National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-05T10:40:35.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Egipskie ptaki zalewają Europę. Ich obecność zagraża naszej przyrodzie
items: Afryka rozpada się na pół szybciej, niż sądzono. Między płytami powstanie nowy ocean
items: Wakacyjny hit od PKP powraca. Bezpośrednie połączenie z Polski do Chorwacji
items: W Chinach odkryto gigantyczne zapadlisko z lasem. Na dnie mogą żyć nieznane gatunki
items: Naukowcy wybrali najśmieszniejszy żart świata. Sprawdź, czy dasz się rozbawić!
items: Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
items: To zwierzątko 20 lat ukrywało się przed badaczami. Ma pyszczek jak pluszowy miś
items: Śpi z pluszakiem, a lekcje życia dostaje od ludzi w przebraniach. Historia tego niedźwiadka wzrusza do łez
items: Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
items: Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
items: Piątek trzynastego. Skąd bierze się lęk, który wraca co roku?
items: To najdroższa rasa psa na świecie. Za tę cenę można kupić w Polsce kilka domów
items: Piktowie to jeden z najbardziej tajemniczych ludów w historii. Byli postrachem Rzymian i Wikingów
items: Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
items: Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
items: Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
items: Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
items: Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy
items: Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
items: Obcokrajowcy ocenili polską literaturę. Ranking najlepszych książek otwiera lektura szkolna
items: Jak naprawdę wyglądał Święty Mikołaj? Oto rekonstrukcja twarzy biskupa Miry
items: To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
items: Jak duże mogą być płatki śniegu? Największy miał rozmiar średniej pizzy
items: 40 lat temu Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. To zdjęcie zna cały świat
items: Ten kraj tworzy 10 malutkich wysepek. Każda jest jak zupełnie inny świat

Egipskie ptaki zalewają Europę. Ich obecność zagraża naszej przyrodzie
type: item
date: 2026-05-05T10:40:07.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: europa
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Ptaki, które niegdyś czczono nad Nilem jako symbol boga Tota, dziś coraz liczniej pojawiają się w Europie. Choć ich egzotyczny wygląd budzi ciekawość, gwałtowna ekspansja tego gatunku budzi poważne obawy przyrodników.
encoded: Spis treści: Egipski symbol czy europejski intruz? Ibisy czczone a zmiany klimatu Zwierzęta z przesłaniem Ibis czczony przyciąga uwagę nie tylko ogromnym dziobem, ale i swoją nazwą. Ta, jak się okazuje, nie jest do końca przypadkowa. Ptak był symbolem boga Tota, patrona mądrości i pisma w starożytnym Egipcie. Przedstawicieli tego gatunku ceniono tak bardzo, że po śmierci poddawano je mumifikacji i składano w ofierze bogom. Dlaczego akurat ibisy czczone? Być może chodziło o ich charakterystyczny biały płaszcz piór i czarną głowę. Z takim wyglądem wyróżniały się w egipskim krajobrazie, gdzie zamieszkiwały podmokłe tereny Nilu. Egipski symbol czy europejski intruz? Obecnie ibisy czczone kojarzą się już nie tylko z Egiptem. Ptaki te coraz liczniej rozprzestrzeniają się w Europie, szczególnie we Włoszech, Francji, Holandii i Portugalii. Pojedyncze okazy zaobserwowano również w Polsce. Jak to możliwe? Dawni ptasi święci znad Nilu prawdopodobnie pouciekali z hodowli lub ogrodów zoologicznych, a następnie zaadaptowali się do nowych warunków środowiskowych. I choć brzmi to jak powód do dumy, ich ekspansja wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla europejskiej fauny. Ibisy czczone żywią się m.in. jajami i pisklętami innych ptaków, drobnymi ssakami czy płazami. Ich obecność może zakłócać delikatną równowagę ekosystemów wodno-błotnych. Są zagrożeniem dla gatunków chronionych, takich jak rybitwy czy czaple. Dodatkowo ptaki te konkurują o miejsca lęgowe z rodzimymi gatunkami, wypierając je z naturalnych siedlisk. Ibisy czczone a zmiany klimatu Lokalne ocieplenie i łagodniejsze zimy mogą sprzyjać dalszej ekspansji ibisów czczonych na północ Europy. Ptaki te są wytrzymałe i potrafią dostosować się do nowych warunków życia. I właśnie dlatego ich populacja tak szybko rośnie. Eksperci podkreślają, że monitorowanie i kontrola liczebności ibisów czczonych są kluczowe dla ochrony lokalnej przyrody. Działania te mogą obejmować ograniczanie miejsc lęgowych ptaków czy programy edukacyjne, uś…

ibis-czczony-9b0f7ba.jpg
width: 4256
height: 2832

Afryka rozpada się na pół szybciej, niż sądzono. Między płytami powstanie nowy ocean
type: item
date: 2026-04-23T08:06:49.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: geologia
subject: kontynenty
subject: ziemia
description: Afryka, tak jak inne kontynenty, doświadcza trwających od milionów lat procesów geologicznych. Kiedy będzie można zobaczyć ich efekty? Szybciej niż sądzono, mówią naukowcy z Columbia Climate School.
encoded: Podział na Europę, Azję, obie Ameryki, Australię, Antarktydę i Afrykę jest dla nas czymś oczywistym, ale to nie oznacza, że tak już pozostanie na zawsze. W ciągu milionów lat nasza planeta wielokrotnie się zmieniała. Najlepiej widać to na wizualizacjach przedstawiających powstawanie superkontynentów. Naukowcy podkreślają, że procesy ich formowania, choć nie są odczuwalne na co dzień, trwają cały czas. Jak będzie wyglądała Ziemia w przyszłości? Zdaniem naukowców Afryka Wschodnia oderwie się od reszty kontynentu. To z kolei może doprowadzić do powstania nowego oceanu. Proces ten postępuje szybciej, niż wcześniej sądzono. Do takiego wniosku doszedł zespół kierowany przez Christiana Rowana z Lamont-Doherty Earth Observatory (Columbia Climate School). Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”. Tak zmienia się Afryka Powolne rozpadanie się Afryki na pół wynika z procesów geologicznych. Afrykańska płyta tektoniczna dzieli się na dwie: mniejszą somalijską i większą nubijską. Z badań opublikowanych już w 2004 roku na łamach „Earth and Planetary Science” wynika, że co roku płyty oddalają się od siebie o kilka milimetrów. Najnowsze badania mówią o tempie rzędu około 4,7 mm rocznie. Ten proces rozciąga skorupę ziemską, w konsekwencji ułatwiając wnikanie magmy ku powierzchni. Głównym „winnym” jest tak zwany wschodnioafrykański system szczelinowy. Jeden z największych systemów szczelin tektonicznych na świecie ciągnie się przez tysiące kilometrów i kilka afrykańskich krajów, między innymi Etiopię, Kenię, Malawi i Mozambik. Świat usłyszał o postępującym podziale geologicznym Afryki w 2018 roku, po tym, jak w Kenii pojawiło się pęknięcie w ziemi. Zjawisko było powiązane z afrykańskimi szczelinami tektonicznymi. Powstaje nowy ocean W północnej Kenii i południowej Etiopii, w rozległym obniżeniu o szerokości 500 km zwanym Ryftem Turkana, proces ten jest najbardziej widoczny. Wzdłuż osi ryftu skorupa ziemska ma tylko około 13 km grubości, podczas gdy poza …

afryka-peka-ba364bc.jpg
width: 5001
height: 3001

Wakacyjny hit od PKP powraca. Bezpośrednie połączenie z Polski do Chorwacji
type: item
date: 2026-04-07T13:39:14.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chorwacja
subject: kolej
subject: pociągi
subject: podróże
subject: polska
description: Polacy kochają Chorwację, ale dojazd nad Adriatyk bywa męczący. W 2026 roku znów będziemy mieć alternatywę. Do Chorwacji pojedziemy pociągiem.
encoded: Branża turystyczna dobrze wie, że podróże kolejowe cieszą się coraz większą popularnością w Europie. Trend widać również w Polsce. Od kilku lat mówiło się o uruchomieniu bezpośredniej trasy z Polski do Chorwacji. W zeszłym roku doczekaliśmy się, a teraz wyczekiwane połączenie zostanie uruchomione ponownie. Kiedy pociąg z Polski do Chorwacji? Bezpośrednie połączenie z Warszawy do Rijeki to owoc współpracy PKP Intercity i Ministerstwa Infrastruktury. Bilety w najtańszej opcji kosztowały rok temu około 200 złotych. Ceny na 2026 r. zaczynają się od 190 zł (45 euro). Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował, że pociąg Adriatic Express będzie jeździł sześć razy w tygodniu, od końca czerwca do końca sierpnia. Sama podróż ma trwać o godzinę krócej niż przed rokiem, czyli 18 godzin zamiast 19. Koleją za granicę Szczegółowe informacje PKP Intercity podało w maju. Trasa pociągu będzie obejmowała stacje w Polsce: Warszawa, Opoczno, Włoszczowa, Zawiercie, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Katowice, Zabrze, Gliwice, Tychy, Rybnik, Wodzisław Śląski, Oświęcim, Racibórz, Czechowice-Dziedzice, Chałupki, Zebrzydowice. Stacje zagraniczne to z kolei: Wiener Neustadt, Graz (Austria) Maribor, Celje, Lasko, Zidani Most, Ljubljana, Borovnica, Postojna, Pivka, Ilriska Bistrica (Słowenia) Sapjane, Opatija Matulji, Rijeka (Chorwacja) W 2026 r. część składu pojedzie do słoweńskiego miasta Koper, podobnie jak Rijeka leżącego nad Adriatykiem. PKP Intercity oferuje już kilka międzynarodowych połączeń. Z Polski dojedziemy bezpośrednio m.in. do Pragi, Budapesztu, Wiednia i Berlina. Skąd pomysł, aby siatkę połączeń poszerzyć właśnie o Chorwację? Perła Adriatyku od dekad już cieszy się dużą popularnością wśród polskich turystów.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7229869f294bd206addcbe567bba25a4738190a1-522027c.jpeg
width: 760
height: 570

W Chinach odkryto gigantyczne zapadlisko z lasem. Na dnie mogą żyć nieznane gatunki
type: item
date: 2026-04-02T11:02:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: chiny
subject: jaskinie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Na dnie ogromnego zapadliska w Chinach odkryto bujny las. Rosną tam wysokie drzewa i gęsta roślinność. Naukowcy podejrzewają, że mogą żyć tam nieznane gatunki.
encoded: W tym artykule: Gdzie odkryto zapadlisko z bujnym lasem na dnie? Podziemne życie nietoperzy i paproci Formy krasowe na świecie Otwory w ziemi – zwłaszcza te największe – wzbudzają ogromne zainteresowanie badaczy i amatorów, którzy często dopisują do tych miejsc mało wiarygodne historie. Jedne z najbardziej znanych dziur to tzw. Wrota Piekieł w Turkmenistanie i Piekielna Studnia w Jemenie. Osobna kategoria to leje krasowe. Ten odnaleziony niedawno w Chinach, zamiast z piekłem kojarzy się jednak z niebem. To zasługa odkrycia na jego dnie. Gdzie odkryto zapadlisko z bujnym lasem na dnie? W 2022 roku grupa speleologów i grotołazów eksplorowała, jak się okazało, wyjątkowo malownicze zapadlisko w Regionie Autonomicznym Kuangsi-Czuang na południu Chin. Na głębokości prawie 200 m rosną mierzące 40 metrów wysokości stare drzewa i bujne poszycie. Badacze trafili też na trzy wejścia do jaskiń. Jak napisali w komunikacie prasowym, najprawdopodobniej zamieszkują je zwierzęta, które do tej pory nie zostały opisane przez naukowców. Podobne zagłębienia są typowe dla krasowego krajobrazu południowych Chin. Jak powstają? Podłoże skalne rozpuszcza się, kiedy opady deszczu wsiąkają w glebę. W ziemi woda zakwasza się i drąży coraz większe komory jaskiniowe. W końcu przestrzeń jest na tyle duża, że ziemia nad nią po prostu się zapada. Sensacyjne odkrycie w USA: za pomocą skanowania 3D odkryto największe malowidła naskalne stworzone przez rdzennych Amerykanów Jedno z malowideł ma nawet 3 metry długości. Przedstawia największego grzechotnika, który występuje w Ameryce Północnej. Naukowcy twierdzą, że odkrycie może być przełomowe w kontekści... Podziemne życie nietoperzy i paproci W języku mandaryńskim na takie otwory w ziemi mówi się „tiankeng”, co w wolnym tłumaczeniu oznacza „niebiańską dziurę”. Samo odkrycie nie zaskoczyło badaczy. Region Kuangsi-Czuang słynie ze spektakularnych formacji krasowych – od zapadlisk przez filary po naturalne mosty. Część z nich została wpisana na listę natu…

zapadlisko-z-lasem-169a899.png
width: 2160
height: 1440

Naukowcy wybrali najśmieszniejszy żart świata. Sprawdź, czy dasz się rozbawić!
type: item
date: 2026-03-11T07:55:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: psychologia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Najzabawniejszy żart świata miał zostać wybrany w eksperymencie LaughLab prowadzonym przez psychologa Richarda Wisemana. W internetowym badaniu miliony ludzi oceniały tysiące dowcipów. Jeden z nich – krótka historia o dwóch myśliwych – zdobył najwięcej punktów i przeszedł do historii badań nad humorem.
encoded: Spis treści: Eksperyment LaughLab – największe badanie humoru w sieci Dowcip, który wygrał badanie Czy to naprawdę „najzabawniejszy żart świata”? Dowcip starszy, niż mogłoby się wydawać Dlaczego ten dowcip działa? Psychologia humoru Czy nauka naprawdę może zmierzyć poczucie humoru? Czy można naukowo ustalić, co naprawdę bawi ludzi na całym świecie? Właśnie na to pytanie próbował odpowiedzieć brytyjski psycholog Richard Wiseman. Na początku XXI wieku uruchomił eksperyment, w którym internauci przesyłali i oceniali dowcipy. Projekt nazwano LaughLab i szybko stał się jednym z najbardziej znanych badań nad humorem w historii internetu. Eksperyment LaughLab – największe badanie humoru w sieci O pracach naukowych prof. Richarda Wisemana pisaliśmy już w kontekście jego projektu demaskującego wróżki i wróżów. W 2001 roku ten naukowiec z University of Hertfordshire rozpoczął kolejny eksperyment. Tym razem celem było znalezienie dowcipu działającego najlepiej w różnych kulturach. Projekt nazwano LaughLab. Uczestnicy z całego świata mogli: przesyłać własne dowcipy, oceniać żarty innych użytkowników, wskazywać, które z nich naprawdę ich rozśmieszyły. W ciągu kilku miesięcy do bazy trafiło ponad 40 tysięcy dowcipów, a użytkownicy wystawili im około 1,5 miliona ocen. Tak ogromna liczba danych pozwoliła naukowcom przyjrzeć się temu, jak różne typy humoru działają w różnych krajach. Projekt szybko przyciągnął uwagę mediów, ponieważ po raz pierwszy spróbowano potraktować humor jak zjawisko możliwe do zmierzenia i porównania. Dowcip, który wygrał badanie Po analizie ocen okazało się, że najwyżej oceniony żart ma bardzo prostą konstrukcję. Ten krótki dowcip zdobył najwyższą średnią ocen wśród uczestników eksperymentu. Według Wisemana jego siła tkwi w kilku elementach jednocześnie: zaskakującym zakończeniu, prostocie historii, natychmiastowym odwróceniu oczekiwań słuchacza. To właśnie takie połączenie sprawia, że żart jest zrozumiały w wielu kulturach i nie wymaga znajomości lokalnych …

najzabawniejszy-zart-swiata-GettyImages-526782420-be47dd8.jpg
width: 4470
height: 2928

Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
type: item
date: 2026-03-09T11:01:13.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: francja
subject: hanami
subject: holandia
subject: japonia
subject: kwiaty
subject: niemcy
subject: Travel
subject: wiosna
subject: wiśnie
subject: Wolny czas
description: Kwitnące wiśnie to niekwestionowany symbol japońskiej wiosny, który co roku przyciąga tysiące turystów spragnionych widoku różowych płatków. Choć tradycja hanami wywodzi się z Azji, podobne spektakle przyrody można dziś podziwiać w sercu Nowego Jorku czy na ulicach europejskich miast.
encoded: W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Centra…

kwitnace-wisnie-43b5395.jpg
width: 4032
height: 3024

To zwierzątko 20 lat ukrywało się przed badaczami. Ma pyszczek jak pluszowy miś
type: item
date: 2026-02-25T11:09:11.000Z
creator: Carrie Arnold
subject: Przyroda
subject: chiny
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Szczekuszka urwiskowa powróciła. Przez dwie dekady pozostawała nieuchwytna, a naukowcy niemal stracili nadzieję na jej odnalezienie. Gdzie się ukrywała?
encoded: Spis treści: Szczekuszka urwiskowa została odkryta po raz drugi Górski ssak długo uciekał badaczom Co wiadomo o tych maluchach? Świat dzikich zwierząt nieustannie skrywa przed ludźmi wiele tajemnic. Wciąż nie znamy wszystkich gatunków, a sama świadomość istnienia niektórych z nich nie oznacza, że rozumiemy ich zwyczaje. Dotyczy to zarówno zwierząt lądowych, jak i morskich. Wiele z nich do perfekcji opanowało sztukę ukrywania się przed badaczami. Jednym z rekordzistów w tej dziedzinie jest szczekuszka urwiskowa (Ochotona iliensis). To niewielki górski ssak o pyszczku przypominającym pluszowego misia. Przez ponad 20 lat skutecznie wymykał się naukowcom badającym góry Tienszan w północno-zachodnich Chinach. Szczekuszka urwiskowa została odkryta po raz drugi Od czasu jego przypadkowego odkrycia w 1983 roku ludzie widzieli go tylko kilka razy. Oficjalnie zaobserwowano zaledwie 29 żywych przedstawicieli tego gatunku. Przełomowy okazał się rok 2014, kiedy naukowcy ponownie odkryli szczekuszkę urwiskową. Nadal nie wiemy jednak za wiele o zachowaniach tego futrzanego zwierzaka. W 2014 roku Li Weidong, oryginalny odkrywca gatunku i naukowiec z Instytutu Ekologii i Geografii Xinjiang, zebrał grupę wolontariuszy, aby wyruszyć na poszukiwania szczekuszki urwiskowej w górach Tienszan. Pewnego dnia, w południe, gdy zespół instalował fotopułapki, badacze dostrzegli swój cel. Zaciekawiona obecnością ludzi szczekuszka wyłoniła się ze szczeliny w ścianie klifu, a Li szybko uchwycił ten moment na zdjęciach (w tym na fotografii otwierającej artykuł). – Znaleźli ją ukrytą za skałą i od razu zorientowali się, że to szczekuszka urwiskowa. Byli niesamowicie podekscytowani – komentuje Tatsuya Shin, przyrodnik z Chin współpracujący z odkrywcami tego niezwykłego zwierzęcia, cytowany przez National Geographic. Górski ssak długo uciekał badaczom Historia ta sięga jednak 1983 roku. To wtedy chiński rząd wysłał Li do górzystej prowincji Xinjiang. Miał tam badać miejscowe zasoby naturalne i choroby…

Szczekuszka-urwiskowa-458cc04.png
width: 2160
height: 1440

Śpi z pluszakiem, a lekcje życia dostaje od ludzi w przebraniach. Historia tego niedźwiadka wzrusza do łez
type: item
date: 2026-02-19T10:44:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: niedźwiedzie
subject: zwierzęta
description: Osierocony niedźwiadek znalazł schronienie, ale jego nowa „rodzina” jest dość nietypowa. Opiekunowie, ubrani w futrzane kostiumy i maski, codziennie udają potężne niedźwiedzie, by nauczyć malucha przetrwania bez oswajania go z ludźmi. To niezwykła walka o przyszłość zwierzęcia.
encoded: Spis treści: Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Ludzie uczą życia misia Nawet jeśli ktoś nie czytał „Księgi Dżungli”, najpewniej zna losy Mowgliego. Niewtajemniczonym i zapominalskim przypominam, że głównym bohaterem powieści Rudyarda Kiplinga był chłopiec wychowywany przez wilki. To oczywiście fikcja, ale takie historie zdarzają się w przyrodzie. Najczęściej do adopcji dochodzi między gatunkami zwierząt. Rzadko kiedy w zastąpienie dzikich rodziców angażują się ludzie, a na pewno nie robią tego bezpośrednio. Są jednak wyjątki. Jeden z nich to historia gotowa na scenariusz filmu. Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Rzecz dzieje się w San Diego Humane Society, a głównym bohaterem jest mały niedźwiedź czarny. Maluch stracił matkę zanim zdążył nauczyć się samodzielności. Aby pomóc mu przetrwać, jego opiekunowie dosłownie zostali niedźwiedzią rodziną. Specjaliści z Humane Society codziennie wchodzą do zagrody malucha. Do ich obowiązków należy nie tylko karmienie. Chcą także nauczyć go wszystkiego, co młody niedźwiedź powinien wiedzieć, zanim rozpocznie samodzielnie życie w dziczy. Aby być bardziej przekonujący, są ubrani w niedźwiedzie futra, rękawiczki i maski niedźwiedzi. Towarzyszą im też zapachowe rekwizyty. I choć na zdjęciach wygląda to jak spektakl, taka technika jak najbardziej ma sens. Opiekunowie chcą wykluczyć scenariusz, w którym młode dzikie zwierzęta zaczynają utożsamiać człowieka z własnym gatunkiem. Czy to działa? Wygląda na to, że tak. Gdy jeden z opiekunów wszedł kiedyś do kojca bez kostiumu, niedźwiadek natychmiast uciekł na drzewo. Jego reakcja była jak najbardziej właściwa. Ludzie uczą życia misia Historia tego niedźwiadka nie jest łatwa. Grupa turystów natknęła się na niego w kwietniu na terenie Los Padres National Forest w Kalifornii. Maluch był sam. Biolodzy przez kilka dni bezskutecznie szukali jego matki. Ostatecznie przewieziono go do San Diego. Miał wtedy zaledwie dwa miesiące. To wiek, w którym młode niedźwiedzie nie oddalają się od ma…

slodki-niedzwiadek-a09d274.png
width: 2160
height: 1440

Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
type: item
date: 2026-02-18T12:40:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: obyczaje
subject: święta
subject: tradycje
description: Środa Popielcowa 2026 wyznacza początek Wielkiego Postu i odliczanie do Wielkanocy. W tym samym czasie przyroda budzi się do życia. Jak się okazuje, te wydarzenia są ze sobą powiązane.
encoded: Spis treści: Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? Środa Popielcowa 2026 rozpoczyna Wielki Post. W Kościele katolickim jest to 40-dniowy okres przygotowań do Wielkanocy. Data pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego jest ruchoma i zależy od cyklu księżycowego. Przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, po równonocy wiosennej. Jak widać, Wielkanoc i poprzedzające ją wydarzenia są ściśle związane z nadejściem wiosny. Wiosennych symboli nie brakuje też na samym wielkanocnym stole. Jajko ma symbolizować nowe życie, co dotyczy nie tylko Jezusa, ale też budzącej się do życia przyrody za oknem. Zanim jednak chrześcijanie (i nie tylko) zasiądą do suto zastawionych stołów, najpierw musi minąć Wielki Post. Okres tan zawsze rozpoczyna się od Środy Popielcowej. To jedno z najpopularniejszych świąt w Kościele katolickim. Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Środa Popielcowa, znana również jako Popielec, to ruchome święto w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego. Przypada 46 dni przed Wielkanocą, która także jest świętem ruchomym. Środa Popielcowa może więc mieć datę między 4 lutego a 10 marca. W 2026 roku Środa Popielcowa przypada na 18 lutego. Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Tradycja posypywania głów popiołem w Środę Popielcową sięga VIII wieku. Początkowo popiół pochodził z różnych źródeł. Jednak w XI wieku, za pontyfikatu papieża Urbana II, ustalono, że powinien on być pozyskiwany ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Ten symboliczny gest ma przypominać wiernym o kruchości życia ludzkiego oraz potrzebie pokuty i nawrócenia. Podczas obrzędu posypywania głów popiołem kapłan wypowiada słowa „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Posypywanie głów wiernych popiołem to najbardziej znana tradycja związana z …

sroda-popielcowa-7dbd437.jpg
width: 6000
height: 4000

Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
type: item
date: 2026-02-17T11:30:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Chiński Nowy Rok
subject: chiny
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Chiński Nowy Rok 2026 otwiera Rok Ognistego Konia – znaku kojarzonego z energią, pasją i nagłymi zwrotami akcji. Kiedy zaczynają się obchody Święta Wiosny oraz jakie zwyczaje przyniosą szczęście w nowym cyklu?
encoded: W tym artykule: Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok – tradycje kluczem do pomyślności Rok 2026 rokiem Konia 31 grudnia na całym świecie co kilka godzin wybrzmiewały salwy fajerwerków. Tak witano nowy 2026 rok. Nie wszędzie można było jednak od razu wyrwać ostatnią kartkę z zeszłorocznego kalendarza. Właśnie dziś w Chinach rozpoczyna się huczne powitanie Chińskiego Nowego Roku – jednego z najważniejszych świąt narodowych – nazywanego również Świętem Wiosny. Od kiedy świętujemy Nowy Rok? Każda sylwestrowa tradycja ma swój początek Nawet jeśli nie robimy żadnych postanowień, Nowy Rok to dobra okazja, żeby symbolicznie pożegnać się z ostatnimi 12 miesiącami i optymistycznie rozpocząć kolejne. Jak długa jest ta trady... Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok to święto ruchome. Jest obchodzone między 21 stycznia, a 20 lutego. Tym razem powitanie nowego roku rozpocznie się 17 lutego (oczywiście poprzedzi je sylwester) i zgodnie z tradycją potrwa 15 dni, z czego 7 będzie wolnych od pracy. W pierwszym tygodniu noworocznych obchodów Chińczycy świętują razem z rodzinami. Dzieci dostają wtedy prezenty od rodziców i dziadków. Aby zapewnić sobie powodzenie w kolejnych 12 miesiącach, domownicy przystrajają mieszkania w środku i na zewnątrz kwiatami oraz lampionami. Wycinanki powinny być wykonane z czerwonego papieru, ponieważ w chińskiej kulturze kolor ten symbolizuje pomyślność. W drugim tygodniu organizowane są uroczystości o charakterze państwowym. Nieodłącznym elementem 15-dniowego festiwalu są pokazy fajerwerków oraz kolorowe uliczne parady. Wydarzeniem kończącym powitanie nowego roku jest Święto Latarni. Jedno z najstarszych chińskich świąt obchodzi się w pierwszą pełnię księżyca Nowego Roku. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskich z całego kraju. Kiedyś były ich dziesiątki, obecnie tradycję podtrzymuje tylko kilku. Chiń…

chinski-nowy-rok-konia-41ce56c.jpg
width: 6000
height: 4000

Piątek trzynastego. Skąd bierze się lęk, który wraca co roku?
type: item
date: 2026-02-13T08:26:22.000Z
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: przesądy
description: Piątek trzynastego uchodzi za jeden z najbardziej pechowych dni w roku. W rzeczywistości statystyki nie pokazują większego zagrożenia. Dlaczego więc nadal reagujemy napięciem? Odpowiedź kryje się w sposobie, w jaki ludzki umysł ocenia ryzyko.
encoded: Spis treści: Czy sceptycy też są przesądni? Przesądy jako system kontroli Gdzie ma korzenie strach przed trzynastką? Czy piątek trzynastego naprawdę przynosi pecha? Najstraszniejszy dzień w kalendarzu powrócił: piątek trzynastego. Bez względu na to, ile tych przerażających piątków przetrwamy bez szwanku, ten budzący grozę dzień nadal wywołuje niepokój i lęk przed nieszczęściem. Nie ma logicznego powodu, by bać się okazjonalnego zbiegu dnia i daty, regulowanego przez 400-letni cykl kalendarza gregoriańskiego. Ale piątek trzynastego może mieć nadal zauważalny wpływ. Czasami sami go tworzymy – zarówno dobry, jak i zły. Czy sceptycy też są przesądni? Jane Risen, badaczka behawioralna z University of Chicago Booth School of Business, odkryła, że przesądy mogą wpływać nawet na niewierzących. W jednym z badań z 2016 roku Risen odkryła, że zarówno osoby identyfikujące się jako przesądne, jak i nieprzesądne, wierzą, że złe wydarzenie jest bardziej prawdopodobne, gdy zostało „zapeszone”. Na przykład obawiają się, że stwierdzenie, iż na pewno nie będą mieli wypadku samochodowego, sprawi, że stanie się to bardziej prawdopodobne. – Ogólnie rzecz biorąc, uważam, że dzieje się tak, ponieważ złe zakończenie przychodzi na myśl i jest wyobrażane wyraźniej po takim zapeszeniu – wyjaśnia. – Ludzie używają łatwości wyobrażenia sobie czegoś jako wskazówki co do jego prawdopodobieństwa. Ten rodzaj myślenia może być bardziej powszechny w piątek trzynastego. Nawet jeśli aktywnie nie wierzę, sam fakt, że piątek trzynastego istnieje jako znany element kulturowy, sprawia, że rozważam go jako możliwość – mówi. Gdy w ten dzień zdarzy się coś pozornie nieistotnego, zwykle to zauważamy. – To dodaje nieco więcej paliwa tej intuicji. Sprawia, że wydaje się trochę bardziej prawdziwa, nawet jeśli zdajemy sobie sprawę, że to nieprawda. Na szczęście badania Risen sugerują również, że wykonywanie rytuałów odpędzających pecha — takich jak pukanie w drewno czy rozsypywanie soli – może przynieść zaskakujące…

piatek-2cdec92.jpg
width: 7008
height: 4672

To najdroższa rasa psa na świecie. Za tę cenę można kupić w Polsce kilka domów
type: item
date: 2026-02-10T11:43:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Mastif tybetański uchodzi za najdroższą rasę psa na świecie, ale jego wyjątkowość nie kończy się na rekordowych cenach za szczeniaka. To masywne, budzące respekt psy, zaliczane do największych na świecie. W Tybecie pełniły szczególną rolę, a ich historia sięga kilku tysiącleci.
encoded: W tym artykule: Dlaczego mastif tybetański to najdroższa rasa psa na świecie? Ile w Polsce kosztuje najdroższy pies na świecie? Najdroższe rasy psów Najdroższy pies na świecie nie jest bezcenny. Jego wartość wywołała swego czasu spore kontrowersje. Cofnijmy się do roku 2014. To właśnie wtedy media obiegła wieść o niecodziennej transakcji dokonanej w Chinach. Zhang Genyun, hodowca mastifów tybetańskich, odsprzedał krezusowi szczeniaka ze swojej hodowli za 12 milionów juanów. Po przeliczeniu chińskiej waluty na bieżący kurs złotówek okazuje się, że najdroższy pies na świecie kosztował około 8 milionów PLN. Z taką ceną mały mastif tybetański jest absolutnie bezkonkurencyjny. Mało kto może pozwolić sobie na zakup takiego pupila. W końcu sześciocyfrowe sumy kojarzą nam się raczej z nabywaniem nieruchomości, a nie zwierząt domowych. Istnieją jednak konkretne powody, dla których najdroższa rasa psa na świecie jest aż tak pożądana. Dlaczego mastif tybetański to najdroższa rasa psa na świecie? Już sam wygląd mastifa tybetańskiego przyciąga hodowców i miłośników czworonogów. Psy te wyróżniają się gęstą sierścią, która przypomina grzywę lwa. Biorąc pod uwagę ich rozmiary, z daleka rzeczywiście mogą przypominać króla sawanny. Dorosłe samce mierzą około 66 cm w kłębie przy wadze powyżej 70 kg. Suczki są zazwyczaj kilka centymetrów niższe i mniej masywne. Ich waga mieści się w przedziale od ok. 34 do 54 kg. Wygląd to jednak nie wszystko. Najdroższy pies na świecie w kulturze tybetańskiej uchodzi za symbol prestiżu i statusu społecznego. Nie jest to jednak wymysł ostatnich lat. Uważa się, że historia mastifów tybetańskich sięga kilku tysiącleci, co czyni je jedną z najstarszych ras psów na świecie. W Tybecie, skąd pochodzą, tradycyjną rolą mastifów było zaganianie zwierząt i stróżowanie. Psy te były również wykorzystywane do ochrony klasztorów buddyjskich przed dzikimi zwierzętami, w tym niedźwiedziami, wilkami i lampartami śnieżnymi. Dlaczego właśnie psom tej rasy przypadła tak o…

najdrozszy-pies-swiata-b39bf3e.jpg
width: 3951
height: 2544

Piktowie to jeden z najbardziej tajemniczych ludów w historii. Byli postrachem Rzymian i Wikingów
type: item
date: 2026-02-09T11:01:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: historia
subject: ludzie
subject: średniowiecze
subject: starożytność
subject: Travel
subject: wielka brytania
description: Piktowie, znani jako waleczny i wytatuowany lud, skutecznie opierali się potędze Rzymu i najazdom wikingów. Ich pochodzenie przez wieki pozostawało zagadką. Nowe badania genetyczne wreszcie przynoszą odpowiedzi.
encoded: W tym artykule: Skąd pochodzili Piktowie? Jak żyli Piktowie Co zostawili po sobie Piktowie? Piktowie zamieszkiwali tereny dzisiejszej Szkocji, w starożytności zwanej Kaledonią, od około I do X w. naszej ery. Osiedlali się też na wyspach w tym regionie, takich jak Orkady. Przez wzgląd na tatuaże nazywa się ich „pomalowanymi ludźmi”. Posługiwali się językiem piktyjskim, wywodzącym się z języków celtyckich. Opisywani byli jako niscy, brodaci mężczyźni o krępej budowie ciała. Na południu sąsiadowali z Brytami, z którymi częściowo się wymieszali. Historyków od dawna intryguje, skąd wzięli się Piktowie. Do niedawna przypisywano im dalekie pochodzenie. Wśród najbardziej prawdopodobnych regionów wymieniano między innymi północne wybrzeże Morza Egejskiego i Europę Wschodnią. Jednak już wiadomo, że to nieprawda. Skąd pochodzili Piktowie? Międzynarodowy zespół naukowców przebadał osiem ludzkich szkieletów pochowanych na dwóch piktyjskich cmentarzach w Lundin Links i w Balintore. Autorzy artykułu opublikowanego na łamach czasopisma naukowego „PLOS Genetics” wyodrębnili ze szczątków genomy, aby sprawdzić, w jakim stopniu Piktowie byli spokrewnieni z innymi kręgami kulturowymi w Wielkiej Brytanii. Pierwszy król Anglii: Egbert, Alfred czy Athelstan? Historia brytyjskiej monarchii ma 1200 lat Jest wielu kandydatów do tytułu pierwszego króla Anglii. Wśród nich wyróżnia się jeden człowiek. Oto historia, która doprowadziła do koronacji króla Athelstana. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kto-byl-pierwszym-krolem-anglii-to-zalezy-jak-zdefiniujemy-anglie-i-krola-fot-georgemiller381-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-7edebf6.jpg" width="938" height="528" alt="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> – Lundin Links jest…

pitkowie-ee1fc72.png
width: 2160
height: 1440

Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
type: item
date: 2026-01-29T12:04:47.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Włoska metropolia pozwala na umieszczenie urny z prochami pupila w rodzinnych kolumbariach lub kaplicach obok zmarłego właściciela. Możliwość ta dotyczy wielu gatunków domowych. Czy w ślad za Mediolanem pójdą kolejne europejskie miasta?
encoded: Spis treści: Gdzie pochować psa? Mediolan zezwala na grzebanie ludzi i prochów zwierząt Historyczne pochówki zwierząt Zwierzęta domowe coraz częściej są nazywane „przyjaciółmi człowieka”. Dotyczy to nie tylko psów. Warto jednak zauważyć, że to właśnie przodkowie współczesnych Reksów i Azorów tysiące lat temu utorowali drogę innym pupilom. W końcu pies jest uważany za pierwsze udomowione zwierzę. Proces ten przebiegał między 15 000 a 30 000 lat temu. Niektóre badania sugerują jednak, że mogło to nastąpić nawet 40 000 lat temu. Po psie ludzi zaczęli udomawiać kolejne zwierzęta: owce, kozy, świnie, bydło, konie czy wreszcie koty. Najintensywniejszy okres udomowienia zwierząt przypadł na neolit. W tym czasie ludzie przechodzili z trybu życia łowiecko-zbierackiego na osiadły, rolniczy. To sprzyjało domestykacji gatunków żyjących dotychczas na wolności. Proces ten przebiegał w różnym tempie w różnych regionach świata – w zależności od lokalnych warunków i potrzeb społeczności. Gdzie pochować psa? Współcześnie zwierzęta są nie tylko udomowione. Coraz częściej traktuje się je jak członków rodziny. Relację z pupilem można budować na wiele sposobów. Od karmienia, przez wspólne zabawy, po okazywanie troski i opieki. A co, gdy zwierzę umiera? Dla wielu opiekunów jest to dramat wymagający przejścia żałoby tak jak w przypadku śmierci innego człowieka, czy np. rozpadu wieloletniego małżeństwa. Częściowym ukojeniem bólu po stracie ukochanego zwierzęcia może być zadbanie o jego godny pochówek. Grzebanie zwierząt domowych już od jakiegoś czasu praktykuje się w wielu krajach na świecie. Również w Polsce funkcjonuje kilkanaście cmentarzy dla zwierząt. Pierwsze takie miejsce – „Psi Los” – utworzono w 1991 roku w miejscowości Konik Nowy pod Warszawą. W późniejszych latach dołączyły do nich m.in.: „Tęczowy Most” w Szymanowie koło Wrocławia czy cmentarz dla zwierząt „Zawsze Razem” w Gdańsku. Władze Mediolanu poszły o krok dalej i zezwoliły na wspólne pochówki ludzi z ich zwierzętami. Medio…

Mediolan-zezwala-na-wspolny-pochowek-ludzi-i-zwierzat-6f18328.jpg
width: 6720
height: 4480

Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
type: item
date: 2026-01-28T12:05:10.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chmury
subject: Travel
subject: wyspy
subject: wyspy owcze
description: Choć Lítla Dímun jest najmniejszą wyspą Wysp Owczych, trudno ją przeoczyć. Niemal nieustannie spowija ją charakterystyczna chmura soczewkowata, która stała się jej znakiem rozpoznawczym.
encoded: Spis treści: Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Lítla Dímun to niewielka wyspa wulkaniczna położona na Morzu Norweskim w archipelagu Wysp Owczych. Jej całkowita powierzchnia to zaledwie 0,82 km kw., a populacja wynosi równe zero. Mimo to Lítla Dímun jest miejscem dobrze znanym przez podróżników, a zwłaszcza marynarzy. Wyspa ta jako jedna z niewielu na całym świecie może poszczycić się tym, że ma „własną” charakterystyczną chmurę w kształcie soczewki. Z tego powodu jest często fotografowana. Zdjęć z samej wyspy nie znajdziemy jednak za wiele. Dlaczego? Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Nieruchome chmury soczewkowate, bo o nich mowa, są ustawione pod kątem prostym do kierunku wiatru i równolegle do linii gór. Najczęściej formują się bezpośrednio nad szczytami górskimi lub innymi wypukłymi masywami lądowymi. Nie dziwne więc, że pojawiły się nad wulkaniczną wyspą. Ze względu na kształt soczewki lub migdała, chmury te bywają mylone z UFO. Choć nie są wielkie, mogą być poważnym utrudnieniem dla pilotów samolotów. W obszarze ich występowania często dochodzi do turbulencji. Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Zjawisko to jest bardzo typowe dla Lítla Dímun. Na większości opublikowanych zdjęć wyspa jest pokryta ogromną warstwą chmur przypominającą zaspę śnieżną. Legenda głosi, że między obłokami znajduje się miasto szczęśliwych ludzi. To raczej mało prawdopodobne, ponieważ jedynymi mieszkańcami 800 hektarów są udomowione owce rasy farereskiej. Rzadziej pojawiają się typowe dla regionu maskonury. Do XIX w. na wyspie żyły też dzikie owce Dímunarseyðurin. Ostatnia została zabita w 1866 r. Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Najmniejsza z Wysp Owczych wzbudza ogromne zainteresowanie turystów. Nie jest to jednak popularny kierunek wycieczek z bardzo prostego powodu. Strome, niemal pionowe zbocza stożkowatej Lítla Dímun skutecznie utrudniają wejśc…

wyspa-z-prywatna-chmurka-1d8e1df.png
width: 2160
height: 1440

Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
type: item
date: 2026-01-02T11:43:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: boże narodzenie
subject: filmy
subject: podróże
subject: święta
description: Nowy Jork na przełomie roku zamienia się w bajkową scenerię znaną z przygód Kevina McCallistera. Podpowiadamy, które miejsca odwiedzić, aby poczuć atmosferę kultowej produkcji i zobaczyć najpiękniejsze dekoracje w mieście.
encoded: Spis treści: Święta w Nowym Jorku jak z filmu Rockefeller Center The Plaza Hotel Central Park Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku 5th Avenue Co zobaczyć w Nowym Jorku w zimie? Nowy Jork, mimo że nie zalicza się do największych miast świata, w wielu branżach i tak uchodzi za globalną stolicę. Dotyczy to między innymi biznesu, mody czy telewizji. To właśnie w NYC, jak nazywają Nowy Jork Amerykanie, odbywają się Tygodnie Mody, a swoje siedziby mają MTV, marka Calvina Kleina czy ONZ. Powstało tu też wiele filmów, które uchodzą za kultowe. Nie ma więc przesady w powiedzeniu, że Nowy Jork nie potrzebuje reklamy. W końcu powodów, żeby odwiedzić tzw. Wielkie Jabłko, są dziesiątki. Nie jest to też tanie miasto, dlatego decydując się na taki wyjazd, warto zaplanować zwiedzanie zgodnie z pewnym kluczem. Dzięki temu ograniczymy spontaniczne wydatki i być może uda nam się zwiedzić wszystkie atrakcje w ciągu 5 dni. To także obniży koszty wyjazdu. Święta w Nowym Jorku jak z filmu Miasto tak wielkie i różnorodne, jak Nowy Jork, można zwiedzać na wiele sposobów. Jednym z kluczy są słynne filmowe lokalizacje. W końcu NYC był scenerią dla wielu produkcji kinowych oraz telewizyjnych. Polakom jedno z największych miast w USA kojarzy się między innymi ze świątecznym filmem „Kevin sam w Nowym Jorku”. To kontynuacja hitu „Kevin sam w domu”, który w naszym kraju od lat jest symbolem świątecznej tradycji, a dla niektórych niemal obowiązkowym punktem Bożego Narodzenia. Jeszcze lepsze od rodzinnego seansu „Kevina” może być podążanie jego śladami po Nowym Jorku. Jeśli zależy nam na tym, aby na żywo odczuć magię kultowego filmu sprzed ponad 30 lat, grudzień i styczeń to najlepszy czas na wizytę w Nowym Jorku. Miasto jest już przystrojone i miejscami wygląda jak ze świątecznej pocztówki. Rockefeller Center Miejscem, gdzie w Nowym Jorku najbardziej czuć świąteczny klimat, zdecydowanie jest Rockefeller Center. Każdego roku, już od ponad 90 lat, staje tu największa choinka w mieście. Imponuje nie…

kevin-sam-w-nowym-jorku-6602b00.png
width: 2160
height: 1440

Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
type: item
date: 2025-12-31T11:45:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: nowy rok
subject: sylwester
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W miasteczku Bérchules Nowy Rok wita się nie w grudniu, lecz w samym środku lata. Ta nietypowa tradycja narodziła się po awarii prądu w 1993 roku.
encoded: W tym artykule: Skradziony Nowy Rok Sylwester w Bérchules Nie wszędzie na świecie nowy rok rozpoczyna się tego samego dnia. Wyjątkiem są nie tylko Chiny, ale również hiszpańskie miasteczko Bérchules w prowincji Granada. Tu sylwester jest obchodzony kilka miesięcy wcześniej. Chiński Nowy Rok. Kiedy się zacznie i jaki będzie? Fajerwerki, uliczne parady i prezenty w czerwonych kopertach – bez nich nie rozpocznie się Chiński Nowy Rok. Skradziony Nowy Rok Mieszkańcy Bérchules uroczyście witają nowy rok nie na przełomie grudnia i stycznia, a w sierpniu. Nietypowa tradycja trwa już ponad 30 lat. Jak się zaczęła? Cofnijmy się do sylwestra w 1993 r. W miasteczku trwało już odliczanie godzin do wejścia w nowy rok, ale elektryczne zegary nigdy nie wybiły północy. Około godziny 20 doszło do awarii prądu i tak rok 1994 rozpoczął się w ciszy i ciemnościach. Ismael Padilla Gervilla, obecny burmistrz miasteczka, miał wtedy 11 lat. – Jedliśmy przy świecach. Potem godzinami słuchaliśmy radia na baterie. Zazwyczaj woleliśmy telewizję, ale tym razem radyjko przywiezione przez rodziców z Niemiec było naprawdę użyteczne – wspomina. W Nowy Rok Bérchules odzyskało elektryczność, ale mieszkańcy i tak byli przygnębieni. Część z nich zarzucała nawet dostawcom prądu „kradzież sylwestra”. Największe straty finansowe ponieśli właściciele barów, restauracji i dyskotek. Na zebraniu lokalnej społeczności ustalono, że powtórka sylwestrowej nocy odbędzie się 6 sierpnia. Władze liczyły na to, że w szczycie turystycznego sezonu branży gastronomicznej i rozrywkowej uda się odkuć po pechowym incydencie. Wtedy jeszcze nikt nie myślał, że zamiana dat stanie się miejscową atrakcją znaną na cały świat. Od tamtej pory Bérchules wita nowy rok właśnie w sierpniu. Przed wybuchem pandemii na zabawę przyjeżdżały tysiące gości z Hiszpanii i zza granicy. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskic…

Sylwester-w-sierpniu-8949936.jpg
width: 3264
height: 2096

Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy
type: item
date: 2025-12-30T08:42:43.000Z
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: kalendarz majów
subject: odkrycia archeologiczne
description: Cywilizacja Majów wcale nie upadła – to wnioski, które rzucają nowe światło na historię Mezoameryki. Najnowsze odkrycia archeologów pokazują, że Majowie nie zniknęli, lecz przez wieki dostosowywali się do zmieniających się warunków.
encoded: Spis treści: Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Wioski Majów przetrwały wieki. Lidar ujawnia ciągłość życia na Jukatanie Obszary wiejskie zachowały wiedzę Majów Co się stało z Mayapanem? Zamiast spektakularnego upadku, jaki znamy z podręczników, naukowcy coraz częściej mówią o transformacji i przetrwaniu cywilizacji Majów. Badania prowadzone na terenie Gwatemali i Meksyku pokazują, że wiele miast Majów funkcjonowało znacznie dłużej, niż wcześniej sądzono. Dziedzictwo tej kultury – język, tradycje, rytuały – przetrwało i wciąż jest obecne w społecznościach lokalnych. Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Według podręcznikowej osi czasu kultura Majów osiągnęła swój szczyt, zwany okresem klasycznym, pomiędzy rokiem 200 i 900. W ciągu następnego stulecia ośrodki miejskie uległy rozpadowi. Według niektórych relacji Majowie zniknęli, co naukowcy tłumaczyli zmianami klimatycznymi, przeludnieniem i konfliktami politycznymi. Majańska cywilizacja odrodziła się w okresie postklasycznym, co trwało do przybycia kolonizatorów hiszpańskich około 1540 roku, ale podobno nie zbliżyła się do czasów swojej świetności. Co ciekawe, nowa analiza populacji górnej części Półwyspu Jukatan dostarcza dowodów na to, że Majowie z okresu klasycznego tak naprawdę nigdy nie upadli i nie zniknęli. Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Niektóre miasta postklasyczne powstały z popiołów swoich poprzedników. Delgado Kú i jego współpracownicy od jakiegoś czasu badają historię Majów na Półwyspie Jukatan. W szczególności skupiają się na Mayapanie, jednej z ostatnich dużych stolic zbudowanych na tym obszarze przed hiszpańską kolonizacją. Postklasyczne miasto zostało założone w XII wieku jako koalicja samorządów lokalnych, w tym niektórych klanów rodzinnych, które obaliły w…

cywilizacja-majow-fb40371.jpg
width: 2813
height: 1875

Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
type: item
date: 2025-12-29T12:09:53.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Nauka
subject: katastrofy
subject: statki
subject: titanic
description: Mimo upływu lat najsłynniejszy wrak świata nadal skrywa wiele niewyjaśnionych tajemnic. Nowe badania oraz skan 3D pozwalają dokładnie przeanalizować, co działo się w ostatnich chwilach rejsu.
encoded: Spis treści: To dlatego zatonął Titanic Jak naprawdę wyglądał Titanic? Zatonięcie Titanica, mimo że nie jest najbardziej tragiczną (pod względem ofiar) tragedią morską, zdecydowanie można uznać za najbardziej znaną. Duża w tym zasługa badań prowadzonych przez National Geographic i oczywiście filmu w reżyserii Jamesa Camerona. 113 lat po tragicznym dziewiczym rejsie RMS Titanic nadal cieszy się ogromnym zainteresowaniem naukowców. Badacze próbują wyjaśnić, czy zatonięcia dało się uniknąć. Próbują również odtworzyć wnętrza statku. To dlatego zatonął Titanic W 2022 roku firma Magellan przeprowadziła największy w historii podwodny trójwymiarowy skan wraku Titanica. Efekt to właściwie cyfrowy bliźniak statku. Do jego powstania wykorzystano 16 terabajtów danych, 715 tysięcy zdjęć i miliony pomiarów laserowych. Ponieważ wrak Titanica spoczywa głęboko w ciemnych wodach Atlantyku, jego eksploracja za pomocą łodzi podwodnych dostarczała jedynie fragmentarycznych obrazów. Teraz po raz pierwszy, dzięki szczegółowemu skanowi 3D, możemy zobaczyć cały wrak w pełnej okazałości. Pozostałości Titanica zostały precyzyjnie zmapowane przez podwodne roboty. W trakcie prac wykonano ponad 700 tys. zdjęć z różnych perspektyw. Zgromadzone dane posłużyły do stworzenia nowego filmu dokumentalnego National Geographic i Atlantic Productions – „Titanic: The Digital Resurrection”. Skan daje szczegółowy wgląd do kotłowni, potwierdzając relacje świadków, że inżynierowie do ostatnich chwil walczyli o utrzymanie zasilania i światła na pokładzie. Z kolei komputerowa symulacja sugeruje, że do zatonięcia Titanica mogły doprowadzić niewielkie przebicia w kadłubie. Każde z nich było mniej więcej wielkości kartki papieru A4. Jak naprawdę wyglądał Titanic? Parks Stephenson, emerytowany oficer marynarki i ekspert od Titanica, „obszedł” wrak w wirtualnej rzeczywistości. Nie tylko zajrzał do kotłowni, ale też przeanalizował pozycje zaworów. Stephenson widział wrak na własne oczy tylko dwa razy od 2005 roku. Por…

titanic-033b5e8.jpg
width: 3189
height: 2469

Obcokrajowcy ocenili polską literaturę. Ranking najlepszych książek otwiera lektura szkolna
type: item
date: 2025-12-23T12:09:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: książki
subject: literatura
subject: polska
description: Polska literatura od lat cieszy się dużym uznaniem nie tylko w naszym kraju, ale i na świecie. Wiele o gustach zagranicznych czytelników mówi lista ich ulubionych polskich dzieł. Zestawienie otwiera dobrze nam znana lektura szkolna.
encoded: Spis treści: Czy to najlepsza polska książka? Ulubione polski książki czytelników na świecie Media rozpisują się o książkach polskich autorów, które cieszą popularnością nie tylko w kraju, ale i za granicą. Tu triumfuje między innymi Olga Tokarczuk. Powieść noblistki zatytułowana „Empuzjon” trafiła na listę 100 najważniejszych książek 2024 roku według „The New York Times”. Co ciekawe, jej angielskie tłumaczenie pojawiło się w amerykańskich księgarniach zaledwie kilka tygodni wcześniej. Mimo krótkiego stażu na półkach tytuł szybko został doceniony przez czytelników i krytyków. Literaturę spod pióra Olgi Tokarczyk doceniła też brytyjska piosenkarka Dua Lipa. W jednym z wywiadów artystka przyznała, że bardzo spodobała jej się książka naszej noblistki „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Więcej o tym, jakie polskie książki najbardziej podobają się obcokrajowcom, mówi ranking opublikowany w serwisie społecznościowym Goodreads. Platforma ta jest znana także czytelnikom z Polski, jednak większość jej użytkowników pochodzi z krajów anglojęzycznych. Idea jest prosta: internauci mogą oceniać tam książki i dyskutować o nich. W Polsce najpopularniejszym serwisem tego typu jest strona Lubimy Czytać. Czy to najlepsza polska książka? Na Goodreads nie brakuje tematycznych zestawień i rankingów. Jeden z nich jest szczególnie interesujący dla Polaków. Dotyczy bowiem właśnie polskich książek. Które z nich najbardziej podobają się obcokrajowcom? Pierwsze miejsce może zaskoczyć. Nie zajmuje go bowiem żaden z naszych noblistów, a Bolesław Prus. Za jego najlepszą powieść uznano „Lalkę”. To też najbardziej znany tytuł Prusa. Choćby dlatego, że od lat jest w Polsce lekturą obowiązkową. Każdy z nas na jakimś etapie edukacji zetknął się więc z Izabelą Łęcką i Stanisławem Wokulskim. Jak widać, ich burzliwe losy fascynują nie tylko polskich czytelników. Powieść jest dość długa (w zależności od wydania liczy około 800 stron), przez co czasem wzbudza niechęć uczniów. Ci, którzy jednak czytaj…

Ulubiona-polska-ksiazka-obcokrajowcow-9eba0b9.jpg
width: 5760
height: 3840

Jak naprawdę wyglądał Święty Mikołaj? Oto rekonstrukcja twarzy biskupa Miry
type: item
date: 2025-12-11T12:59:04.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: historia
subject: rekonstrukcja
subject: święty mikołaj
description: Dzięki nowoczesnej rekonstrukcji naukowcy poznali prawdziwą twarz św. Mikołaja, biskupa Miry, który był pierwowzorem współczesnej, baśniowej postaci obdarowującej nas prezentami w Boże Narodzenie. Zamiast rubasznego staruszka zobaczyliśmy oblicze autentycznego człowieka z krwi i kości.
encoded: Spis treści: Jak wyglądał Święty Mikołaj? Detale i wykończenie modelu Co nowego wiemy o Świętym Mikołaju? Święty Mikołaj to zdecydowanie jeden z najpopularniejszych świętych Kościoła katolickiego, choć trzeba przyznać, że najbardziej znany jest nie z właściwego żywota, a dzięki skomercjalizowanemu odpowiednikowi. Mikołaj, jakiego dziś kojarzymy ze świętami Bożego Narodzenia, to wesoły staruszek z brzuszkiem i długą siwą brodą. Z oryginałem, a więc biskupem Myry, łączy go jednak ofiarność i chęć obdarowywania innych. Co roku w okolicach świąt Bożego Narodzenia wraca pytanie: czy Święty Mikołaj istniał naprawdę? To już mamy ustalone. A jak wyglądał? Pewną podpowiedzią może być fakt, że urodził się na terenach dzisiejszej Turcji. Szczegółowej odpowiedzi na to pytanie postanowili udzielić (a właściwie pokazać) Jose Luis Lira i Thiago Beaini z Brazylii. Pierwszy z nich to doktor prawa i adiunkt na Uniwersytecie Stanowym Vale do Acaraú w Brazylii. Thiago z kolei jest dentystą i adiunktem na Wydziale Stomatologii Uniwersytetu Federalnego w Uberlândia, również w Brazylii. Jak wyglądał Święty Mikołaj? Głównym autorem rekonstrukcji jest Cicero Moraes, specjalista od trójwymiarowych wizualizacji. Brazylijczyk ma już na koncie wiele podobnych rekonstrukcji. Jego najbardziej znane dzieła to Ava, kobieta żyjąca w epoce brązu, czy Homo sapiens sprzed 45 tys. lat. Tym razem ponownie wykorzystał metody stosowane w medycynie sądowej, pozwalające na odtworzenie rysów twarzy na podstawie czaszki. Współpraca z prawnikiem i dentystą była w tym zakresie niezwykle pomocna. Warto jednak podkreślić, że technika ta nie prowadzi do bezpośredniej identyfikacji – jak w przypadku badań DNA czy analizy porównawczej łuków zębowych – lecz do wizualizacji, która może pomóc w pełnym odtworzeniu wyglądu zmarłego. Autorzy projektu posłużyli się danymi strukturalnymi czaszki z książki „Le Reliquie di S. Nicola” dr. Muigiego Martino. Zgodę na ich użycie wyraziło Centro Studi Nicolaiani. Pierwszym krokiem …

swiety-mikolaj-ae7c68c.jpeg
width: 5184
height: 3456

To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
type: item
date: 2025-11-20T10:47:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: antarktyka
subject: arktyka
subject: książki
subject: literatura
description: Doświadczenia z ekspedycji polarnych stały się dla Czesława Centkiewicza inspiracją do stworzenia opowieści, które zapadły w pamięć całym pokoleniom. Oto nieznane fakty z życia pioniera polskiej literatury polarnej.
encoded: Spis treści: Alina i Czesław Centkiewiczowie Czesław Centkiewicz – książki Czesław Centkiewicz – ciekawostki Czesław Centkiewicz jest pionierem polskiej literatury polarnej. Dzięki swoim książkom stał się uosobieniem fascynacji Arktyką i Antarktyką. Nie sposób jednak mówić o Czesławie Centkiewiczu, pomijając jego żonę, Alinę Centkiewicz. Alina i Czesław Centkiewiczowie Para ta tworzyła nierozerwalny duet, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Alina i Czesław Centkiewicz nie ograniczali się jedynie do pisania o swoich podróżach – często sami brali udział w wyprawach naukowych. Razem badali nieznane dotąd obszary i dokumentując życie ludzi i dzikich zwierząt w ekstremalnych warunkach. Alina Centkiewicz, z domu Kosk, była nie tylko żoną Czesława, ale również jego współautorką. Razem stworzyli wiele książek, które przybliżały czytelnikom piękno i surowość polarnych krain. Ich książki, takie jak „Zaczarowana zagroda” czy „Tumbo z Przylądka Dobrej Nadziei”, stały się klasyką polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Alina, z wykształcenia pedagożka, z pasją angażowała się w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych. Organizowała wykłady i prezentacje w szkołach i instytucjach kulturalnych. Czesław, inżynier i geofizyk, wnosił do książek głęboką wiedzę o warunkach panujących na biegunach. To połączenie wiedzy naukowej z literackim talentem sprawiło, że ich pasjonujące opowieści stały się cennymi źródłami informacji. Prace Centkiewiczów były wielokrotnie nagradzane. Ich wkład w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych do dziś jest nieoceniony. Czesław Centkiewicz – książki Twórczość pisarska Czesława Centkiewicza obejmuje szerokie spektrum gatunków literackich, od literatury faktu po literaturę dziecięcą. Jego książki były inspirowane osobistymi doświadczeniami z licznych wypraw polarnych. Jednym z najbardziej znanych dzieł Czesława Centkiewicza jest „Anaruk, chłopiec z Grenlandii”. Książka ta, skierowana do młodszych czytelników, opowiada historię dziecka, któr…

Czeslaw-Centkiewicz-964bcad.png
width: 4050
height: 2700

Jak duże mogą być płatki śniegu? Największy miał rozmiar średniej pizzy
type: item
date: 2025-11-17T11:11:57.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: fizyka
subject: pogoda
subject: śnieg
subject: Wolny czas
subject: zima
description: Jakie rozmiary mogą osiągać płatki śniegu? Historyczne relacje wspominają okazy wielkości średniej pizzy. To zjawisko zaskoczyło nawet doświadczonych obserwatorów. Gdzie i kiedy udało się je zanotować?
encoded: W tym artykule: Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Zimowa aura pod lupą Fascynujące jak śnieg Choć śniegu mamy w Polsce (podobnie jak innych krajach Europy) coraz mniej, warto przyjrzeć się mu z bliska. Choćby i wirtualnie. Pojedyncze kryształki śniegu nie bez powodu fascynują zarówno naukowców, jak i artystów. W końcu jest to przykład wyjątkowo estetycznego działania matki natury. Śnieżynki najczęściej charakteryzują się sześcioramienną symetrią. Są niewielkie, choć zdarzają się prawdziwi rekordziści – i to w drugą stronę. Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Jak można przeczytać w Księdze rekordów Guinnessa, pewnej styczniowej nocy w 1887 r. podczas gwałtownej zimowej burzy nad doliną rzeki Clark Fork, w pobliżu rancza Matta Colemana, niedaleko Missoula w Montanie w USA, zaobserwowano płatki śniegu opisane jako „większe od misek na mleko”. Miały one nawet do 38 cm szerokości. I tu warto zwrócić uwagę na rozróżnienie o, którym mówi w swoich badaniach dr Kenneth Libbrecht. Naukowiec poświęcił swoją karierą odpowiedzeniu na pytanie, dlaczego kryształy śniegu przyjmują różne kształty. I właśnie, jak zauważa, kryształy śniegu to nie to samo, co płatki śniegu. W języku polskim to rozróżnienie nie przyjęło się do mowy codziennej. Zimowa aura pod lupą Chodzi o to, że pojedyncze kryształki śniegu są maleńkie. Dopiero spadając z nieba, łączą się w większe struktury. To, co więc widzimy za oknem to najczęściej większe, uformowane w locie płatki śniegu. Kryształy śniegu powstają w wyniku zamarzania wody z gazu (pary wodnej), nie przechodząc wcześniej w ciecz. Płatek śniegu może być z kolei dowolną strukturą zamarzniętej wody spadającą z nieba. Stąd też różnice w ich rozmiarach. Zjawisko opisane w Księdze rekordów Guinnessa dotyczy więc nie kryształków śniegu, a właśnie płatków. Jak wielkie potrafią być w takim razie kryształki śniegu? To zależy od perspektywy. Śnieg na Saharze to nic nowego. Biały puch prószy na pustyni coraz częściej Choć śn…

Jak-duze-moga-byc-platki-sniegu-f0310ef.jpg
width: 2911
height: 2284

40 lat temu Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. To zdjęcie zna cały świat
type: item
date: 2025-11-05T08:46:56.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Fotografia
subject: Historia
subject: Nauka
subject: fotografia
subject: medycyna
subject: serce
subject: Wolny czas
description: To ojciec polskiej kardiochirurgii i ikona medycyny. Profesor Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w naszym kraju. Zdjęcie, które powstało 2 lata później, stało się legendą. Znacie jego historię?
encoded: W tym artykule: Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Drugie życie kultowego zdjęcia Przełom w medycynie Czym jest ksenotransplantacja? Transplantacja serca jest uważana za jeden z największych cudów współczesnej medycyny. Dla chorych z ciężkim i nieodwracalnym uszkodzeniem tego organu jest to szansa na nowe życie. Po raz pierwszy w Polsce przeszczep serca pomyślnie przeprowadził profesor Zbigniew Religa. Historyczna operacja odbyła się 5 listopada 1985 r. Od tamtej pory Religa przyczynił się do naprawy tysięcy ludzkich serc. Lekarz zmarł w 2009 r., ale pamięć o nim i jego dokonaniach pozostaje żywa. Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Upamiętnieniem pierwszego udanego przeszczepu serca w Polsce był film „Bogowie” z Tomaszem Kotem w roli głównej. Jednym z ostatnich kadrów w filmie jest kultowe zdjęcie profesora Zbigniewa Religi na sali operacyjnej. Wykonał je fotograf National Geographic James L. Stanfield. Fotografia została wybrana zdjęciem roku National Geographic. Znalazła się również wśród 100 najlepszych zdjęć NG. Oprócz Religi monitorującego pracę serca pacjenta na dalszym planie zdjęcia widać też asystenta profesora, Romualda Cichonia. Mężczyzna zasnął z wycieńczenia po trwającej niemal dobę operacji. Sam pacjent również był znaną postacią, nie tylko z uwagi na słynne zdjęcie. To Tadeusz Żytkiewicz, najdłużej żyjący pacjent po przeszczepie serca w Polsce. Zmarł dopiero 30 lat później, w 2017 r. Miał wtedy 91 lat. Co ważne, słynna fotografia nie została wykonana po historycznej operacji przeszczepienia serca, a dwa lata później. Dokładnie w nocy z 4 na 5 sierpnia w 1987 r. James L. Stanfield uwiecznił w kadrze zakończenie dziewiętnastej operacji przeszczepu serca przeprowadzanej przez Religę. Pierwszym pacjentem po pomyślnie przeprowadzonej transplantacji serca był 62-letni rolnik z Krzepic, cierpiący na krańcową postać niewydolności serca. Zmarł po dwóch miesiącach od operacji z powodu sepsy. Drugie życie kul…

Zbigniew-Religa-1de40f0.png
width: 2160
height: 1440

Ten kraj tworzy 10 malutkich wysepek. Każda jest jak zupełnie inny świat
type: item
date: 2025-10-17T10:06:00.000Z
creator: Marta Zaraska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: afryka
subject: Kuchnia
subject: Travel
subject: wyspy zielonego przylądka
description: Wyspy Zielonego Przylądka urzekają różnorodnością. Są dzikie, słoneczne, pełne kontrastów. Na Oceanie Atlantyckim tworzą archipelag dziesięciu wysp, a każda z nich jest jak zupełnie inny mikroświat. To idealny kierunek na pierwsze spotkanie z Afryką.
encoded: Spis treści: Wyspa Sal – Wyspy Zielonego Przylądka Wyspa Santo Antao Wyspy Zielonego Przylądka – atrakcje Kajakiem z wulkanu Nurkowanie na Wyspach Zielonego Przylądka Kiedy jechać na Wyspy Zielonego Przylądka? Wyspy Zielonego Przylądka – na co uważać? Wyspy Zielonego Przylądka nie są tak popularne wśród turystów z Polski, jak na przykład Kreta czy Cypr, co może wiązać się z odległością. Bezpośredni lot z Polski na Sal (takie połączenia oferują biura podróży) trwa od 7 do 8 godzin. Dla rodzin z małymi dziećmi niemal 1/3 doby w powietrzu może być nie lada wyzwaniem. W końcu to podróż do zachodniej Afryki. Wyspy Zielonego Przylądka leżą na Oceanie Atlantyckim na wysokości Mauretanii i Senegalu – ok. 450 km. od linii brzegowej kontynentu. Legenda głosi, że gdy Bóg skończył tworzyć Ziemię, zatarł ręce z zadowolenia, a okruszki gliny, które wówczas spadły z boskich dłoni w Ocean Atlantycki, stały się Wyspami Zielonego Przylądka. Dziesięć okruszyn, z których najokazalsza, wyspa Santiago, jest niewiele większa od Berlina. Niewiele jest miejsc na ziemi, gdzie można z taką łatwością przeskakiwać z jednego świata w inny niczym telewidz przełączający kanały kablówki. Podróż przez Cabo Verde (tak z portugalskiego swój kraj nazywają mieszkańcy Republiki Zielonego Przylądka) to podróż przez kolory – od bladej, piaszczystej wyspy Sal, przez zieleń bujnej, zamglonej Santo Antao, po czerń wulkanicznej Fogo. Tak wyprawę na Wyspy Zielonego Przylądka wspomina dziennikarka Marta Zaraska. Wyspa Sal – Wyspy Zielonego Przylądka Sal, gdzie ląduję, na pierwszy rzut oka wydaje się przyjaźnie różnobarwna. W kurorcie Santa Maria pełno jest kwiatów i plażowiczów w kolorowych kostiumach, rumieniących swoje skory na wszelkie odcienie brązu i (niestety) czerwieni. Piasek jest czyściutki, jasny, woda błękitna. Samo miasto to nic specjalnego: dużo placów budowy i rozlazłych hoteli all inclusive. Wszystko zdaje się tu istnieć pod zagranicznego turystę: centra nurkowe, sklepiki pełne naszyjników z musze…

Wyspy-Zielonego-Przyladka-71f6ab8.jpg
width: 5464
height: 3070