Koniec z wielkim oszustwem na mapach. Ten kraj walczy w ONZ o kartograficzną prawdę
Rząd Togo zgłosił do Zgromadzenia Ogólnego ONZ rezolucję mającą na celu zmianę dotychczasowych standardów kartograficznych. Wniosek, który zostanie poddany pod głosowanie, zakłada odejście od XVI-wiecznego odwzorowania świata na rzecz siatki wierniej oddającej rzeczywisty rozmiar kontynentów. Dotychczasowy standard znacząco zniekształcał proporcje lądów, przez co powierzchnia Afryki wydawała się wielokrotnie mniejsza niż w rzeczywistości.
Okazuje się, że najpopularniejsze serwisy mapowe zniekształcają obraz otaczającego nas świata. Gdy spojrzymy na Mapy Google, zobaczymy, że swoim rozmiarem Grenlandia dorównuje niemal całej Afryce. W rzeczywistości kontynent ten jest 14 razy większy od tego duńskiego terytorium. Rząd Togo, wraz ze wsparciem wszystkich 54 członków Unii Afrykańskiej, rozpoczął starania o przywrócenie kartograficznej sprawiedliwości na mapach. „Kartograficzny kolonializm” Działania podjęte przez Togo są konsekwencją trwającej od 2018 roku kampanii pod hasłem #CorrectTheMap (#PoprawmyMapę), która postuluje zerwanie z dotychczasowymi standardami kartograficznymi pochodzącymi jeszcze z XVI wieku. Działacze społeczni popierający ten ruch zwracają uwagę, że dotychczasowe przedstawienie naszego globu jest zakorzenione w utartych, zachodnich schematach, skupiających się przede wszystkim na europejskiej perspektywie. Część analityków uważa, że tradycyjna siatka geograficzna podprogowo wpływała na postrzeganie geopolityki. Wizualne marginalizowanie Globalnego Południa (krajów o niższym poziomie rozwoju gospodarczego) i sztuczne eksponowanie krajów Północy przekładało się na utrwalanie nierówności w handlu oraz programach nauczania. Kraje afrykańskie chcą zerwać z tym nierównym porządkiem kartograficznym, dbając tym samym o to, jak ich kontynent jest reprezentowany na świecie. Niesprawiedliwy układ Mercatora Nierzeczywiste przedstawienie rozmiaru kontynentów w dużym stopniu tłumaczy czas, w którym powstały obowiązujące do dziś standardy kartograficzne. Układ wykorzystywany do teraz m.in. przez Google Maps – najpopularniejszy serwis mapowy – został stworzony w XVI wieku, przy okazji wielkich odkryć geograficznych. W tamtych czasach flamandzki kartograf Gerardus Mercator skonstruował stosowane do dziś odwzorowanie świata, aby ułatwić żeglarzom nawigację po oceanach. Układ ten drastycznie zniekształca jednak proporcje lądów. Tereny leżące bliżej równika sprawiają wrażenie niewielkich, podczas gdy rejony wysunięte daleko na północ i południe zostają ogromnie powiększone. W efekcie Afryka na tradycyjnej mapie wydaje się powierzchniowo równa Grenlandii, choć w rzeczywistości mogłaby pomieścić w swoich granicach Stany Zjednoczone, Chiny, Indie, Japonię, Meksyk oraz większość Europy. Zaskakujące jest więc, że niemal pięć wieków po wynalezieniu tego modelu przez flamandzkiego kartografa świat nadal korzysta z błędnego odwzorowania. O ile w XVI wieku Gerardus Mercator nie dysponował współczesnymi danymi satelitarnymi ani możliwością międzynarodowej konsultacji, o tyle w dobie dzisiejszej globalizacji i powszechnego dostępu do wiedzy utrwalanie tego historycznego błędu budzi uzasadniony opór. Kartograficzne rozwiązanie Togo proponuje wdrożenie nowego standardu kartograficznego opracowanego przez międzynarodowy zespół kartografów. Projekt Equal Earth z 2018 roku precyzyjnie zachowuje właściwe proporcje powierzchni wszystkich lądów na Ziemi. Choć rezolucje uchwalane przez Zgromadzenie Ogólne ONZ nie mają mocy prawnie wiążącej, przyjęcie nowych standardów przez międzynarodową organizację może wyraźnie wpłynąć na światowe programy nauczania i codzienne technologie. Z siatki Mercatora wciąż korzystają przecież najwięksi giganci cyfrowi, dostarczający mapy miliardom użytkowników na całym świecie. Na ten moment Togo oraz pozostałe państwa afrykańskie zachowują optymizm. Ważną zachętą dla inicjatywy jest tegoroczny sukces Ghany, której udało się przeprowadzić przez ONZ inną przełomową rezolucję. Na mocy nowych zapisów handel niewolnikami został oficjalnie uznany za „najcięższą zbrodnię przeciwko ludzkości”. Kolejnym krokiem w kartograficznej reformie ma być zaplanowany na pierwszy kwartał przyszłego roku szczyt w Lomé. W stolicy Togo władze kraju, we współpracy z UNESCO, Unią Afrykańską oraz przedstawicielami firm technologicznych (w tym Google Maps), omówią praktyczny plan wdrożenia nowej mapy do powszechnego użytku. Źródła: The Guardian, Equal Earth Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Odkryli „diabelski kwiat” w dżungli. Wygląda jak demon i odżywia się w nietypowy sposób
W gąszczu tajlandzkiej tropikalnej dżungli naukowcy odkryli nowy, demoniczny gatunek rośliny. „Diabelski kwiat” jest przedstawicielem niezwykle rzadkiego rodzaju organizmów, a najnowsze odkrycie zmienia dotychczasową wiedzę o jego występowaniu. Badacze ostrzegają, że bez wsparcia lokalnej społeczności mrocznie wyglądający kwiat może w najbliższym czasie wyginąć.
Prawie 1000 metrów n.p.m. w Parku Narodowym Thong Pha Phum spod wilgotnych liści wyrasta roślina przypominająca zdecydowanie bardziej mieszkańca piekła niż ziemi. Thismia daemona wyróżnia się bardzo nietypowym, pozbawionym procesu fotosyntezy sposobem odżywiania. Upiorny wygląd tego organizmu od razu skłonił odkrywców do nadania mu diabelskiej nazwy. Diabeł z tajlandzkiej dżungli Botanicy z Uniwersytetu Chulalongkorna oraz Uniwersytetu Prince of Songkla dokonali demonicznego odkrycia w Parku Narodowym Thong Pha Phum w zachodniej Tajlandii. Badacze zostali zaskoczeni nie tylko wyglądem nietypowej rośliny, ale i jej położeniem, które wcześniej uznawane było za niesprzyjające dla tych form życia. Roślina rosła bowiem na wysokości prawie 1000 metrów n.p.m., co uznawane jest za zbyt wysokie i suche środowisko dla przedstawicieli tego rodzaju. Naukowcy długo nie zastanawiali się, jak nazwać odnaleziony okaz. Złowrogi wygląd rośliny w połączeniu z ukrytym, podziemnym i tajemniczym trybem życia na leśnym dnie skłonił botaników do ochrzczenia go mianem „diabelskiego kwiatu”. Nietypowy sposób odżywiania Thismia daemona na swoją nazwę zasłużyła przede wszystkim przez swój wygląd kojarzący się z mieszkańcami piekła. Kwiat rośliny jest w większości czarny, a na jego szczycie znajdują się przypominające rogi wyrostki wyrastające z kopułowatego czubka. Z czerni wyłaniają się dwie jaskrawopomarańczowe plamki przypominające rozpalone piekielnym ogniem oczy demona. Za diabelskim wyglądem kryje się bardzo interesujący system biologiczny, dzięki któremu rośliny z rodzaju Thismia zdobywają pożywienie. Brak liści sprawia, że organizmy te nie przeprowadzają fotosyntezy, co zmusza je do szukania pokarmu w inny, cudzożywny sposób. Dlatego też pozyskują one składniki odżywcze za pośrednictwem podziemnych grzybów, przez co niemal w trakcie całego swojego życia pozostają ukryte pod warstwą ściółki leśnej. W Polsce tak odżywiające się rośliny to m.in. gnieźnik leśny oraz korzeniówka pospolita. „Ogromne zaskoczenie” Botaników zaskoczyło również położenie, w jakim znaleziony został „diabelski kwiat”. Jak podaje dr Sahut Chantanaorrapint z Uniwersytetu Prince of Songkla: „Zazwyczaj gatunki z rodzaju Thismia występują w stale wilgotnych, nizinnych lasach deszczowych. Jednak tę populację odkryto w sezonowym, górskim lesie zimozielonym, na wysokości prawie 1000 metrów nad poziomem morza”. Oznacza to, że rośliny te adaptują się do środowiska zdecydowanie łatwiej, niż dotychczas sądzono. Thismia daemona to też pierwszy przedstawiciel sekcji Thismia section Geomitra, którego odnaleziono na terenie Tajlandii. Do tej pory podobne okazy dokumentowane były jedynie w Malezji, na Borneo i Sumatrze. Zagrożenie dla rośliny z piekieł Naukowcy zaznaczają, że to nie czas na świętowanie nowego, botanicznego odkrycia. Przetrwanie Thismia daemona stoi bowiem pod sporym znakiem zapytania, a bez współpracy ze społecznościami lokalnymi już niedługo możemy pożegnać się z tymi diabelskimi roślinami. Znana badaczom populacja liczy bowiem mniej niż 50 osobników mieszczących się na obszarze mniejszym niż boisko do piłki nożnej. Fakt, że „diabelski kwiat” porasta tereny parku narodowego, który rocznie odwiedzany jest przez ponad 100 tysięcy turystów, nie gwarantuje organizmowi spokojnego przetrwania. Odkrywcy podkreślają, że kluczem do przetrwania Thismia daemona jest aktywne zaangażowanie lokalnej społeczności. Badacze proponują wdrożenie programu ochrony UNESCO „Człowiek i Biosfera”, który łączy dbałość o unikatową przyrodę z potrzebami mieszkańców. Budowanie dumy z regionalnego dziedzictwa naturalnego ma nie tylko skutecznie chronić wrażliwe siedlisko, ale też dać impuls do rozwoju zrównoważonej turystyki. Źródła: Phys.org, PhytoKeys Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Cuda Polski 2026 – oto pierwsze nominacje, z województwa dolnośląskiego i kujawsko-pomorskiego
Wraz z rozpoczęciem głosowania w plebiscycie na Cuda Polski 2026 przedstawiamy pierwszym nominowanych. Tym razem odkrywamy nieznane atrakcje województw dolnośląskiego i kujawsko-pomorskiego. Wespniemy się na zabytkową wieżę, przemaszerujemy przez malownicze wzgórza, a nawet zejdziemy pod powierzchnię ziemi. A wszystko to w granicach naszego kraju.
Plebiscyt Cuda Polski od lat wyróżnia mniej znane atrakcje lokalnej turystyki, które zasługują na ogólnokrajowy rozgłos. W wyborach biorą udział po trzy unikatowe miejsca z każdego województwa, a o tym, kto zostanie jedynym, lokalnym triumfatorem, decydują czytelnicy poprzez internetowe głosowanie. Plebiscyt trwa do 13 października, a już 14 zostanie ogłoszona kompletna, oficjalna lista 16 nowych „Cudów Polski 2026”. Każde z województw zyska swój nowy, wybrany przez czytelników serwisu national-geographic.pl, cud. Gronie zwycięzców przyjrzymy się w grudniowym wydaniu magazynu „National Geographic Traveler”. Opis nominowanych zaczynamy od dwóch województw: dolnośląskiego i kujawsko-pomorskiego. Zobaczmy więc, czy gusta głosujących podbije zjawiskowe arboretum, Dom Legend czy może monumentalne uzdrowisko? Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa dolnośląskiego Kopalnia Niklu, Chryzoprazu i Opalu w Szklarach Arboretum Wojsławice Wzgórza Trzebnickie Kopalnia Niklu, Chryzoprazu i Opalu w Szklarach Cuda lokalnej turystyki potrafią być naprawdę dobrze schowane, a po niektóre z nich trzeba nawet zejść pod powierzchnię ziemi. Kopalnia w Szklarach, która przez lata związana była z wydobyciem niklu oraz cennych minerałów, takich jak chryzopraz i opal, to wyjątkowe miejsce na mapie Dolnego Śląska. Spacerując po podziemnych trasach, zwiedzający mogą poznać historię górnictwa oraz zobaczyć unikatowe formacje skalne będące wizytówką bogactwa geologicznego regionu. Były zakład górniczy w Szklarach to miejsce zarówno dla miłośników przyrody, jak i osób zainteresowanych dziejami przemysłu w Polsce. Arboretum Wojsławice Aby zobaczyć jeden z najpiękniejszych ogrodów botanicznych w Polsce, należy wybrać się do Arboretum w Wojsławicach. Na rozległym terenie zgromadzono tysiące gatunków i odmian drzew, krzewów oraz bylin pochodzących z różnych części świata. Szczególnie warto zwrócić uwagę na kwitnące tam rododendrony, azalie i liliowce. W otoczeniu wyjątkowej przyrody można nie tylko zaznać relaksu ale również zdobyć nową wiedzę z zakresu przyrody i biologii. Wzgórza Trzebnickie Nieopodal Wrocławia rozpościerają się malownicze Wzgórza Trzebnickie, które stanowią idealny kierunek na piesze lub rowerowe wyprawy. Idąc przez tamtejsze lasy i pola podziwiać można piękno dolnośląskiego krajobrazu, a w niektórych miejscach odkryć możemy wiele cennych zabytków regionu. Wzgórza Trzebnickie to idealne miejsca na aktywny wypoczynek o każdej porze roku. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa kujawsko-pomorskiego Dom Legend Toruńskich w Toruniu Zespół tężni i warzelni soli w Ciechocinku Mysia Wieża i Jezioro Gopło w Kruszwicy Dom Legend Toruńskich w Toruniu W Domu Legend Toruńskich można zanurzyć się w lokalnych historiach, dzięki którym poznajemy dawne tradycje, zwyczaje oraz postacie związane z miastem. Interaktywna ekspozycja sprawia, że miejsce cieszy się dużą popularnością wśród rodzin z dziećmi oraz turystów odwiedzających Toruń. Dzięki połączeniu edukacji i zabawy odkrywamy dziedzictwo kulturowe jednego z najstarszych miast w Polsce. Zespół tężni i warzelni soli w Ciechocinku W Ciechocinku mieści się największy w Europie kompleks tężni solankowych. Te monumentalne, drewniane konstrukcje tworzą specjalny mikroklimat sprzyjający zdrowiu oraz regeneracji organizmu. Wyjątkowy obiekt, poza swoimi właściwościami leczniczymi, stanowi również cenny element historycznego krajobrazu uzdrowiska, który już od XIX wieku przyciąga kuracjuszy z całej Polski. To niezwykłe miejsce łączy walory historyczne, lecznicze i przyrodnicze. Mysia Wieża i Jezioro Gopło w Kruszwicy Gotycka wieża w Kruszwicy zasłynęła za sprawą legendarnego króla Popiela, który w jej murach szukał schronienia przed wygłodniałymi szczurami. Patrząc na monumentalne położenie budowli, nie dziwi fakt, że stała się ona sercem lokalnej historii. Mysia Wieża, wyrastająca malowniczo ponad Jezioro Gopło, tworzy wyjątkowy krajobraz Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia, w doskonały sposób łącząc walory historyczne i przyrodnicze. Na kogo Wy oddacie swój głos? Kliknijcie w baner poniżej: Źródło: National Geographic Polska Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Niezwykłe odkrycie w centrum Warszawy. Wstrząsające hasło na propagandowym plakacie
Podczas prac archeologicznych związanych z odbudową Pałacu Saskiego natrafiono na propagandowy materiał z czasów II wojny światowej. Plakat przedstawiający Adolfa Hitlera skierowany był do ludności białoruskiej, która w 1941 roku znalazła się pod okupacją wojsk III Rzeszy. To kolejne wyjątkowe znalezisko odkryte przy okazji prac na Placu Piłsudskiego.
To już kolejne z tysięcy zabytków ruchomych, które udało się wydobyć przy okazji prac archeologicznych przy odbudowie Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej 6, 8 i 10/12. Do szklanych butelek z warszawskiego browaru Haberbusch i Schiele, detali architektonicznych oraz przedwojennej infrastruktury Ministerstwa Spraw Zagranicznych dołączyła sterta plakatów propagandowych z czasów III Rzeszy. Na ten moment badaczom trudno określić, jak te materiały trafiły do stolicy. Propagandowe odkrycie w centrum Warszawy Jak poinformował Sławomir Kuliński, rzecznik prasowy spółki Pałac Saski, pracownicy podczas prac archeologicznych 1 września natrafili na propagandowy plakat z czasów okupacji. Sterta materiałów przedstawia napis „Hitler wyzwoliciel” w języku białoruskim. Nad hasłem stoi wyprostowany nazistowski dyktator z charakterystycznym dla siebie uczesaniem. Według badaczy propagandowa ilustracja była rozprowadzana po Generalnym Okręgu Białorusi, który w 1941 roku stał się częścią nazistowskiego Komisariatu Rzeszy Wschód. Podobne plakaty miały przekonać zamieszkującą tamte tereny ludność, że niemiecka inwazja wiąże się z wyzwoleniem tych obszarów z rąk okrutnego Stalina i bolszewików. Podobne techniki, nastawione na zyskanie przychylności mieszkańców Europy Wschodniej, stosowane były m.in. w Ukrainie. Nazistowska okupacja na wschodzie Utworzony po ataku III Rzeszy na ZSRR w 1941 roku Komisariat Rzeszy Wschód (niem. Reichskommissariat Ostland) stanowił niemiecki aparat okupacji, rozciągający swoje wpływy od państw bałtyckich aż po ziemie Białorusi i przedwojennej Polski. Po krótkim okresie zarządu wojskowego, w grudniu 1941 roku ster władzy przejęła administracja cywilna pod wodzą Hinricha Lohsego, który obsadził kluczowe stanowiska młodymi prawnikami ze swojego rodzinnego Szlezwiku-Holsztynu. Struktura, zarządzana ze stolicy w Rydze, dzieliła się na cztery komisariaty generalne: Komisariat Generalny Estonia, Komisariat Generalny Łotwa, Komisariat Generalny Litwa oraz Komisariat Generalny Białoruś – to tam rozwieszane były znalezione w Warszawie plakaty. Panowanie okupantów skruszyło się już na przełomie 1943 i 1944 roku, gdy nazistowski ład zaczął pękać pod naporem lokalnych ruchów oporu oraz rosnącej w siłę partyzantki sowieckiej. Ostateczny kres zwartej administracji Komisariatu nadszedł w kwietniu 1944 roku wraz z kontrofensywą Armii Czerwonej, co zepchnęło niemiecką władzę do odizolowanych enklaw, takich jak Kocioł Kurlandzki na łotewskim półwyspie. Znaleziska z Pałacu Saskiego Prace archeologiczne związane z odbudową Pałacu Saskiego i Pałacu Brühla przyniosły już szereg wyjątkowych odkryć. W ostatnich miesiącach na uwagę zasługuje m.in. dekoracyjny element z czarnych płyt odnaleziony na samym środku dziedzińca Pałacu Brühla. W poprzednich latach znaleziono również: fragment zakończenia laski do chodzenia w kształcie głowy psa z przełomu XIX i XX wieku; fragment rzeźby przedstawiającej postać kobiecą z inskrypcją „Chwała” (podobne figury zdobią główną aleję Ogrodu Saskiego); fragment figurki porcelanowej przedstawiającej postać kobiecą, pochodzącej prawdopodobnie z drugiej połowy XVIII w., wiele innych, wyjątkowych obiektów. Do tego grona dołącza teraz kolejny, niespodziewany artefakt z czasów nazistowskiej okupacji. Pod znakiem zapytania pozostaje droga, jaką plakaty musiały przebyć w trasie do Warszawy. Źródła: RMF24, Euronews Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Grzyby z brytyjskiego lasu zagrożone przez internetową modę. W Polsce za podobne grzybobranie grozi wysoka kara
Brytyjskie władze zarządzające lasem Epping Forest na północ od Londynu zaapelowały o o zaprzestanie wyrywania tamtejszych grzybów. Ogłoszenie jest wynikiem wzrastającej popularności grzybobrań, których liczba nasiliła się wraz z powstaniem internetowego trendu w mediach społecznościowych. Idąc na grzyby należy pamiętać, że nie każdy okaz i nie każde miejsce nadaje się do leśnych poszukiwań.
Wraz z początkiem września duża część lasów wypełni się tajemniczymi postaciami wyposażonymi w wiklinowe kosze i niewielkie, zakrzywione nożyki. Jesień to nie lada gratka dla grzybiarzy, którzy przez upalne lato zacierali ręce na myśl o zbliżających się poszukiwaniach charakterystycznych kapeluszy. W grzybowym szale należy jednak pamiętać o zasadach, które obowiązują wszystkich entuzjastów. Nieprzestrzeganie prawa wiąże się nie tylko z karami finansowymi, ale może również zaburzyć ekosystem lasu. „Rób zdjęcia, nie zrywaj” Zarząd lasu Epping Forest wnosi o zaprzestanie zbierania grzybów na nadzorowanym obszarze. Apel skierowano zarówno do osób, które w ostatnim czasie zdecydowały się na tę formę spędzania czasu, jak i do internetowych twórców nakręcających modę na grzybobrania. W ostatnich tygodniach w mediach społecznościowych zapanował wręcz trend na leśne poszukiwania. Efektem jest wysyp grzybiarzy w Epping Forest, gdzie pozyskiwanie dzikich grzybów jest całkowicie zabronione. Caroline Haines, przewodnicząca Komitetu ds. Epping Forest i Terenów Wspólnych w City of London Corporation reprezentującej Wielką Brytanię, podkreśla, że zbieranie grzybów na tym obszarze może odciąć tamtejsze drzewa od źródła substancji odżywczych. W chronionym lesie rośnie około 55 tysięcy sędziwych drzew, które żyją dzięki skutecznemu ekosystemowi, współtworzonemu właśnie przez grzyby. Zamiast bezrefleksyjnego zbierania, które może zakończyć się karą pieniężną, a nawet postępowaniem sądowym, władze proponują nieinwazyjną metodę. Apelują o wspieranie działań na rzecz ochrony środowiska pod hasłem: „Rób zdjęcia, nie zrywaj”. Gdzie w Polsce nie można zbierać grzybów? Brytyjskie przepisy nie są odosobnionym przypadkiem. W naszym kraju również istnieją konkretne regulacje określające, gdzie zbieranie grzybów jest surowo zabronione. Z koszykiem i nożem nie wolno wybrać się na tereny objęte szczególnymi formami ochrony przyrody, które określa prawo leśne. Grzybobrania zakazane są więc w parkach narodowych i rezerwatach przyrody, chyba że zostaną tam wyznaczone miejsca, w których zbiór jest dozwolony. Jednym z takich obszarów, który regularnie udostępnia grzybiarzom fragment swoich terenów, jest Biebrzański Park Narodowy. Za złamanie zakazu zbierania grzybów w parku narodowym grozi mandat w wysokości do 500 zł. Na baczności trzeba się mieć również w lasach prywatnych oraz na terenach wojskowych i poligonach. W miejscach tych zabronione jest nie tylko samo zbieranie grzybów, ale również wstęp – i to nawet wtedy, gdy teren nie został ogrodzony ani wyraźnie oznakowany. Ustawowy, stały zakaz wstępu obejmuje m.in. ostoje zwierząt, źródliska rzek oraz młodniki do 4 metrów wysokości (tu również brak tablicy informacyjnej nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej). Ponadto nadleśniczowie mogą wprowadzać czasowe zakazy wstępu do lasu, reagując na bieżące zagrożenia, takie jak wysokie ryzyko pożarowe, zniszczenie drzewostanu czy prowadzone akcje wycinki i oprysków. Każde takie okresowe obostrzenie musi być jasno uzasadnione konkretną przesłanką i obowiązywać wyłącznie w ściśle określonym czasie. Których grzybów nie wolno zbierać? Wybierając się do lasu, warto pamiętać, że nie każdy jadalny gatunek nadaje się do zbierania. Przepisy dzielą okazy na te objęte ochroną ścisłą oraz ochroną częściową. Wśród grzybów, za których zerwanie grozi kara sięgająca nawet 5000 złotych, znajdują się m.in. smardz jadalny, maślak trydencki, masłoborowik królewski czy boczniak mikołajkowy. Co ciekawe, tego ostatniego bez problemu można dostać w niektórych restauracjach czy sklepach spożywczych, gdyż jego uprawa w naszym kraju jest w pełni legalna. Prawo zakazuje również innych form niszczenia dziko występujących gatunków. Nielegalne są umyślna dewastacja i uszkadzanie siedlisk oraz obrót handlowy rzadkimi okazami. Kluczowym elementem przepisów jest jednak rozróżnienie intencjonalnego działania od przypadkowego uszkodzenia okazu, co bezpośrednio wpływa na odpowiedzialność prawną. Oznacza to, że nieumyślne nadepnięcie na chronionego grzyba nie prowadzi automatycznie do nałożenia kary, a każda sytuacja podlega indywidualnej ocenie służb. Źródła: BBC, DGP Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Donald Trump ogłasza powstanie Jeziora Ameryka. Sąsiedzi stanowczo zaprotestowali
Trwa zamieszanie wokół nazwy jednego z Wielkich Jezior położonych na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady. Prezydent USA Donald Trump, podpisał w zeszłym tygodniu rozporządzenie wykonawcze, w konsekwencji którego Jezioro Ontario zmieniło nazwę na Jezioro America. Nie wszystkie kraje oraz serwisy mapowe zgadzają się z jednak nowym nazewnictwem.
Zmiana nazwy z Jeziora Ontario na Lake America nie przebiega tak gładko, jak mógłby sobie tego życzyć Donald Trump. Mimo, że Google, właściciel najpopularniejszego serwisu mapowego, oświadczył, że jego mapy będą wyświetlać nazwę Lake America dla użytkowników w USA, nie wszystkie tego typu portale zgadzają się z nowym nazewnictwem. Takie podejście przynosi niektórym firmom nieoczekiwane korzyści. Nowa nazwa jednego z Wielkich Jezior Decyzja o zmianie nazwy jeziora została wykonana na skutek eskalacji gwałtownego sporu handlowego i politycznego między Stanami Zjednoczonymi a Kanadą. Załamanie negocjacji handlowych z sąsiadami skłoniło Donalda Trumpa do symbolicznego gestu, mającego na celu pokazanie dominacji w przygranicznym regionie. Prezydent podpisał dokument nakazujący amerykańskiemu Sekretarzowi Zasobów Wewnętrznych, Dougowi Burgumowi, podjęcie działań prawnych i formalnych, w tym zmianę nazwy w oficjalnej rządowej bazie danych geograficznych USA. Od tego momentu Jezioro Ontario miało być nazywane Jeziorem Ameryka (American Lake). Aby decyzja stała się widoczna dla obywateli, administracja zaczęła wywierać presję na firmy technologiczne (takie jak Google czy Apple), by dostosowały swoje cyfrowe mapy do nowej wytyczne Presja na serwisy mapowe Reakcje technologicznych gigantów były różne. Google swój serwis „Google Maps” niezwłocznie zaktualizowało według nowych, narzuconych przez USA standardów. Nowa nazwa jeziora widnieje jednak jedynie na urządzeniach obywateli Stanów Zjednoczonych – w innych krajach na świecie akwen ma nazwę Lake Ontario (Lake America). Wyjątkiem pozostaje Kanada, której mieszkańcy zaglądając do Google Maps nadal ujrzą starą nazwę jeziora, nad którym znajduje się m.in. Toronto. Amerykański rząd wywiera również presję na firmę Apple, zarządzającą swoim serwisem z mapami. W programie „Mornings with Maria" w stacji Fox Business, Burgum przyznał, że wkrótce spodziewa się zmian również tam. W opozycji do tych zmian pozostaje zdecydowanie mniejszy amerykański serwis „MapQuest”, który oświadczył, że nie zamierza wprowadzać żadnych zmian w nazewnictwie Jeziora Ontario. Takie podejście przyniosło firmie nieoczekiwane korzyści – ich produkt znalazł się na szczycie listy najczęściej pobieranych darmowych aplikacji w kanadyjskim sklepie Apple App Store. Kanadyjski sprzeciw Kanadyjskie władze regionalne także zareagowały. Szef samorządu Ontario, Doug Ford, postanowił symbolicznie zademonstrować stanowisko swojego kraju. Przy brzegu akwenu zaprezentował okazałą tablicę z dwujęzycznym hasłem (w języku angielskim i francuskim) głoszącym: „Jezioro Ontario teraz i na zawsze”. Zaznaczył, że stara nazwa akwenu funkcjonowała przez wieki i nic nie wskazuje na to by w najbliższym czasie miało się to zmienić. Nazwy wszystkich Wielkich Jezior pochodzą z języków rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej. Ontario pochodzi z mowy, którą posługiwali się Huroni - jedno z plemion indiańskich. Tytuł ten w tłumaczeniu oznacza „Wielkie Jezioro” lub „Piękne Jezioro”. Źródło: BBC Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Słodkie rożki, pancerne plecaki i huczne uroczystości. Tradycje rozpoczęcia roku szkolnego w Polsce i na świecie
Wrzesień to nie tylko w Polsce miesiąc, w którym uczniowie wracają do szkół. W różnych częściach świata powrót na lekcje wiąże się z odmiennymi tradycjami. W niektórych krajach najmłodszym wręczany jest specjalny róg obfitości, a gdzieniegdzie przekroczenie progu szkoły poprzedza ogromny festyn.
Aby osłodzić uczniom powrót do szkoły, na całym świecie powstały przeróżne zwyczaje. W niektórych regionach Polski dostrzec można tego dnia dzieci spacerujące na pierwsze lekcje z wypełnionymi słodyczami rogami w dłoniach. Zwyczaj ten przybył do naszego kraju od zachodnich sąsiadów, gdzie każdego września pierwszoklasiści obdarowywani są tzw. Schultüte. Uczniowski róg obfitości: niemiecka Schultüte i polska tyta Tradycja Schultüte, czyli rogu pełnego słodkości wręczanego dzieciom idącym do pierwszej klasy szkoły podstawowej, wywodzi się z początków XIX wieku. To wtedy dzieci z bogatych domów w niemieckiej Saksonii i Turyngii zacząły dostawać od swoich rodziców ręcznie robione torby w kształcie rożków, wypełnione słodyczami i zabawkami. Zwyczaj ten z początku obowiązywał jedynie wśród uczniów uczęszczających do szkół prywatnych, gdyż tylko ich rodziny mogły sobie pozwolić na tak obfitą wyprawkę. Wraz z wprowadzeniem obowiązku edukacji w całych Niemczech w latach 20. XX wieku zwyczaj wręczania rogów pierwszoklasistom rozprzestrzenił się na cały kraj. Niemal sto lat po tym, jak pierwsi saksońscy uczniowie zostali wyposażeni w Schultüte, w kraju ze stolicą w Berlinie ruszyła pierwsza masowa produkcja tych ceremonialnych rożków. Firma Carla Augusta Nestlera z miejscowości Wiesa działa do dziś i nadal umila uczniom pierwszy dzień nauki. W Polsce zwyczaj ten rozwinął się szczególnie na zachodnich ziemiach kraju, na co wpływ miała historia i wieloletnie sąsiedztwo. Na Górnym Śląsku czy w Wielkopolsce uczniowie dostają tzw. tytę, która – tak jak w przypadku naszych zachodnich sąsiadów – wypełniana jest różnego rodzaju upominkami. Najpierw pierwszoklasiści muszą uporać się jednak z trudami pierwszych zajęć, bowiem delektowanie się podarunkami rozpoczyna się dopiero po powrocie do domu. Tornister na całe życie. Japoński randoseru chroni i jednoczy Dzieci z drugiego końca świata - Japonii - otrzymują zdecydowanie bardziej wytrzymały upominek. Według tradycji tamtejsi pierwszoklasiści wstępujący w progi szkoły podstawowej (gdzie rok szkolny rusza w kwietniu) dostają od rodziców lub dziadków randoseru – skórzany tornister, który ma im służyć przez cały okres sześcioletniej nauki. Kształt wytrzymałych plecaków został zaprojektowany tak, aby bez problemu pomieściły zeszyty i książki w formacie A4. Design plecaków zwraca również uwagę na równość wszystkich uczniów – pierwsze modele randoseru powstały po to, by każdy uczeń, bez względu na status materialny rodziny, prezentował się w szkolnej ławce w ten sam sposób. Randoseru to jednak nie tylko torba, w której japońscy uczniowie noszą przybory. Przez lata korzystania z tego plecaka jego forma ewoluowała tak, by maksymalnie chronić najmłodszych. Nowoczesne modele wyposażone są w odblaskowe elementy, dzięki którym dziecko pozostaje widoczne w ruchliwych metropoliach. Co więcej, specyficzna konstrukcja sprawia, że w przypadku podtopień plecak może utrzymać dziecko na powierzchni wody. Huczne festyny na rozpoczęcie roku W indyjskim stanie Kerala wraz z początkiem czerwca (to wtedy w tym regionie rozpoczyna się rok szkolny) miliony osób biorą udział w święcie Pravesanolsavam. Wydarzenie to inaugurują zwykle premier oraz minister edukacji. Szkoły tego dnia dekorowane są balonami, girlandami i kolorowymi rysunkami. Nowi uczniowie są witani przez starszych kolegów oraz nauczycieli słodyczami, drobnymi upominkami i kwiatami. Z uwagi na rozpoczynającą się porę monsunową, dzieci często obdarowywane są kolorowymi parasolkami. Całości towarzyszą tradycyjne pokazy gry na bębnach. Huczne uroczystości powitalne odbywają się również w Stanach Zjednoczonych. Tamtejszym orientation days towarzyszą liczne spotkania integracyjne, a szkoły w USA stawiają na szybką adaptację najmłodszych. Dzieci często przygotowują drobne upominki dla swoich nowych pedagogów. Ten okres zapoznawczy organizowany przed właściwymi lekcjami ma pomóc nowym uczniom oswoić się z budynkiem, zasadami oraz planem zajęć, redukując stres związany z nowym etapem życia. Źródła: Germanfoods.org, Wasabi Store, The News Minute Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Zaskakujące odkrycie na Dolnym Śląsku. Niezwykłe znalezisko w grobowcu niedaleko Zamku Książ
Ponad 25 trumien zostało odnalezionych w Świebodzicach na Dolnym Śląsku. Niektóre z sarkofagów odkrytych na cmentarzu komunalnym należą do słynnej rodziny Hochbergów, przez lata związanej z wałbrzyskim Zamkiem Książ. Wydobyte szczątki należą m.in. do postaci, która znacząco wpłynęła na wygląd jednej z najsłynniejszych budowli południowo-zachodniej Polski.
Osoby związane na co dzień z historią Zamku Książ podkreślają, jak duże znaczenie dla tego wyjątkowego obiektu ma najnowsze znalezisko. Odkrycie dokonane w leżących u stóp zamkowego wzgórza Świebodzicach przypomina historię jednych z najważniejszych mieszkańców budowli nazywanej „perłą Dolnego Śląska”. Dodatkowego znaczenia wydarzeniu nadaje tajemnica związana z ulokowaniem zmarłych członków rodziny Hochbergów. Zagadkowe trumny Sarkofagi rodziny Hochbergów, która przez ponad 400 lat władała Zamkiem Książ, zostały odnalezione na cmentarzu komunalnym w dolnośląskim mieście Świebodzice. Prawdopodobnie fakt ten nikogo by nie dziwił, gdyby nie przynależność krypty, w której przez lata skrywały się trumny niemieckiego rodu. Szczątki rodziny von Hochberg zostały bowiem odnalezione w mauzoleum słynnych świebodzickich fabrykantów von Kramsta. Należałoby więc domniemywać, że 25 odkrytych pochówków należy właśnie do tej rodziny. Dzięki pracy dr. Kamila Pawłowskiego z Wałbrzyskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków we Wrocławiu wiemy jednak, że wśród świebodzickich fabrykantów znaleźli się członkowie arystokratycznego rodu Hochbergów. Sarkofag zamkowego renowatora Wstępne badania heraldyczne i historyczne pozwoliły zidentyfikować szczątki ośmiu członków rodu von Hochberg. Wśród rozpoznanych postaci znaleziono m.in. zasłużonego hrabiego Konrada Ernsta Maximiliana, który w XVIII wieku doprowadził do barokowej przebudowy Zamku Książ. Rzecznik prasowy obiektu, Mateusz Mykytyszyn, wprost mówi o wadze najnowszego znaleziska: „To historyczna chwila dla całego Dolnego Śląska. Konrad Ernst Maximilian von Hochberg był jedną z najwybitniejszych postaci w dziejach Książa. To on w ogromnym stopniu nadał rezydencji zachwycające barokowe oblicze, które do dziś stanowi o jej wyjątkowości”. Odnaleziono również sarkofagi dzieci hrabiego oraz hrabiego Hansa Heinricha VI. Tożsamość osób spoczywających w pozostałych trumnach zostanie ustalona podczas dalszych prac badawczych. Jak przyznaje Katarzyna Sielicka, kierowniczka Działu Muzealnego Zamku Książ w Wałbrzychu, niedługo rozpocznie się badanie zachowanych szczątków kostnych oraz tkanin, w których zostali pochowani zmarli. Za pomocą badań osteologicznych naukowcy określą m.in. wzrost i budowę Hochbergów. Badacze na podstawie analizy zębów i kamienia nazębnego będą w stanie ustalić również dietę długoletnich władców Zamku Książ. Jak szczątki trafiły do mauzoleum innej rodziny? Najnowsze odkrycie niesie za sobą pytania odnoszące się nie tylko do tożsamości szczątków odnalezionych w sarkofagach. Archeologów i historyków zaskoczyło położenie trumien rodziny von Hochberg, które zostały złożone wraz ze zmarłymi z rodu von Kramsta. Jak ustalił dr Pawłowski, spoczywające w górnej kondygnacji mauzoleum trumny oraz sarkofagi kryją szczątki XVIII- i XIX-wiecznych przedstawicieli rodu z zamku Książ, a nie znanej rodziny fabrykantów ze Świebodzic. Choć nie ma jeszcze dokładnego wytłumaczenia dla tak nietypowego pochówku, badacze już teraz tworzą hipotezy tłumaczące to zajście. Jedna z nich sięga czasów II wojny światowej, a dokładnie maja 1945 roku, kiedy to szczątki pochowane na zamkowym wzgórzu w obawie przed zrabowaniem zostały przeniesione do nekropolii w Świebodzicach. Źródło: Zamek Książ w Wałbrzychu Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Ucieczka od miejskiego zgiełku. Oto najcichsze wyspy na świecie
Portal Bookretreats.com opublikował ranking najcichszych wysp na świecie. Eksperci przeanalizowali 100 wysepek, wyłaniając liderów spokoju i izolacji. Zestawienie idealnie wpisuje się w rosnący trend quietcations, czyli podróży nastawionych na wyciszenie i ucieczkę od hałasu.
W stale głośnym XXI wieku podróżowanie zmienia swoje oblicze. Planując wyjazdy, decydujemy się na kierunki z dala od miejskiego zgiełku i tłumów turystów. O poszukiwaniu „lekarstwa na przebodźcowanie” (i wielu innych kierunkach podróżowania) pisaliśmy już przy okazji Podróżniczego Trendbooka National Geographic Polska. Badania wykonane przez portal Bookretreats.com również udowadniają, że współczesny podróżnik pragnie udać się na odpoczynek w cichej otoczce natury. Idealnym celem takiej wyprawy może być jedna z odizolowanych od reszty świata wysp. Ostoje spokoju Twarde dane przytaczane przez amerykański serwis nie pozostawiają złudzeń – ponad połowa podróżnych z USA szuka podczas wyjazdów bliskiego kontaktu z naturą i przestrzeni do wyciszenia. Rosnące zapotrzebowanie na spokój potwierdzają też statystyki Google, gdzie liczba wyszukiwań hasła „ciche destynacje” wzrosła aż o 1268% rok do roku. Te nowe priorytety idealnie wpisują się w trend quietcations (cichych wakacji), czyli urlopów spędzanych z dala od gwaru i przepełnionych kurortów. Gdzie zatem szukać idealnego azylu od tłumów? Naturalnym wyborem wydają się wyspy – otoczone wodą i odcięte od lądowego zgiełku. Która z nich oferuje jednak absolutną ciszę? Badanie nad ciszą By odpowiedzieć na to pytanie, eksperci z Bookretreats.com przeanalizowali sto wysp pod kątem sześciu kategorii pomagających zdefiniować cichą przestrzeń. Na Unspoilt Index (indeks nieskażenia) złożyły się więc wartości takie jak: bogata natura, niewielka sieć dróg, niski ruch lotniczy, nieprzeludniona przestrzeń, ciemne nocne niebo oraz naturalne punkty linii brzegowej. Podstawą do stworzenia metodologii były wytyczne Europejskiej Agencji Środowiska. Według nich obszar można uznać za „cichy”, gdy charakteryzuje go przyjemny pejzaż dźwiękowy, w którym niepożądane hałasy całkowicie nie występują lub nie są dominujące. Dodatkowo oparto się na badaniach psychologicznych, które wskazują, że na odczuwanie ciszy wpływają nie tylko niskie decybele, ale też otoczenie naturalne i architektoniczne. Widzimy więc, że spokój podróżujących nie jest zakłócany jedynie przez dźwięki, ale również przez zastany krajobraz. Zwycięska wyspa musiałaby więc odznaczać się zarówno silnie zredukowanym hałasem, jak i spokojną, zrównoważoną architekturą. Nowozelandzki raj W rankingu na najcichszą wyspę na świecie zwyciężyła nowozelandzka Wyspa Stewart. Miejsce to, nazywane w rdzennym języku maoryskim Rakiura, jest najdalej wysuniętym na południe międzynarodowym rezerwatem ciemnego nieba na świecie. Dzięki znikomej obecności sztucznego światła, które pokrywa wyspę jedynie w 2,3%, Rakiura jest idealnym miejscem do obserwacji zjawiskowych zórz polarnych. Stewart bardzo dobrze wypadła pod kątem wskaźników związanych z naturalnością. 500 osób, które na stałe zamieszkuje wyspę, pozostawiło ją w niemal nietkniętym stanie, co doprowadziło do zachowania wielu zagrożonych gatunków zwierząt. Na wyspie żyje rzadkie kiwi plamiste, którego populacja znacznie przewyższa liczbę ludzkich mieszkańców. Brak głównych dróg i zaledwie jedno niewielkie lądowisko sprawiają, że źródła hałasu generowanego przez człowieka praktycznie tu nie istnieją. W zamian podróżni mają do dyspozycji 280 kilometrów pieszych szlaków, które prowadzą przez bujne lasy wprost do ukrytych, kameralnych zatok. Wzdłuż cichego wybrzeża znajdują się aż 242 naturalne punkty brzegowe, z których wiele dostępnych jest wyłącznie pieszo. Spokój w Grecji By zaznać spokoju, nie trzeba jednak jechać aż na drugi koniec naszego globu, gdyż na drugim miejscu w rankingu uplasowała się grecka wyspa Anafi. Ta oaza spokoju leżąca na Morzu Egejskim zamieszkiwana jest jedynie przez 300 osób, co znacznie różni ją od głośniejszego sąsiada – Santorini. Spokoju nie zakłócają tu żadne lotniska ani główne drogi, a wyspa jest na tyle mała, że można ją przemierzyć pieszo. Ważnym obiektem na Anafi jest 460-metrowy wapienny monolit Kalamos, na którego wierzchołku ulokowany jest ukryty klasztor. Ta skała, uznawana za drugą najwyższą w basenie Morza Śródziemnego, gwarantuje niezapomniane widoki na krystalicznie błękitną taflę morza. W czołówce są też dwie wyspy w uwielbianej przez Polaków Chorwacji. Głośny koniec i reszta rankingu Pierwsze 20 pozycji, które tworzą ranking na najcichszą wyspę na świecie, wygląda następująco: Wyspa Stewart, Nowa Zelandia Anafi, Grecja Ilha Grande, Brazylia Lord Howe, Australia St Martin’s, Wyspy Scilly, Anglia Tioman, Malezja Koh Chang, Tajlandia Koh Rong, Kambodża Havelock (Swaraj Dweep), Indie Santa Catalina, USA Isle of Skye, Szkocja Isla Holbox, Meksyk Magnetic Island, Australia Herm, Wyspy Kanałowe Boa Vista, Zielony Przylądek Salt Spring Island, Kanada Mljet, Chorwacja La Digue, Seszele Vis, Chorwacja Palawan, Filipiny Na szarym końcu, jako ostatnia, została sklasyfikowana Malta. Intensywny, niemal całoroczny ruch turystyczny sprawił, że serwis Bookretreats.com uznał ją za najgłośniejszą wyspę w 2026 roku. To nie oznacza jednak, że ten wyspiarski kraj ze stolicą w Valletcie nie znajdzie swoich miłośników. Źródło: Bookretreats.com Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Wielki obiekt wyrośnie tuż przy plaży. Nowa inwestycja w Ustce wzbudza kontrowersje
Nad samym Morzem Bałtyckim znad sosnowego lasu wyłoni się niedługo nowoczesny kolos. Wave Ustka Thermal & Spa to składający się z ponad 600 apartamentów kompleks, którego mieszkańcy będą mieli ze swoich okien bezpośredni widok na taflę Bałtyku. To kolejna wielka inwestycja zmieniająca krajobraz polskiej linii brzegowej.
Po monumentalnym Hotelu Gołębiewskim w Pobierowie, przyszedł czas na kolejną inwestycję nad polskim morzem. Tym razem to Ustka ugości kolosalny kompleks, który docelowo ma pomieścić ponad 600 apartamentów różnej wielkości. Dla mieszkańców ma być czynna również całoroczna strefa SPA. Kolos na wydmie Nowy kompleks Wave Ustka Thermal & Spa stworzą cztery opływowe, 9- i 10-kondygnacyjne bryły wkomponowane w sosnowy las nad samym Bałtykiem. Projekt pracowni MODO architektura ma nawiązywać swoją formą do piaskowej barwy wydm. Na dachu budynku A, który jako pierwszy zostanie oddany do użytku, powstanie taras widokowy z panoramą morza. Będzie on również zawierać 154 apartamenty, garaż podziemny, restaurację, basen, strefę saun, siłownię oraz salę gier. Co ważne, wszystkie obiekty zostaną ze sobą połączone zakrytymi łącznikami, co sprawi, że przemieszczając się pomiędzy budynkami mieszkańcy nie będą musieli wychodzić na zewnątrz. Potencjał inwestycji Powstanie dużego parkingu podziemnego pozwoli projektantom na stworzenie oddzielnej, naziemnej strefy SPA. W miejscu, gdzie mogłyby parkować samochody, powstaną baseny, zjeżdżalnie i strefy relaksu. Strefa termalna o powierzchni ponad 4 000 m kw. uzupełniona zostanie o restauracje oraz blisko 6 700 m kw. powierzchni usługowej. Resort powstanie około dziesięciu minut spacerem od centrum Ustki, co ma przyciągnąć innych urlopowiczów przebywających na wakacjach w kurorcie. Całoroczny charakter strefy termalnej ma ściągać gości także poza sezonem letnim, dając impuls dla rozwoju lokalnej gospodarki. Zapał inwestorów z marki Green House Development wydaje się zrozumiały, gdy spojrzymy na sukces ich dwóch innych nadmorskich realizacji. Pierwsza, flagowa inwestycja dewelopera w Międzyzdrojach okazała się ogromnym sukcesem komercyjnym. Prawie wszystkie z ponad 400 oferowanych tam apartamentów znalazły już swoich właścicieli. Resort przyciąga gości nie tylko dostępem do prywatnej plaży, ale również bogatą ofertą kulturalną wykraczającą poza sam nocleg. Reakcja na powstanie kolosa Entuzjazmu inwestorów nie dzielą internauci, którzy komentują projekt. Pod wpisem branżowego serwisu Propertydesign.pl pojawiła się fala wypowiedzi podważających sens budowania kolejnych tak wielkich obiektów na polskim wybrzeżu. „To, co przez lata wyróżniało polskie wybrzeże na tle europejskich kurortów – czyli jeszcze do niedawna chroniony pas zieleni – dziś poświęca się dla zysku. Żadnych przepisów o ochronie środowiska już się nie przestrzega, a do naszego kraju z impetem wjechały wolna amerykanka, architektoniczny chaos i betonoza” – zauważa jedna z użytkowniczek, zwracając uwagę na agresywną ekspansję deweloperską. Inny komentujący krótko podsumowuje: „Ochrona tego, co najcenniejsze w polskiej przyrodzie, powinna być obowiązkiem”. Faktem jest, że ekolodzy przy niemal każdej tego typu inwestycji alarmują o wysokich kosztach środowiskowych. Podobnie jak w przypadku budowy gigantycznego hotelu w Pobierowie czy inwestycji na Cyplu Helskim, realizacja takich obiektów wymaga wycinki tysięcy drzew tworzących unikatowy, nadbałtycki ekosystem. Poza utratą roślinności nowe kompleksy bezpowrotnie zmieniają naturalny pejzaż. Dokładnie ten, dla którego nad morze licznie przyjeżdżają turyści szukający ucieczki od miejskiego zgiełku – nie tylko ci, którzy w przyszłości wykupią miejsce w powstającym apartamentowcu. Źródło: Propertydesign.pl Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
NASA namierzyła ślad po rozbiciu rakiety SpaceX. Tak wygląda krater po kosmicznej kolizji
Naukowcy z NASA wykonali zdjęcie, na którym widać świeży krater wybity 5 sierpnia przez rakietę Falcon 9. Wgłębienie zostało stworzone w wyniku kolizji czterotonowego obiektu z naturalnym satelitą Ziemi. Nad miejscem uderzenia zaczęły unosić się jasne i ciemne smugi.
Kosmiczna kolizja miała miejsce 5 sierpnia, gdy dryfujący przez rok po niestabilnej orbicie obiekt uderzył w powierzchnię Księżyca. Górny stopień rakiety Falcon 9 amerykańskiej firmy SpaceX uderzył w naszego naturalnego satelitę z prędkością około 8 690 km/godz. Przez brak atmosfery, która mogłaby wyhamować lub spalić obiekt, doszło do bezpośredniego zderzenia, którego efektem jest właśnie sfotografowany krater. Poszukiwania krateru Ponieważ żadna kamera nie zarejestrowała momentu uderzenia rakiety w Księżyc, odnalezienie dokładnego miejsca kolizji zajęło astronomom trochę czasu. Wszystko zaczęło się od grupy niezależnych pasjonatów, którzy na podstawie ogólnodostępnych danych jako pierwsi wyznaczyli trajektorię lotu rakiety. Ich odkrycie dało początek międzynarodowym poszukiwaniom. Korzystając z wyliczeń amatorów, Centrum Badań Obiektów Bliskich Ziemi NASA przeprowadziło własne analizy, wykorzystując zaawansowane narzędzia do przewidywania zderzeń. W ten sposób kalifornijski ośrodek stopniowo doprecyzowywał kurs rakiety, aż w końcu ustalił przewidywane miejsce upadku i przekazał te dane zespołowi południowokoreańskiej sondy Korea Pathfinder Lunar Orbiter. Po wykonaniu szczegółowych zdjęć koreańscy badacze wyznaczyli wstępne położenie krateru, potwierdzając, że wyliczenia NASA pomyliły się zaledwie o około kilometr. Otrzymane fotografie pozwoliły następnie amerykańskiej agencji precyzyjnie ustalić ostateczne współrzędne śladu po kosmicznym zderzeniu. Badawcze trudy Czasochłonne poszukiwania obiektu były jedynie przedsmakiem kolejnego wyzwania. Astronomowie spędzili 6 dni na próbach dokładnego sfilmowania i obfotografowania krateru, który powstał w wyniku zderzenia rakiety SpaceX. Największe trudności sprawiło właściwe ustawienie i przechylenie sondy tak, aby jej kamery były skierowane dokładnie w stronę wgłębienia w gruncie za każdym razem, gdy nad nim przelatywała. Po odpowiedniej kalibracji obiektywów naukowcy musieli niemal tydzień czekać, aż rotujący pod sondą Księżyc ustawi się w odpowiednim położeniu do wykonania zdjęcia. Sonda poruszała się również z ogromną prędkością, co wymagało od badaczy idealnego zsynchronizowania momentu wykonania zdjęcia. Pomyłka o zaledwie 10 sekund sprawiłaby, że szukany obiekt przesunąłby się aż o 16 kilometrów i wypadł z centrum kadru. Kosmiczne smugi nad kilkunastometrowym obiektem Ostatecznie astronomom z NASA udało się skutecznie sfotografować poszukiwany obiekt. Dzięki odpowiedniemu ujęciu naukowcom udało się uwiecznić krater pod różnymi kątami, co ujawniło jego unikatowe cechy. Badacze ustalili, że wgłębienie ma 18 metrów szerokości oraz mniej niż 3 metry głębokości. Fotografie uwieczniły również inny element wizualny krateru. Z miejsca kolizji rozchodzą się dwie smugi: ciemna i jasna, które wytworzyły się w wyniku zderzenia rakiety z Księżycem. Pierwsza z nich, ciemniejsza, składa się z pyłu i skał powierzchniowych, które zostały wyrzucone z głębokości 46 centymetrów pod powierzchnią Srebrnego Globu. Ta jaśniejsza zaś pochodzi z głębszych warstw, które znalazły się na powierzchni w wyniku kosmicznej kolizji. Kosmiczne kolizje Zderzenia z udziałem różnych obiektów – tych stworzonych przez człowieka, jak i naturalnych – są niezwykle powszechne. Rocznie na powierzchni Srebrnego Globu tworzy się średnio od kilkunastu do kilkudziesięciu nowych kraterów powstałych w wyniku kosmicznych kolizji. Dodatkowo w ciągu 365 dni na Księżyc spada około 33 000 mniejszych obiektów wielkości piłki pingpongowej. Wśród najsłynniejszych zderzeń, jakie miały miejsce w historii, znajduje się m.in. celowe wystrzelenie stopni rakiety Saturn V w trakcie misji Apollo 13–17. Podczas tego programu w latach 70. NASA wywoływała kontrolowane wstrząsy sejsmiczne, które zostały zarejestrowane przez aparaturę pozostawioną na powierzchni Srebrnego Globu. W wyniku tych działań w ubiegłym wieku powstało 5 nowych kraterów. Źródła: Phys.org, NASA, The Guardian, Smithsonian Magazine Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Po zaćmieniu Słońca czas na kolejny kosmiczny spektakl. Nawet 93% tarczy Księżyca skryje się w cieniu
Już 28 sierpnia wypatrywać należy kolejnych zjawisk astronomicznych nad Polskim niebem. Po tłumnie śledzonym zaćmieniu Słońca, przyszedł czas na naturalnego satelitę, który pokryje się niebawem czerwoną barwą. Aby zobaczyć moment, w którym Księżyc ukrywa się za Ziemią, trzeba będzie wcześnie wstać.
Niewiele ponad dwa tygodnie po zaćmieniu Słońca, które było aktywnie obserwowane w całej Europie, nad Starym Kontynentem pojawi się kolejne, wyjątkowe zjawisko astronomiczne. Tym razem głównym aktorem, który na chwilę zmieni swój wizerunek, stanie się Księżyc. Do obserwacji zaćmienia naturalnego satelity Ziemi nie będzie potrzebny specjalistyczny sprzęt. Nadchodzące zaćmienie W niektórych serwisach internetowych i mediach społecznościowych wciąż można natrafić na fotografie z ostatniego zaćmienia Słońca, a tymczasem kosmos już serwuje nam kolejne widowisko. Schowany w cieniu Ziemi Księżyc widoczny będzie między innymi w Europie, Afryce oraz obu Amerykach. W Polsce, tak jak w przypadku ostatniego zaćmienia Słońca, obiektu na niebie wypatrywać trzeba będzie chwilę przed zachodem, tuż nad linią horyzontu. Początkowy etap zaćmienia, w którym Księżyc wpada jedynie w zewnętrzny, słabszy cień Ziemi, rozpocznie się nad naszym krajem około godz. 3:24, by następnie przejść w fazę częściową około godz. 4:34. To wtedy satelita zacznie zmieniać swój dotychczasowy kształt, a na jego tarcze spadnie wyraźny cień. Warunki obserwacji Księżyca Dla wszystkich tych, którzy pragną obserwować zaćmienie Księżyca, mamy dobrą wiadomość. W przeciwieństwie do zjawiska słonecznego, nie trzeba wyposażać się w filtrujące światło okulary ani żaden inny specjalistyczny sprzęt. Należy jedynie odnaleźć miejsce z czystym, otwartym horyzontem. Ponieważ nasz naturalny satelita znajdzie się wyjątkowo nisko, wszelkie wzniesienia, zabudowania czy drzewa mogą całkowicie przesłonić najciekawszy moment widowiska. Warto też liczyć na bezchmurne niebo, które nie przesłoni nam widoku na znikający Księżyc. Jakość widoków na nocnym niebie będzie również mocno uzależniona od tego, w której części kraju się znajdujemy. W stolicy Srebrny Glob schowa się za widnokręgiem około godziny 5:45, osiągając do tego momentu maksymalnie 66-procentowe przysłonięcie tarczy. O wiele bardziej widowiskowy spektakl czeka mieszkańców zachodnich rejonów Polski. W Szczecinie cień Ziemi zasłoni ponad 93% powierzchni Księżyca, natomiast we Wrocławiu oraz Poznaniu faza ta dojdzie do około 90%. Czerwony satelita Zaćmienie Księżyca to moment, kiedy nasz naturalny satelita wpada w cień kuli ziemskiej, co odcina go od bezpośrednich promieni słonecznych. Zjawisko zaplanowane na 28 sierpnia ma pochłonąć ponad 96 procent tarczy nocnego obiektu, co uczyni je jednym z najgłębszych tego typu wydarzeń widocznych w najbliższych latach. Kolejne tak głębokie zaćmienie częściowe odbędzie się dopiero w Sylwestra, 31 grudnia 2028 roku. W przeciwieństwie do Słońca, przysłonięta część tarczy satelity nie pozostanie zupełnie ciemna. Zamiast tego rozbłyśnie charakterystyczną, rdzawoczerwoną barwą, za co odpowiada atmosfera ziemska. Przenikające przez tę barierę światło słoneczne ulega ugięciu i rozproszeniu, co najmocniej dotyka krótkie fale o niebieskiej barwie. Do strefy skrytej w cieniu Ziemi docierają z kolei głównie fale czerwone, które po odbiciu od powierzchni Srebrnego Globu dają niesamowity efekt wizualny, dla którego z pewnością warto zarwać końcówkę nocy. Źródła: Polskie Radio 24, DGP Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Aż 94% obszaru Bałtyku ma ten sam problem. Eksperci ostrzegają przed morderczym zjawiskiem
Eutrofizacja, czyli groźny proces przeżyźniania wody, który prowadzi do powstawania tzw. pustyni tlenowych, zachodzi na niemal całym obszarze Morza Bałtyckiego. Zjawisko związane jest z gwałtownym rozwojem przemysłu i rolnictwa. Sytuacja zagraża nie tylko organizmom żyjącym w Bałtyku ale również odwiedzającym wybrzeże turystom.
Wielu turystów planujących wyjazd nad Morze Bałtyckie na pewno spotkało się kiedyś z komunikatem o trujących sinicach. Kąpiel w wodzie bogatej w te organizmy grozi wysypką, swędzeniem skóry czy łzawieniem oczu. Ekspansji bakterii sprzyja zjawisko eutrofizacji, które już teraz dotyczy niemal całego Bałtyku. Eutrofizacja, czyli przeżyźnienie wody Głównym czynnikiem napędzającym eutrofizację Bałtyku jest działalność rolnicza. Nadmierne stosowanie nawozów sztucznych i naturalnych sprawia, że składniki odżywcze (głównie azot i fosfor) przenikają do wód gruntowych, skąd rzekami trafiają wprost do morza. W wodach przepełnionych tymi pierwiastkami dochodzi do masowego zakwitu glonów i sinic, które przy wysokiej temperaturze powodują silne mętnienie wody. Gdy mikroorganizmy obumierają, opadają na dno, a proces ich rozkładu pochłania niemal cały rozpuszczony w wodzie tlen. W warunkach beztlenowych zaczynają namnażać się bakterie wytwarzające trujący siarkowodór. W efekcie na dnie powstają tzw. martwe strefy, czyli całkowicie pozbawione życia obszary, z których uciekają ryby i inne morskie organizmy. Bałtyckie martwe strefy Choć eutrofizacja dotyka niemal całego akwenu, nie wszędzie sytuacja jest na tyle krytyczna, by mówić o beztlenowych pustyniach. Miejsca, gdzie tlenu w wodzie jest za mało, by rozwijało się tam życie, pokrywają ok. 20% głębokiego dna Bałtyku. To obszar większy niż cała Dania. Co istotne, na naszym morzu znajduje się aż 7 z 10 największych tego typu stref na świecie. Oprócz niedotlenienia i zakwitu sinic, eutrofizacja niesie za sobą jeszcze kilka innych szkodliwych skutków. Zdominowana przez glony woda pozbawiona jest bioróżnorodności, co wpływa na utratę siedlisk gatunków wrażliwych. Do takich zalicza się wiele bałtyckich ryb, a wśród nich popularny dorsz, którego populacja od kilku lat jest zagrożona. Zmniejszenie populacji tej ryby to nie tylko wielka strata dla ekosystemu Bałtyku (ryby są elementem diety foki szarej), ale również cios wymierzony w rybołówstwo i turystykę nadmorską. Lepiej to nie wszystko Mimo że całkowity dopływ składników odżywczych z Polski do akwenu uległ odczuwalnej redukcji, ekosystem Bałtyku wciąż pozostaje w bardzo trudnym stanie. Naszemu krajowi udało się zmniejszyć emisję azotu od 9 do 32% i fosforu o 28%. Takie wyniki nie wystarczają jednak ekspertom, którzy podkreślają, że aby całkowicie usunąć ryzyko, należy nie tylko wyławiać szkodliwy nadmiar substancji odżywczych, ale również przeciwdziałać ich dopływowi. Ponad trzy czwarte z polskich rzek i jezior to już wody eutroficzne, które regularnie przedostają się do Morza Bałtyckiego cechującego się niezwykle długą wymianą wody. Wśród projektów realizowanych przez szwedzką fundację Race for the Baltic znajdują się m.in.: działania portowe – ograniczenie wycieków nawozów sztucznych w portach morskich oparte na tworzeniu procedur zabezpieczających; kampania „Widzisz sinice?” – inicjatywa mająca zwrócić uwagę społeczeństwa na szkodliwe rezultaty nieodpowiedniego gospodarowania ściekami; projekt usuwania fosforu zdeponowanego na dnie zamkniętych zatok morskich i wewnętrznych akwenów; tworzenie roślinnych stref buforowych wzdłuż rzek, które mają ograniczyć transport wód gruntowych do zbiorników. Wszystkie te działania mają się przysłużyć realizacji nadrzędnego celu, który polega na redukcji ilości fosforu trafiającego do Bałtyku aż o 500 ton. By takie założenie ziściło się w rzeczywistości, zaangażować będą musieli się mieszkańcy z całego kraju. Nie tylko ci zamieszkujący tereny nadmorskie. Źródła: Polskiemorze24, Race for the Baltic, WWF Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Archeolodzy na Mazowszu natrafili na niezwykłe odkrycie. To pierwszy taki artefakt
Archeolodzy niespodziewanie natrafili na wyjątkowe znalezisko na stanowisku Łysa Góra w gminie Chorzele na Mazowszu. Badaczom udało się wydobyć antyczną monetę pochodzącą z drugiej połowy IV wieku p.n.e. Władca, za panowania którego wybity został numizmat, rządził ludem zamieszkującym tereny współczesnej Bułgarii.
Stanowisko archeologiczne Łysa Góra co jakiś czas daje o sobie znać, ogłaszając wieść o nowym odkryciu. W ubiegłym roku o mazowieckiej gminie Chorzele zrobiło się głośno za sprawą odnalezienia unikatowego narzędzia do trepanacji czaszki, stworzonego przez Celtów. Moneta, choć zdecydowanie mniejsza niż medyczny oręż, również wskazuje na obecność ludów przybyłych na te tereny z zachodu Europy. Antyczna moneta z Zeusem W hałdach rutynowo wykopywanej ziemi archeolodzy natrafili na przedmiot, którego w tamtym momencie zupełnie się nie spodziewali. Oczom badaczy z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie ukazała się niewielka, brązowa moneta ukazująca na rewersie słynnego greckiego boga Zeusa. Na awersie uwieczniony został zaś jeździec z napisem ΣΕΥΘΟΥ, naruszony specjalnie wykonanym na numizmacie otworem. To pierwszy tego typu przedmiot, jaki oficjalnie udało się odnaleźć archeologom na tym stanowisku. Dodatkowo, jak podają naukowcy, odkryty artefakt jest pierwszą tak dobrze udokumentowaną monetą antyczną z okresu wczesnej epoki żelaza na ziemiach polskich. Lud Odrysów Według Macieja Widawskiego, numizmatyka badającego artefakt z Łysej Góry, moneta została wybita w Seuthopolis w państwie Odrysów za czasów panowania Seutesa III. Warto zaznaczyć, że koniec rządów tego władcy wyznacza okres schyłkowy trackiego plemienia, które po śmierci Seutesa stopniowo traciło na znaczeniu. Przedtem jednak ten zamieszkujący tereny współczesnej Bułgarii lud słynął ze swojej potęgi militarnej, a w szczególności ze znakomitej kawalerii. Wyjątkowymi pozostałościami po Odrysach są liczne grobowce i kurhany zlokalizowane w okolicy bułgarskiego miasta Kazanłyk, na którego terenie kiedyś istniało Seuthopolis. Wśród zachowanych miejsc pochówku znajduje się znany z doskonale zachowanych helleńskich fresków grobowiec tracki w Kazanłyku, wpisany w 1979 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Pamiątka Celtów Skąd więc moneta używana na terenach współczesnej Bułgarii znalazła się na Mazowszu? Stało się tak najprawdopodobniej dzięki Celtom, którzy w pierwszej połowie III wieku p.n.e. najechali i podbili miasto Seutesa III. Mimo że teoria ta nie może zostać w pełni potwierdzona, archeolodzy przypuszczają, że to właśnie ten lud z zachodniej Europy stoi za pojawieniem się monety na ziemiach współczesnej Polski. W rozwiązaniu zagadki pomaga wspomniany otwór wykonany w numizmacie. Mógł on zostać zrobiony celowo, tak aby nawlec monetę na noszony na szyi rzemyk lub sznur. Numizmat według takiego scenariusza pełniłby funkcję trofeum lub pamiątki po wygranym starciu. Mimo że wiedza na temat najnowszego artefaktu pozostaje fragmentaryczna, to nie należy bagatelizować znaczenia tego znaleziska. Dokumentuje ono bowiem po raz kolejny obecność Celtów w Polsce oraz ich dalekosiężne kontakty w starożytności. Źródło: Łysa Góra „Rembielin” Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Wielkie europejskie jezioro wysycha. Niektórych miejsc nie widziano od 50 lat
W Konstancji nad Jeziorem Bodeńskim zarejestrowano najniższy w tym roku poziom wody. Utrzymująca się susza oraz niewielka ilość śniegu w Alpach sprawiły, że stan jeziora wynosi jedynie 276 cm. Kryzys wpływa na wygląd największego zbiornika wodnego w Niemczech.
Po największych rzekach Starego Kontynentu przyszedł czas na jedno z największych europejskich jezior. Jezioro Bodeńskie, nad którego brzegami leżą trzy kraje – Niemcy, Szwajcaria i Austria – mierzy się z dramatycznie niskim poziomem wody. Specjaliści alarmują, że taka sytuacja nie powinna mieć miejsca o tej porze roku. Jezioro Bodeńskie wysycha Nieprzyjemną wiadomość przekazał Instytut Środowiska Badenii-Wirtembergii, który podał informacje z punktu pomiarowego w Konstancji. Tamtejszy wodowskaz pokazał najniższy wynik w tym roku – poziom wody spadł do wysokości 275 centymetrów, przebijając o jeden centymetr wynik z początku lutego. Okres końca zimy i początku wiosny jest jednak czasem, kiedy taka wysokość tafli zwykle się utrzymuje. W przypadku sierpnia tak niski poziom wody jest niepokojącą anomalią świadczącą o negatywnych skutkach kryzysu klimatycznego. Ocieplenie klimatu jako główną przyczynę wskazywała ministra środowiska Badenii-Wirtembergii, Thekla Walker. Już przed wakacjami zapowiadała ona, że okres letni przyniesie znacznie mniej opadów niż zwykle. Dramatyczna sytuacja na Jeziorze Bodeńskim nie jest jednak wyłącznie konsekwencją upalnego lata. Czemu poziom jest tak niski? Główną przyczyną, dla której poziom wody w Jeziorze Bodeńskim osiągnął rekordowo niski wynik, są utrzymujące się w Europie upały. Brak regularnych opadów sprawia, że akwen nie jest zasilany, a wysoka temperatura doprowadza do intensywnego parowania wody z powierzchni zbiornika. Na ujemny bilans wodny wpływa również sytuacja mająca miejsce kilkaset metrów nad taflą Bodensee. W wyniku wzrostu średnich temperatur alpejskie lodowce straciły ponad jedną czwartą swojej powierzchni i łącznie ok. miliona metrów sześciennych lodu w latach 2023–2025. Średnie roczne topnienie grubości pokrywy lodowej wyniosło 1,60 metra, co stanowi dwukrotnie szybszy spadek niż w latach 2018–2023. Cieplejsze zimy przekładają się więc na brak lodu i śniegu w górach, które po letnich roztopach zasilały zwykle akweny u podnóży gór. Rezultat ten ukazuje, że problemy ze współczesnym klimatem dotyczą nas nie tylko latem, ale przez cały rok. Oznaki suszy Niski poziom wody widoczny jest nie tylko na specjalnym wodowskazie. W ostatnich tygodniach z Renu i innych europejskich rzek zaczęły się wyłaniać np. kamienie głodowe — skały zapowiadające kiedyś problemy z rolnictwem podczas wyjątkowych upałów. Z Jeziora Bodeńskiego w ostatnich dniach również wynurzyły się dawno niewidziane obiekty. Przy półwyspie Mettnau woda cofnęła się na tyle, że odsłoniła dno łączące ląd z bezludną wyspą Liebesinsel (Wyspą Miłości). Choć dojście do niej pieszo stało się możliwe, wstęp wciąż pozostaje bezwzględnie zabroniony ze względu na znajdujący się tam rezerwat przyrody. Z kolei przy mieście Lindau płytka woda pozwala na spacer do oddalonej o 100 metrów malutkiej wyspy Hoy, co o tej porze roku jest ewenementem, gdyż zjawisko to zdarzało się dotąd niemal wyłącznie zimą. To jednak nie wszystko, co może ujawnić rekordowo niska tafla jeziora. Dalszy spadek poziomu wody (do wartości 270 cm) może doprowadzić do całkowitego wynurzenia się Diabelskiego Stołu, czyli spektakularnej formacji skalnej z płaską płytą o długości około 22 metrów i szerokości 10 metrów. Takie widowisko nie miało miejsca od ponad 50 lat, kiedy to w 1972 roku skała po raz ostatni w całości wyłoniła się z wody. Źródła: DW, SWR.ED Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Starożytne atrakcje pozostaną otwarte pod osłoną nocy. To wyjątkowa okazja dla turystów
Grecja szykuje się na tamtejszy odpowiednik „Nocy Muzeów”. Już 28 sierpnia ponad 126 obiektów pozostanie otwartych w blasku pełni Księżyca. To świetna okazja na zobaczenie najsłynniejszych zabytków w kraju za darmo.
„Noc Muzeów”, czyli wydarzenie, podczas którego placówki muzealne pozostają otwarte dla zwiedzających po zmroku, jest organizowana przez setki miast w kilkudziesięciu krajach Europy. To świetna okazja, by podziwiać znane atrakcje w zupełnie nowej, nocnej scenerii. Kolejna okazja do takich przeżyć pojawia się już niedługo w Grecji, gdzie pod osłoną nocy za darmo będzie można odkrywać świat starożytności. Greckie atrakcje w mroku nocy W piątek, 28 sierpnia 2026 roku, greckie Ministerstwo Kultury już po raz 27. organizuje ogólnokrajowe obchody sierpniowej pełni Księżyca. Z tej okazji aż 126 stanowisk archeologicznych, zabytków i muzeów w całej Grecji zostanie otwartych po zmroku, oferując darmowy wstęp od około godziny 19:30 do północy. W 61 z tych miejsc zaplanowano wyjątkowe wydarzenia towarzyszące, takie jak koncerty, spektakle teatralne, pokazy tańca, wystawy oraz nocne oprowadzania z przewodnikiem. Co ciekawe, tegoroczne święto kultury wykracza poza samą noc pełni, a towarzyszące mu imprezy będą odbywać się także w dniach 26, 27, 29 i 30 sierpnia. Znane atrakcje Grecji po zmroku Wybór miejsc, które można podziwiać w nocy z 28 na 29 sierpnia w Grecji, jest ogromny. Wśród 126 obiektów, jakie tej nocy czekać będą na odwiedzających, znaleźć można zarówno światowej sławy atrakcje, jak i mniej znane pozycje o równie imponującym wdzięku. Warto również zwrócić uwagę na specjalne wydarzenia, jakie tej nocy odbywać się będą w poszczególnych przestrzeniach. Pod osłoną nocy zwiedzać będzie można m.in. zjawiskowe wzgórze Akropol, na którym znajduje się jeden z najważniejszych kompleksów antycznych świątyń starożytnej Grecji, wpisany na listę UNESCO. Tamtejsze muzeum pozostanie otwarte od 9:00 rano aż do północy, oferując bezpłatny wstęp na wystawę czasową poświęconą starożytnej sztuce greckiej odnalezionej we Włoszech. Od Akropolu swoją sławą nie odbiegają Delfy — stanowisko archeologiczne, w którego miejscu znajdowała się kiedyś najważniejsza wyrocznia. To tam przepowiedziana miała zostać m.in. wojna trojańska, wyprawa Argonautów po złote runo i wiele innych, zdecydowanie bardziej prozaicznych wróżb. W blasku Księżyca odwiedzający będą mogli zwiedzić kompleks aż do tarasu Świątyni Apollina. Nieodkryte perełki W poszukiwaniu mniejszych tłumów warto udać się do miejsc takich jak: Nekromantejon nad rzeką Acheront w Epirze, który w czasach starożytności uznawany był za bramę do podziemnego świata boga Hadesa; Dodona — najstarsza wyrocznia w Grecji, zbudowana wokół świętego dębu, który według wierzeń przemawiał w imieniu boga Zeusa; twierdza w Nafpaktos — zlokalizowany nad Zatoką Koryncką zamek, będący idealnym miejscem do podziwiania Księżyca odbijającego się w mrocznej tafli wody; kompleks pałacowy w Malii na Krecie, gdzie goście zostaną przywitani występem greckiego piosenkarza i pełnego chóru. Każdy z tych kierunków pozwala odwiedzającym na eksplorację kolejnych losów starożytnej Grecji. Z dala od tłumów, które w tym czasie zajmą się największymi atrakcjami kraju, będzie można w spokoju zanurzyć się w antycznych klimatach. Źródła: TimeOut, EuroNews, Hellenic Republic Ministry of Culture Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Wypadek podczas polskiej pielgrzymki. Powrót z Medziugoria znowu skończył się tragicznie
13 osób zginęło na Węgrzech w wypadku z udziałem autokaru, w którym przewożeni byli polscy pielgrzymi. Wycieczka wracała z bośniackiej miejscowości Medziugorie, gdzie każdego roku docierają miliony turystów. To nie pierwszy raz, gdy podróż do miejsca objawień maryjnych kończy się tragicznie.
Wypadek miał miejsce o godzinie 1 w niedzielę podczas powrotu polskiego autokaru z Medziugoria. Wycieczka składająca się z 57 osób wracała do Strzyżowa na Podkarpaciu, skąd również zaczynał się cały wyjazd. Z relacji uczestniczki wypadku wynika, że pojazd niespodziewanie wpadł do przydrożnego rowu, dachował i przewrócił się. Śmiertelny wypadek na Węgrzech Do zdarzenia doszło w okolicy miejscowości Mezőkeresztes w północnych Węgrzech. To właśnie tam, na 139. kilometrze trasy M3, autokar miał zjechać do rowu i się przewrócić. Jak potwierdziła wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul, w wypadku zginęło 13 osób, a 9 zostało ciężko rannych i przetransportowanych do szpitali w Egerze i Miszkolcu. Już wkrótce poszkodowani mają się jednak znaleźć w placówkach zlokalizowanych zdecydowanie bliżej rodzinnego domu. Potwierdza to wiceszefowa Ministerstwa Zdrowia Katarzyna Kacperczyk, która wraz z wiceszefem polskiej dyplomacji Wojciechem Zajączkowskim poleciała na miejsce wypadku. W Budapeszcie ruszyła specjalna infolinia dla osób, które chcą zdobyć informacje na temat wypadku. Bliscy poszkodowanych powinni dzwonić pod numer: +36 20 472 9502. Część ofiar zdarzenia nie została jeszcze zidentyfikowana. Prokuratura rozpoczyna pracę Prokuratura Okręgowa w Krośnie rozpoczęła już dochodzenie w celu ustalenia przyczyn spowodowania wypadku. Przesłuchano już obu kierowców obecnych na pokładzie autokaru. Jeden z nich został już zwolniony, a drugi przebywa jeszcze pod nadzorem policji. Według wstępnych doniesień jako powód utraty kontroli nad pojazdem określa się zaśnięcie kierującego. Na pytania śledczych będzie musiała odpowiedzieć również firma organizująca transport do Medziugoria. Właściciel przewoźnika Tadeusz Dykas zaznacza, że obaj kierowcy regularnie wykonują trasę pomiędzy Polską a miejscem objawień w Bośni i Hercegowinie, co powinno podkreślać ich kompetencje w zakresie prowadzenia pojazdów. Jak podaje Główny Inspektorat Transportu Drogowego, firma była jedenaście razy kontrolowana, z czego dwa razy stwierdzono nieprawidłowości. Wykryte w przeszłości usterki dotyczyły braku tzw. wykresówek, czyli urządzeń rejestrujących czas pracy kierowcy, prędkość oraz przebytą drogę, a także nieprawidłowości w zakresie czasu pracy i odpoczynku. Wymagająca trasa Najnowszy wypadek to nie pierwsza sytuacja, w której grupy pielgrzymów tracą życie na trasie do lub z Medziugoria. Od 2000 roku w trakcie takiej podróży zginęło łącznie 45 Polek i Polaków, z czego najwięcej ofiar przyniosło zdarzenie z 2002 roku. Wtedy to, również na Węgrzech, pojazd po najechaniu na krawężnik na rondzie wpadł do rowu, zabijając 20 osób i raniąc 31. Powodów tak tragicznej statystyki bośniackich pielgrzymek upatrywać należy w specyfice i wyzwaniach łączących się z tego typu wyjazdami. Wypadki nie są zwykle efektem awarii pojazdu, lecz rezultatem nieodpowiedzialnych ludzkich działań. Wielogodzinne prowadzenie autokaru wymaga bowiem niezwykłej wytrzymałości i wprawy w długodystansowych podróżach. Wiele z wyjazdów pielgrzymkowych organizowanych jest niskobudżetowo, co skutkuje zatrudnieniem niedostatecznie wykwalifikowanych kierowców. Za kierownicą siadają osoby bez właściwego doświadczenia na długich trasach lub z brakiem predyspozycji do jazdy nocą. Kierowca taki stanowi zagrożenie nie tylko dla swojego pojazdu, ale również dla innych aut poruszających się po trasie. Na długodystansowych kierowców nałożony jest szereg limitów dotyczących długości nieprzerwanej jazdy. Kierujący może prowadzić pojazd maksymalnie przez 9 godzin dziennie, z możliwością wydłużenia do 10 godzin tylko dwa razy w tygodniu. Autokar może być prowadzony bez przerwy przez 4,5 godziny, po których kierowca musi zrobić co najmniej 45 minut przerwy. Źródła: TVN24, Interia, Europa.eu Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Kolejny wielki sukces Polaka. NASA zachwycona niezwykłym zdjęciem z Bieszczad
Polski fotograf Marcin Rosadziński po raz szósty zdobył prestiżowe wyróżnienie. Jego fotografia została ogłoszona „Astronomicznym Zdjęciem Dnia” przez NASA. Ukazuje Bieszczady z zupełnie innej, kosmicznej perspektywy.
Bieszczady uznawane są za jedno z najlepszych miejsc w Europie do obserwacji gwiezdnego nieba. Z fantastycznych warunków skorzystał astronomiczny fotograf Marcin Rosadziński. Teraz jego zdjęcie zostało uznane przez amerykańską agencję kosmiczną. Wielogodzinne poświęcenie Otrzymanie spektakularnej fotografii wymagało od autora kilkugodzinnego poświęcenia. Zdjęcie ukazujące rozgwieżdżone, pełne Perseidów niebo nad Bieszczadami jest wynikiem połączenia 55 pojedynczych kadrów, wykonanych podczas maksimum aktywności roju „spadających gwiazd” w 2024 roku. Jak tłumaczy w rozmowie z PAP fotograf, jego celem było pokazanie górskiego pasma z „zupełnie innej perspektywy – jako mały, kosmiczny świat zawieszony pod ogromem Drogi Mlecznej”. Z pewnością zamierzony efekt został osiągnięty, a wielogodzinna praca w terenie została doceniona prestiżowym wyróżnieniem. Fotografia dnia To, że codziennie NASA publikuje tzw. astronomiczne zdjęcie dnia, nie zmniejsza prestiżu samej nagrody. Każda wybrana fotografia opatrzona jest również krótkim opisem sporządzonym przez zawodowego astronoma. Wyjaśnienie pod zdjęciem Rosadzińskiego skupia się przede wszystkim na Perseidach – ich charakterystyce i możliwościach obserwacji. Data publikacji fotografii przypadała bowiem na 12 sierpnia, czyli dzień, kiedy szansa na zobaczenie tych meteorów jest największa. Zdjęcie Perseidów tego samego autora po raz drugi z rzędu zdobyło codzienne wyróżnienie przyznawane przez NASA. Polscy astrofotografowie To nie pierwsze wyróżnienie dla polskiego twórcy. Rosadziński po raz piąty odbiera statuetkę za „najlepsze zdjęcie astronomiczne dnia”. Polak ma na swoim koncie również miano najlepszego fotografa Drogi Mlecznej 2025 roku według prestiżowej, międzynarodowej społeczności Capture the Atlas, a także sukcesy w konkursie AstroCamera. Warto dodać, że rodzimi astrofotografowie regularnie trafiają na łamy serwisu NASA. Zaledwie 27 lipca br. nagrodzono fotografię Mgławicy Bańka, uchwyconą nad Krakowem przez Pawła Piechnika. W chlubnym gronie laureatów Astronomy Picture of the Day znaleźli się również m.in.: Włodzimierz Bubak, Piotr Czerski, Ireneusz Nowak, Marzena Rogozińska czy Wioleta Gorecka. Perseidy – sierpniowe świetliki Perseidy, nazywane potocznie „spadającymi gwiazdami”, to coroczny i wyjątkowo efektowny spektakl meteorów na letnim niebie. W rzeczywistości nie są to gwiazdy, lecz drobiny pyłu i małe skały uwalniane przez kometę Swift-Tuttle. Gdy te kosmiczne okruchy wpadają z ogromną prędkością w atmosferę Ziemi, ulegają spaleniu i tworzą na niebie jasne smugi światła. Szczyt tego zjawiska przypada w połowie sierpnia, a do jego podziwiania nie trzeba żadnego sprzętu – wystarczy wyjść pod ciemne niebo z dala od świateł miasta. Warto przygotować sobie również wygodny leżak. Źródła: Nauka w Polsce, National Geographic Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Kiedy miało miejsce całkowite zaćmienie Słońca w Polsce? Zdjęcia z tamtego wydarzenia zachwycają
Zaćmienie słońca z 12 sierpnia 2026 roku cieszyło się dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców naszego kraju. Ogólnokrajowy entuzjazm można porównać do roku 1954, kiedy to słońce w pełni schowało się za księżycem. Wyjątkowe wydarzenie astronomiczne obserwowała wtedy cała Polska.
Tegoroczne zaćmienie sprawiło, że w Hiszpanii, gdzie Słońce schowało się w całości za Księżycem, miliony ludzi wypatrywały wyjątkowego zjawiska na niebie. Entuzjaści przybywali z całego świata – od Stanów Zjednoczonych po Japonię – by wspólnie zatopić się w kilkuminutowym mroku. Choć całkowite zaćmienie, które w 1954 roku nawiedziło północną Polskę, nie ściągnęło takich tłumów, to atmosfera w kraju była równie uroczysta. Wschodnie ciemności – gdzie widoczne było całkowite zaćmienie? W 1954 roku Księżyc całkowicie zasłonił Słońce tylko na niewielkim fragmencie naszego kraju. Tego zaszczytu dostąpili mieszkańcy Suwalszczyzny, gdzie 30 czerwca 1954 roku o godzinie 13:58 na około dwie minuty zapadł całkowity mrok. Do miast takich jak Suwałki czy Sejny przybyły setki obywateli z całego kraju, w tym astronomowie z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy postanowili obserwować zaćmienie z nietypowej perspektywy. Wzbili się oni na wysokość około 5200 metrów i stamtąd obserwowali to zjawisko. Na pokładzie samolotu znalazł się również korespondent Polskiego Radia, który w następujących słowach komentował całą akcję: „To, co pod nami, było sine i ciemnoszare, teraz jest obok nas i stało się smoliście granatowe. Cień Księżyca pędzi prosto na nas z szybkością 800 m/s. Wrażenie jest tak silne, że grozę widać nawet na twarzach astronomów. Jakaś granitowa chmura czerni pędzi na nasz samolot i w tej chwili całkowicie go ogarnia. Robi się ciemno”. Relacja dziennikarza przepełniona jest emocjonalnymi opisami, które im głębszy zapadał mrok, stawały się coraz bardziej dramatyczne. Na wyobraźnię szczególnie działa fragment, w którym korespondent opisuje, że pod wpływem drastycznej zmiany ciśnienia atrament z jego pióra całkowicie wypłynął. Świadek musiał opisywać całe zdarzenie ołówkiem, co było niezwykłym wyzwaniem z powodu piętnastostopniowego mrozu panującego w kokpicie. Cała Polska w cieniu Księżyca W 1954 roku w tymczasowe obserwatorium astronomiczne zamieniły się leżące nieopodal polsko-litewskiej granicy Sejny. To tam przywieziono około 200 kilogramów aparatury, a na wieżach lokalnego klasztoru rozwieszono antenę radiową. Prace przygotowawcze nie poszły na marne – w mieście panowały najlepsze warunki do oglądania zaćmienia, a bezchmurne niebo pozwoliło na zaobserwowanie tego zjawiska w pełnej okazałości. Trwający 111 sekund całkowity mrok przyniósł również zmianę temperatury, która na czas trwania zaćmienia spadła o około 4,5 stopnia Celsjusza. Choć całkowite zaćmienie widoczne było jedynie na północnym wschodzie Polski, cały kraj wypatrywał Księżyca nachodzącego na Słońce. W Warszawie, gdzie Księżyc przysłonił około 95% tarczy Słońca, tłumy gapiów zebrały się na placu Konstytucji. Do historii przeszły zdjęcia ukazujące mieszkańców stolicy wpatrujących się w niebo przez – odradzane dzisiaj do takich obserwacji – klisze fotograficzne i zadymione szkła. Zaćmienie z „Faraona” Przed 1954 rokiem całkowite zaćmienie nastąpiło w Polsce 19 sierpnia 1887 roku. Cień Księżyca przeszedł wtedy od zachodniej granicy kraju przez Gorzów Wielkopolski, Poznań i Toruń, aż po wschodnie ziemie Suwalszczyzny. Poranne zjawisko obserwowało wtedy dwóch wybitnych polskich literatów – Bolesław Prus, który przebywał w Mławie, oraz Stefan Żeromski, pełniący funkcję nauczyciela domowego w majątku w Szulmierzu. Na obu pisarzach zjawisko wywołało ogromne wrażenie. Autor „Przedwiośnia” opisywał je jako przerażające, przez które okoliczne bydło chciało schodzić z pola do zagród. Inne emocje odczuwał twórca „Lalki”, dla którego była to „najszczęśliwsza chwila w jego życiu”. Według niektórych przekazów zaćmienie miało zainspirować Prusa w przyszłości do napisania „Faraona”. Kolejne całkowite zaćmienie Na powtórkę scenariusza z 1954 i 1887 roku przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Najbliższe całkowite zaćmienie, które dostrzec będzie można z Polski, datowane jest na 7 października 2135 roku. Spektakularny widok będzie wtedy dostępny z południowych terenów kraju. Trochę szybciej przyjdzie nam obserwować inne widowiskowe zjawisko astronomiczne. 13 lipca 2075 roku na południu kraju widoczne będzie zaćmienie obrączkowe. Z powodu zbyt małej tarczy Księżyca nasza gwiazda nie zostanie zasłonięta całkowicie. Wokół ciemnej krawędzi mienić się będzie jasny pierścień Słońca, tworząc spektakularny widok. Źródła: Historia.org, Polskie Radio 24, GeekWeek Interia Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Koniec z transportem konnym w Tatrach? Zmiany na trasie do Morskiego Oka
Wraz z początkiem września rusza pilotażowy projekt zmieniający transport nad Morskie Oko. Trasę wykonywaną dotychczas przez końskie zaprzęgi zastąpią elektryczne busy. Zmiany dotyczą fragmentu od Wodogrzmotów Mickiewicza do Włosienicy.
Od wielu lat na południu Polski toczył się spór o Morskie Oko. I choć nie jest mowa tu o konflikcie pomiędzy Węgrami a Galicją z początków XX wieku, dyskusje pomiędzy środowiskami przyrodniczymi a właścicielami biznesów turystycznych były równie ogniste. Wszystko zmieniło się w 2025 roku, kiedy to na mocy listu intencyjnego zaczęto wprowadzać nowy model transportu do największej atrakcji polskich Tatr. Wprowadzane od września działania są jednym z jego etapów. Krótsza trasa, koniom lżej – co się zmieni pod Morskim Okiem? Wrześniowy pilotaż to kolejny krok w realizacji nowego modelu transportu na drodze do Morskiego Oka. W ramach tego programu konie, do tej pory intensywnie wykorzystywane pod górskim jeziorem, mają zostać mniej obciążone, przy „zachowaniu kulturowego elementu góralskiego transportu”. Od 1 września przewozy mają funkcjonować na krótszym i łagodniejszym odcinku: od Palenicy Białczańskiej do Wodogrzmotów Mickiewicza, spod których odjeżdżać będą elektryczne busy do Włosienicy. Takie działanie skróci dotychczasowy konny przejazd o ponad połowę. Testowe działania na skróconej trasie pozwolą w praktyce przetestować nowe rozwiązania i zebrać doświadczenia niezbędne do wypracowania, wspólnie z przewoźnikami, ostatecznych zasad funkcjonowania transportu. Zmiany, z racji na skalę przedsięwzięcia i liczebność interesariuszy, są wprowadzane stopniowo, w oparciu o obserwacje efektów. Busowa flota Na ten moment Tatrzański Park Narodowy (TPN) dysponuje czterema busami elektrycznymi, które dojeżdżają na polanę Włosienica z Zakopanego oraz Palenicy Białczańskiej. Do obecnej floty w przyszłości ma dołączyć kolejnych 16 pojazdów, dzięki którym ta forma ruchu w Tatrach zostanie usprawniona. Funkcjonuje również specjalny przejazd łączący Zakopane bezpośrednio z Morskim Okiem, który przeznaczony jest jednak jedynie dla osób z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów. Ceny biletów za przejazd e-busem wahają się od 58 zł do 89 zł w zależności od relacji, przy czym przewidziano liczne ulgi, w tym darmowe przejazdy dla dzieci do 4. roku życia. Dla porównania: orientacyjny koszt kursu tradycyjnym zaprzęgiem konnym wynosi 100 zł w górę i 70 zł w dół, przy czym stawki te woźnicy ustalają indywidualnie. TPN szczyci się ogromnym sukcesem i popularnością elektrycznych pojazdów. Świadczą o tym napawające nadzieją liczby – wynika z nich, że w 2025 roku przewieziono ponad 26 tysięcy pasażerów, a do końca lipca kolejnego roku ponad 15 tysięcy. Najwyższą frekwencję odnotowuje się na kursach do Włosienicy, gdzie w lipcu obłożenie na większości z nich przekraczało 95 procent. W konsekwencji tak dużej popularności bilety na przejazd e-busem trzeba rezerwować z tygodniowym, a na najpopularniejszych trasach nawet z dwutygodniowym wyprzedzeniem. Echa konfliktu Mimo zachodzących zmian nie można mówić o zakończeniu konfliktu pomiędzy woźnicami a członkami ruchów ochrony zwierząt. Do kolejnej pikiety doszło choćby 8 sierpnia, kiedy to grupa demonstrujących blokowała przejazd koni na Palenicy Białczańskiej. Aktywiści zarzucali właścicielom koni znęcanie się nad zwierzętami, domagając się całkowitego zakończenia transportu konnego do Morskiego Oka. Przedstawiciele fiakrów oraz medycyny weterynaryjnej odrzucają zarzuty o przeciążanie koni na trasie do Morskiego Oka, wskazując na ich rygorystyczne, coroczne badania oraz restrykcyjne regulaminy TPN dotyczące dbania o dobrostan tych zwierząt. Wystąpienie aktywistów nie zmniejszyło również zainteresowania turystów, którzy wciąż masowo ustawiali się w kolejkach do końskich zaprzęgów. Za utrzymaniem zaprzęgów opowiadają się również środowiska hodowlane, podkreślając kluczowe znaczenie pracy koni z Morskiego Oka dla zachowania hodowli tych zwierząt w Polsce. Źródła: TPN, PAP Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów <a id="menurnh" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" href="https://kultowy.pl/prasa/national-geographic" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Polska">National Geographic Polska i <a id="menurnj" class="fui-Link ___1q1shib f2hkw1w f3rmtva f1ewtqcl fyind8e f1k6fduh f1w7gpdv fk6fouc fjoy568 figsok6 f1s184ao f1mk8lai fnbmjn9 f1o700av f13mvf36 f1cmlufx f9n3di6 f1ids18y f1tx3yz7 f1deo86v f1eh06m1 f1iescvh fhgqx19 f1olyrje f1p93eir f1nev41a f1h8hb77 f1lqvz6u f10aw75t fsle3fq f17ae5zn" title="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" href="https://kultowy.pl/prenumerata-magazynow/traveler" target="_blank" rel="noreferrer noopener" aria-label="Link National Geographic Traveler">National Geographic Traveler. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Przegapiłeś ostatnie zaćmienie Słońca? Nic straconego. Nadchodzi widowisko, jakiego nie było od dekad
Jeśli nie udało wam się zobaczyć tegorocznego zaćmienia Słońca, nic straconego. Już za rok czeka nas kolejne, jeszcze bardziej spektakularne widowisko. Tym razem niezwykłych wrażeń dostarczy kraj faraonów.
Emocje po ostatnim zaćmieniu słońca, które w Hiszpanii obserwowały miliony entuzjastów, jeszcze nie opadły, a już możemy zapowiedzieć kolejne. Na całe szczęście, na następne takie wydarzenie nie będzie trzeba czekać kolejnych dekad. Zjawisko astronomiczne, zapowiadane na w 2027 roku, nazywane jest „zaćmieniem stulecia”. Trasa kolejnego zaćmienia Europejskim krajem, w którym będą panować najlepsze warunki do obserwacji Słońca chowającego się za Księżycem, ponownie stanie się Hiszpania. Tym razem entuzjaści zjawiska będą musieli udać się na południe kraju, w okolice Cieśniny Gibraltarskiej. To tam całkowita ciemność potrwa około 3 minut – co stanowi zaledwie połowę czasu, na jaki w mroku zatopi się Egipt. Cień Księżyca będzie się bowiem przesuwał wzdłuż północnej Afryki, przez kraj ze stolicą w Kairze i Morze Czerwone, aż po sam Róg Afryki. Częściowe zaćmienie będzie widoczne również w większości Afryki Subsaharyjskiej, Europie, Indiach oraz Azji Południowo-Wschodniej. Rekordowe zaćmienie w krainie faraonów Mimo, że w Hiszpanii ponownie dostrzeżemy całkowicie zasłonięte przez księżyc słońce, to najlepszym miejscem do obserwacji tego zjawiska będzie Egipt, a dokładnie jego środkowa część. Astronomowie już teraz reklamują wyjazd w 2027 roku do słynnego Luksoru, gdzie 2 sierpnia ciemności mają potrwać nawet do 6,5 minuty. To najdłuższe tego typu zjawisko od 2009 roku, gdy zaćmienie trwało aż 6 minut i 39 sekund na lądzie oraz 6 minut 43 sekundy nad oceanem. W środkowym Egipcie zapanują również inne, sprzyjające słonecznym obserwacjom, warunki. Maksimum zjawiska w tym regionie przypadnie około godziny 13:05 czasu lokalnego, gdy Słońce znajdzie się aż 82 stopnie nad horyzontem, czyli niemal w samym zenicie, co ułatwi podziwianie z tak naprawdę każdego miejsca. Ogromną zaletą Luksoru jest również niezwykle pewna pogoda, gdyż prawdopodobieństwo zachmurzenia w sierpniu wynosi tam zaledwie od jednego do dwudziestu procent. Warunki te sprawiają, że trudno wyobrazić sobie lepsze miejsce do obserwacji zaćmienia. Entuzjastom mogą doskwierać jedynie osiągające 40 stopni Celsjusza temperatury, choć i one w letniej Europie stają się normalnością. Przyszłość zaćmień Ci, którzy przegapili zaćmienie z 2026 i planują ominąć obserwacje w 2027 roku, nie muszą się martwić, gdyż w tym stuleciu odbędzie się jeszcze 68 takich zjawisk. Kolejna okazja nadejdzie już w 2028 roku, ale wymagać będzie sporego budżetu i dalekiej podróży. Faza całkowita tego nadchodzącego widowiska będzie bowiem widoczna wyłącznie z terenu Antarktydy, Australii oraz Nowej Zelandii. Alternatywą dla europejskich łowców zaćmień pozostanie więc czekanie aż do 2053 roku, kiedy to cień Księżyca ponownie muśnie południowy skraj Hiszpanii. To zjawisko będzie jednak zdecydowanie krótsze niż to przyszłoroczne, które będzie spowijać mrokiem Dolinę Królów. Źródła: NASA, ESA.INT, Atlas Obscura, Discover Magazine Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Śmierć najsłynniejszej ptasiej celebrytki. Przez lata śledziły ją miliony widzów
Śmierć Jackie, słynnej samicy bielika amerykańskiego, wstrząsnęła Stanami Zjednoczonymi. Ptak urodzony w Kalifornii od kilku lat był stale monitorowany, a jego życie stało się śledzonym przez miliony internautów serialem. Eksperci nie byli w stanie ustalić, co spowodowało tak krytyczny stan u zwierzęcia.
Relacje zapisywane w formacie wideo służą przyrodnikom do obserwacji życia poszczególnych zwierząt. Część z takich nagrań staje się jednak czymś więcej niż tylko materiałem badawczym. Zakochani w tego typu transmisjach ludzie stają się widzami serialu, w którym główne role odgrywane są przez zwierzęta. Jedną z najsłynniejszych nieświadomych aktorek była samica bielika amerykańskiego o imieniu Jackie. Narodziny gwiazdy Jackie przyszła na świat w 2012 roku, a jej narodziny od samego początku wzbudziły nie lada sensacje. Ptak ten został uznany bowiem za pierwszego pisklaka bielika amerykańskiego, jaki kiedykolwiek urodził się w rejonie Big Bear Valley w Kaliforni. W związku z wyjątkowością narodzin zwierzęcia fundacja „Friends of Big Bear Valley” (FOBBV) zdecydowała się podjąć działania, które miały odmienić późniejsze życie małej Jackie. W pobliżu gniazda ptasich rodziców zainstalowano kamerę, by naukowcy i opinia publiczna mogła śledzić losy rodziny bielików. COVID-owy szał Z czasem Jackie rozpoczęła własne, dorosłe życie. Samica przejęła gniazdo, w którym przyszła na świat, i sprowadziła tam ówczesnego partnera, Mr. B. Relacja nie przetrwała jednak próby czasu, a ptaki po kilku latach rozstały się, odlatując w swoje strony. U boku Jackie pojawił się wtedy nowy samiec – Shadow, który stał się jej kompanem na resztę życia. Na ten okres przypadł szczyt popularności internetowej sagi o losach bielików. Gdy świat zmagał się z pandemią COVID-19, a ludzie musieli pozostawać w domach, ptaki – jak gdyby nigdy nic – stawiały czoła codziennym wyzwaniom. Składanie jaj, wysiadywanie i wspólne wychowywanie piskląt stały się darmową terapią oraz stałym punktem dnia dla wielu widzów zamkniętych w czterech ścianach. Walka o życie Sielskie życie ptasiej celebrytki zaczęło się pogarszać na przestrzeni kilku ostatnich tygodni. Przełom nastąpił w ubiegłym miesiącu, gdy skrajnie osłabiona samica stoczyła na ziemi walkę z dwoma młodymi orłami, po której nie była już w stanie odlecieć. Po odłowieniu przez ratowników ptak został natychmiast przetransportowany do specjalistycznego ośrodka, gdzie badający Jackie specjaliści zwrócili uwagę na znaczne wycieńczenie organizmu i dużą niedowagę. Oznacza to, że słaby stan zwierzęcia nie był spowodowany obrażeniami uzyskanymi w walce z młodocianymi, a ciężką chorobą, z jaką zmagała się od pewnego czasu samica. Po kolejnych badaniach weterynarze znaleźli jedno ze źródeł problemu – bielik chorował na poważną anemię, z powodu której przeprowadzono transfuzję krwi. To, w jaki sposób Jackie zachorowała, nadal pozostaje tajemnicą. Dziedzictwo Jackie Pod koniec lipca stan cierpiącej na ciężką anemię Jackie zaczął się gwałtownie pogarszać, a 10 sierpnia ośrodek przekazał smutną wiadomość o śmierci ptaka. Mimo intensywnego leczenia oraz starań zespołu weterynarzy organizm ptasiej celebrytki nie zdołał powrócić do zdrowia sprzed choroby. Śmierć zwierzęcia nie przyszła jednak na próżno – po informacji o zgonie dziesiątki internautów zaczęły dziękować Jackie za zwrócenie uwagi na działania związane z ochroną przyrody. Jeszcze za życia słynny bielik amerykański stał się symbolem walki z deweloperem, który chciał przekształcić dom Jackie, Shadowa oraz wielu innych zwierząt w luksusowe osiedle. Organizacji FOBBV, walczącej z postępującą urbanizacją, udało się zebrać aż 10 milionów dolarów w darowiznach, co pozwoliło uchronić te tereny od niszczycielskiej budowy. Prawdopodobnie tego sukcesu by nie było, gdyby nie postać samicy Jackie, której życie przez lata śledziły miliony widzów z całego świata. Źródło: Smithsonian Magazine Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
W Hiszpanii tłumy wychodzą z domów. Pierwsze takie zjawisko od ponad wieku
Hiszpanie pieczołowicie przygotowują się na środowe całkowite zaćmienie słońca. To pierwsza od ponad stu lat sytuacja, kiedy księżyc w całości zakryje słońce krótko przed jego zachodem. Do kraju ze stolicą w Madrycie napływają miliony turystów, krajowa linia lotnicza uruchamia specjalne loty a rząd zwołuje jednostki dbające o porządek.
W Hiszpanii trwa prawdziwa gorączka spowodowana całkowitym zaćmieniem Słońca. Już w środę, 12 sierpnia, na chwilę przed zachodem gwiazda schowa się za Księżycem, który przykryje ją na ok. 2 minuty. Wydarzenie, które w tym kraju z Półwyspu Iberyjskiego nie było widzialne od ponad wieku, przyciąga miliony turystów chcących dostrzec wyjątkowe zjawisko astronomiczne. Hiszpanie reagują na takie zainteresowanie wprowadzając zarówno szereg udogodnień, jak i ograniczeń, których odwiedzający powinni przestrzegać. Łowcy zaćmienia Trasa, z której dostrzec będzie można to wyjątkowe zjawisko astronomiczne, rozciąga się od zachodniego wybrzeża Galicji aż po śródziemnomorski archipelag Balearów. Hiszpańscy urzędnicy szacują, że w pasie o szerokości 200 km w środę znajdzie się ok. 6 milionów ludzi, z czego pół miliona mają stanowić turyści z tak odległych zakątków świata jak Japonia czy Stany Zjednoczone. Wraz z przyjezdnymi do kraju wjedzie ok. 1,5 miliona samochodów, których kierowcy, jeżdżąc po hiszpańskich miastach, wsiach i polach, będą szukać idealnego miejsca do obserwacji. W rozmowie z brytyjskim serwisem „The Guardian” mieszkańcy Hiszpanii nie kryją entuzjazmu wywołanego zbliżającym się wydarzeniem. Podekscytowanie wybija się ze słów wszystkich przebywających tam obecnie osób, którym pierwszy raz od ponad wieku dane będzie dostrzec Słońce całkowicie skryte za Księżycem. Bezpieczna obserwacja Na tak wzmożony ruch turystyczny musiał odpowiedzieć hiszpański rząd, który zapowiedział zaostrzone działania o charakterze prewencyjnym. Kraj ze stolicą w Madrycie boryka się bowiem od tygodni z dużym zagrożeniem pożarowym, które podczas tak znacznego napływu turystów jeszcze wzrasta. Miliony odwiedzających rozleją się po terenie całego kraju, a duża część z nich będzie musiała spać „na dziko”, ponieważ miejsca noclegowe w mniejszych miejscowościach zostały już dawno wyprzedane. To zwiększa ryzyko nieintencjonalnych podpaleń, które przy panującej obecnie suszy mogą przekształcić się w niebezpieczne pożary. Hiszpański rząd zdecydował się zabezpieczyć to wydarzenie dodatkowymi siłami służb porządkowych. W teren wyruszy ponad 24 tys. dodatkowych policjantów, których zadaniem będzie przeciwdziałanie sytuacjom sprzyjającym powstawaniu ognia. Służby apelują również o spokój na drogach, po których poruszać się będą miliony entuzjastów zjawiska. Niektóre regiony autonomiczne zdecydowały się na wdrożenie dodatkowych restrykcji w ruchu drogowym – m.in. w Kraju Basków od godziny 17:00 do północy w środę obowiązywać będzie zakaz przejazdu dla pojazdów ciężarowych na większości tras. Lot w stronę zaćmienia i okulary z apteki Na pojawienie się zaćmienia szykuje się również hiszpańska branża turystyczna. Po apelu władz, które zaalarmowały, by podczas obserwacji korzystać wyłącznie z okularów wyposażonych w specjalne, certyfikowane filtry, apteki wypełniły się tego typu asortymentem. Kraj z Półwyspu Iberyjskiego chce uniknąć sytuacji, do której doszło w Szkocji, gdzie okulary całkowicie zniknęły ze sklepowych półek. Specjalną ofertę dla swoich klientów przygotowała również hiszpańska linia lotnicza Iberia. Przewoźnik organizuje wyjątkowy lot widokowy, umożliwiający obserwację całkowitego zaćmienia Słońca z powietrza. Samolot wystartuje z lotniska Madryt-Barajas o godzinie 18:45 i wykona przelot nad prowincją Palencia wzdłuż pasa całkowitego zaćmienia, po czym powróci do stolicy. Numer lotu – IB1473 – nawiązuje do roku urodzenia Mikołaja Kopernika. Światowa stolica zaćmień Na kolejne zjawiska tego typu nie trzeba będzie czekać całego stulecia. Między sierpniem 2026 a styczniem 2028 roku przez ten region przejdą aż trzy zaćmienia Słońca, w tym dwa całkowite. Na nową, spowitą cieniem rzeczywistość przygotowało się słynne madryckie Muzeum Prado. Jednominutowy film zrealizowany na zlecenie placówki ukazuje niemal tuzin obrazów, których charakter zmienia się diametralnie pod wpływem gry światła i cienia. Projekt ożywia arcydzieła, takie jak Panny dworskie Velázqueza czy Parasolka i Łąka San Isidro Goi, prezentując je w stopniowo gasnącym blasku Słońca. Animacja stworzona przez studio AMB Piensa łączy potencjał sztucznej inteligencji z tradycyjną grafiką. Na szczęście takie artystyczne eksperymentowanie z barwami światowej sławy malowideł to jedynie ekscytujący przywilej, a nie konieczność. Źródła: The Guardian, BBC, Smithsonian, Polsat News Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Włosy, które ratują przyrodę. Rewolucyjny projekt podbija Rio de Janeiro
W Brazylii rusza niezwykły projekt mający na celu uratowanie zanieczyszczonych wód Atlantyku. W zatoce Guanabara zostały umieszczone specjalne filtry wyłapujące trującą ropę, oleje i inne szkodliwe substancje chemiczne. Najbardziej innowacyjna jest budowa owych barier: skonstruowane są one z... ludzkich włosów.
Brazylijska fauna zachwyca miłośników przyrody z całego świata. Kolorowe ptaki latające nad Rio de Janeiro stały się nawet bohaterami słynnej disneyowskiej bajki, a jedną z atrakcji największego miasta w kraju pozostają oceaniczne wycieczki w poszukiwaniu humbaków. Życie tamtejszych zwierząt od lat zakłócane jest jednak przez intensywny ruch statków po zatoce Guanabara, zostawiający po sobie ponadto rocznie miliony litrów zanieczyszczeń. Najnowszy projekt organizacji z Brazylii ma przyczynić się do poprawy warunków w tym wyjątkowym miejscu. Włochata rewolucja Można powiedzieć, że brazylijskie organizacje przyrodnicze od lat rwały sobie włosy z głowy z powodu pogarszającej się sytuacji w zatoce Guanabara. Ten leżący u brzegu Rio de Janeiro akwen od lat zanieczyszczany jest ściekami, odpadami przemysłowymi z fabryk oraz tonami wyrzucanych do wody śmieci. Miejscowi rybacy wraz z pogarszaniem się sytuacji ekologicznej zaczęli narzekać na zmniejszającą się populację ryb w zatoce. Naprzeciw skargom mieszkańców wyszła organizacja pozarządowa o nazwie Fiotrar, która zaprojektowała innowacyjny sposób filtrowania zanieczyszczonej wody. Pomysł zainspirowany podobnymi rozwiązaniami z Chile i USA, opiera się na wykorzystaniu ludzkich i zwierzęcych włosów do tworzenia specjalnych, wodnych barier. Spod nożyc do wody Ścięte włosy umieszczane są w specjalnych, pomarańczowych sakwach, które następnie wrzuca się do wody. Mocowane są one do już istniejących barier mających zbierać z zatoki śmieci. Taka instalacja jest co tydzień monitorowana i konserwowana, a filtry z są regularnie wymieniane. Włosy mają niezykłą zdolność do wyłapywania i zatrzymywania zanieczyszczeń. Trwałość bariery z włosów może zaimponować. Może ona pozostawać w wodzie nawet do czterech miesięcy, wyłapując w tym czasie szkodliwe substancje pochodzące ze statków, nielegalnych zrzutów czy innych źródeł. Dodatkowo, włosy są odnawialnym surowcem. W ponad 6-milionowym Rio, gdzie funkcjonuje wiele salonów fryzjerskich, ten składnik wydaje się tak naprawdę nie do wyczerpania. Jak na razie około 10 takich miejsc wspiera fundację Fiotar oddając jej ścięte włosy. Niezwykłe właściwości włosów W badaniach porównujących różne materiały mogące pełnić funkcję morskich filtrów, ludzkie włosy okazały się jednymi z najskuteczniejszych. Są w stanie wchłonąć nawet pięciokrotność własnej wagi w oleju. Głównym problemem pozostaje jednak utylizacja zużytych barier: zarówno ich spalanie, jak i kompostowanie są szkodliwe dla środowiska ze względu na zgromadzoną w nich ropę. Amerykański zespół Matter of Trust pracuje obecnie nad technologią wypłukiwania substancji chemicznych, co umożliwiłoby wielokrotne wykorzystanie sakw z włosami. Przy odpowiednim rozwoju tej metody coraz więcej akwenów będzie można nieinwazyjnie oczyszczać ze szkodliwych zanieczyszczeń. Źródła: EuroNews, Matter of Trust Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Te gady przebyły ocean na pniach drzew. Sensacyjne odkrycie z udziałem polskich naukowców
Zespół paleontologów z udziałem polskich badaczy dokonał wyjątkowego odkrycia na terenach współczesnej Turcji. Naukowcy odnaleźli skamieniałość iguany sprzed ok. 44 milionów lat, która na tereny Anatolii przybyła prawdopodobnie na dryfującym pniu drzewa. To pierwsze takie rozpoznanie na terenach, które kiedyś tworzyły trudno dostępny archipelag.
Współczesna Anatolia, choć posiada w swoich granicach około 500 wysepek, kojarzona jest raczej z lądem kontynentalnym, na którym leżą największe miasta półwyspu Azja Mniejsza, a więc Turcji. Podobnie rzecz ma się z Półwyspem Bałkańskim, który na skutek procesów tektonicznych przyłączył się do kontynentu europejskiego. Gdy spojrzymy jednak kilkadziesiąt milionów lat wstecz, opisywane tereny przypominały raczej tropikalny archipelag Indonezji. To właśnie do tej wyspiarskiej krainy około 40 milionów lat temu przydryfowało tajemnicze zwierzę. Gad z eocenu W trakcie paleocenu i eocenu (od 66 do 34 milionów lat temu) dzisiejsza Anatolia i Półwysep Bałkański (razem zwane Bałkanatolią) składały się z wielu małych i dużych wysepek. Takie ukształtowanie terenu sprawiło, że rozwijały się tam endemiczne (występujące jedynie na danym obszarze) gatunki ssaków, których pozostałości na przestrzeni lat udało się odkryć. Do tej pory paleontolodzy nie mogli stwierdzić, czy na śródziemnomorskich wyspach żyły kiedyś także gady. Te wątpliwości rozwiało ostatnie odkrycie, w którym brał udział polski zespół badaczy. W odkrytym materiale kopalnym odnaleziono fragmenty uzębienia należącego do iguany z okresu eocenu. Świadczą o tym charakterystyczne dla tego gatunku „guzki”. Niespotykane guzki Naukowcom początkowo trudno było przypisać znalezione skamieniałości do konkretnego gatunku zwierzęcia. Jak podaje jeden z autorów badań, dr hab. Georgios Georgalis z Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN, stało się to możliwe dzięki odnalezieniu tzw. guzków na uzębieniu. Te niewielkie wypustki pozwoliły potwierdzić, że odnalezione fragmenty zębów należą do przodków współczesnych iguan. Co ważne, niewiele gadów z tej grupy posiada tę charakterystyczną cechę. Występuje ona jedynie u nielicznych iguan z Francji i obu Ameryk, co budzi kolejne pytania o ich ewolucyjne losy. Zagadką pozostaje skala występowania jaszczurów w dawnej Anatolii, ich pełna anatomia oraz dokładna taksonomia. Badacze mają jednak nadzieję, że kolejne wykopaliska pozwolą odnaleźć pełniejsze szczątki eoceńskiego gada. Iguany migranci Ciekawość naukowców wzbudził również sposób, w jaki prehistoryczny gad mógł dotrzeć na odległy archipelag. Na próżno szukać tych jaszczurek we współczesnej Anatolii czy Europie. A zatem: jak te zwierzęta przedostały się na wyspy Bałkanatolii? Paleontolodzy twierdzą, że stało się to drogą morską – gady pokonały ocean, dryfując na pniach drzew powalonych prawdopodobnie przez tsunami. Co istotne, ten sam sposób migracji wykorzystują również współczesne iguany, przemieszczając się między wyspami Pacyfiku i Morza Karaibskiego. Najnowsze odkrycie nie tylko potwierdza wyjątkowe zdolności kolonizatorskie tych gadów, ale pokazuje też, jak długą historię ma ten mechanizm. Okazuje się, że jaszczurki te już od dziesiątek milionów lat wykorzystują dryfujące obiekty, by zasiedlać lądy. Źródło: Nauka w Polsce Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.