National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-07T13:04:02.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czechy mają powody do dumy. Ich jaskinie należą do najpiękniejszych w Europie
items: Jedno z najpiękniejszych miejsc we Włoszech. Góry wyrastają tu niemal prosto z wody
items: Turyści kochają tę wyspę, ale nie znoszą jej lotniska. Wybrano najgorszy port lotniczy w Europie
items: Naukowcy odkryli nowy zatopiony mikrokontynent. Liczy wiele milionów lat
items: Przypomina Santorini sprzed lat. Tę wyspę uznano za najlepszą na świecie
items: Niemieckie media zachwycają się polskim miastem. Piszą o nim jak o ukrytym skarbie
items: Radykalny plan Nowej Zelandii. Do 2050 roku wolno żyjące koty mają całkowicie zniknąć z wysp
items: Egipskie ptaki zalewają Europę. Ich obecność zagraża naszej przyrodzie
items: Afryka rozpada się na pół szybciej, niż sądzono. Między płytami powstanie nowy ocean
items: Wakacyjny hit od PKP powraca. Bezpośrednie połączenie z Polski do Chorwacji
items: W Chinach odkryto gigantyczne zapadlisko z lasem. Na dnie mogą żyć nieznane gatunki
items: Naukowcy wybrali najśmieszniejszy żart świata. Sprawdź, czy dasz się rozbawić!
items: Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
items: To zwierzątko 20 lat ukrywało się przed badaczami. Ma pyszczek jak pluszowy miś
items: Śpi z pluszakiem, a lekcje życia dostaje od ludzi w przebraniach. Historia tego niedźwiadka wzrusza do łez
items: Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
items: Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
items: Piątek trzynastego. Skąd bierze się lęk, który wraca co roku?
items: To najdroższa rasa psa na świecie. Za tę cenę można kupić w Polsce kilka domów
items: Piktowie to jeden z najbardziej tajemniczych ludów w historii. Byli postrachem Rzymian i Wikingów
items: Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
items: Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
items: Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
items: Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
items: Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy

Czechy mają powody do dumy. Ich jaskinie należą do najpiękniejszych w Europie
type: item
date: 2026-08-07T13:04:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Jaskinie w Czechach uchodzą za jedne z najpiękniejszych i najbardziej intrygujących w całej Europie. Ich dużym atutem jest także bliskość Polski. Sprawdź, co warto zobaczyć podczas krótkiego wypadu do naszych południowych sąsiadów.
encoded: W tym artykule: Jaskinie Czechy: podwodne eksploracje Jaskinie Punkvy. Co warto wiedzieć o krętych korytarzach? Przepaść Macocha: atrakcja obowiązkowa dla dużych i małych Czechy: jaskinie otwarte zimą Czechy można odkrywać na wiele sposób. Nasi południowi sąsiedzi oferują trasy zwiedzania szlakiem winnic, browarów, zamków, a nawet teatrów lalek. Perłą czeskiej przyrody są też intrygujące jaskinie. Które jaskinie w Czechach warto odwiedzić? Przygotuj się na zwiedzanie pieszo, kolejką, a nawet drogą wodną. Jaskinie Czechy: podwodne eksploracje Jednym z najciekawszych regionów turystycznych w Czechach jest Morawski Kras, rozciągający się na północ od Brna. To też jeden z najważniejszych terenów krasowych w środkowej Europie. Pięć z ponad 1100 jaskiń zostało udostępnionych dla zwiedzających. Największą popularnością cieszą się Jaskinie Punkvy. Łączna długość podziemnych korytarzy wynosi około 4,5 kilometra. Turyści mogą odkrywać 1260 metrów, z których 440 metrów pokonuje się łodzią. Z łodzi elektrycznych można podziwiać szmaragdowe jeziora i Grotę Masaryka z bogatą dekoracją stalaktytową. Temperatura wody w jaskiniach waha się od około czterech do siedmiu stopni. Temperatura powietrza jest niewiele wyższa. Łodzie z turystami kursują pod wodą już od ponad 100 lat. Pierwsza wodna część jaskiń, od obecnej przystani do Groty Masaryka, została udostępniona dla zwiedzających 30 marca 1921 r. Wówczas po rzece pływały cztery drewniane łodzie. Z czasem zastąpiły je znacznie cichsze łodzie elektryczne. Obecna trasa, prowadząca przez kręty labirynt korytarzy, zaczyna się na dnie przepaści Macochy. Budowa drogi wodnej nie była łatwa i trwała w sumie 13 lat. Największą przeszkodą dla eksploratorów były tak zwane syfony, czyli odcinki jaskiń zalane wodą aż po strop. W 1920 r. doktor Karel Absolon, znany archeolog, geograf, paleontolog, speleolog oraz odkrywca i badacz wielu jaskiń Morawskiego Krasu, jako pierwszy zszedł na dno przepaści Macocha. Razem z zespołem odkrył w rejonie Pala…

czeskie-jaskinie-993eed9.jpg
width: 4923
height: 3254

Jedno z najpiękniejszych miejsc we Włoszech. Góry wyrastają tu niemal prosto z wody
type: item
date: 2026-08-07T11:00:31.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alpy
subject: city break
subject: jeziora
subject: Travel
subject: wakacje we włoszech
subject: włochy
description: Jezioro Como ma wszystko, czego potrzeba by stworzyć niemal idealną włoską pocztówkę: alpejskie szczyty, błękitną wodę, ogrody pełne kamelii i azalii, historyczne wille oraz miasteczka przyklejone do stromych brzegów. Hollywoodzkie gwiazdy dodały mu blasku, ale fenomen Lario – jak od wieków nazywają jezioro Włosi – zaczął się znacznie wcześniej. Podpowiadamy, co zobaczyć nad jeziorem Como i jak zaplanować podróż, żeby nie skończyła się wyłącznie staniem w kolejkach do promów.
encoded: Jezioro Como to w ostatnich latach jeden z najchętniej wybieranych kierunków – nie tylko na krótki city break połączony z wycieczką do Mediolanu, ale także jako kierunek na dłuższy wyjazd latem. Jego największym atutem jest połączenie gór, wody, architektury, ogrodów i niepowtarzalnego włoskiego klimatu, a także odrobina luksusu dostarczana tutaj przez sławy z całego świata. Jezioro Como na mapie. Gdzie dokładnie leży? Jezioro Como, po włosku Lago di Como, leży w Lombardii na północy Włoch, u podnóża Alp. Jego południowy kraniec znajduje się około 40 km w linii prostej od Mediolanu, dlatego region jest popularnym celem zarówno kilkudniowych wyjazdów, jak i jednodniowych wycieczek ze stolicy Lombardii. Charakterystyczny kształt jeziora przypomina odwróconą literę Y. Na końcach dwóch południowych ramion znajdują się Como i Lecco, a mniej więcej w miejscu, w którym ramiona się łączą, leży słynne Bellagio. Lago di Como ma około 146 km kw powierzchni, dzięki czemu jest trzecim największym jeziorem Włoch pod względem powierzchni, po jeziorach Garda i Maggiore. Północną część krajobrazu zamykają wysokie góry. Jednym z najbardziej charakterystycznych szczytów jest Monte Legnone, wznoszący się nad okolicami Colico. To właśnie połączenie jeziora i niemal wyrastających prosto z wody gór odpowiada za znaczną część niezwykłego uroku tego miejsca. Jezioro Como – najpiękniejsze miasteczka i atrakcje Wakacje nad Como trudno sprowadzić do pobytu w jednym kurorcie. Każda część jeziora ma nieco inny charakter, a wiele najciekawszych miejsc najlepiej połączyć podczas jednej podróży statkiem. Największym miastem, od którego jezioro wzięło swoją nazwę jest Como. Na zachodnim brzegu jeziora znajdują się m.in. Cernobbio, Tremezzina, Menaggio i Ossuccio. W pobliżu tego ostatniego leży Isola Comacina – jedyna wyspa na jeziorze Como. Nad Ossuccio wznosi się Sacro Monte della Beata Vergine del Soccorso. Kompleks jest jednym z dziewięciu Sacri Monti Piemontu i Lombardii, które w 2003 r. wspólni…

Nur-Photo-Lake-Como-e2b203e.jpg
width: 1949
height: 1300

Turyści kochają tę wyspę, ale nie znoszą jej lotniska. Wybrano najgorszy port lotniczy w Europie
type: item
date: 2026-07-17T10:15:55.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: lotniska
subject: loty samolotem
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Najgorsze lotnisko w Europie, w świetle najnowszych rankingów i opinii, doskonale kojarzą podróżni z Polski. Szczególnie ci, którzy letnie miesiące chętnie spędzają na greckich wyspach. W zgodnej opinii urlopowiczów tamtejszy port lotniczy budzi ogromne rozczarowanie.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest najgorsze lotnisko w Europie? Turyści źle wspominają grecki port lotniczy Najgorsze lotniska na świecie Lato w pełni, a południe Europy szykuje się na długie miesiące turystycznego oblężenia – słońcem będziemy cieszyć się tam aż do późnej jesieni. Tyczy się to Włoch, Hiszpanii i Grecji. Greckie wyspy przyciągają turystów niemal przez cały rok, a ci, którzy zdecydują się na podróż nieco później, mogą liczyć na niższe ceny i brak dzikich tłumów. Brzmi jak wymarzony urlop, prawda? A jednak, według podróżnych, greckie wakacje może skutecznie popsuć najgorsze lotnisko w Europie. Co roku w internecie publikowane są zestawienia najlepszych lotnisk czy linii lotniczych na świecie. Niemniej interesujące jest to, które porty lotnicze na świecie i na poszczególnych kontynentach cieszą się najmniejszym uznaniem wśród podróżnych. Tu również wyrocznią są turyści, często bezwzględni w swoich opiniach. Na liście 10 najgorszych lotnisk w Europie, utworzonej na podstawie ocen użytkowników strony Sleeping in Airports, znalazły się aż cztery greckie porty lotnicze. Gdzie jest najgorsze lotnisko w Europie? Pierwsze niechlubne miejsce zajmuje port lotniczy Heraklion im. Nikosa Kazandzakisa. Międzynarodowe lotnisko jest najruchliwszym portem lotniczym na Krecie i jednym z największych w Grecji. Mimo to nie zachwyca jakością oferowanych usług. Turyści i internauci ocenili je najniżej w kategoriach takich jak obsługa klienta, komfort, bezpieczeństwo, czystość, łatwość poruszania się, a także możliwość spania na lotnisku. Niewiele lepiej oceniono międzynarodowe porty lotnicze na wyspach Rodos, Santorini oraz w Chanii na Krecie. Wspominany ranking to niejedyny przykład uznania portu lotniczego Heraklion za najgorszy w Europie. Jak można dowiedzieć się z danych brytyjskiej agencji ratingowej Skytrax, obecnie nie ma ani jednego lotniska w najniższej kategorii z jedną gwiazdką. Na całym świecie znajdziemy jednak 54 lotniska ocenione na zaledwie 2 gwiazdki z pięciu możl…

lotnisko-87d8ccd.jpg
width: 3832
height: 2555

Naukowcy odkryli nowy zatopiony mikrokontynent. Liczy wiele milionów lat
type: item
date: 2026-07-03T10:30:48.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: kontynenty
subject: Wolny czas
description: Międzynarodowy zespół naukowców zidentyfikował pod dnem oceanu nieznany dotąd, zatopiony mikrokontynent sprzed milionów lat. Może stać się kluczem do zrozumienia procesów tektonicznych na Ziemi.
encoded: W tym artykule: Naukowcy badają nowy mikrokontynent Tak zmienia się nasza planeta Jakie są mikrokontynenty? Obecnie na Ziemi wyróżnia się siedem kontynentów. Są to: Afryka, Antarktyda, Azja, Europa, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia. Każdy z nich wyróżnia się unikatową geologią, ekosystemami i historią geologiczną. Pamiętamy jednak, że współczesny układ kontynentów to tylko jeden z etapów ewolucji naszej planety. Historycznie kontynenty wielokrotnie łączyły się i rozdzielały. Tak powstawały superkontynenty. Najbardziej znany to Pangea, która istniała około 300 milionów lat temu. Pangea połączyła niemal wszystkie lądy Ziemi w jeden ogromny kontynent, otoczony oceanem nazywanym Panthalassa. Około 200 milionów lat temu zaczęła się rozpadać na mniejsze kontynenty, które przemieszczając się stworzyły dzisiejszy układ. Ostatnie odkrycie nowego mikrokontynentu dowodzi tego, że Ziemia wciąż potrafi nas zaskakiwać i nadal mamy wiele do odkrycia w temacie jej dynamicznej historii. Naukowcy badają nowy mikrokontynent Za powstawanie, przemieszczanie się i zmiany układu kontynentów odpowiedzialne są ruchy płyt tektonicznych. Geolodzy szczególnie interesują się miejscami, gdzie płyty tektoniczne spotykają się ze sobą. Jedno z takich granicznych miejsc występuje między Kanadą a Grenlandią. Znajduje się tam Cieśnina Davisa, łącząca dwa baseny oceaniczne: Morze Labradorskie i Zatokę Baffina. Według szacunków badaczy do ewolucji tektonicznej Cieśniny Davisa doszło około 33–61 milionów lat temu w okresie paleogenu. Wówczas w oceanie wytworzył się wyjątkowo gruby fragment skorupy kontynentalnej. Według badaczy jest to nowo rozpoznany, niecałkowicie podzielony i zanurzony mikrokontynent. Nad zrozumieniem powstania tej anomalii w skorupie ziemskiej pracują doktorant Luke Longley i dr Jordan Phethean z Uniwersytet w Derby w Wielkiej Brytanii oraz dr Christian Schiffer z Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji. Pierwsze efekty ich prac zostały opublikowane na łamacz czasopisma nauko…

nowy-mikrokontynent-13f6f30.jpg
width: 2688
height: 1512

Przypomina Santorini sprzed lat. Tę wyspę uznano za najlepszą na świecie
type: item
date: 2026-06-18T11:01:05.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: grecja
subject: morze śródziemne
subject: podróże
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Jedni porównują ją do Santorini sprzed czasów Instagrama, inni widzą w niej idealne miejsce dla tych, którzy zamiast pocztówkowych kadrów szukają prawdziwej Grecji. Ta wyspa właśnie zyskała miano najlepszej na świecie.
encoded: Spis treści: Oto najlepsza wyspa w Europie Te plaże w Europie warto odwiedzić Wakacje na wyspach zazwyczaj kojarzą nam się z plażowaniem i błogim nicnierobieniem. Coraz więcej turystów wybiera jednak wyspy z innych powodów. Na wielu z nich, zwłaszcza tych mniej popularnych, można zaznać szerokiego wachlarza doświadczeń, w tym lokalnego klimatu, autentycznej kuchni czy bliskości natury. To podejście widać po wynikach rankingu World’s Best Awards 2025, opublikowanego na łamach serwisu Travel + Leisure. Oto najlepsza wyspa w Europie Na szczycie zestawienia znalazła się grecka wyspa Páros. To miejsce przez wiele lat pozostawało w cieniu bardziej rozreklamowanych greckich wysp. Dziś, jak widać, przyciąga zwłaszcza tych, którzy w podróży szukają autentyczności, a niekoniecznie turystycznych klisz. Wyspa leży w samym sercu Cyklad i oferuje wszystko, co najlepsze w Grecji. Znajdziemy tam zarówno tradycyjną architekturę, piękne plaże, lokalną kuchnię i nieco artystyczny klimat. W miasteczku Naousa życie toczy się leniwie. Wąskie uliczki są pełne butików z rękodziełem i uroczych kawiarni. Znajdziemy tu zarówno malownicze zatoczki idealne na rodzinny wypoczynek, jak i klasyczne piaszczyste plaże dla fanów kitesurfingu czy samotnych spacerów. Páros zachwyci także miłośników historii. Zachowały się tu fragmenty antycznych świątyń i bizantyńskie kościoły. Grecja zdominowała ranking wyspiarski ranking. W wyróżnionej piętnastce znalazły się też: Kreta, Milos, Santorini i Mykonos. Każda z nich oferuje nieco inne atrakcje i krajobrazy. Te plaże w Europie warto odwiedzić W pierwszej dziesiątce znalazły się także trzy włoskie wyspy: Ischia, Sardynia i Sycylia. Pierwsza z nich, nieco mniej znana, zaskakuje bogactwem gorących źródeł. Sardynia kusi z kolei turkusowymi wodami i dzikimi zatoczkami, a Sycylia to mekka dla miłośników historii, wulkanów i lokalnej kuchni. Spośród zwycięzców warto także wyróżnić Maderę i Azory. Oferują zupełnie inny krajobraz niż wyspy śródziemnomorskie – górzy…

paros-afe0635.jpg
width: 6000
height: 4000

Niemieckie media zachwycają się polskim miastem. Piszą o nim jak o ukrytym skarbie
type: item
date: 2026-06-12T11:10:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na miasta
subject: miasta
subject: podróże
subject: szczecin
subject: Zachodniopomorskie
description: Położona zaledwie dwie godziny drogi od Berlina stolica Pomorza Zachodniego stała się nowym hitem w niemieckich mediach podróżniczych. Zagraniczni goście doceniają wyjątkowy klimat miasta, niskie ceny w restauracjach oraz urok tętniących życiem bulwarów nad Odrą.
encoded: Spis treści: Szczecin zachwycił Niemców Różnice między Berlinem i Szczecinem Polska nie jest najpopularniejszym kierunkiem turystycznym w Europie, mimo to coraz więcej turystów zza granicy zdaje się doceniać potencjał polskich miast. Gdańsk czy Kraków często są wymieniane wśród mniej oczywistych miejsc, które warto odwiedzić. W ostatnim czasie zagraniczne media chętnie opisują też inne miasta z Polski. Niedawno bohaterem artykułu opublikowanego na łamach brytyjskiego metro.co.uk był Wrocław. Autorki tekstu doceniły historię oraz architekturę stolicy Dolnego Śląska, a także bogatą ofertę kulinarną. Tym razem uwagę skupił na sobie Szczecin. O największym mieście Pomorza Zachodniego można przeczytać w niemieckim serwisie t-online.de. Szczecin zachwycił Niemców Szczecin został przedstawiony jako propozycja wydłużenia wycieczki do niemieckiej stolicy. – Tylko dwie godziny od Berlina leży polskie miasto Szczecin. Warto wybrać się na wycieczkę do sąsiedniego kraju, zwłaszcza ze względów kulinarnych – zachęca już na wstępie redakcja. Na miejscu szczególne uznanie Niemców zyskało harmonijne połączenie przeszłości z nowoczesnością. Z jednej strony monumentalne bramy miejskie z XVIII wieku (Berlińska i Królewska), a z drugiej futurystyczna bryła Filharmonii Szczecińskiej, która nocą zamienia się w świetlną rzeźbę. Wśród polecanych miejsc do odwiedzenia znalazło się też Muzeum Narodowe. Nieoficjalnym symbolem kulinarnym Szczecina jest oczywiście pasztecik szczeciński. Redakcja t-online.de doceniła jednak inne przysmaki – pierogi. Nie zabrakło też nawiązania do trunków wysokoprocentowych. – W tradycyjnych karczmach dominuje piwo, mięso i kiszona kapusta. Na kaca dobrze sprawdzają się polskie ogórki kiszone, idealne do piwa i wódki – piszą dziennikarze. Różnice między Berlinem i Szczecinem Wielu niemieckich turystów jest przyzwyczajonych do liberalnego podejścia Berlina do picia alkoholu w miejscach publicznych. W Szczecinie czeka ich jednak małe zaskoczenie. Stolica Pomorza Zach…

szczecin-8356baf.jpg
width: 5000
height: 3053

Radykalny plan Nowej Zelandii. Do 2050 roku wolno żyjące koty mają całkowicie zniknąć z wysp
type: item
date: 2026-05-21T09:00:15.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: koty
subject: nowa zelandia
subject: polowanie
description: Władze Nowej Zelandii podjęły radykalną decyzję i oficjalnie uznały wolno żyjące koty za poważne zagrożenie dla rodzimej przyrody. W obronie unikalnych gatunków ptaków i jaszczurek na wyspach organizowane są masowe, legalne polowania. Cel rządu jest bezkompromisowy: do 2050 roku koty mają kompletnie zniknąć z wysp.
encoded: W tym artykule: Dlaczego w Nowej Zelandii poluje się na wolno żyjące koty? Nowa Zelandia do 2050 r. będzie wyglądała inaczej Wolno żyjące koty pod ostrzałem Podczas gdy w Polsce wolno żyjące koty cieszą się ogromną popularnością wśród mieszkańców i turystów, choćby słynny Gacek ze Szczecina, na drugim końcu świata sytuacja dzikich futrzaków nie jest tak kolorowa. Przykładowo w Nowej Zelandii co roku organizowane są polowania na koty. Krwawe zawody często porównuje się do rzezi grindwali na Wyspach Owczych. W 2024 roku Nowozelandczycy odstrzelili rekordową liczbę kocurów. Media podają szacunki zbliżone do 340. Dlaczego w Nowej Zelandii poluje się na wolno żyjące koty? Na wstępie należy zaznaczyć, że polowanie na koty w Nowej Zelandii to w pełni legalna działalność. Co więcej, dla lokalnych społeczności wydaje się ona tak naturalna, że wśród gapiów i uczestników trafiają się także dzieci. O co tam chodzi? Nie jest to strzelanie do zwierząt dla sportu. Takie rozrywki nadal są jednak popularne, choćby na Wyspach Brytyjskich, gdzie polowanie to jedna z królewskich tradycji. Nowozelandczycy z kolei tłumaczą odstrzał kotów działaniem na rzecz zachowania wyspiarskiej flory. Koty nie są bowiem naturalnymi mieszkańcami Nowej Zelandii. Trafiły tam wraz z ludźmi i podobnie jak szczury czy kitanki okazały się inwazyjnymi drapieżnikami. Takie gatunki są zagrożeniem dla endemicznej fauny wyspy, która przez większość czasu ewoluowała w izolacji od świata. Przypomnijmy, że pierwszy Europejczyk – Abel Tasman – dotarł do Nowej Zelandii dopiero w XVII w. Nowa Zelandia do 2050 r. będzie wyglądała inaczej W 2024 roku w zawodach (najcelniejsi strzelcy otrzymują nagrody) wzięło udział ponad 1,5 tys. osób. Niemal 1/3 z nich to dzieci. Dodatkowe kontrowersje wzbudza fakt, że po odstrzeleniu koty są obdzierane ze skóry. Dopiero potem układa się je w rzędach z innych z innymi „zdobyczami”. Nie wszystkim taka sceneria jawi się jednak jako nieodpowiednia dla nieletnich. W rozmowie z lokalnymi me…

wolno-zyjace-koty-cc45d27.jpg
width: 6000
height: 4000

Egipskie ptaki zalewają Europę. Ich obecność zagraża naszej przyrodzie
type: item
date: 2026-05-05T10:40:07.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: ekologia
subject: europa
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Ptaki, które niegdyś czczono nad Nilem jako symbol boga Tota, dziś coraz liczniej pojawiają się w Europie. Choć ich egzotyczny wygląd budzi ciekawość, gwałtowna ekspansja tego gatunku budzi poważne obawy przyrodników.
encoded: Spis treści: Egipski symbol czy europejski intruz? Ibisy czczone a zmiany klimatu Zwierzęta z przesłaniem Ibis czczony przyciąga uwagę nie tylko ogromnym dziobem, ale i swoją nazwą. Ta, jak się okazuje, nie jest do końca przypadkowa. Ptak był symbolem boga Tota, patrona mądrości i pisma w starożytnym Egipcie. Przedstawicieli tego gatunku ceniono tak bardzo, że po śmierci poddawano je mumifikacji i składano w ofierze bogom. Dlaczego akurat ibisy czczone? Być może chodziło o ich charakterystyczny biały płaszcz piór i czarną głowę. Z takim wyglądem wyróżniały się w egipskim krajobrazie, gdzie zamieszkiwały podmokłe tereny Nilu. Egipski symbol czy europejski intruz? Obecnie ibisy czczone kojarzą się już nie tylko z Egiptem. Ptaki te coraz liczniej rozprzestrzeniają się w Europie, szczególnie we Włoszech, Francji, Holandii i Portugalii. Pojedyncze okazy zaobserwowano również w Polsce. Jak to możliwe? Dawni ptasi święci znad Nilu prawdopodobnie pouciekali z hodowli lub ogrodów zoologicznych, a następnie zaadaptowali się do nowych warunków środowiskowych. I choć brzmi to jak powód do dumy, ich ekspansja wiąże się z poważnymi konsekwencjami dla europejskiej fauny. Ibisy czczone żywią się m.in. jajami i pisklętami innych ptaków, drobnymi ssakami czy płazami. Ich obecność może zakłócać delikatną równowagę ekosystemów wodno-błotnych. Są zagrożeniem dla gatunków chronionych, takich jak rybitwy czy czaple. Dodatkowo ptaki te konkurują o miejsca lęgowe z rodzimymi gatunkami, wypierając je z naturalnych siedlisk. Ibisy czczone a zmiany klimatu Lokalne ocieplenie i łagodniejsze zimy mogą sprzyjać dalszej ekspansji ibisów czczonych na północ Europy. Ptaki te są wytrzymałe i potrafią dostosować się do nowych warunków życia. I właśnie dlatego ich populacja tak szybko rośnie. Eksperci podkreślają, że monitorowanie i kontrola liczebności ibisów czczonych są kluczowe dla ochrony lokalnej przyrody. Działania te mogą obejmować ograniczanie miejsc lęgowych ptaków czy programy edukacyjne, uś…

ibis-czczony-9b0f7ba.jpg
width: 4256
height: 2832

Afryka rozpada się na pół szybciej, niż sądzono. Między płytami powstanie nowy ocean
type: item
date: 2026-04-23T08:06:49.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: geologia
subject: kontynenty
subject: ziemia
description: Afryka, tak jak inne kontynenty, doświadcza trwających od milionów lat procesów geologicznych. Kiedy będzie można zobaczyć ich efekty? Szybciej niż sądzono, mówią naukowcy z Columbia Climate School.
encoded: Podział na Europę, Azję, obie Ameryki, Australię, Antarktydę i Afrykę jest dla nas czymś oczywistym, ale to nie oznacza, że tak już pozostanie na zawsze. W ciągu milionów lat nasza planeta wielokrotnie się zmieniała. Najlepiej widać to na wizualizacjach przedstawiających powstawanie superkontynentów. Naukowcy podkreślają, że procesy ich formowania, choć nie są odczuwalne na co dzień, trwają cały czas. Jak będzie wyglądała Ziemia w przyszłości? Zdaniem naukowców Afryka Wschodnia oderwie się od reszty kontynentu. To z kolei może doprowadzić do powstania nowego oceanu. Proces ten postępuje szybciej, niż wcześniej sądzono. Do takiego wniosku doszedł zespół kierowany przez Christiana Rowana z Lamont-Doherty Earth Observatory (Columbia Climate School). Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie „Nature Communications”. Tak zmienia się Afryka Powolne rozpadanie się Afryki na pół wynika z procesów geologicznych. Afrykańska płyta tektoniczna dzieli się na dwie: mniejszą somalijską i większą nubijską. Z badań opublikowanych już w 2004 roku na łamach „Earth and Planetary Science” wynika, że co roku płyty oddalają się od siebie o kilka milimetrów. Najnowsze badania mówią o tempie rzędu około 4,7 mm rocznie. Ten proces rozciąga skorupę ziemską, w konsekwencji ułatwiając wnikanie magmy ku powierzchni. Głównym „winnym” jest tak zwany wschodnioafrykański system szczelinowy. Jeden z największych systemów szczelin tektonicznych na świecie ciągnie się przez tysiące kilometrów i kilka afrykańskich krajów, między innymi Etiopię, Kenię, Malawi i Mozambik. Świat usłyszał o postępującym podziale geologicznym Afryki w 2018 roku, po tym, jak w Kenii pojawiło się pęknięcie w ziemi. Zjawisko było powiązane z afrykańskimi szczelinami tektonicznymi. Powstaje nowy ocean W północnej Kenii i południowej Etiopii, w rozległym obniżeniu o szerokości 500 km zwanym Ryftem Turkana, proces ten jest najbardziej widoczny. Wzdłuż osi ryftu skorupa ziemska ma tylko około 13 km grubości, podczas gdy poza …

afryka-peka-ba364bc.jpg
width: 5001
height: 3001

Wakacyjny hit od PKP powraca. Bezpośrednie połączenie z Polski do Chorwacji
type: item
date: 2026-04-07T13:39:14.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chorwacja
subject: kolej
subject: pociągi
subject: podróże
subject: polska
description: Polacy kochają Chorwację, ale dojazd nad Adriatyk bywa męczący. W 2026 roku znów będziemy mieć alternatywę. Do Chorwacji pojedziemy pociągiem.
encoded: Branża turystyczna dobrze wie, że podróże kolejowe cieszą się coraz większą popularnością w Europie. Trend widać również w Polsce. Od kilku lat mówiło się o uruchomieniu bezpośredniej trasy z Polski do Chorwacji. W zeszłym roku doczekaliśmy się, a teraz wyczekiwane połączenie zostanie uruchomione ponownie. Kiedy pociąg z Polski do Chorwacji? Bezpośrednie połączenie z Warszawy do Rijeki to owoc współpracy PKP Intercity i Ministerstwa Infrastruktury. Bilety w najtańszej opcji kosztowały rok temu około 200 złotych. Ceny na 2026 r. zaczynają się od 190 zł (45 euro). Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował, że pociąg Adriatic Express będzie jeździł sześć razy w tygodniu, od końca czerwca do końca sierpnia. Sama podróż ma trwać o godzinę krócej niż przed rokiem, czyli 18 godzin zamiast 19. Koleją za granicę Szczegółowe informacje PKP Intercity podało w maju. Trasa pociągu będzie obejmowała stacje w Polsce: Warszawa, Opoczno, Włoszczowa, Zawiercie, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Katowice, Zabrze, Gliwice, Tychy, Rybnik, Wodzisław Śląski, Oświęcim, Racibórz, Czechowice-Dziedzice, Chałupki, Zebrzydowice. Stacje zagraniczne to z kolei: Wiener Neustadt, Graz (Austria) Maribor, Celje, Lasko, Zidani Most, Ljubljana, Borovnica, Postojna, Pivka, Ilriska Bistrica (Słowenia) Sapjane, Opatija Matulji, Rijeka (Chorwacja) W 2026 r. część składu pojedzie do słoweńskiego miasta Koper, podobnie jak Rijeka leżącego nad Adriatykiem. PKP Intercity oferuje już kilka międzynarodowych połączeń. Z Polski dojedziemy bezpośrednio m.in. do Pragi, Budapesztu, Wiednia i Berlina. Skąd pomysł, aby siatkę połączeń poszerzyć właśnie o Chorwację? Perła Adriatyku od dekad już cieszy się dużą popularnością wśród polskich turystów.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7229869f294bd206addcbe567bba25a4738190a1-522027c.jpeg
width: 760
height: 570

W Chinach odkryto gigantyczne zapadlisko z lasem. Na dnie mogą żyć nieznane gatunki
type: item
date: 2026-04-02T11:02:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: chiny
subject: jaskinie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Na dnie ogromnego zapadliska w Chinach odkryto bujny las. Rosną tam wysokie drzewa i gęsta roślinność. Naukowcy podejrzewają, że mogą żyć tam nieznane gatunki.
encoded: W tym artykule: Gdzie odkryto zapadlisko z bujnym lasem na dnie? Podziemne życie nietoperzy i paproci Formy krasowe na świecie Otwory w ziemi – zwłaszcza te największe – wzbudzają ogromne zainteresowanie badaczy i amatorów, którzy często dopisują do tych miejsc mało wiarygodne historie. Jedne z najbardziej znanych dziur to tzw. Wrota Piekieł w Turkmenistanie i Piekielna Studnia w Jemenie. Osobna kategoria to leje krasowe. Ten odnaleziony niedawno w Chinach, zamiast z piekłem kojarzy się jednak z niebem. To zasługa odkrycia na jego dnie. Gdzie odkryto zapadlisko z bujnym lasem na dnie? W 2022 roku grupa speleologów i grotołazów eksplorowała, jak się okazało, wyjątkowo malownicze zapadlisko w Regionie Autonomicznym Kuangsi-Czuang na południu Chin. Na głębokości prawie 200 m rosną mierzące 40 metrów wysokości stare drzewa i bujne poszycie. Badacze trafili też na trzy wejścia do jaskiń. Jak napisali w komunikacie prasowym, najprawdopodobniej zamieszkują je zwierzęta, które do tej pory nie zostały opisane przez naukowców. Podobne zagłębienia są typowe dla krasowego krajobrazu południowych Chin. Jak powstają? Podłoże skalne rozpuszcza się, kiedy opady deszczu wsiąkają w glebę. W ziemi woda zakwasza się i drąży coraz większe komory jaskiniowe. W końcu przestrzeń jest na tyle duża, że ziemia nad nią po prostu się zapada. Sensacyjne odkrycie w USA: za pomocą skanowania 3D odkryto największe malowidła naskalne stworzone przez rdzennych Amerykanów Jedno z malowideł ma nawet 3 metry długości. Przedstawia największego grzechotnika, który występuje w Ameryce Północnej. Naukowcy twierdzą, że odkrycie może być przełomowe w kontekści... Podziemne życie nietoperzy i paproci W języku mandaryńskim na takie otwory w ziemi mówi się „tiankeng”, co w wolnym tłumaczeniu oznacza „niebiańską dziurę”. Samo odkrycie nie zaskoczyło badaczy. Region Kuangsi-Czuang słynie ze spektakularnych formacji krasowych – od zapadlisk przez filary po naturalne mosty. Część z nich została wpisana na listę natu…

zapadlisko-z-lasem-169a899.png
width: 2160
height: 1440

Naukowcy wybrali najśmieszniejszy żart świata. Sprawdź, czy dasz się rozbawić!
type: item
date: 2026-03-11T07:55:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: psychologia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Najzabawniejszy żart świata miał zostać wybrany w eksperymencie LaughLab prowadzonym przez psychologa Richarda Wisemana. W internetowym badaniu miliony ludzi oceniały tysiące dowcipów. Jeden z nich – krótka historia o dwóch myśliwych – zdobył najwięcej punktów i przeszedł do historii badań nad humorem.
encoded: Spis treści: Eksperyment LaughLab – największe badanie humoru w sieci Dowcip, który wygrał badanie Czy to naprawdę „najzabawniejszy żart świata”? Dowcip starszy, niż mogłoby się wydawać Dlaczego ten dowcip działa? Psychologia humoru Czy nauka naprawdę może zmierzyć poczucie humoru? Czy można naukowo ustalić, co naprawdę bawi ludzi na całym świecie? Właśnie na to pytanie próbował odpowiedzieć brytyjski psycholog Richard Wiseman. Na początku XXI wieku uruchomił eksperyment, w którym internauci przesyłali i oceniali dowcipy. Projekt nazwano LaughLab i szybko stał się jednym z najbardziej znanych badań nad humorem w historii internetu. Eksperyment LaughLab – największe badanie humoru w sieci O pracach naukowych prof. Richarda Wisemana pisaliśmy już w kontekście jego projektu demaskującego wróżki i wróżów. W 2001 roku ten naukowiec z University of Hertfordshire rozpoczął kolejny eksperyment. Tym razem celem było znalezienie dowcipu działającego najlepiej w różnych kulturach. Projekt nazwano LaughLab. Uczestnicy z całego świata mogli: przesyłać własne dowcipy, oceniać żarty innych użytkowników, wskazywać, które z nich naprawdę ich rozśmieszyły. W ciągu kilku miesięcy do bazy trafiło ponad 40 tysięcy dowcipów, a użytkownicy wystawili im około 1,5 miliona ocen. Tak ogromna liczba danych pozwoliła naukowcom przyjrzeć się temu, jak różne typy humoru działają w różnych krajach. Projekt szybko przyciągnął uwagę mediów, ponieważ po raz pierwszy spróbowano potraktować humor jak zjawisko możliwe do zmierzenia i porównania. Dowcip, który wygrał badanie Po analizie ocen okazało się, że najwyżej oceniony żart ma bardzo prostą konstrukcję. Ten krótki dowcip zdobył najwyższą średnią ocen wśród uczestników eksperymentu. Według Wisemana jego siła tkwi w kilku elementach jednocześnie: zaskakującym zakończeniu, prostocie historii, natychmiastowym odwróceniu oczekiwań słuchacza. To właśnie takie połączenie sprawia, że żart jest zrozumiały w wielu kulturach i nie wymaga znajomości lokalnych …

najzabawniejszy-zart-swiata-GettyImages-526782420-be47dd8.jpg
width: 4470
height: 2928

Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
type: item
date: 2026-03-09T11:01:13.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: atrakcje
subject: francja
subject: hanami
subject: holandia
subject: japonia
subject: kwiaty
subject: niemcy
subject: Travel
subject: wiosna
subject: wiśnie
subject: Wolny czas
description: Kwitnące wiśnie to niekwestionowany symbol japońskiej wiosny, który co roku przyciąga tysiące turystów spragnionych widoku różowych płatków. Choć tradycja hanami wywodzi się z Azji, podobne spektakle przyrody można dziś podziwiać w sercu Nowego Jorku czy na ulicach europejskich miast.
encoded: W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Centra…

kwitnace-wisnie-43b5395.jpg
width: 4032
height: 3024

To zwierzątko 20 lat ukrywało się przed badaczami. Ma pyszczek jak pluszowy miś
type: item
date: 2026-02-25T11:09:11.000Z
creator: Carrie Arnold
subject: Przyroda
subject: chiny
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Szczekuszka urwiskowa powróciła. Przez dwie dekady pozostawała nieuchwytna, a naukowcy niemal stracili nadzieję na jej odnalezienie. Gdzie się ukrywała?
encoded: Spis treści: Szczekuszka urwiskowa została odkryta po raz drugi Górski ssak długo uciekał badaczom Co wiadomo o tych maluchach? Świat dzikich zwierząt nieustannie skrywa przed ludźmi wiele tajemnic. Wciąż nie znamy wszystkich gatunków, a sama świadomość istnienia niektórych z nich nie oznacza, że rozumiemy ich zwyczaje. Dotyczy to zarówno zwierząt lądowych, jak i morskich. Wiele z nich do perfekcji opanowało sztukę ukrywania się przed badaczami. Jednym z rekordzistów w tej dziedzinie jest szczekuszka urwiskowa (Ochotona iliensis). To niewielki górski ssak o pyszczku przypominającym pluszowego misia. Przez ponad 20 lat skutecznie wymykał się naukowcom badającym góry Tienszan w północno-zachodnich Chinach. Szczekuszka urwiskowa została odkryta po raz drugi Od czasu jego przypadkowego odkrycia w 1983 roku ludzie widzieli go tylko kilka razy. Oficjalnie zaobserwowano zaledwie 29 żywych przedstawicieli tego gatunku. Przełomowy okazał się rok 2014, kiedy naukowcy ponownie odkryli szczekuszkę urwiskową. Nadal nie wiemy jednak za wiele o zachowaniach tego futrzanego zwierzaka. W 2014 roku Li Weidong, oryginalny odkrywca gatunku i naukowiec z Instytutu Ekologii i Geografii Xinjiang, zebrał grupę wolontariuszy, aby wyruszyć na poszukiwania szczekuszki urwiskowej w górach Tienszan. Pewnego dnia, w południe, gdy zespół instalował fotopułapki, badacze dostrzegli swój cel. Zaciekawiona obecnością ludzi szczekuszka wyłoniła się ze szczeliny w ścianie klifu, a Li szybko uchwycił ten moment na zdjęciach (w tym na fotografii otwierającej artykuł). – Znaleźli ją ukrytą za skałą i od razu zorientowali się, że to szczekuszka urwiskowa. Byli niesamowicie podekscytowani – komentuje Tatsuya Shin, przyrodnik z Chin współpracujący z odkrywcami tego niezwykłego zwierzęcia, cytowany przez National Geographic. Górski ssak długo uciekał badaczom Historia ta sięga jednak 1983 roku. To wtedy chiński rząd wysłał Li do górzystej prowincji Xinjiang. Miał tam badać miejscowe zasoby naturalne i choroby…

Szczekuszka-urwiskowa-458cc04.png
width: 2160
height: 1440

Śpi z pluszakiem, a lekcje życia dostaje od ludzi w przebraniach. Historia tego niedźwiadka wzrusza do łez
type: item
date: 2026-02-19T10:44:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: niedźwiedzie
subject: zwierzęta
description: Osierocony niedźwiadek znalazł schronienie, ale jego nowa „rodzina” jest dość nietypowa. Opiekunowie, ubrani w futrzane kostiumy i maski, codziennie udają potężne niedźwiedzie, by nauczyć malucha przetrwania bez oswajania go z ludźmi. To niezwykła walka o przyszłość zwierzęcia.
encoded: Spis treści: Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Ludzie uczą życia misia Nawet jeśli ktoś nie czytał „Księgi Dżungli”, najpewniej zna losy Mowgliego. Niewtajemniczonym i zapominalskim przypominam, że głównym bohaterem powieści Rudyarda Kiplinga był chłopiec wychowywany przez wilki. To oczywiście fikcja, ale takie historie zdarzają się w przyrodzie. Najczęściej do adopcji dochodzi między gatunkami zwierząt. Rzadko kiedy w zastąpienie dzikich rodziców angażują się ludzie, a na pewno nie robią tego bezpośrednio. Są jednak wyjątki. Jeden z nich to historia gotowa na scenariusz filmu. Osierocony niedźwiadek ma nową rodzinę Rzecz dzieje się w San Diego Humane Society, a głównym bohaterem jest mały niedźwiedź czarny. Maluch stracił matkę zanim zdążył nauczyć się samodzielności. Aby pomóc mu przetrwać, jego opiekunowie dosłownie zostali niedźwiedzią rodziną. Specjaliści z Humane Society codziennie wchodzą do zagrody malucha. Do ich obowiązków należy nie tylko karmienie. Chcą także nauczyć go wszystkiego, co młody niedźwiedź powinien wiedzieć, zanim rozpocznie samodzielnie życie w dziczy. Aby być bardziej przekonujący, są ubrani w niedźwiedzie futra, rękawiczki i maski niedźwiedzi. Towarzyszą im też zapachowe rekwizyty. I choć na zdjęciach wygląda to jak spektakl, taka technika jak najbardziej ma sens. Opiekunowie chcą wykluczyć scenariusz, w którym młode dzikie zwierzęta zaczynają utożsamiać człowieka z własnym gatunkiem. Czy to działa? Wygląda na to, że tak. Gdy jeden z opiekunów wszedł kiedyś do kojca bez kostiumu, niedźwiadek natychmiast uciekł na drzewo. Jego reakcja była jak najbardziej właściwa. Ludzie uczą życia misia Historia tego niedźwiadka nie jest łatwa. Grupa turystów natknęła się na niego w kwietniu na terenie Los Padres National Forest w Kalifornii. Maluch był sam. Biolodzy przez kilka dni bezskutecznie szukali jego matki. Ostatecznie przewieziono go do San Diego. Miał wtedy zaledwie dwa miesiące. To wiek, w którym młode niedźwiedzie nie oddalają się od ma…

slodki-niedzwiadek-a09d274.png
width: 2160
height: 1440

Dziś Środa Popielcowa. Dlaczego posypujemy głowę popiołem?
type: item
date: 2026-02-18T12:40:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: obyczaje
subject: święta
subject: tradycje
description: Środa Popielcowa 2026 wyznacza początek Wielkiego Postu i odliczanie do Wielkanocy. W tym samym czasie przyroda budzi się do życia. Jak się okazuje, te wydarzenia są ze sobą powiązane.
encoded: Spis treści: Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? Środa Popielcowa 2026 rozpoczyna Wielki Post. W Kościele katolickim jest to 40-dniowy okres przygotowań do Wielkanocy. Data pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego jest ruchoma i zależy od cyklu księżycowego. Przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, po równonocy wiosennej. Jak widać, Wielkanoc i poprzedzające ją wydarzenia są ściśle związane z nadejściem wiosny. Wiosennych symboli nie brakuje też na samym wielkanocnym stole. Jajko ma symbolizować nowe życie, co dotyczy nie tylko Jezusa, ale też budzącej się do życia przyrody za oknem. Zanim jednak chrześcijanie (i nie tylko) zasiądą do suto zastawionych stołów, najpierw musi minąć Wielki Post. Okres tan zawsze rozpoczyna się od Środy Popielcowej. To jedno z najpopularniejszych świąt w Kościele katolickim. Kiedy jest Środa Popielcowa 2026? Środa Popielcowa, znana również jako Popielec, to ruchome święto w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego. Przypada 46 dni przed Wielkanocą, która także jest świętem ruchomym. Środa Popielcowa może więc mieć datę między 4 lutego a 10 marca. W 2026 roku Środa Popielcowa przypada na 18 lutego. Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Tradycja posypywania głów popiołem w Środę Popielcową sięga VIII wieku. Początkowo popiół pochodził z różnych źródeł. Jednak w XI wieku, za pontyfikatu papieża Urbana II, ustalono, że powinien on być pozyskiwany ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Ten symboliczny gest ma przypominać wiernym o kruchości życia ludzkiego oraz potrzebie pokuty i nawrócenia. Podczas obrzędu posypywania głów popiołem kapłan wypowiada słowa „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Posypywanie głów wiernych popiołem to najbardziej znana tradycja związana z …

sroda-popielcowa-7dbd437.jpg
width: 6000
height: 4000

Rozpoczyna się Rok Konia. Chiński Nowy Rok 2026 zwiastuje czas wielkich zmian
type: item
date: 2026-02-17T11:30:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Chiński Nowy Rok
subject: chiny
subject: tradycje
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Chiński Nowy Rok 2026 otwiera Rok Ognistego Konia – znaku kojarzonego z energią, pasją i nagłymi zwrotami akcji. Kiedy zaczynają się obchody Święta Wiosny oraz jakie zwyczaje przyniosą szczęście w nowym cyklu?
encoded: W tym artykule: Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok – tradycje kluczem do pomyślności Rok 2026 rokiem Konia 31 grudnia na całym świecie co kilka godzin wybrzmiewały salwy fajerwerków. Tak witano nowy 2026 rok. Nie wszędzie można było jednak od razu wyrwać ostatnią kartkę z zeszłorocznego kalendarza. Właśnie dziś w Chinach rozpoczyna się huczne powitanie Chińskiego Nowego Roku – jednego z najważniejszych świąt narodowych – nazywanego również Świętem Wiosny. Od kiedy świętujemy Nowy Rok? Każda sylwestrowa tradycja ma swój początek Nawet jeśli nie robimy żadnych postanowień, Nowy Rok to dobra okazja, żeby symbolicznie pożegnać się z ostatnimi 12 miesiącami i optymistycznie rozpocząć kolejne. Jak długa jest ta trady... Kiedy wypada Chiński Nowy Rok 2026? Chiński Nowy Rok to święto ruchome. Jest obchodzone między 21 stycznia, a 20 lutego. Tym razem powitanie nowego roku rozpocznie się 17 lutego (oczywiście poprzedzi je sylwester) i zgodnie z tradycją potrwa 15 dni, z czego 7 będzie wolnych od pracy. W pierwszym tygodniu noworocznych obchodów Chińczycy świętują razem z rodzinami. Dzieci dostają wtedy prezenty od rodziców i dziadków. Aby zapewnić sobie powodzenie w kolejnych 12 miesiącach, domownicy przystrajają mieszkania w środku i na zewnątrz kwiatami oraz lampionami. Wycinanki powinny być wykonane z czerwonego papieru, ponieważ w chińskiej kulturze kolor ten symbolizuje pomyślność. W drugim tygodniu organizowane są uroczystości o charakterze państwowym. Nieodłącznym elementem 15-dniowego festiwalu są pokazy fajerwerków oraz kolorowe uliczne parady. Wydarzeniem kończącym powitanie nowego roku jest Święto Latarni. Jedno z najstarszych chińskich świąt obchodzi się w pierwszą pełnię księżyca Nowego Roku. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskich z całego kraju. Kiedyś były ich dziesiątki, obecnie tradycję podtrzymuje tylko kilku. Chiń…

chinski-nowy-rok-konia-41ce56c.jpg
width: 6000
height: 4000

Piątek trzynastego. Skąd bierze się lęk, który wraca co roku?
type: item
date: 2026-02-13T08:26:22.000Z
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: przesądy
description: Piątek trzynastego uchodzi za jeden z najbardziej pechowych dni w roku. W rzeczywistości statystyki nie pokazują większego zagrożenia. Dlaczego więc nadal reagujemy napięciem? Odpowiedź kryje się w sposobie, w jaki ludzki umysł ocenia ryzyko.
encoded: Spis treści: Czy sceptycy też są przesądni? Przesądy jako system kontroli Gdzie ma korzenie strach przed trzynastką? Czy piątek trzynastego naprawdę przynosi pecha? Najstraszniejszy dzień w kalendarzu powrócił: piątek trzynastego. Bez względu na to, ile tych przerażających piątków przetrwamy bez szwanku, ten budzący grozę dzień nadal wywołuje niepokój i lęk przed nieszczęściem. Nie ma logicznego powodu, by bać się okazjonalnego zbiegu dnia i daty, regulowanego przez 400-letni cykl kalendarza gregoriańskiego. Ale piątek trzynastego może mieć nadal zauważalny wpływ. Czasami sami go tworzymy – zarówno dobry, jak i zły. Czy sceptycy też są przesądni? Jane Risen, badaczka behawioralna z University of Chicago Booth School of Business, odkryła, że przesądy mogą wpływać nawet na niewierzących. W jednym z badań z 2016 roku Risen odkryła, że zarówno osoby identyfikujące się jako przesądne, jak i nieprzesądne, wierzą, że złe wydarzenie jest bardziej prawdopodobne, gdy zostało „zapeszone”. Na przykład obawiają się, że stwierdzenie, iż na pewno nie będą mieli wypadku samochodowego, sprawi, że stanie się to bardziej prawdopodobne. – Ogólnie rzecz biorąc, uważam, że dzieje się tak, ponieważ złe zakończenie przychodzi na myśl i jest wyobrażane wyraźniej po takim zapeszeniu – wyjaśnia. – Ludzie używają łatwości wyobrażenia sobie czegoś jako wskazówki co do jego prawdopodobieństwa. Ten rodzaj myślenia może być bardziej powszechny w piątek trzynastego. Nawet jeśli aktywnie nie wierzę, sam fakt, że piątek trzynastego istnieje jako znany element kulturowy, sprawia, że rozważam go jako możliwość – mówi. Gdy w ten dzień zdarzy się coś pozornie nieistotnego, zwykle to zauważamy. – To dodaje nieco więcej paliwa tej intuicji. Sprawia, że wydaje się trochę bardziej prawdziwa, nawet jeśli zdajemy sobie sprawę, że to nieprawda. Na szczęście badania Risen sugerują również, że wykonywanie rytuałów odpędzających pecha — takich jak pukanie w drewno czy rozsypywanie soli – może przynieść zaskakujące…

piatek-2cdec92.jpg
width: 7008
height: 4672

To najdroższa rasa psa na świecie. Za tę cenę można kupić w Polsce kilka domów
type: item
date: 2026-02-10T11:43:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Mastif tybetański uchodzi za najdroższą rasę psa na świecie, ale jego wyjątkowość nie kończy się na rekordowych cenach za szczeniaka. To masywne, budzące respekt psy, zaliczane do największych na świecie. W Tybecie pełniły szczególną rolę, a ich historia sięga kilku tysiącleci.
encoded: W tym artykule: Dlaczego mastif tybetański to najdroższa rasa psa na świecie? Ile w Polsce kosztuje najdroższy pies na świecie? Najdroższe rasy psów Najdroższy pies na świecie nie jest bezcenny. Jego wartość wywołała swego czasu spore kontrowersje. Cofnijmy się do roku 2014. To właśnie wtedy media obiegła wieść o niecodziennej transakcji dokonanej w Chinach. Zhang Genyun, hodowca mastifów tybetańskich, odsprzedał krezusowi szczeniaka ze swojej hodowli za 12 milionów juanów. Po przeliczeniu chińskiej waluty na bieżący kurs złotówek okazuje się, że najdroższy pies na świecie kosztował około 8 milionów PLN. Z taką ceną mały mastif tybetański jest absolutnie bezkonkurencyjny. Mało kto może pozwolić sobie na zakup takiego pupila. W końcu sześciocyfrowe sumy kojarzą nam się raczej z nabywaniem nieruchomości, a nie zwierząt domowych. Istnieją jednak konkretne powody, dla których najdroższa rasa psa na świecie jest aż tak pożądana. Dlaczego mastif tybetański to najdroższa rasa psa na świecie? Już sam wygląd mastifa tybetańskiego przyciąga hodowców i miłośników czworonogów. Psy te wyróżniają się gęstą sierścią, która przypomina grzywę lwa. Biorąc pod uwagę ich rozmiary, z daleka rzeczywiście mogą przypominać króla sawanny. Dorosłe samce mierzą około 66 cm w kłębie przy wadze powyżej 70 kg. Suczki są zazwyczaj kilka centymetrów niższe i mniej masywne. Ich waga mieści się w przedziale od ok. 34 do 54 kg. Wygląd to jednak nie wszystko. Najdroższy pies na świecie w kulturze tybetańskiej uchodzi za symbol prestiżu i statusu społecznego. Nie jest to jednak wymysł ostatnich lat. Uważa się, że historia mastifów tybetańskich sięga kilku tysiącleci, co czyni je jedną z najstarszych ras psów na świecie. W Tybecie, skąd pochodzą, tradycyjną rolą mastifów było zaganianie zwierząt i stróżowanie. Psy te były również wykorzystywane do ochrony klasztorów buddyjskich przed dzikimi zwierzętami, w tym niedźwiedziami, wilkami i lampartami śnieżnymi. Dlaczego właśnie psom tej rasy przypadła tak o…

najdrozszy-pies-swiata-b39bf3e.jpg
width: 3951
height: 2544

Piktowie to jeden z najbardziej tajemniczych ludów w historii. Byli postrachem Rzymian i Wikingów
type: item
date: 2026-02-09T11:01:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: historia
subject: ludzie
subject: średniowiecze
subject: starożytność
subject: Travel
subject: wielka brytania
description: Piktowie, znani jako waleczny i wytatuowany lud, skutecznie opierali się potędze Rzymu i najazdom wikingów. Ich pochodzenie przez wieki pozostawało zagadką. Nowe badania genetyczne wreszcie przynoszą odpowiedzi.
encoded: W tym artykule: Skąd pochodzili Piktowie? Jak żyli Piktowie Co zostawili po sobie Piktowie? Piktowie zamieszkiwali tereny dzisiejszej Szkocji, w starożytności zwanej Kaledonią, od około I do X w. naszej ery. Osiedlali się też na wyspach w tym regionie, takich jak Orkady. Przez wzgląd na tatuaże nazywa się ich „pomalowanymi ludźmi”. Posługiwali się językiem piktyjskim, wywodzącym się z języków celtyckich. Opisywani byli jako niscy, brodaci mężczyźni o krępej budowie ciała. Na południu sąsiadowali z Brytami, z którymi częściowo się wymieszali. Historyków od dawna intryguje, skąd wzięli się Piktowie. Do niedawna przypisywano im dalekie pochodzenie. Wśród najbardziej prawdopodobnych regionów wymieniano między innymi północne wybrzeże Morza Egejskiego i Europę Wschodnią. Jednak już wiadomo, że to nieprawda. Skąd pochodzili Piktowie? Międzynarodowy zespół naukowców przebadał osiem ludzkich szkieletów pochowanych na dwóch piktyjskich cmentarzach w Lundin Links i w Balintore. Autorzy artykułu opublikowanego na łamach czasopisma naukowego „PLOS Genetics” wyodrębnili ze szczątków genomy, aby sprawdzić, w jakim stopniu Piktowie byli spokrewnieni z innymi kręgami kulturowymi w Wielkiej Brytanii. Pierwszy król Anglii: Egbert, Alfred czy Athelstan? Historia brytyjskiej monarchii ma 1200 lat Jest wielu kandydatów do tytułu pierwszego króla Anglii. Wśród nich wyróżnia się jeden człowiek. Oto historia, która doprowadziła do koronacji króla Athelstana. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kto-byl-pierwszym-krolem-anglii-to-zalezy-jak-zdefiniujemy-anglie-i-krola-fot-georgemiller381-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-7edebf6.jpg" width="938" height="528" alt="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" title="Kto był pierwszym królem Anglii? To zależy, jak zdefiniujemy Anglię i króla (fot. Georgemiller381, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0)" /> – Lundin Links jest…

pitkowie-ee1fc72.png
width: 2160
height: 1440

Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
type: item
date: 2026-01-29T12:04:47.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Włoska metropolia pozwala na umieszczenie urny z prochami pupila w rodzinnych kolumbariach lub kaplicach obok zmarłego właściciela. Możliwość ta dotyczy wielu gatunków domowych. Czy w ślad za Mediolanem pójdą kolejne europejskie miasta?
encoded: Spis treści: Gdzie pochować psa? Mediolan zezwala na grzebanie ludzi i prochów zwierząt Historyczne pochówki zwierząt Zwierzęta domowe coraz częściej są nazywane „przyjaciółmi człowieka”. Dotyczy to nie tylko psów. Warto jednak zauważyć, że to właśnie przodkowie współczesnych Reksów i Azorów tysiące lat temu utorowali drogę innym pupilom. W końcu pies jest uważany za pierwsze udomowione zwierzę. Proces ten przebiegał między 15 000 a 30 000 lat temu. Niektóre badania sugerują jednak, że mogło to nastąpić nawet 40 000 lat temu. Po psie ludzi zaczęli udomawiać kolejne zwierzęta: owce, kozy, świnie, bydło, konie czy wreszcie koty. Najintensywniejszy okres udomowienia zwierząt przypadł na neolit. W tym czasie ludzie przechodzili z trybu życia łowiecko-zbierackiego na osiadły, rolniczy. To sprzyjało domestykacji gatunków żyjących dotychczas na wolności. Proces ten przebiegał w różnym tempie w różnych regionach świata – w zależności od lokalnych warunków i potrzeb społeczności. Gdzie pochować psa? Współcześnie zwierzęta są nie tylko udomowione. Coraz częściej traktuje się je jak członków rodziny. Relację z pupilem można budować na wiele sposobów. Od karmienia, przez wspólne zabawy, po okazywanie troski i opieki. A co, gdy zwierzę umiera? Dla wielu opiekunów jest to dramat wymagający przejścia żałoby tak jak w przypadku śmierci innego człowieka, czy np. rozpadu wieloletniego małżeństwa. Częściowym ukojeniem bólu po stracie ukochanego zwierzęcia może być zadbanie o jego godny pochówek. Grzebanie zwierząt domowych już od jakiegoś czasu praktykuje się w wielu krajach na świecie. Również w Polsce funkcjonuje kilkanaście cmentarzy dla zwierząt. Pierwsze takie miejsce – „Psi Los” – utworzono w 1991 roku w miejscowości Konik Nowy pod Warszawą. W późniejszych latach dołączyły do nich m.in.: „Tęczowy Most” w Szymanowie koło Wrocławia czy cmentarz dla zwierząt „Zawsze Razem” w Gdańsku. Władze Mediolanu poszły o krok dalej i zezwoliły na wspólne pochówki ludzi z ich zwierzętami. Medio…

Mediolan-zezwala-na-wspolny-pochowek-ludzi-i-zwierzat-6f18328.jpg
width: 6720
height: 4480

Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
type: item
date: 2026-01-28T12:05:10.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chmury
subject: Travel
subject: wyspy
subject: wyspy owcze
description: Choć Lítla Dímun jest najmniejszą wyspą Wysp Owczych, trudno ją przeoczyć. Niemal nieustannie spowija ją charakterystyczna chmura soczewkowata, która stała się jej znakiem rozpoznawczym.
encoded: Spis treści: Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Lítla Dímun to niewielka wyspa wulkaniczna położona na Morzu Norweskim w archipelagu Wysp Owczych. Jej całkowita powierzchnia to zaledwie 0,82 km kw., a populacja wynosi równe zero. Mimo to Lítla Dímun jest miejscem dobrze znanym przez podróżników, a zwłaszcza marynarzy. Wyspa ta jako jedna z niewielu na całym świecie może poszczycić się tym, że ma „własną” charakterystyczną chmurę w kształcie soczewki. Z tego powodu jest często fotografowana. Zdjęć z samej wyspy nie znajdziemy jednak za wiele. Dlaczego? Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Nieruchome chmury soczewkowate, bo o nich mowa, są ustawione pod kątem prostym do kierunku wiatru i równolegle do linii gór. Najczęściej formują się bezpośrednio nad szczytami górskimi lub innymi wypukłymi masywami lądowymi. Nie dziwne więc, że pojawiły się nad wulkaniczną wyspą. Ze względu na kształt soczewki lub migdała, chmury te bywają mylone z UFO. Choć nie są wielkie, mogą być poważnym utrudnieniem dla pilotów samolotów. W obszarze ich występowania często dochodzi do turbulencji. Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Zjawisko to jest bardzo typowe dla Lítla Dímun. Na większości opublikowanych zdjęć wyspa jest pokryta ogromną warstwą chmur przypominającą zaspę śnieżną. Legenda głosi, że między obłokami znajduje się miasto szczęśliwych ludzi. To raczej mało prawdopodobne, ponieważ jedynymi mieszkańcami 800 hektarów są udomowione owce rasy farereskiej. Rzadziej pojawiają się typowe dla regionu maskonury. Do XIX w. na wyspie żyły też dzikie owce Dímunarseyðurin. Ostatnia została zabita w 1866 r. Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Najmniejsza z Wysp Owczych wzbudza ogromne zainteresowanie turystów. Nie jest to jednak popularny kierunek wycieczek z bardzo prostego powodu. Strome, niemal pionowe zbocza stożkowatej Lítla Dímun skutecznie utrudniają wejśc…

wyspa-z-prywatna-chmurka-1d8e1df.png
width: 2160
height: 1440

Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
type: item
date: 2026-01-02T11:43:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: boże narodzenie
subject: filmy
subject: podróże
subject: święta
description: Nowy Jork na przełomie roku zamienia się w bajkową scenerię znaną z przygód Kevina McCallistera. Podpowiadamy, które miejsca odwiedzić, aby poczuć atmosferę kultowej produkcji i zobaczyć najpiękniejsze dekoracje w mieście.
encoded: Spis treści: Święta w Nowym Jorku jak z filmu Rockefeller Center The Plaza Hotel Central Park Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku 5th Avenue Co zobaczyć w Nowym Jorku w zimie? Nowy Jork, mimo że nie zalicza się do największych miast świata, w wielu branżach i tak uchodzi za globalną stolicę. Dotyczy to między innymi biznesu, mody czy telewizji. To właśnie w NYC, jak nazywają Nowy Jork Amerykanie, odbywają się Tygodnie Mody, a swoje siedziby mają MTV, marka Calvina Kleina czy ONZ. Powstało tu też wiele filmów, które uchodzą za kultowe. Nie ma więc przesady w powiedzeniu, że Nowy Jork nie potrzebuje reklamy. W końcu powodów, żeby odwiedzić tzw. Wielkie Jabłko, są dziesiątki. Nie jest to też tanie miasto, dlatego decydując się na taki wyjazd, warto zaplanować zwiedzanie zgodnie z pewnym kluczem. Dzięki temu ograniczymy spontaniczne wydatki i być może uda nam się zwiedzić wszystkie atrakcje w ciągu 5 dni. To także obniży koszty wyjazdu. Święta w Nowym Jorku jak z filmu Miasto tak wielkie i różnorodne, jak Nowy Jork, można zwiedzać na wiele sposobów. Jednym z kluczy są słynne filmowe lokalizacje. W końcu NYC był scenerią dla wielu produkcji kinowych oraz telewizyjnych. Polakom jedno z największych miast w USA kojarzy się między innymi ze świątecznym filmem „Kevin sam w Nowym Jorku”. To kontynuacja hitu „Kevin sam w domu”, który w naszym kraju od lat jest symbolem świątecznej tradycji, a dla niektórych niemal obowiązkowym punktem Bożego Narodzenia. Jeszcze lepsze od rodzinnego seansu „Kevina” może być podążanie jego śladami po Nowym Jorku. Jeśli zależy nam na tym, aby na żywo odczuć magię kultowego filmu sprzed ponad 30 lat, grudzień i styczeń to najlepszy czas na wizytę w Nowym Jorku. Miasto jest już przystrojone i miejscami wygląda jak ze świątecznej pocztówki. Rockefeller Center Miejscem, gdzie w Nowym Jorku najbardziej czuć świąteczny klimat, zdecydowanie jest Rockefeller Center. Każdego roku, już od ponad 90 lat, staje tu największa choinka w mieście. Imponuje nie…

kevin-sam-w-nowym-jorku-6602b00.png
width: 2160
height: 1440

Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
type: item
date: 2025-12-31T11:45:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: nowy rok
subject: sylwester
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W miasteczku Bérchules Nowy Rok wita się nie w grudniu, lecz w samym środku lata. Ta nietypowa tradycja narodziła się po awarii prądu w 1993 roku.
encoded: W tym artykule: Skradziony Nowy Rok Sylwester w Bérchules Nie wszędzie na świecie nowy rok rozpoczyna się tego samego dnia. Wyjątkiem są nie tylko Chiny, ale również hiszpańskie miasteczko Bérchules w prowincji Granada. Tu sylwester jest obchodzony kilka miesięcy wcześniej. Chiński Nowy Rok. Kiedy się zacznie i jaki będzie? Fajerwerki, uliczne parady i prezenty w czerwonych kopertach – bez nich nie rozpocznie się Chiński Nowy Rok. Skradziony Nowy Rok Mieszkańcy Bérchules uroczyście witają nowy rok nie na przełomie grudnia i stycznia, a w sierpniu. Nietypowa tradycja trwa już ponad 30 lat. Jak się zaczęła? Cofnijmy się do sylwestra w 1993 r. W miasteczku trwało już odliczanie godzin do wejścia w nowy rok, ale elektryczne zegary nigdy nie wybiły północy. Około godziny 20 doszło do awarii prądu i tak rok 1994 rozpoczął się w ciszy i ciemnościach. Ismael Padilla Gervilla, obecny burmistrz miasteczka, miał wtedy 11 lat. – Jedliśmy przy świecach. Potem godzinami słuchaliśmy radia na baterie. Zazwyczaj woleliśmy telewizję, ale tym razem radyjko przywiezione przez rodziców z Niemiec było naprawdę użyteczne – wspomina. W Nowy Rok Bérchules odzyskało elektryczność, ale mieszkańcy i tak byli przygnębieni. Część z nich zarzucała nawet dostawcom prądu „kradzież sylwestra”. Największe straty finansowe ponieśli właściciele barów, restauracji i dyskotek. Na zebraniu lokalnej społeczności ustalono, że powtórka sylwestrowej nocy odbędzie się 6 sierpnia. Władze liczyły na to, że w szczycie turystycznego sezonu branży gastronomicznej i rozrywkowej uda się odkuć po pechowym incydencie. Wtedy jeszcze nikt nie myślał, że zamiana dat stanie się miejscową atrakcją znaną na cały świat. Od tamtej pory Bérchules wita nowy rok właśnie w sierpniu. Przed wybuchem pandemii na zabawę przyjeżdżały tysiące gości z Hiszpanii i zza granicy. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskic…

Sylwester-w-sierpniu-8949936.jpg
width: 3264
height: 2096

Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy
type: item
date: 2025-12-30T08:42:43.000Z
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: kalendarz majów
subject: odkrycia archeologiczne
description: Cywilizacja Majów wcale nie upadła – to wnioski, które rzucają nowe światło na historię Mezoameryki. Najnowsze odkrycia archeologów pokazują, że Majowie nie zniknęli, lecz przez wieki dostosowywali się do zmieniających się warunków.
encoded: Spis treści: Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Wioski Majów przetrwały wieki. Lidar ujawnia ciągłość życia na Jukatanie Obszary wiejskie zachowały wiedzę Majów Co się stało z Mayapanem? Zamiast spektakularnego upadku, jaki znamy z podręczników, naukowcy coraz częściej mówią o transformacji i przetrwaniu cywilizacji Majów. Badania prowadzone na terenie Gwatemali i Meksyku pokazują, że wiele miast Majów funkcjonowało znacznie dłużej, niż wcześniej sądzono. Dziedzictwo tej kultury – język, tradycje, rytuały – przetrwało i wciąż jest obecne w społecznościach lokalnych. Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Według podręcznikowej osi czasu kultura Majów osiągnęła swój szczyt, zwany okresem klasycznym, pomiędzy rokiem 200 i 900. W ciągu następnego stulecia ośrodki miejskie uległy rozpadowi. Według niektórych relacji Majowie zniknęli, co naukowcy tłumaczyli zmianami klimatycznymi, przeludnieniem i konfliktami politycznymi. Majańska cywilizacja odrodziła się w okresie postklasycznym, co trwało do przybycia kolonizatorów hiszpańskich około 1540 roku, ale podobno nie zbliżyła się do czasów swojej świetności. Co ciekawe, nowa analiza populacji górnej części Półwyspu Jukatan dostarcza dowodów na to, że Majowie z okresu klasycznego tak naprawdę nigdy nie upadli i nie zniknęli. Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Niektóre miasta postklasyczne powstały z popiołów swoich poprzedników. Delgado Kú i jego współpracownicy od jakiegoś czasu badają historię Majów na Półwyspie Jukatan. W szczególności skupiają się na Mayapanie, jednej z ostatnich dużych stolic zbudowanych na tym obszarze przed hiszpańską kolonizacją. Postklasyczne miasto zostało założone w XII wieku jako koalicja samorządów lokalnych, w tym niektórych klanów rodzinnych, które obaliły w…

cywilizacja-majow-fb40371.jpg
width: 2813
height: 1875