ds. hodowlanych Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego, zapowiada, że celem gdańskiego ZOO jest rozpoczęcie hodowli tych wyjątkowych zwierząt. Arktyczny ssak z Grenlandii Naturalnym środowiskiem życia piżmowołów arktycznych jest tundra znajdująca się na półkuli północnej. Ssaki te można zaobserwować m.in. na Alasce, w Kanadzie czy na Grenlandii. Sierść piżmowołów, często określana jako jedna z najcieplejszych na świecie, pozwala zwierzętom wytrzymywać temperatury sięgające nawet –50°C. Podszerstek (gęsta, miękka i krótka warstwa sierści znajdująca się pod wierzchnim włosem u wielu ssaków) stanowi jedno z najbardziej wartościowych naturalnych włókien na świecie, z którego powstają luksusowe szale, czapki i swetry. Piżmowół arktyczny posiada również interesującą strategię obronną. W momencie pojawienia się drapieżnika ssaki te ustawiają się w okrąg, tworząc naturalną tarczę. W samym środku formacji znajdują się młode, niezdolne do samodzielnej obrony. Jedyne zwierzę w kraju czeka na towarzystwo Póki co piżmowół Quill…

GettyImages-2178213863-d4f04ce.jpg
width: 5345
height: 3565

Ta ulica bywa nazywaną najpiękniejszą na świecie. Łączy w sobie miejski zgiełk z naturą
type: item
date: 2026-02-11T13:45:29.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: brazylia
subject: ekologia
subject: miasta
description: W brazylijskim mieście Porto Alegre znajduje się jedna z najpiękniejszych ulic na świecie. Jej wyjątkowość polega na połączeniu funkcji miejskich z bujną przyrodą, która niemal wchodzi w sam środek ludzkiej zabudowy. Wielu urbanistów uważa, że przykład Rua Gonçalo de Carvalho jest wzorem dla współczesnego projektowania ludzkich siedzib.
encoded: W powszechnej świadomości miejskie ulice mają dość określony kształt. Zwykle na granicy jezdni – drogi przeznaczonej dla samochodów, tramwajów, autobusów – pojawiają się przestrzenie dla pieszych i rowerzystów. Czasem na poboczu stają również drzewa, krzaki lub inne elementy roślinnego wyposażenia miasta. Rośliny pozostają marginalnymi użytkownikami ulicy, a ich liczba często zależy od reprezentatywności danego fragmentu zabudowy. Miasto Porto Alegre, położone w południowej Brazylii, może pochwalić się jednak ulicą, na której to roślinność wyraźnie dominuje nad innymi użytkownikami przestrzeni. Rua Gonçalo de Carvalho przypomina zielony tunel – jakby przeniesiony wprost z oddalonej o kilka tysięcy kilometrów puszczy amazońskiej. Walory takich ulic nie ograniczają się jednak wyłącznie do efektu wizualnego, na co zwracają uwagę liczni urbaniści. Historia najpiękniejszej ulicy na świecie Ulica Rua Gonçalo de Carvalho mierzy zaledwie 500 metrów długości i znajduje się w samym centrum południowobrazylijskiego miasto Porto Alegre. Wysokie temperatury oraz wyjątkowo wysoka wilgotność stanowią mankamenty, do których od lat mieszkańcy muszą dopasowywać swoje życie. Wiele miejskich obszarów w sezonie, kiedy dni są najcieplejsze, nie nadaje się do dłuższego przebywania, zamykając Brazylijczyków w klimatyzowanych pomieszczeniach. Podobna sytuacja miała miejsce w latach 30. XX wieku, gdy pracownicy pobliskiego browaru Cervejaria Bopp zdecydowali się przystosować jedną z tamtejszych ulic do panujących warunków pogodowych. W tym celu potomkowie niemieckich imigrantów zasadzili ponad 100 drzew wzdłuż drogi Rua Gonçalo de Carvalho, które miały rzucać kojący cień na ten fragment dzielnicy. Do zasadzenia wykorzystano typowo południowoamerykańskie rośliny z gatunku tipuana, które wyrastają nawet do 25 metrów wysokości. Nie inaczej było w przypadku ulicy z Porto Alegre, gdzie zasadzony drzewostan pokrył swoimi koronami obszar całej ulicy, tworząc zieloną enklawę w rozrastającej się metr…

GettyImages-854796394-a2c7c7d.jpg
width: 4928
height: 3264

Czy ruch samochodowy po Bałtyku jest możliwy? W Estonii ruszyła droga po lodzie
type: item
date: 2026-02-09T14:31:14.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: estonia
subject: lód
subject: morze bałtyckie
subject: zima
description: Estoński rząd wychodzi naprzeciw spowijającym Europę mrozom, tworząc pierwszą w tym roku lodową trasę samochodową. Droga została wytyczona na Morzu Bałtyckim pomiędzy dwiema największymi wyspami Estonii. Osoby chcące przejechać po zamarzniętej wodzie muszą jednak spełnić szereg określonych wymagań.
encoded: Zamarznięty Bałtyk w historii wielokrotnie stawał się szlakiem komunikacyjnym, ułatwiającym transport w trakcie zimy. W 1270 roku pomiędzy Wielkim Księstwem Litewskim a rycerzami Zakonu Kawalerów Mieczowych doszło nawet do bitwy pod Karuse, która rozegrała się na zamarzniętej powierzchni morza, w pobliżu wyspy Muhu. Współcześnie lód, który w trakcie mrozów pokrywa taflę Morza Bałtyckiego, również bywa wykorzystywany jako trasa łącząca wyspy z lądem. Taka sytuacja ma miejsce w Estonii, gdzie wytyczona lodowa droga zastępuje obecnie niefunkcjonujący ruch promowy. Lodowa droga pomiędzy dwiema wyspami Lodowa trasa połączyła dwie największe wyspy Estonii – Hiiumę i Saaremę. Ponieważ nie istnieje między nimi a stałym lądem żadne połączenie mostowe, mieszkańcy tych terenów na co dzień są uzależnieni od przepraw promowych. W trakcie mroźnej zimy ten środek transportu bywa jednak utrudniony lub całkowicie wstrzymany z powodu zlodzenia akwenu. Aby zapewnić mieszkańcom wysp możliwość przemieszczania się, estońskie władze zdecydowały się na przygotowanie specjalnej drogi lodowej, prowadzącej przez zamarznięte morze. Trasa liczy 17 kilometrów i może być użytkowana wyłącznie przy spełnieniu określonych warunków bezpieczeństwa oraz z zachowaniem rygorystycznych przepisów dotyczących ruchu. Jakie zasady panują na lodowej drodze? Przeprawa przez pierwszą w tym roku otwartą drogę po lodzie wymaga od kierowców zastosowania się do szeregu przepisów. Podróżujący muszą poruszać się z ściśle określoną prędkością – do 25 km/godz. lub od 40 do 70 km/godz. Jazda w przedziale 25–40 km/godz. mogłaby bowiem spowodować powstawanie fali rezonansowej, niebezpiecznej dla lodu. Czas, w którym można wjechać na trasę, został również dokładnie określony. Podróż możliwa jest wyłącznie w ciągu dnia, od godziny 8:30 do 17:00. Ostatni pojazd może wjechać na lód o godz. 16:30. Wszyscy podróżujący po lodowej drodze powinni mieć odpięte pasy bezpieczeństwa. Ten – brzmiący nietypowo – przepis odnosi się do kon…

GettyImages-2259452508-f4102be.jpg
width: 6867
height: 4578

Gdzie zjeść najlepszą pizzę na świecie? Międzynarodowy ranking ukazuje niespodziewanych triumfatorów
type: item
date: 2026-02-06T11:39:00.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Kuchnia
subject: nowy jork
subject: pizza
subject: ranking
description: Renomowany brytyjski magazyn „TimeOut” wybrał najlepszą pizzę na świecie. Międzynarodowy zespół spróbował przeróżnych odmian tego kultowego dania z całego globu. Werdykt – jak to zwykle bywa – na pewno nie spotka się z jednoznaczną aprobatą. Jaka jest więc najlepsza pizza na świecie?
encoded: Spis treści: Nieoczywisty zwycięzca z Nowego Jorku Rzym nad Neapolem Ekstrawagancja z Londynu i klasyka z Neapolu Pizza z całego świata Pochodzenie pizzy jest nam tylko częściowo znane. Wiemy, że swoje korzenie ta słynna potrawa ma w południowych Włoszech – pomiędzy Neapolem a Rzymem. Z biegiem lat receptura pizzy była modyfikowana, aż w końcu neapolitański piekarz Raffaele Esposito zdecydował się na dodanie do ciasta pomidorów, mozzarelli i bazylii. Te trzy składniki miały ponoć symbolizować flagę kraju z Półwyspu Apenińskiego. W ten sposób powstała „margherita”, która swoją nazwę zaczerpnęła od królowej Włoch Małgorzaty Sabaudzkiej, na której wizytę wymyślono ten placek. Wraz z popularyzacją i globalizacją pizzy oryginalna forma włoskiego dania zaczęła się zmieniać. Potrawa trafiła do najodleglejszych zakątków świata, stając się jedzeniem ulicznym, serwowanym także w lokalach typu fast food. Gdy spojrzymy na klasyczną pizzę neapolitańską i porównamy ją choćby z jej chicagowskim odpowiednikiem, otrzymamy dwie zupełnie różne potrawy. Obie jednak funkcjonują pod tą samą nazwą i obie zostały uwzględnione przy tworzeniu rankingu magazynu „Time Out”. Nieoczywisty zwycięzca z Nowego Jorku Choć mogłoby się wydawać, że pierwsze miejsce w rankingu zajmie jedna z pizzerii z Półwyspu Apenińskiego, w rzeczywistości triumfator znajduje się znacznie dalej od Europy. Najlepszą pizzą według magazynu „Time Out” okazała się ta serwowana przez niewielki lokal Mama’s TOO!, działający na nowojorskim Broadwayu. To właśnie tam powstało danie The Cacio e Pepe, które podbiło podniebienia recenzentów. Ta wyjątkowa propozycja nie jest klasycznym „trójkątem” znanym z większości włoskich restauracji. W Mama’s TOO! pizzę podaje się w kwadratowej formie, szczelnie przykrytej warstwą serów. The Cacio e Pepe składa się z ciasta, ubijanego mascarpone, dojrzewającej mozzarelli, pecorino romano oraz parmigiano reggiano. Całość doprawiona jest świeżo mielonym, gruboziarnistym pieprzem, który nadaje po…

pizza-f7b0bba.jpg
width: 2813
height: 1875

Jak przez lata zmieniały się Zimowe Igrzyska Olimpijskie? Od Chamonix do Cortiny d'Ampezzo
type: item
date: 2026-02-06T07:45:10.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: dyscypliny sportowe
subject: igrzyska olimpijskie
subject: mediolan
subject: polityka
subject: sporty zimowe
description: Historia zimowych igrzysk to opowieść o narodowych ambicjach, przełomowych zwycięstwach, politycznych napięciach i kontrowersjach, które niejednokrotnie wpływały na los całych państw. Od Chamonix i pierwszych startów Polaków, przez „cud na lodzie” w Lake Placid, aż po skandale w Soczi — zimowe igrzyska odzwierciedlają zmieniający się świat.
encoded: Na myśl o początkach Igrzysk Olimpijskich od razu przychodzą obrazki ze świata starożytnej Grecji. Tamtejsze zmagania, w skład których wchodziły m.in. wyścigi rydwanów, były protoplastą współczesnych międzynarodowych zawodów sportowych. W pierwszych nowożytnych Igrzyskach Olimpijskich, które odbyły się w Atenach w 1896 roku, udział wzięło 245 mężczyzn reprezentujących 14 krajów. Wydarzenie to zapoczątkowało cykl jednej z największych imprez sportowych, która co cztery lata skupia na sobie wzrok całego świata. Na pierwsze zimowe Igrzyska Olimpijskie sportowcy i kibice musieli jednak jeszcze trochę poczekać. Zawody w dyscyplinach zimowych po raz pierwszy odbyły się 28 lat później, we francuskiej miejscowości Chamonix, u podnóża Mont Blanc. Od tamtej pory Zimowe Igrzyska Olimpijskie rozgrywano na trzech kontynentach, pisząc historię wielu wcześniej nikomu nieznanych dyscyplin sportowych. Chamonix – gospodarz pierwszych Zimowych Igrzysk Choć pierwsza zimowa impreza odbywająca się w Chamonix zdobyła tytuł pełnoprawnych Igrzysk Olimpijskich dopiero w 1926 roku (dwa lata po zmaganiach), podczas sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Lizbonie, to jej zasięg miał zdecydowanie międzynarodowy wymiar. W zawodach, których inauguracja odbyła się 25 stycznia 1924 roku, wzięło udział łącznie 258 sportowców z 16 krajów. W zmaganiach uczestniczyła również reprezentacja polskich sportowców, której chorążym podczas ceremonii otwarcia został legendarny dziennikarz Kazimierz Smogorzewski. Niestety, z powodu opóźnienia pociągu polscy sportowcy nie zdołali dotrzeć na przemarsz inauguracyjny, przez co urodzony w Sielcu publicysta reprezentował polskie barwy w pojedynkę. Pierwsze igrzyska bez narciarstwa? Pierwszym złotym medalistą w historii Zimowych Igrzysk Olimpijskich został Amerykanin Charles Jewtraw, który zwyciężył w biegu łyżwiarstwa szybkiego na dystansie 500 metrów. Był to jedyny złoty medal dla Stanów Zjednoczonych podczas tamtej imprezy, która medalowo została zdominowan…

GettyImages-1265646675-e6734f0.jpg
width: 4830
height: 3435

Lód przejął polskie miasta. Jak zima nadaje nowy kształt miejskim przestrzeniom?
type: item
date: 2026-02-04T13:27:05.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Lifestyle
subject: Przyroda
subject: gdańsk
subject: lód
subject: lodowisko
subject: zagrożenia
subject: zima
description: Okazuje się, że mróz, który od tygodni trawi polski krajobraz, nadaje nowe funkcje dobrze nam znanym powierzchniom. Zamarznięte rzeki i zbiorniki wodne stały się tymczasowo dostępne dla spacerowiczów i amatorów zimowych aktywności. Eksperci ostrzegają jednak, że wejście na lód wiąże się z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia
encoded: W trakcie tegorocznej zimy wiele polskich zbiorników wodnych pokryło się lodem, co umożliwiło wykonywanie aktywności, które w poprzednich latach były niemożliwe. Dla wielu jeziora, rzeki czy kanały stały się łyżwiarskimi torami, miejscami spotkań czy po prostu terenami spacerowymi. Za tymi niewątpliwie unikatowymi doznaniami kryje się jednak niebezpieczny precedens, przed którym ostrzegają służby porządkowe Lodowy szał na Motławie W ostatnich dniach internet obiegło nagranie przedstawiające mieszkańców Gdańska spacerujących po głównej miejskie rzece – Motławie. Lód pokrył m.in. najbardziej reprezentacyjny fragment rzeki znajdujący się u stóp słynnego zabytkowego Żurawia portowego. Tłumy ruszyły do gdańskiego śródmieścia, chcąc zobaczyć jedną z najważniejszych atrakcji Trójmiasta w zupełnie nowym anturażu. Niestety, w tym przypadku nie skończyło się na spacerach wzdłuż nadrzecznych bulwarów – duża część osób zeszła na pokrywę lodową i zaczęła spacerować bezpośrednio po Motławie. Wielu spacerowiczów posunęło się o krok dalej, wykorzystując lodową taflę nie tylko jako przestrzeń do spacerów. Zamarznięta Motława zaczęła pełnić funkcję prowizorycznego toru łyżwiarskiego, z którego chętnie korzystały liczne grupy amatorów tego sportu. Co więcej, na rzekę wchodziły również osoby poruszające się na rowerach, a nawet spacerujące z dziecięcymi wózkami. Służby apelują o rozwagę Choć widok zamarzniętej Motławy robi wrażenie, służby porządkowe apelują, by rzekę podziwiać wyłącznie z wysokości bulwarów. Na antenie „TVN24” ratownik medyczny Ariel Szczotok podkreślał, że lód pokrywający gdańską rzekę nie jest w żaden sposób kontrolowany, co sprawia, że wejście na jego powierzchnię wiąże się z bardzo dużym ryzykiem. Zagrożenie to rośnie wraz z liczbą osób spacerujących po lodzie. Warto dodać, że śródmiejski odcinek Motławy osiąga głębokość około trzech metrów, co oznacza, że wpadnięcie do lodowatej wody praktycznie nie daje szans na samodzielne wydostanie się na powierzchnię. „Rozum…

shutterstock1916080168-aac170f.jpg
width: 4504
height: 3000

Zapomniana perła modernizmu ze słynnego uzdrowiska wraca do życia. Nowa atrakcja Ciechocinka ma przyciągnąć tłumy
type: item
date: 2026-02-02T12:59:52.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: baseny
subject: Kujawsko-Pomorskie
subject: uzdrowisko
description: Do Ciechocinka zawita ponownie jedna z najsłynniejszych atrakcji tego miasta. W najsłynniejszym polskim uzdrowisku zostanie odbudowany zabytkowy basen, w którym kąpieli zaznawali kuracjusze niemal sto lat temu. Inwestorzy zapowiadają, że budowany obiekt ma przyciągnąć tysiące gości rocznie.
encoded: Ciechocinek to jedno z najsłynniejszych polskich uzdrowisk. Już w pierwszej połowie XIX wieku tamtejsze źródła solankowe zaczęły przyciągać kuracjuszy chcących zaznać terapeutycznych kąpieli. Wraz z napływem gości w mieście zaczęły powstawać liczne sanatoria – obecnie w Ciechocinku działa ok. 30 takich obiektów. Ważnym elementem tego kujawsko-pomorskiego uzdrowiska jest Park Tężniowy, znany z monumentalnych tężni solankowych, które łącznie osiągają długość ponad 1,5 kilometra. Wśród tych leczniczych konstrukcji przez lata funkcjonował basen termalno-solankowy, który od ponad dwóch dekad popadał w ruinę. Teraz pojawiła się szansa na odbudowę tego obiektu, który – w nowej odsłonie – ma stać się jedną z największych atrakcji Ciechocinka. Basen, który swoją obecnością zaszczycił prezydent Otwarcie basenu termalno-solankowego odbyło się 4 czerwca 1932 roku. Podczas inauguracji obiektu, zaprojektowanego przez dwóch słynnych warszawskich architektów – Romualda Gutta i Aleksandra Szniolisa – obecny był nawet ówczesny prezydent II RP, Ignacy Mościcki. Kompleks rekreacyjny wyróżniał się surowością charakterystyczną dla modernizmu. Obok basenu ze zjeżdżalniami i skoczniami architekci umiejscowili pawilon z szatniami oraz kawiarnię. Całość uzupełniała tzw. mała architektura, nadająca przestrzeni dodatkowego charakteru. Kompleks – wraz z położonymi w tle tężniami solankowymi – tworzył prawdziwie uzdrowiskowy klimat, w którym zakochali się kuracjusze z całej Polski. Popadająca w ruinę perła modernizmu Niestety, wraz ze zbliżającym się XXI wiekiem basen popadał w coraz większą ruinę. Nie pomogło nawet wpisanie obiektu do rejestru zabytków. Degradacja trwała do 2002 roku, kiedy to basen wraz z całym kompleksem został wyłączony z użytku ze względu na zły stan techniczny. Kolejne dwie dekady były okresem postępującego niszczenia jednej z najsłynniejszych ciechocińskich atrakcji. Zmiany dotyczące własności terenu nie przekładały się na realne działania rewitalizacyjne zaniedbanej prze…

GettyImages-2190468240-4711d95.jpg
width: 5105
height: 3319

Urokliwa wieś niedaleko polskiej granicy mierzy się turystycznym problemem. Obiekt może opuścić listę UNESCO
type: item
date: 2026-02-02T09:16:59.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Traveler
subject: kryzys
subject: słowacja
subject: turystyka
subject: unesco
description: Głosy mieszkańców słowackiej wsi Vlkolínec pokazują, że wraz ze wzrostem prestiżu danego miejsca nie zawsze rośnie komfort życia jego mieszkańców. Tłumy turystów, które zaczęły oblegać miejscowość po wpisaniu jej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, na trwałe zmieniły lokalny krajobraz i codzienne funkcjonowanie wsi. Dziś mieszkańcy apelują o wykreślenie Vlkolínca z tego zaszczytnego grona i przywrócenie normalności w swojej miejscowości.
encoded: Wieś Vlkolínec została w 1993 roku wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Gremium doceniło oryginalną drewnianą architekturę, której powstanie datuje się na XIX wiek. Innym czynnikiem, dzięki któremu wioska została włączona do tego prestiżowego grona, był fakt, że Vlkolínec był wówczas zamieszkiwany przez niemal 30 osób. 33 lata później liczba mieszkańców słowackiej wsi jest zdecydowanie mniejsza, a jednym z powodów tego stanu rzeczy jest wzrost turystycznej popularności tego urokliwego miejsca. Dom jak muzeum – z czym musi się mierzyć Vlkolínec? Vlkolínec stał się jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych naszego południowego sąsiada. Co roku wioskę odwiedza około 100 tys. turystów, chętnych zanurzyć się w realiach XIX-wiecznej wsi. Problem polega na tym, że większość odwiedzających, podziwiając piękno tamtejszej zabudowy, nie bierze pod uwagę komfortu życia jej mieszkańców. Choć w Vlkolíncu znajdują się pokazowe domostwa udostępnione do regularnego zwiedzania, spragnieni wrażeń turyści zaglądają również do innych – zamieszkanych – domów, zakłócając w ten sposób codzienne życie mieszkańców. Obywatele słowackiej wsi podkreślają, że problem nadmiernego ruchu turystycznego pojawił się po wpisaniu osady na listę UNESCO. Od tamtej pory odwiedzający przestali traktować Vlkolínec jako miejsce czyjegoś życia, rozpoczynając intensywną ekspansję turystyczną. Drewniane chałupy wraz z ich mieszkańcami – w oczach przyjezdnych – stały się namacalnymi eksponatami skansenu etnograficznego, w który przeobrażono wieś. Jak turystyka zmieniła słowacką wieś? Mieszkańcy Vlkolíńca muszą mierzyć się z wieloma problemami wynikającymi ze zmian zachodzących w osadzie. Wzmożony ruch turystyczny przyczynił się m.in. do masowej emigracji z wioski – od 1993 roku, kiedy została wpisana na listę UNESCO, populacja miejscowości zmniejszyła się niemal o połowę. Obecnie na stałe osadę zamieszkują cztery rodziny, łącznie 14 osób. Zmiany dotyczą również wyglądu współczesnego Vlkolíńca.…

shutterstock1953859468-b4b5d2e.jpg
width: 6161
height: 4024

Morze wyrzuca banany i chipsy na plaże Anglii. Co oznaczają te nietypowe znaleziska?
type: item
date: 2026-02-02T07:01:30.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: kanał la manche
subject: plaże
subject: śmieci
subject: wielka brytania
description: W ostatnich tygodniach plaże południowo-wschodniego wybrzeża Anglii zaroiły się od nietypowych przedmiotów. Tamtejsi spacerowicze mogli odnaleźć m.in. przeróżne warzywa, banany czy nawet paczki chipsów. Za tymi zabawnymi znaleziskami kryje się jednak realny problem, na który coraz częściej zwracają uwagę pracujący na morzu naukowcy.
encoded: Spacerując po plażach, nieczęsto natrafia się na setki paczek chipsów lub przykryte piaskiem cebule. Zabawne odkrycie, którego świadkami w ostatnich tygodniach byli mieszkańcy południowo-wschodniej Anglii, świadczy jednak nie tylko o niesamowitej sile prądów morskich, ale również o ludzkich błędach, które mogą wpłynąć na środowisko naturalne. Nietypowe znalezisko na brytyjskich plażach Osoby spacerujące w ostatnich tygodniach po wybrzeżu południowo-wschodniej Anglii z pewnością nie spodziewały się tego, co znalazły na niektórych plażach. Najpierw morze wyrzuciło na brzeg przedmioty z 16 kontenerów, wśród których znalazły się m.in. banany i pianki izolacyjne. Całość wypadła w trakcie sztormu z kontenerowca „Baltic Klipper”, który stracił część swojego ładunku na Kanale La Manche. Do kolejnych znalezisk doszło w historycznym hrabstwie Sussex, na którego wybrzeże trafiły m.in. paczki chipsów i cebule. Oba zdarzenia niemal natychmiast spotkały się z reakcją społeczności lokalnych. Zaniepokojeni ilością poliestru na plażach mieszkańcy od razu rozpoczęli dobrowolne działania mające na celu zebranie śmieci z terenów nadbrzeżnych. Co ciekawe, taka forma sprzątania musiała być wcześniej zarejestrowana, gdyż w innym wypadku zbieranie tzw. „mienia statku” zostałoby uznane za nielegalne. Podróże rozbitków z kontenerów – korzyści dla badaczy Choć przedmioty wyrzucane na brzeg są uciążliwe dla mieszkańców nadmorskich miejscowości, na wypadaniu ładunków do morza korzystają naukowcy. Oceanograf Simon Boxall z Uniwersytetu w Southampton określa taki proces jako niezamierzony eksperyment. Śledzenie wędrówek wypadających do morza przedmiotów pozwala naukowcom na dokładne rozpoznanie ruchu prądów morskich, które pchają poszczególnych „rozbitków” w przeróżne części świata. Ciekawa sytuacja miała miejsce w styczniu 1992 roku. Tamtego dnia z kontenerowca „Ever Laurel” na północnym Pacyfiku wypadło 12 kontenerów, z których jeden przewoził prawie 30 tysięcy zabawek kąpielowych. Plastikowe k…

GettyImages-1452844268-521efe9.jpg
width: 4928
height: 3264