National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-29T12:04:36.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
items: Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
items: Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
items: Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
items: Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy
items: Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
items: Obcokrajowcy ocenili polską literaturę. Ranking najlepszych książek otwiera lektura szkolna
items: Jak naprawdę wyglądał Święty Mikołaj? Oto rekonstrukcja twarzy biskupa Miry
items: To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
items: Jak duże mogą być płatki śniegu? Największy miał rozmiar średniej pizzy
items: 40 lat temu Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. To zdjęcie zna cały świat
items: Ten kraj tworzy 10 malutkich wysepek. Każda jest jak zupełnie inny świat
items: Rhinocorura była piekłem na ziemi. Trafiali tam kryminaliści bez nosów
items: Największy cmentarz w Polsce. Jest 10 razy większy niż Stadion Narodowy
items: Dlaczego woda jest niebieska? Powszechne wytłumaczenie to mit
items: Gigantyczna lilia wodna – nowo odkryty gatunek zaskoczył botaników
items: Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
items: Obce cywilizacje są skazane na zagładę. Powód może dotyczyć także ludzkości
items: To polskie miasto ich zaskoczyło. Niemcy twierdzą, że właśnie tu odkryli turystyczny skarb
items: Czy Neapolowi grozi katastrofa? Superwulkan pod miastem staje się aktywny
items: Iracka wizjonerka, która zmieniła świat. Warszawa mogła być kolejnym dziełem Zahy Hadid
items: Zapomnij o Malediwach i Hawajach. Ta wyspa to numer jeden na Instagramie
items: Nie tylko Zakopane i Władysławowo – 5 miejsc na weekendowy wypad o każdej porze roku
items: Odkryto nowy gatunek „robaka głębinowego”. Przez lata wymykał się badaczom
items: „Tu wszystko smakuje inaczej” – odwiedziłem kraj, który przez dekady był zamknięty

Wspólny pochówek z ukochanym pupilem. W Mediolanie zwierzę i właściciel mogą spocząć w jednym grobie
type: item
date: 2026-01-29T12:04:47.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Włoska metropolia pozwala na umieszczenie urny z prochami pupila w rodzinnych kolumbariach lub kaplicach obok zmarłego właściciela. Możliwość ta dotyczy wielu gatunków domowych. Czy w ślad za Mediolanem pójdą kolejne europejskie miasta?
encoded: Spis treści: Gdzie pochować psa? Mediolan zezwala na grzebanie ludzi i prochów zwierząt Historyczne pochówki zwierząt Zwierzęta domowe coraz częściej są nazywane „przyjaciółmi człowieka”. Dotyczy to nie tylko psów. Warto jednak zauważyć, że to właśnie przodkowie współczesnych Reksów i Azorów tysiące lat temu utorowali drogę innym pupilom. W końcu pies jest uważany za pierwsze udomowione zwierzę. Proces ten przebiegał między 15 000 a 30 000 lat temu. Niektóre badania sugerują jednak, że mogło to nastąpić nawet 40 000 lat temu. Po psie ludzi zaczęli udomawiać kolejne zwierzęta: owce, kozy, świnie, bydło, konie czy wreszcie koty. Najintensywniejszy okres udomowienia zwierząt przypadł na neolit. W tym czasie ludzie przechodzili z trybu życia łowiecko-zbierackiego na osiadły, rolniczy. To sprzyjało domestykacji gatunków żyjących dotychczas na wolności. Proces ten przebiegał w różnym tempie w różnych regionach świata – w zależności od lokalnych warunków i potrzeb społeczności. Gdzie pochować psa? Współcześnie zwierzęta są nie tylko udomowione. Coraz częściej traktuje się je jak członków rodziny. Relację z pupilem można budować na wiele sposobów. Od karmienia, przez wspólne zabawy, po okazywanie troski i opieki. A co, gdy zwierzę umiera? Dla wielu opiekunów jest to dramat wymagający przejścia żałoby tak jak w przypadku śmierci innego człowieka, czy np. rozpadu wieloletniego małżeństwa. Częściowym ukojeniem bólu po stracie ukochanego zwierzęcia może być zadbanie o jego godny pochówek. Grzebanie zwierząt domowych już od jakiegoś czasu praktykuje się w wielu krajach na świecie. Również w Polsce funkcjonuje kilkanaście cmentarzy dla zwierząt. Pierwsze takie miejsce – „Psi Los” – utworzono w 1991 roku w miejscowości Konik Nowy pod Warszawą. W późniejszych latach dołączyły do nich m.in.: „Tęczowy Most” w Szymanowie koło Wrocławia czy cmentarz dla zwierząt „Zawsze Razem” w Gdańsku. Władze Mediolanu poszły o krok dalej i zezwoliły na wspólne pochówki ludzi z ich zwierzętami. Medio…

Mediolan-zezwala-na-wspolny-pochowek-ludzi-i-zwierzat-6f18328.jpg
width: 6720
height: 4480

Ta maleńka wyspa skrywa meteorologiczny sekret. Niemal zawsze otulona jest „prywatną” chmurą
type: item
date: 2026-01-28T12:05:10.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chmury
subject: Travel
subject: wyspy
subject: wyspy owcze
description: Choć Lítla Dímun jest najmniejszą wyspą Wysp Owczych, trudno ją przeoczyć. Niemal nieustannie spowija ją charakterystyczna chmura soczewkowata, która stała się jej znakiem rozpoznawczym.
encoded: Spis treści: Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Lítla Dímun to niewielka wyspa wulkaniczna położona na Morzu Norweskim w archipelagu Wysp Owczych. Jej całkowita powierzchnia to zaledwie 0,82 km kw., a populacja wynosi równe zero. Mimo to Lítla Dímun jest miejscem dobrze znanym przez podróżników, a zwłaszcza marynarzy. Wyspa ta jako jedna z niewielu na całym świecie może poszczycić się tym, że ma „własną” charakterystyczną chmurę w kształcie soczewki. Z tego powodu jest często fotografowana. Zdjęć z samej wyspy nie znajdziemy jednak za wiele. Dlaczego? Chmura jako znak rozpoznawczy Lítla Dímun Nieruchome chmury soczewkowate, bo o nich mowa, są ustawione pod kątem prostym do kierunku wiatru i równolegle do linii gór. Najczęściej formują się bezpośrednio nad szczytami górskimi lub innymi wypukłymi masywami lądowymi. Nie dziwne więc, że pojawiły się nad wulkaniczną wyspą. Ze względu na kształt soczewki lub migdała, chmury te bywają mylone z UFO. Choć nie są wielkie, mogą być poważnym utrudnieniem dla pilotów samolotów. W obszarze ich występowania często dochodzi do turbulencji. Co naprawdę kryje się na tej bezludnej wyspie? Zjawisko to jest bardzo typowe dla Lítla Dímun. Na większości opublikowanych zdjęć wyspa jest pokryta ogromną warstwą chmur przypominającą zaspę śnieżną. Legenda głosi, że między obłokami znajduje się miasto szczęśliwych ludzi. To raczej mało prawdopodobne, ponieważ jedynymi mieszkańcami 800 hektarów są udomowione owce rasy farereskiej. Rzadziej pojawiają się typowe dla regionu maskonury. Do XIX w. na wyspie żyły też dzikie owce Dímunarseyðurin. Ostatnia została zabita w 1866 r. Dlaczego Lítla Dímun nie jest turystycznym rajem? Najmniejsza z Wysp Owczych wzbudza ogromne zainteresowanie turystów. Nie jest to jednak popularny kierunek wycieczek z bardzo prostego powodu. Strome, niemal pionowe zbocza stożkowatej Lítla Dímun skutecznie utrudniają wejśc…

wyspa-z-prywatna-chmurka-1d8e1df.png
width: 2160
height: 1440

Te lokalizacje z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” to zimowy must-see. Wyglądają jak z bajki
type: item
date: 2026-01-02T11:43:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: boże narodzenie
subject: filmy
subject: podróże
subject: święta
description: Nowy Jork na przełomie roku zamienia się w bajkową scenerię znaną z przygód Kevina McCallistera. Podpowiadamy, które miejsca odwiedzić, aby poczuć atmosferę kultowej produkcji i zobaczyć najpiękniejsze dekoracje w mieście.
encoded: Spis treści: Święta w Nowym Jorku jak z filmu Rockefeller Center The Plaza Hotel Central Park Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku 5th Avenue Co zobaczyć w Nowym Jorku w zimie? Nowy Jork, mimo że nie zalicza się do największych miast świata, w wielu branżach i tak uchodzi za globalną stolicę. Dotyczy to między innymi biznesu, mody czy telewizji. To właśnie w NYC, jak nazywają Nowy Jork Amerykanie, odbywają się Tygodnie Mody, a swoje siedziby mają MTV, marka Calvina Kleina czy ONZ. Powstało tu też wiele filmów, które uchodzą za kultowe. Nie ma więc przesady w powiedzeniu, że Nowy Jork nie potrzebuje reklamy. W końcu powodów, żeby odwiedzić tzw. Wielkie Jabłko, są dziesiątki. Nie jest to też tanie miasto, dlatego decydując się na taki wyjazd, warto zaplanować zwiedzanie zgodnie z pewnym kluczem. Dzięki temu ograniczymy spontaniczne wydatki i być może uda nam się zwiedzić wszystkie atrakcje w ciągu 5 dni. To także obniży koszty wyjazdu. Święta w Nowym Jorku jak z filmu Miasto tak wielkie i różnorodne, jak Nowy Jork, można zwiedzać na wiele sposobów. Jednym z kluczy są słynne filmowe lokalizacje. W końcu NYC był scenerią dla wielu produkcji kinowych oraz telewizyjnych. Polakom jedno z największych miast w USA kojarzy się między innymi ze świątecznym filmem „Kevin sam w Nowym Jorku”. To kontynuacja hitu „Kevin sam w domu”, który w naszym kraju od lat jest symbolem świątecznej tradycji, a dla niektórych niemal obowiązkowym punktem Bożego Narodzenia. Jeszcze lepsze od rodzinnego seansu „Kevina” może być podążanie jego śladami po Nowym Jorku. Jeśli zależy nam na tym, aby na żywo odczuć magię kultowego filmu sprzed ponad 30 lat, grudzień i styczeń to najlepszy czas na wizytę w Nowym Jorku. Miasto jest już przystrojone i miejscami wygląda jak ze świątecznej pocztówki. Rockefeller Center Miejscem, gdzie w Nowym Jorku najbardziej czuć świąteczny klimat, zdecydowanie jest Rockefeller Center. Każdego roku, już od ponad 90 lat, staje tu największa choinka w mieście. Imponuje nie…

kevin-sam-w-nowym-jorku-6602b00.png
width: 2160
height: 1440

Nie czekają do grudnia, by powitać nowy rok. To miasteczko świętuje sylwestra w środku lata
type: item
date: 2025-12-31T11:45:34.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hiszpania
subject: nowy rok
subject: sylwester
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: W miasteczku Bérchules Nowy Rok wita się nie w grudniu, lecz w samym środku lata. Ta nietypowa tradycja narodziła się po awarii prądu w 1993 roku.
encoded: W tym artykule: Skradziony Nowy Rok Sylwester w Bérchules Nie wszędzie na świecie nowy rok rozpoczyna się tego samego dnia. Wyjątkiem są nie tylko Chiny, ale również hiszpańskie miasteczko Bérchules w prowincji Granada. Tu sylwester jest obchodzony kilka miesięcy wcześniej. Chiński Nowy Rok. Kiedy się zacznie i jaki będzie? Fajerwerki, uliczne parady i prezenty w czerwonych kopertach – bez nich nie rozpocznie się Chiński Nowy Rok. Skradziony Nowy Rok Mieszkańcy Bérchules uroczyście witają nowy rok nie na przełomie grudnia i stycznia, a w sierpniu. Nietypowa tradycja trwa już ponad 30 lat. Jak się zaczęła? Cofnijmy się do sylwestra w 1993 r. W miasteczku trwało już odliczanie godzin do wejścia w nowy rok, ale elektryczne zegary nigdy nie wybiły północy. Około godziny 20 doszło do awarii prądu i tak rok 1994 rozpoczął się w ciszy i ciemnościach. Ismael Padilla Gervilla, obecny burmistrz miasteczka, miał wtedy 11 lat. – Jedliśmy przy świecach. Potem godzinami słuchaliśmy radia na baterie. Zazwyczaj woleliśmy telewizję, ale tym razem radyjko przywiezione przez rodziców z Niemiec było naprawdę użyteczne – wspomina. W Nowy Rok Bérchules odzyskało elektryczność, ale mieszkańcy i tak byli przygnębieni. Część z nich zarzucała nawet dostawcom prądu „kradzież sylwestra”. Największe straty finansowe ponieśli właściciele barów, restauracji i dyskotek. Na zebraniu lokalnej społeczności ustalono, że powtórka sylwestrowej nocy odbędzie się 6 sierpnia. Władze liczyły na to, że w szczycie turystycznego sezonu branży gastronomicznej i rozrywkowej uda się odkuć po pechowym incydencie. Wtedy jeszcze nikt nie myślał, że zamiana dat stanie się miejscową atrakcją znaną na cały świat. Od tamtej pory Bérchules wita nowy rok właśnie w sierpniu. Przed wybuchem pandemii na zabawę przyjeżdżały tysiące gości z Hiszpanii i zza granicy. Gdy na ulice wychodzą brodacze ze Sławatycz... Wyjątkowa tradycja w lubelskiej wsi Brodacze ze Sławatycz przyciągają do niewielkiej wsi na Lubelszczyźnie ciekawskic…

Sylwester-w-sierpniu-8949936.jpg
width: 3264
height: 2096

Upadek cywilizacji Majów to mit? Archeologia rzuca nowe światło na ich dalsze losy
type: item
date: 2025-12-30T08:42:43.000Z
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: kalendarz majów
subject: odkrycia archeologiczne
description: Cywilizacja Majów wcale nie upadła – to wnioski, które rzucają nowe światło na historię Mezoameryki. Najnowsze odkrycia archeologów pokazują, że Majowie nie zniknęli, lecz przez wieki dostosowywali się do zmieniających się warunków.
encoded: Spis treści: Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Wioski Majów przetrwały wieki. Lidar ujawnia ciągłość życia na Jukatanie Obszary wiejskie zachowały wiedzę Majów Co się stało z Mayapanem? Zamiast spektakularnego upadku, jaki znamy z podręczników, naukowcy coraz częściej mówią o transformacji i przetrwaniu cywilizacji Majów. Badania prowadzone na terenie Gwatemali i Meksyku pokazują, że wiele miast Majów funkcjonowało znacznie dłużej, niż wcześniej sądzono. Dziedzictwo tej kultury – język, tradycje, rytuały – przetrwało i wciąż jest obecne w społecznościach lokalnych. Czy cywilizacja Majów naprawdę upadła? Nowe badania podważają znaną wersję historii Według podręcznikowej osi czasu kultura Majów osiągnęła swój szczyt, zwany okresem klasycznym, pomiędzy rokiem 200 i 900. W ciągu następnego stulecia ośrodki miejskie uległy rozpadowi. Według niektórych relacji Majowie zniknęli, co naukowcy tłumaczyli zmianami klimatycznymi, przeludnieniem i konfliktami politycznymi. Majańska cywilizacja odrodziła się w okresie postklasycznym, co trwało do przybycia kolonizatorów hiszpańskich około 1540 roku, ale podobno nie zbliżyła się do czasów swojej świetności. Co ciekawe, nowa analiza populacji górnej części Półwyspu Jukatan dostarcza dowodów na to, że Majowie z okresu klasycznego tak naprawdę nigdy nie upadli i nie zniknęli. Mayapan powstał tam, gdzie upadło Chichén Itzá. Archeolodzy odkrywają nową dynamikę władzy Niektóre miasta postklasyczne powstały z popiołów swoich poprzedników. Delgado Kú i jego współpracownicy od jakiegoś czasu badają historię Majów na Półwyspie Jukatan. W szczególności skupiają się na Mayapanie, jednej z ostatnich dużych stolic zbudowanych na tym obszarze przed hiszpańską kolonizacją. Postklasyczne miasto zostało założone w XII wieku jako koalicja samorządów lokalnych, w tym niektórych klanów rodzinnych, które obaliły w…

cywilizacja-majow-fb40371.jpg
width: 2813
height: 1875

Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
type: item
date: 2025-12-29T12:09:53.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Nauka
subject: katastrofy
subject: statki
subject: titanic
description: Mimo upływu lat najsłynniejszy wrak świata nadal skrywa wiele niewyjaśnionych tajemnic. Nowe badania oraz skan 3D pozwalają dokładnie przeanalizować, co działo się w ostatnich chwilach rejsu.
encoded: Spis treści: To dlatego zatonął Titanic Jak naprawdę wyglądał Titanic? Zatonięcie Titanica, mimo że nie jest najbardziej tragiczną (pod względem ofiar) tragedią morską, zdecydowanie można uznać za najbardziej znaną. Duża w tym zasługa badań prowadzonych przez National Geographic i oczywiście filmu w reżyserii Jamesa Camerona. 113 lat po tragicznym dziewiczym rejsie RMS Titanic nadal cieszy się ogromnym zainteresowaniem naukowców. Badacze próbują wyjaśnić, czy zatonięcia dało się uniknąć. Próbują również odtworzyć wnętrza statku. To dlatego zatonął Titanic W 2022 roku firma Magellan przeprowadziła największy w historii podwodny trójwymiarowy skan wraku Titanica. Efekt to właściwie cyfrowy bliźniak statku. Do jego powstania wykorzystano 16 terabajtów danych, 715 tysięcy zdjęć i miliony pomiarów laserowych. Ponieważ wrak Titanica spoczywa głęboko w ciemnych wodach Atlantyku, jego eksploracja za pomocą łodzi podwodnych dostarczała jedynie fragmentarycznych obrazów. Teraz po raz pierwszy, dzięki szczegółowemu skanowi 3D, możemy zobaczyć cały wrak w pełnej okazałości. Pozostałości Titanica zostały precyzyjnie zmapowane przez podwodne roboty. W trakcie prac wykonano ponad 700 tys. zdjęć z różnych perspektyw. Zgromadzone dane posłużyły do stworzenia nowego filmu dokumentalnego National Geographic i Atlantic Productions – „Titanic: The Digital Resurrection”. Skan daje szczegółowy wgląd do kotłowni, potwierdzając relacje świadków, że inżynierowie do ostatnich chwil walczyli o utrzymanie zasilania i światła na pokładzie. Z kolei komputerowa symulacja sugeruje, że do zatonięcia Titanica mogły doprowadzić niewielkie przebicia w kadłubie. Każde z nich było mniej więcej wielkości kartki papieru A4. Jak naprawdę wyglądał Titanic? Parks Stephenson, emerytowany oficer marynarki i ekspert od Titanica, „obszedł” wrak w wirtualnej rzeczywistości. Nie tylko zajrzał do kotłowni, ale też przeanalizował pozycje zaworów. Stephenson widział wrak na własne oczy tylko dwa razy od 2005 roku. Por…

titanic-033b5e8.jpg
width: 3189
height: 2469

Obcokrajowcy ocenili polską literaturę. Ranking najlepszych książek otwiera lektura szkolna
type: item
date: 2025-12-23T12:09:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: książki
subject: literatura
subject: polska
description: Polska literatura od lat cieszy się dużym uznaniem nie tylko w naszym kraju, ale i na świecie. Wiele o gustach zagranicznych czytelników mówi lista ich ulubionych polskich dzieł. Zestawienie otwiera dobrze nam znana lektura szkolna.
encoded: Spis treści: Czy to najlepsza polska książka? Ulubione polski książki czytelników na świecie Media rozpisują się o książkach polskich autorów, które cieszą popularnością nie tylko w kraju, ale i za granicą. Tu triumfuje między innymi Olga Tokarczuk. Powieść noblistki zatytułowana „Empuzjon” trafiła na listę 100 najważniejszych książek 2024 roku według „The New York Times”. Co ciekawe, jej angielskie tłumaczenie pojawiło się w amerykańskich księgarniach zaledwie kilka tygodni wcześniej. Mimo krótkiego stażu na półkach tytuł szybko został doceniony przez czytelników i krytyków. Literaturę spod pióra Olgi Tokarczyk doceniła też brytyjska piosenkarka Dua Lipa. W jednym z wywiadów artystka przyznała, że bardzo spodobała jej się książka naszej noblistki „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Więcej o tym, jakie polskie książki najbardziej podobają się obcokrajowcom, mówi ranking opublikowany w serwisie społecznościowym Goodreads. Platforma ta jest znana także czytelnikom z Polski, jednak większość jej użytkowników pochodzi z krajów anglojęzycznych. Idea jest prosta: internauci mogą oceniać tam książki i dyskutować o nich. W Polsce najpopularniejszym serwisem tego typu jest strona Lubimy Czytać. Czy to najlepsza polska książka? Na Goodreads nie brakuje tematycznych zestawień i rankingów. Jeden z nich jest szczególnie interesujący dla Polaków. Dotyczy bowiem właśnie polskich książek. Które z nich najbardziej podobają się obcokrajowcom? Pierwsze miejsce może zaskoczyć. Nie zajmuje go bowiem żaden z naszych noblistów, a Bolesław Prus. Za jego najlepszą powieść uznano „Lalkę”. To też najbardziej znany tytuł Prusa. Choćby dlatego, że od lat jest w Polsce lekturą obowiązkową. Każdy z nas na jakimś etapie edukacji zetknął się więc z Izabelą Łęcką i Stanisławem Wokulskim. Jak widać, ich burzliwe losy fascynują nie tylko polskich czytelników. Powieść jest dość długa (w zależności od wydania liczy około 800 stron), przez co czasem wzbudza niechęć uczniów. Ci, którzy jednak czytaj…

Ulubiona-polska-ksiazka-obcokrajowcow-9eba0b9.jpg
width: 5760
height: 3840

Jak naprawdę wyglądał Święty Mikołaj? Oto rekonstrukcja twarzy biskupa Miry
type: item
date: 2025-12-11T12:59:04.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: historia
subject: rekonstrukcja
subject: święty mikołaj
description: Dzięki nowoczesnej rekonstrukcji naukowcy poznali prawdziwą twarz św. Mikołaja, biskupa Miry, który był pierwowzorem współczesnej, baśniowej postaci obdarowującej nas prezentami w Boże Narodzenie. Zamiast rubasznego staruszka zobaczyliśmy oblicze autentycznego człowieka z krwi i kości.
encoded: Spis treści: Jak wyglądał Święty Mikołaj? Detale i wykończenie modelu Co nowego wiemy o Świętym Mikołaju? Święty Mikołaj to zdecydowanie jeden z najpopularniejszych świętych Kościoła katolickiego, choć trzeba przyznać, że najbardziej znany jest nie z właściwego żywota, a dzięki skomercjalizowanemu odpowiednikowi. Mikołaj, jakiego dziś kojarzymy ze świętami Bożego Narodzenia, to wesoły staruszek z brzuszkiem i długą siwą brodą. Z oryginałem, a więc biskupem Myry, łączy go jednak ofiarność i chęć obdarowywania innych. Co roku w okolicach świąt Bożego Narodzenia wraca pytanie: czy Święty Mikołaj istniał naprawdę? To już mamy ustalone. A jak wyglądał? Pewną podpowiedzią może być fakt, że urodził się na terenach dzisiejszej Turcji. Szczegółowej odpowiedzi na to pytanie postanowili udzielić (a właściwie pokazać) Jose Luis Lira i Thiago Beaini z Brazylii. Pierwszy z nich to doktor prawa i adiunkt na Uniwersytecie Stanowym Vale do Acaraú w Brazylii. Thiago z kolei jest dentystą i adiunktem na Wydziale Stomatologii Uniwersytetu Federalnego w Uberlândia, również w Brazylii. Jak wyglądał Święty Mikołaj? Głównym autorem rekonstrukcji jest Cicero Moraes, specjalista od trójwymiarowych wizualizacji. Brazylijczyk ma już na koncie wiele podobnych rekonstrukcji. Jego najbardziej znane dzieła to Ava, kobieta żyjąca w epoce brązu, czy Homo sapiens sprzed 45 tys. lat. Tym razem ponownie wykorzystał metody stosowane w medycynie sądowej, pozwalające na odtworzenie rysów twarzy na podstawie czaszki. Współpraca z prawnikiem i dentystą była w tym zakresie niezwykle pomocna. Warto jednak podkreślić, że technika ta nie prowadzi do bezpośredniej identyfikacji – jak w przypadku badań DNA czy analizy porównawczej łuków zębowych – lecz do wizualizacji, która może pomóc w pełnym odtworzeniu wyglądu zmarłego. Autorzy projektu posłużyli się danymi strukturalnymi czaszki z książki „Le Reliquie di S. Nicola” dr. Muigiego Martino. Zgodę na ich użycie wyraziło Centro Studi Nicolaiani. Pierwszym krokiem …

swiety-mikolaj-ae7c68c.jpeg
width: 5184
height: 3456

To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
type: item
date: 2025-11-20T10:47:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: antarktyka
subject: arktyka
subject: książki
subject: literatura
description: Doświadczenia z ekspedycji polarnych stały się dla Czesława Centkiewicza inspiracją do stworzenia opowieści, które zapadły w pamięć całym pokoleniom. Oto nieznane fakty z życia pioniera polskiej literatury polarnej.
encoded: Spis treści: Alina i Czesław Centkiewiczowie Czesław Centkiewicz – książki Czesław Centkiewicz – ciekawostki Czesław Centkiewicz jest pionierem polskiej literatury polarnej. Dzięki swoim książkom stał się uosobieniem fascynacji Arktyką i Antarktyką. Nie sposób jednak mówić o Czesławie Centkiewiczu, pomijając jego żonę, Alinę Centkiewicz. Alina i Czesław Centkiewiczowie Para ta tworzyła nierozerwalny duet, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Alina i Czesław Centkiewicz nie ograniczali się jedynie do pisania o swoich podróżach – często sami brali udział w wyprawach naukowych. Razem badali nieznane dotąd obszary i dokumentując życie ludzi i dzikich zwierząt w ekstremalnych warunkach. Alina Centkiewicz, z domu Kosk, była nie tylko żoną Czesława, ale również jego współautorką. Razem stworzyli wiele książek, które przybliżały czytelnikom piękno i surowość polarnych krain. Ich książki, takie jak „Zaczarowana zagroda” czy „Tumbo z Przylądka Dobrej Nadziei”, stały się klasyką polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Alina, z wykształcenia pedagożka, z pasją angażowała się w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych. Organizowała wykłady i prezentacje w szkołach i instytucjach kulturalnych. Czesław, inżynier i geofizyk, wnosił do książek głęboką wiedzę o warunkach panujących na biegunach. To połączenie wiedzy naukowej z literackim talentem sprawiło, że ich pasjonujące opowieści stały się cennymi źródłami informacji. Prace Centkiewiczów były wielokrotnie nagradzane. Ich wkład w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych do dziś jest nieoceniony. Czesław Centkiewicz – książki Twórczość pisarska Czesława Centkiewicza obejmuje szerokie spektrum gatunków literackich, od literatury faktu po literaturę dziecięcą. Jego książki były inspirowane osobistymi doświadczeniami z licznych wypraw polarnych. Jednym z najbardziej znanych dzieł Czesława Centkiewicza jest „Anaruk, chłopiec z Grenlandii”. Książka ta, skierowana do młodszych czytelników, opowiada historię dziecka, któr…

Czeslaw-Centkiewicz-964bcad.png
width: 4050
height: 2700

Jak duże mogą być płatki śniegu? Największy miał rozmiar średniej pizzy
type: item
date: 2025-11-17T11:11:57.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: fizyka
subject: pogoda
subject: śnieg
subject: Wolny czas
subject: zima
description: Jakie rozmiary mogą osiągać płatki śniegu? Historyczne relacje wspominają okazy wielkości średniej pizzy. To zjawisko zaskoczyło nawet doświadczonych obserwatorów. Gdzie i kiedy udało się je zanotować?
encoded: W tym artykule: Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Zimowa aura pod lupą Fascynujące jak śnieg Choć śniegu mamy w Polsce (podobnie jak innych krajach Europy) coraz mniej, warto przyjrzeć się mu z bliska. Choćby i wirtualnie. Pojedyncze kryształki śniegu nie bez powodu fascynują zarówno naukowców, jak i artystów. W końcu jest to przykład wyjątkowo estetycznego działania matki natury. Śnieżynki najczęściej charakteryzują się sześcioramienną symetrią. Są niewielkie, choć zdarzają się prawdziwi rekordziści – i to w drugą stronę. Płatki śniegu i kryształki śniegu – co jest większe? Jak można przeczytać w Księdze rekordów Guinnessa, pewnej styczniowej nocy w 1887 r. podczas gwałtownej zimowej burzy nad doliną rzeki Clark Fork, w pobliżu rancza Matta Colemana, niedaleko Missoula w Montanie w USA, zaobserwowano płatki śniegu opisane jako „większe od misek na mleko”. Miały one nawet do 38 cm szerokości. I tu warto zwrócić uwagę na rozróżnienie o, którym mówi w swoich badaniach dr Kenneth Libbrecht. Naukowiec poświęcił swoją karierą odpowiedzeniu na pytanie, dlaczego kryształy śniegu przyjmują różne kształty. I właśnie, jak zauważa, kryształy śniegu to nie to samo, co płatki śniegu. W języku polskim to rozróżnienie nie przyjęło się do mowy codziennej. Zimowa aura pod lupą Chodzi o to, że pojedyncze kryształki śniegu są maleńkie. Dopiero spadając z nieba, łączą się w większe struktury. To, co więc widzimy za oknem to najczęściej większe, uformowane w locie płatki śniegu. Kryształy śniegu powstają w wyniku zamarzania wody z gazu (pary wodnej), nie przechodząc wcześniej w ciecz. Płatek śniegu może być z kolei dowolną strukturą zamarzniętej wody spadającą z nieba. Stąd też różnice w ich rozmiarach. Zjawisko opisane w Księdze rekordów Guinnessa dotyczy więc nie kryształków śniegu, a właśnie płatków. Jak wielkie potrafią być w takim razie kryształki śniegu? To zależy od perspektywy. Śnieg na Saharze to nic nowego. Biały puch prószy na pustyni coraz częściej Choć śn…

Jak-duze-moga-byc-platki-sniegu-f0310ef.jpg
width: 2911
height: 2284

40 lat temu Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce. To zdjęcie zna cały świat
type: item
date: 2025-11-05T08:46:56.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Fotografia
subject: Historia
subject: Nauka
subject: fotografia
subject: medycyna
subject: serce
subject: Wolny czas
description: To ojciec polskiej kardiochirurgii i ikona medycyny. Profesor Zbigniew Religa przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w naszym kraju. Zdjęcie, które powstało 2 lata później, stało się legendą. Znacie jego historię?
encoded: W tym artykule: Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Drugie życie kultowego zdjęcia Przełom w medycynie Czym jest ksenotransplantacja? Transplantacja serca jest uważana za jeden z największych cudów współczesnej medycyny. Dla chorych z ciężkim i nieodwracalnym uszkodzeniem tego organu jest to szansa na nowe życie. Po raz pierwszy w Polsce przeszczep serca pomyślnie przeprowadził profesor Zbigniew Religa. Historyczna operacja odbyła się 5 listopada 1985 r. Od tamtej pory Religa przyczynił się do naprawy tysięcy ludzkich serc. Lekarz zmarł w 2009 r., ale pamięć o nim i jego dokonaniach pozostaje żywa. Profesor Zbigniew Religa na kultowym zdjęciu. Kto je wykonał? Upamiętnieniem pierwszego udanego przeszczepu serca w Polsce był film „Bogowie” z Tomaszem Kotem w roli głównej. Jednym z ostatnich kadrów w filmie jest kultowe zdjęcie profesora Zbigniewa Religi na sali operacyjnej. Wykonał je fotograf National Geographic James L. Stanfield. Fotografia została wybrana zdjęciem roku National Geographic. Znalazła się również wśród 100 najlepszych zdjęć NG. Oprócz Religi monitorującego pracę serca pacjenta na dalszym planie zdjęcia widać też asystenta profesora, Romualda Cichonia. Mężczyzna zasnął z wycieńczenia po trwającej niemal dobę operacji. Sam pacjent również był znaną postacią, nie tylko z uwagi na słynne zdjęcie. To Tadeusz Żytkiewicz, najdłużej żyjący pacjent po przeszczepie serca w Polsce. Zmarł dopiero 30 lat później, w 2017 r. Miał wtedy 91 lat. Co ważne, słynna fotografia nie została wykonana po historycznej operacji przeszczepienia serca, a dwa lata później. Dokładnie w nocy z 4 na 5 sierpnia w 1987 r. James L. Stanfield uwiecznił w kadrze zakończenie dziewiętnastej operacji przeszczepu serca przeprowadzanej przez Religę. Pierwszym pacjentem po pomyślnie przeprowadzonej transplantacji serca był 62-letni rolnik z Krzepic, cierpiący na krańcową postać niewydolności serca. Zmarł po dwóch miesiącach od operacji z powodu sepsy. Drugie życie kul…

Zbigniew-Religa-1de40f0.png
width: 2160
height: 1440

Ten kraj tworzy 10 malutkich wysepek. Każda jest jak zupełnie inny świat
type: item
date: 2025-10-17T10:06:00.000Z
creator: Marta Zaraska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: afryka
subject: Kuchnia
subject: Travel
subject: wyspy zielonego przylądka
description: Wyspy Zielonego Przylądka urzekają różnorodnością. Są dzikie, słoneczne, pełne kontrastów. Na Oceanie Atlantyckim tworzą archipelag dziesięciu wysp, a każda z nich jest jak zupełnie inny mikroświat. To idealny kierunek na pierwsze spotkanie z Afryką.
encoded: Spis treści: Wyspa Sal – Wyspy Zielonego Przylądka Wyspa Santo Antao Wyspy Zielonego Przylądka – atrakcje Kajakiem z wulkanu Nurkowanie na Wyspach Zielonego Przylądka Kiedy jechać na Wyspy Zielonego Przylądka? Wyspy Zielonego Przylądka – na co uważać? Wyspy Zielonego Przylądka nie są tak popularne wśród turystów z Polski, jak na przykład Kreta czy Cypr, co może wiązać się z odległością. Bezpośredni lot z Polski na Sal (takie połączenia oferują biura podróży) trwa od 7 do 8 godzin. Dla rodzin z małymi dziećmi niemal 1/3 doby w powietrzu może być nie lada wyzwaniem. W końcu to podróż do zachodniej Afryki. Wyspy Zielonego Przylądka leżą na Oceanie Atlantyckim na wysokości Mauretanii i Senegalu – ok. 450 km. od linii brzegowej kontynentu. Legenda głosi, że gdy Bóg skończył tworzyć Ziemię, zatarł ręce z zadowolenia, a okruszki gliny, które wówczas spadły z boskich dłoni w Ocean Atlantycki, stały się Wyspami Zielonego Przylądka. Dziesięć okruszyn, z których najokazalsza, wyspa Santiago, jest niewiele większa od Berlina. Niewiele jest miejsc na ziemi, gdzie można z taką łatwością przeskakiwać z jednego świata w inny niczym telewidz przełączający kanały kablówki. Podróż przez Cabo Verde (tak z portugalskiego swój kraj nazywają mieszkańcy Republiki Zielonego Przylądka) to podróż przez kolory – od bladej, piaszczystej wyspy Sal, przez zieleń bujnej, zamglonej Santo Antao, po czerń wulkanicznej Fogo. Tak wyprawę na Wyspy Zielonego Przylądka wspomina dziennikarka Marta Zaraska. Wyspa Sal – Wyspy Zielonego Przylądka Sal, gdzie ląduję, na pierwszy rzut oka wydaje się przyjaźnie różnobarwna. W kurorcie Santa Maria pełno jest kwiatów i plażowiczów w kolorowych kostiumach, rumieniących swoje skory na wszelkie odcienie brązu i (niestety) czerwieni. Piasek jest czyściutki, jasny, woda błękitna. Samo miasto to nic specjalnego: dużo placów budowy i rozlazłych hoteli all inclusive. Wszystko zdaje się tu istnieć pod zagranicznego turystę: centra nurkowe, sklepiki pełne naszyjników z musze…

Wyspy-Zielonego-Przyladka-71f6ab8.jpg
width: 5464
height: 3070

Rhinocorura była piekłem na ziemi. Trafiali tam kryminaliści bez nosów
type: item
date: 2025-10-06T10:11:51.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: bliski wschód
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Rhinocorura to zapomniane dziś starożytne miasto na granicy Egiptu i Palestyny. W historii zapisało się jako miejsce zesłania przestępców, którym za karę obcinano nosy. Wygnani musieli walczyć o przetrwanie w skrajnych warunkach pustyni.
encoded: W tym artykule: Rhinocorura – zapomniana osada ludzi bez nosów Życie w piekle na Ziemi Oko za oko, nos za karę Historycznie w wielu miejscach na świecie, również w Polsce, praktykowano brutalne kary za mniejsze i większe przewinienia. W niektórych polskich miastach o dawnym ustawodawstwie przypominają np. pręgierze. Kara chłosty była jednak stosunkowo lekka w porównaniu z... obcięciem nosa. Ta surowa kara była wymierzana przestępcom w starożytnym Egipcie i sąsiednich regionach. Praktyka obcinania nosa, czyli rynotomia, była powszechną represją za kradzież. Oszpeceni byli często wypędzani do Rhinocorury. Tak też powstało zapomniane dziś miasto, które z czasem stało się kolonią okaleczonych wyrzutków. Rhinocorura – zapomniana osada ludzi bez nosów Rhinocorura była miastem granicznym Egiptu i Palestyny, położnym pośrodku pustyni, u ujścia potoku wyznającego granicę między krajami. Zagadkowa osada od wieków intryguje historyków i archeologów. Niestety klasyczne źródła są dość ubogie w informacje na jej temat. Wiadomo na pewno, że było to miejsce wygnania dla przestępców, którzy wcześniej zostali skazani na odcięcie nosa. Nazwa Rhinocorura pochodzi z greckiego „ῥινὸς κόρος” (rhinos koros). To oznacza „obcięte nosy”. Życie w tym miejscu było surową rzeczywistością dla beznosych wygnańców. Pozbawieni pierwotnej tożsamości, utworzyli społeczność związaną wspólnym cierpieniem i instynktem przetrwania. Opisy starożytnych tekstów, w tym autorstwa Strabona i Diodora Sycylijskiego, przedstawiają społeczność, która pomimo tragicznych warunków, wykazywała zdolność do adaptacji. Mumia jak z horroru. Naukowcy odkryli, że Egipcjanka sprzed 3,5 tys. lat mogła umrzeć w męczarniach Niezwykła mumia z drugiego tysiąclecia przed naszą erą ma szeroko otwarte, wykrzywione usta. Długo przypuszczano, że to efekt niedbałości balsamistów. Jednak najnowsze badania wskazują na... Życie w osadzie wygnańców było bardzo trudne. Ziemia wokół była słona, a woda ze studni w obrębie murów gorzka. Jako że…

Rhinocorura-byla-pieklem-na-ziemi-391eed8.jpg
width: 2160
height: 1440

Największy cmentarz w Polsce. Jest 10 razy większy niż Stadion Narodowy
type: item
date: 2025-10-01T06:44:50.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: cmentarze
subject: polska
subject: szczecin
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Największy cmentarz w Polsce znajduje się w Szczecinie i nie tylko należy do największych w kraju, ale też do największych w Europie. Historia szczecińskiej metropolii sięga początku XX wieku.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się największy cmentarz w Polsce i co warto o nim wiedzieć? Zwiedzanie największego cmentarza w Polsce – szlakami historii i przyrody Największe cmentarze świata – gdzie znajduje się rekordzista? Największy cmentarz w Polsce nie znajduje się ani w Warszawie, ani w Krakowie, lecz w Szczecinie. Choć stołeczne nekropolie, takie jak słynne Powązki, mogą poszczycić się dłuższą historią i obecnością wielu postaci ze świata kultury i polityki, to właśnie Cmentarz Centralny w Szczecinie wyróżnia się pod względem rozmiaru. Nekropolia ta zajmuje imponujące 173 hektary, co czyni ją nie tylko największą w Polsce, ale również trzecią co do wielkości w Europie. Od momentu powstania w 1901 roku pochowano tu już ponad 300 tysięcy osób. Wśród nich znajdują się znani szczecinianie, zasłużeni lekarze, artyści, naukowcy, a także ofiary wojen i represji. Cmentarz pełni dziś nie tylko funkcję miejsca spoczynku, ale jest też ważnym elementem krajobrazu miejskiego, przypominającym park o charakterze dendrologicznym, z alejami, stawami i zabytkowymi pomnikami. Gdzie znajduje się największy cmentarz w Polsce i co warto o nim wiedzieć? Cmentarz Centralny w Szczecinie został oficjalnie otwarty 1 grudnia 1901 roku, na przełomie XIX i XX wieku. To dziś trzecia co do wielkości nekropolia w Europie i zarazem największy cmentarz w Polsce pod względem powierzchni. Obejmuje on aż 173 hektary, ustępując rozmiarami jedynie cmentarzom w Manchesterze (Wielka Brytania) i Hamburgu (Niemcy). Co ciekawe, plasuje się również w ścisłej czołówce największych cmentarzy na świecie. Przez ponad sto lat istnienia, teren był kilkukrotnie rozbudowywany i modernizowany. Pierwotnie powstała wschodnia część cmentarza z monumentalną bramą główną, kaplicą, kostnicą i aleją główną. W 1903 roku dobudowano zachodnią część, zaprojektowaną przez Wilhelma Meyera-Schwartau – znanego szczecińskiego architekta. Wyjątkowy charakter nadaje nekropolii jej parkowy układ urbanistyczny, z bogatą zielenią, sze…

cmentarz-centralny-w-szczecinie-shutterstock2332269859-c53bcb3.jpg
width: 5697
height: 3798

Dlaczego woda jest niebieska? Powszechne wytłumaczenie to mit
type: item
date: 2025-09-25T11:01:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: przyroda
subject: Travel
subject: woda
subject: Wolny czas
description: Dlaczego woda jest niebieska? A może wcale nie ma tego koloru, tylko tak nam się wydaje? To jedno z najczęściej zadawanych pytań, na które przez lata udzielano błędnej odpowiedzi.
encoded: W tym artykule: Dlaczego woda jest niebieska? Jakiego koloru są lodowce? Dlaczego woda jest niebieska? To pytanie najczęściej słyszą rodzice dzieci w wieku przedszkolnym. Dorośli także szukają odpowiedzi na to pytanie. Ciekawość jest naturalna. W końcu oceany gromadzą ponad 97% wody na Ziemi. Są więc niezwykle ważne dla życia na naszej planecie. Codziennie mamy kontakt z wodą. Pijąc, biorąc prysznic, czy uprawiając sporty wodne. Woda to też lwia część krajobrazu Polski. Polacy chętnie wypoczywają na Mazurach czy nad Morzem Bałtyckim. Od wiosny do jesieni ogromną popularnością cieszą się też spływy kajakowe polskimi rzekami. Na zdjęciach i pocztówkach woda zazwyczaj jest niebieska. Ile jest w tym prawdy? Dlaczego woda jest niebieska? Przez wiele lat ludzie wierzyli, że morza i oceany mają niebieski odcień, ponieważ odbijają błękit nieba. To nie do końca prawda. Najwyższy czas rozprawić się z tym mitem. Oczywiście powierzchnia wody odbija kolor nieba. Woda może wydawać się niebieska w słoneczny dzień, szara podczas burzy, a nawet przybierać odcienie różu podczas zachodu słońca. Warto jednak zauważyć, że po zanurzeniu pod wodę, niebieski kolor pozostanie. Na zdjęciach satelitarnych morza i oceany także są niebieskie. W takich przypadkach woda nie odbija koloru nieba. Zachodzi inny proces. Czy morze odbija kolor nieba? – Ocean wydaje się niebieski, ponieważ czerwień, pomarańcz i żółć (światła o dużej długości fali) są pochłaniane przez wodę silniej niż kolor niebieski (światło o krótkiej długości fali). Kiedy więc białe światło słoneczne wpada do oceanu, odbija się głównie światło niebieskie – czytamy w artykule opublikowanym na łamach „Scientific American”. To oznacza, że kolor oceanu i kolor nieba są ze sobą powiązane. Występują jednak niezależnie od siebie. W obu przypadkach powstanie koloru niebieskiego wynika z preferencyjnej absorpcji światła o długich falach. Efekt ten widać tylko wtedy, kiedy woda jest bardzo czysta. Błoto, glony czy inne zanieczyszczenia rozpra…

dlaczego-woda-jest-niebieska-a7589d5.jpg
width: 5890
height: 3927

Gigantyczna lilia wodna – nowo odkryty gatunek zaskoczył botaników
type: item
date: 2025-09-23T11:38:29.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: boliwia
subject: ogród botaniczny
subject: rośliny
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Największa lilia wodna na świecie przez miliony lat pozostawała niezauważona przez człowieka. Spektakularne odkrycie ogromnej rośliny zadziwiło świat nauki i miłośników przyrody.
encoded: Spis treści: Odkrycie trzeciego gatunku olbrzymiej lilii wodnej — nowe fakty Rekordowe rozmiary i Victoria boliviana Botaniczna sensacja z Boliwii – odkrycie Victoria boliviana Gdzie występuje Victoria boliviana i czy grozi jej wyginięcie? Lilie wodne w Polsce – piękno, symbolika i literatura To jedna z najdziwniejszych roślin świata. Jej liście rośliny osiągają imponujące rozmiary, mogące pomieścić małe dziecko, a mimo to tak długo uchodziła uwadze badaczy. Nowo zidentyfikowana lilia z rodzaju Victoria to nie tylko cud botaniczny, ale również symbol tego, jak wiele tajemnic wciąż kryje przyroda. Odkrycie gatunku stanowi jeden z najważniejszych przełomów w botanice ostatnich lat. Odkrycie trzeciego gatunku olbrzymiej lilii wodnej — nowe fakty Do tej pory znaliśmy dwa gatunki olbrzymich lilii wodnych z rodzaju Victoria — Victoria amazonica oraz Victoria cruziana. Naukowcy z Royal Botanic Gardens w Kew w Londynie od lat podejrzewali jednak, że może istnieć jeszcze trzeci, nieznany gatunek. Te przypuszczenia zostały potwierdzone — nowa roślina, oficjalnie nazwana Victoria boliviana, została opisana naukowo dopiero w 2022 roku. Co istotne, choć nie była wcześniej sklasyfikowana, występowała naturalnie w swoim środowisku już od około miliona lat. Rekordowe rozmiary lilii Victoria boliviana Nowo opisany gatunek Victoria boliviana to obecnie największa lilia wodna na świecie – liście mogą osiągać aż 3,20 metra szerokości, co czyni je największymi i niepodzielonymi liśćmi znanymi w świecie roślin. Liście są nie tylko ogromne — ich spodnia część przypomina szkielet z bardzo mocnych żeber, co sprawia, że mogą utrzymać ciężar dochodzący do około 80–81 kg, pod warunkiem że obciążenie jest równomiernie rozłożone. Kwiaty tego gatunku – uznawane za najpiękniejsze kwiaty świata – są równie imponujące: otwierają się nocą, przez dwa kolejne wieczory, najpierw jako białe, a następnie zmieniają kolor na różowy, osiągając rozmiar około 36 cm średnicy. Badania genetyczne wykazały, że Vic…

najwieksza-lilia-na-swiecie-GettyImages-1241694014-7e68ad1.jpg
width: 1350
height: 900

Wieś Adamczycha istnieje naprawdę. Jednak dworku Jana Pawła Adamczewskiego z „1670” tam nie znajdziecie
type: item
date: 2025-09-17T10:01:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: Onet
subject: podróże
subject: polska
subject: skansen
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Premiera 2. sezonu „1670” to dobry moment, by rozwiać wątpliwości: gdzie szukać Adamczychy? Na mapie Polski rzeczywiście znajdziemy taką wieś, ale to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego.
encoded: W tym artykule: Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Gdzie leży Adamczycha? Najciekawsze skanseny w Polsce Adamczycha niespodziewanie stała się jedną z najbardziej znanych wsi w Polsce. To zasługa serialu „1670”, który od grudnia 2023 r. cieszy się ogromną popularnością nie tylko wśród Polaków. Satyra o chłopach i sarmatach bawi widzów w całej Europie. Nie wszyscy rozumieją pewnie kontekst historyczny i społeczny, a ten jest istotny dla większości żartów. Polacy mają jeszcze jedną przewagę. Mogą zobaczyć na żywo miejsca, które pojawiły się w serialu. Czy z Adamczycha z serialu „1670” istnieje naprawdę? Gdzie leży Adamczycha i czy w ogóle istnieje? Te pytania zadaje sobie wiele osób po seansie „1670”. Sytuacja jest złożona. Sama wieś Adamczycha owszem, znajduje się na mapie Polski. Jednak to nie tam stoi dworek Jana Pawła Adamczewskiego czy gospoda „U Żyda”, która również pojawia się w serialu. Zabudowania te znajdują się w skansenie w Kolbuszowej. Widzowie mogą również kojarzyć miejscowy zbiornik wodny, wykorzystany w jednym z odcinków serialu. To po nim miał przejść chłop mylnie uznany przez Jakuba Adamczewskiego za Jezusa. Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej jest położone około 30 km od Rzeszowa. W trakcie zdjęć obiekt był niedostępny dla zwiedzających. Turyści i lokalsi mogą już spacerować po serialowej Adamczysze. W poniedziałki niebędące dniem świątecznym wejście do skansenu jest darmowe. Skansen w Kolbuszowej zachwycił nie tylko twórców serialu, ale też obsadę. – Kolbuszowa zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Od razu zrozumiałem, dlaczego to właśnie miejsce przyciągnęło twórców serialu. Mam jednak silne przeczucie, że brałem udział w czymś szczególnym. To z pewnością serial, jakiego jeszcze nie było na świecie – mówił Michał Sikorski (odtwórca roli ojca Jakuba) w rozmowie z serwisem korsokolbuszowskie.pl. Co można zobaczyć w skansenie w Kolbuszowej? Na terenie skansenu cały czas stoją scenografie przy…

KolbuszowaMuzeumKulturyLudowej-dworekJanaPawlaAdamczewskiego-708c35b.jpg
width: 4096
height: 3072

Obce cywilizacje są skazane na zagładę. Powód może dotyczyć także ludzkości
type: item
date: 2025-09-08T09:26:16.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: kosmici
subject: UFO
description: Dlaczego wciąż nie spotkaliśmy obcych? Naukowcy uważają, że każda cywilizacja niszczy własną planetę, zanim zdążymy ją odkryć. Postęp technologiczny może okazać się wyrokiem zarówno dla nich, jak i dla nas.
encoded: Spis treści: Potencjalne obce cywilizacje są zagrożone Technologia nie zawsze oznacza ratunek Co z obcymi cywilizacjami? Czy zahamowanie wzrostu to rozwiązanie problemu? Współcześnie większość społeczeństw na świecie nie wykazuje szczególnego zainteresowania potencjalnym istnieniem pozaziemskich form życia, choć są wyjątki. W Stanach Zjednoczonych wiara w istnienie obcych cywilizacji jest stosunkowo powszechna. Według sondażu przeprowadzonego przez Instytut Gallupa w 2021 roku, 41% Amerykanów wierzy, że UFO to w rzeczywistości pojazdy kosmiczne z innych planet. W poprzednich badaniach ten odsetek wynosił od 30% do 40%. Wiara w UFO i istoty pozaziemskie w USA jest silnie powiązana z popkulturą, szczególnie z takimi filmami jak „Bliskie spotkania trzeciego stopnia” i „Kontakt” oraz serialem „Z Archiwum X”. Produkcje te znacząco wpłynęły na rozpowszechnienie tych przekonań wśród Amerykanów. W miarę jak wiara w pozaziemskie cywilizacje staje się coraz bardziej powszechna, temat ten zaczyna przyciągać uwagę nie tylko amatorów, ale także naukowców Potencjalne obce cywilizacje są zagrożone Astrofizycy ostrzegają, że każda rozwijająca się cywilizacja, nawet taka, która w pełni przestawiła się na odnawialne źródła energii, może nieuchronnie doprowadzić do przegrzania swojej planety w ciągu 1000 lat. Taki wniosek wynika z nowego modelu opracowanego przez naukowców, którzy symulowali wzrost technologiczny oraz zużycie energii przez hipotetyczne obce cywilizacje. Wyniki są jasne: bez względu na to, jak czysta i efektywna jest energia, zawsze dochodzi do wycieku energii, który ostatecznie doprowadzi do zmian klimatu. Wnioski te można łączyć zarówno z naszą planetą, jak i poszukiwaniem życia poza Ziemią. Jeśli potencjalne obce cywilizacje napotykają te same fizyczne ograniczenia, może to wyjaśniać, dlaczego nie odkryliśmy jeszcze ich śladów. Badanie autorstwa Manasviego Lingama z Florida Tech i Amedeo Balbiego z Uniwersytetu Tor Vergata w Rzymie zostało opublikowane w bazie prepr…

Obce-cywilizacje-sa-skazane-na-zaglade-b656fa7.jpg
width: 3850
height: 2567

To polskie miasto ich zaskoczyło. Niemcy twierdzą, że właśnie tu odkryli turystyczny skarb
type: item
date: 2025-09-05T09:11:37.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na miasta
subject: miasta
subject: podróże
subject: szczecin
subject: Zachodniopomorskie
description: Szczecin coraz częściej trafia na listy turystycznych odkryć naszych zachodnich sąsiadów. Gości przyciągają tu barokowe zabytki, nowoczesna architektura i kuchnia, która łączy prostotę z wyrazistym smakiem.
encoded: Spis treści: Szczecin zachwycił Niemców Różnice między Berlinem i Szczecinem Polska nie jest najpopularniejszym kierunkiem turystycznym w Europie, mimo to coraz więcej turystów zza granicy zdaje się doceniać potencjał polskich miast. Gdańsk czy Kraków często są wymieniane wśród mniej oczywistych miejsc, które warto odwiedzić. W ostatnim czasie zagraniczne media chętnie opisują też inne miasta z Polski. W maju bohaterem artykułu opublikowanego na łamach brytyjskiego metro.co.uk był Wrocław. Autorki tekstu doceniły historię oraz architekturę stolicy Dolnego Śląska, a także bogatą ofertę kulinarną. Tym razem uwagę skupił na sobie Szczecin. O największym mieście Pomorza Zachodniego można przeczytać w niemieckim serwisie t-online.de. Szczecin zachwycił Niemców Szczecin został przedstawiony jako propozycja wydłużenia wycieczki do niemieckiej stolicy. – Tylko dwie godziny od Berlina leży polskie miasto Szczecin. Warto wybrać się na wycieczkę do sąsiedniego kraju, zwłaszcza ze względów kulinarnych – zachęca już na wstępie redakcja. Na miejscu szczególne uznanie Niemców zyskało harmonijne połączenie przeszłości z nowoczesnością. Z jednej strony monumentalne bramy miejskie z XVIII wieku (Berlińska i Królewska), a z drugiej futurystyczna bryła Filharmonii Szczecińskiej, która nocą zamienia się w świetlną rzeźbę. Wśród polecanych miejsc do odwiedzenia znalazło się też Muzeum Narodowe. Nieoficjalnym symbolem kulinarnym Szczecina jest oczywiście pasztecik szczeciński. Redakcja t-online.de doceniła jednak inne przysmaki – pierogi. Nie zabrakło też nawiązania do trunków wysokoprocentowych. – W tradycyjnych karczmach dominuje piwo, mięso i kiszona kapusta. Na kaca dobrze sprawdzają się polskie ogórki kiszone, idealne do piwa i wódki – piszą dziennikarze. Różnice między Berlinem i Szczecinem Wielu niemieckich turystów jest przyzwyczajonych do liberalnego podejścia Berlina do picia alkoholu w miejscach publicznych. W Szczecinie czeka ich jednak małe zaskoczenie. Stolica Pomorza Zachod…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/28ccaab2feec1a6bf3dccb4711882e62e5516d68-196bfa5.jpeg
width: 938
height: 625

Czy Neapolowi grozi katastrofa? Superwulkan pod miastem staje się aktywny
type: item
date: 2025-09-04T09:03:06.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: erupcja wulkanu
subject: neapol
subject: włochy
subject: wulkany
description: Neapol i okolice żyją w cieniu zagrożenia. Ostatnie badania pokazują, że superwulkan Campi Flegrei wykazuje oznaki przebudzenia, a włoskie władze przygotowały plan ewakuacji setek tysięcy mieszkańców.
encoded: Spis treści: Rośnie zagrożenie dla Neapolu Nie tylko Campi Flegrei zaskakuje badaczy Neapol to obok Rzymu i Mediolanu jedno z najchętniej odwiedzanych miast we Włoszech. Mało kto wie jednak, że niedaleko Neapolu znajduje się jeden z najgroźniejszych superwulkanów świata, czyli Campi Flegrei. I to właśnie przez jego aktywność w ostatnich dniach dosłownie zawrzało. Rośnie zagrożenie dla Neapolu Giuseppe Mastrolorenzo, wulkanolog z włoskiego Narodowego Instytutu Geofizyki i Wulkanologii (INGV), ostrzega, że erupcja może nastąpić w każdej chwili. – Nie można porównywać Campi Flegrei do bardziej znanych wulkanów, takich jak Etna. Ten wulkan może wybuchnąć znienacka, nawet jeśli wcześniej nie zaobserwujemy żadnych oznak deformacji gruntu czy bradyseizmu – mówi badacz cytowany przez przez serwis „The Munich Eye”. Tu warto wyjaśnić, że bradyseizm to bardzo powolne ruchy sejsmiczne, które mogą unosić powierzchnię terenu. Obecnie ziemia w rejonie Pozzuoli, miasteczka położonego zaledwie 14 km od Neapolu, podnosi się w tempie 3 centymetrów miesięcznie. To powoduje m.in. wysychanie basenów portowych. Lokalne władze opracowały już plany ewakuacji nawet pół miliona osób w ciągu 72 godzin. Większość ekspertów uważa, że zagrożenie nie jest bezpośrednie. Mastrolorenzo ma jednak inne zdanie. Jak twierdzi, nauka nie dysponuje wystarczającą wiedzą, by przewidzieć erupcję superwulkanu. Dodatkowym problemem jest brak danych historycznych oraz skomplikowana natura tego typu wulkanów. Nawet jeśli naukowcy spróbują ocenić ryzyko erupcji, nie da się tego zrobić z dużą pewnością. Niepokój wzbudzają również ostatnie wstrząsy. Na początku maja zanotowano tam trzęsienie ziemi o magnitudzie 4,4. Takie zjawiska mogą być zapowiedzią większej aktywności wulkanicznej. Szacuje się, że potencjalna erupcja Campi Flegrei mogłaby uwolnić dziesięć razy więcej energii niż słynna katastrofa Wezuwiusza z 79 roku n.e., która zniszczyła Pompeje i Herkulanum. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/v…

wulkan-9f5c12e.jpg
width: 5315
height: 3538

Iracka wizjonerka, która zmieniła świat. Warszawa mogła być kolejnym dziełem Zahy Hadid
type: item
date: 2025-09-03T09:07:42.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: architektura
subject: biogram
subject: budynki
description: Zaha Hadid, architektka znana z odważnych i futurystycznych projektów, zapisała się w historii jako pierwsza kobieta nagrodzona Pritzkerem. Jej wizja sięgała także Warszawy, gdzie planowała stworzyć przełomowy wieżowiec Lilium Tower.
encoded: Spis treści: Dzieciństwo i edukacja – początki ikony Kariera pełna przełomów i wyzwań Zaha Hadid i Polska – projekt Lilium Tower w Warszawie Życie prywatne i śmierć – spuścizna niezapomnianej artystki Zaha Hadid jest dziś znana na całym świecie jako twórczyni spektakularnych budynków o płynnych, futurystycznych kształtach. Jej droga na szczyt nie była jednak łatwa. Będąc kobietą i imigrantką w zdominowanym przez mężczyzn świecie architektury, musiała nie tylko przełamywać konwencje artystyczne, ale także bariery kulturowe. Jej projekty, takie jak MAXXI w Rzymie czy Centrum Wodne w Londynie, zapisały się złotymi zgłoskami w historii architektury. Podobno właśnie w stolicy Wielkiej Brytanii jako 11-latka postanowiła, że zajmie się architekturą. Sama Hadid stała się potem symbolem niezależności, odwagi i bezkompromisowej wizji. Dzieciństwo i edukacja – początki ikony Zaha Hadid urodziła się 31 października 1950 roku w Bagdadzie, w rodzinie o silnych korzeniach intelektualnych i społecznych. Jej ojciec, Muhammad al-Hadid, był wpływowym politykiem i przemysłowcem, który promował świecki i postępowy model Iraku. Wychowywana w liberalnym i artystycznym środowisku, już jako dziecko wykazywała zainteresowanie zarówno naukami ścisłymi, jak i sztuką. Studiowała matematykę na American University of Beirut, zanim w 1972 roku przeniosła się do Londynu, by rozpocząć studia architektoniczne w renomowanej Architectural Association School of Architecture. Tam zetknęła się z postmodernizmem i dekonstrukcją, co na zawsze wpłynęło na jej postrzeganie estetyki. Kariera pełna przełomów i wyzwań Początki łatwe nie były. Sławę przyniosły jej projekty… niezrealizowane. Centrum rekreacyjne Peak Club w Hongkongu (1983 r.), budynek przy Ku’damm w Berlinie (1986 r.) i opera w Cardiff (1994 r.). Koncepcje Hadid były wizjonerskie, inspirujące i świeże na tyle, by wygrywać konkursy. Inwestorzy obawiali się jednak kierować je do realizacji. Uznawali za zbyt futurystyczne, nazbyt nowatorskie. Właśnie…

GettyImages-181781400-9893b37.jpg
width: 3500
height: 2333

Zapomnij o Malediwach i Hawajach. Ta wyspa to numer jeden na Instagramie
type: item
date: 2025-09-01T11:09:52.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: instagram
subject: internet
subject: podróże
subject: wyspy
description: Nie przewodniki turystyczne, lecz miliony zdjęć i hashtagów zdecydowały o tym wyborze. Sprawdź, które wyspy zyskały miano najpiękniejszych według użytkowników Instagrama.
encoded: Spis treści: Ta wyspa podbiła internet Oto najpiękniejsze wyspy świata Promocja kierunków turystycznych mocno ewoluowała w ostatnich kilkunastu latach. Jeszcze nie tak dawno temu miejsca na wakacje wybieraliśmy z oferty biur podróży. Wystudiowane zdjęcia nie zawsze oddawały rzeczywistość tego, co czeka nas na miejscu, ale dawały pewien zarys. Z czasem sami zaczęliśmy wybierać kierunki kolejnych podróży, choćby dzięki kolejnym nowościom w Google Maps. Równolegle rozwijały się inne platformy internetowe stworzone do oceniania atrakcji turystycznych i hoteli. Można się z tego śmiać, ale coraz większą rolę w podejmowaniu codziennych decyzji odgrywają też social media. Na całym świecie wiele jest tzw. insta spotów, czyli miejsc, gdzie internauci jeżdżą, aby zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie z podróży. Im więcej zdjęć i oznaczeń, tym większa popularność. Nierzadko wybieramy kierunek kolejnego wyjazdu (albo zaczynamy się nim interesować) właśnie dzięki fotorelacjom i rolkom na Instagramie. Ta wyspa podbiła internet Niedawno użytkownicy Instagrama zostali po raz kolejny potraktowani jako eksperci w zakresie turystki. Zestawienie najpiękniejszych wysp na świecie opracowane przez biuro podróży Travelbag powstało na podstawie liczby hashtagów. Tym sposobem bezkonkurencyjna okazała się Bali. Indonezyjska wyspa zdeklasowała konkurencję, osiągając aż 75,1 miliona oznaczeń. To nie powinno być jednak dużym zaskoczeniem. Już od wielu sezonów tłumnie podróżują tam surferzy i influencerzy oraz inni poszukiwacze przyrody, kultury czy duchowości. Najpopularniejsze atrakcje na miejscu to plaża Kuta, wulkan Mount Batur, a także słynny Monkey Forest w Ubud, gdzie z bliska można zobaczyć makaki. Bali łączy w sobie różnorodność atrakcji z autentyczną atmosferą, przez co przyciąga zarówno backpackerów, jak i turystów lubujących się w luksusach. Oto najpiękniejsze wyspy świata Drugie miejsce w zestawieniu przypadło Sri Lance, która zebrała aż 18 milionów hashtagów. To wyspa znana z kolorowych kr…

plaza-1-6ee1195.jpg
width: 9504
height: 6336

Nie tylko Zakopane i Władysławowo – 5 miejsc na weekendowy wypad o każdej porze roku
type: item
date: 2025-08-22T07:27:01.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: polska
subject: Travel
subject: weekend
description: Wypad na weekend to coraz popularniejszy sposób na aktywny odpoczynek bez konieczności długiego planowania. W Polsce nie brakuje miejsc, które zaskoczą nawet doświadczonych podróżników.
encoded: Spis treści: Park Wodny Suntago – na weekend z rodziną Góry Opawskie – na krótki wypad na trekking po górach Międzyzdroje – nad morze o każdej porze roku Karpacz – na zwiedzanie i chodzenie po górach Jeziora Augustowskie – nad wodę Weekend w Polsce to szansa na odkrycie miejsc, które często mijamy w codziennym pośpiechu. Nie trzeba lecieć za granicę, by poczuć się jak na wakacjach – wystarczy kilka godzin jazdy samochodem czy pociągiem. Od górskich szlaków i malowniczych jezior po klimatyczne miasteczka i tętniące życiem miasta – w każdym regionie znajdziesz coś, co pozwoli ci oderwać się od rutyny. Właśnie dlatego przygotowaliśmy zestawienie 5 pomysłów, które idealnie nadają się do zrealizowania podczas krótkiego wyjazdu. Park Wodny Suntago – na weekend z rodziną Weekend w Polsce blisko Warszawy? Dobrym wyborem będzie Suntago – największy zadaszony park wodny w Europie. Obiekt znajduje się w miejscowości Wręcza, w gminie Mszczonów, około 60 km od stolicy. Dojazd jest bardzo wygodny – samochodem zajmuje niespełna godzinę trasą S8, a z Warszawy i Łodzi kursują także specjalne busy organizowane przez park. W strefie Jamango poczujesz się jak na tropikalnej wyspie – otaczają cię palmy, egzotyczne rośliny i setki atrakcji wodnych. To tutaj znajdziesz aż 32 zjeżdżalnie tematyczne, w tym rekordową Jungle Eclipse – najdłuższą zjeżdżalnię w Europie o długości 320 m. Dla najmłodszych przygotowano brodzik i wodne place zabaw. Miłośnicy relaksu odnajdą się w Saunarium – z saunami suchymi i mokrymi, grotą solną oraz aromaterapią. W strefie Relax czekają baseny lecznicze z wodą termalną, siarkową i solankową, a także bogata oferta Wellness & SPA. Suntago należy do kompleksu Park of Poland. Na dłuższy pobyt można zatrzymać się w Suntago Village – domkach i apartamentach dla 4 lub 8 osób. Na miejscu znajdziesz także liczne restauracje serwujące dania kuchni polskiej, włoskiej, azjatyckiej i amerykańskiej. Dzięki temu cały weekend w Suntago można zaplanować bez wychodzenia poza kom…

weekend-w-polsce-shutterstock310378145-2c6731e.jpg
width: 1000
height: 667

Odkryto nowy gatunek „robaka głębinowego”. Przez lata wymykał się badaczom
type: item
date: 2025-08-20T10:20:25.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: oceany
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: W głębinach oceanu odkryto stworzenie, którego ruchy przypominają latający dywan. Przez lata pozostawało poza zasięgiem naukowców, aż w końcu udało się je opisać. Co to za tajemniczy robak?
encoded: W tym artykule: Nowy robak głębinowy w Pacyfiku Zaskakujące odkrycie u wybrzeży Kostaryki Życie na dnie oceanu Co łączy kosmos i oceany? Oba te światy wciąż nie są w pełni zbadane przez człowieka. W przypadku mórz może to wręcz zaskakiwać. W końcu powierzchnię naszej planety w większości pokrywa woda. Ba, to właśnie w wodzie miało rozpocząć się życie na Ziemi. Nowy robak głębinowy w Pacyfiku W morzach i oceanach dosłownie roi się od nieznanych form życia. Według badaczy nie znamy nawet połowy z nich. I rzeczywiście każdego roku biolodzy morscy informują o odkryciach nowych podgatunków lub stworzeń zupełnie nam wcześniej nieznanych. Niedawno do listy świeżynek dołączył Pectinereis strickrotti, czyli nowy gatunek z rodziny morskich zwierząt zwanych nereidami. Co o nim wiemy? Naukowcy odkryli Pectinereis strickrotti w Kostaryce. Nieznany do tej pory okaz znajdował się w podwodnym wycieku metanu, około 80 km od wybrzeża. Miejsce odkrycia nie było przypadkowe. Przed osiągnięciem dojrzałości płciowej nereidy zamieszkują części dna morskiego, w których gaz cieplarniany ucieka ze skał i osadów w postaci pęcherzyków. Dopiero jako dorosłe wypływają ze swoich domów, aby znaleźć partnerów i złożyć ikrę. Zaskakujące odkrycie u wybrzeży Kostaryki Pectinereis strickkrotti po raz pierwszy zaobserwowała w 2009 roku załoga łodzi podwodnej HOV Alvin. Podwodny pojazd badawczy, będący własnością Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, odegrał swoją rolę także w odkryciu wraku Titanica. – Kiedy zobaczyliśmy to coś, od razu zaczęliśmy pytać, co to jest. Kręgowiec? Jakaś dziwna ryba? Mieliśmy niewyraźny obraz i tyle, ale byliśmy bardzo zaintrygowani – mówi „PopSci” główny pilot Alvina Bruce Strickrott. Zespół powrócił do wybrzeży Kostaryki w 2018 r. Wówczas podczas nurkowania trafili na sześć lub więcej osobników niezidentyfikowanego gatunku. Wyglądały tak samo jak te w 2009 r. Załoga zebrała kilka okazów w pojemniki próżniowe. Wykonała też serię zdjęć i filmów, aby formalnie opisać nowy …

Glebinowy-robak-562b549.jpg
width: 2000
height: 1125

„Tu wszystko smakuje inaczej” – odwiedziłem kraj, który przez dekady był zamknięty
type: item
date: 2025-08-20T08:30:51.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: albania
subject: bałkany
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Albania coraz popularniejszy wakacyjny kierunek wśród Polaków – kusi dziewiczymi plażami, górskimi krajobrazami i autentyczną kulturą. Dowiedz się, dlaczego ten bałkański kraj staje się turystycznym fenomenem i jak przygotować się do podróży.
encoded: Spis treści: Durres i Riwiera Albańska – wypoczynek dla każdego Najciekawsze atrakcje Albanii – co naprawdę warto zobaczyć? Naturalne i historyczne cuda Albanii – perełki poza głównym szlakiem Albania poza utartym szlakiem – Theth i Góry Przeklęte Czego nie wolno robić podczas wakacji w Albanii? Czy do Albanii potrzebny jest paszport? Choć jeszcze dekadę temu Albania była na marginesie europejskiej turystyki, dziś przyciąga podróżników szukających alternatywy dla zatłoczonych kurortów. Zachwyca różnorodnością – od piaszczystych plaż Riwiery Albańskiej po dzikie szlaki Gór Przeklętych. Co sprawia, że Albania zdobywa tak dużą popularność wśród turystów z Polski i Europy? Jakie atrakcje czekają na miejscu i na co warto zwrócić uwagę przy planowaniu podróży? Durres i Riwiera Albańska – wypoczynek dla każdego Durres, jedno z najstarszych miast Albanii, dynamicznie przekształca się w nowoczesny kurort przyciągający tysiące turystów z całej Europy. Położone nad Morzem Adriatyckim, z szerokimi plażami i rozwijającą się infrastrukturą turystyczną, staje się konkurencją dla znanych destynacji jak Chorwacja czy Grecja. Coraz liczniejsze hotele, restauracje, promenady i beach bary zbliżają standardy regionu do europejskich liderów branży turystycznej. Albania może poszczycić się dostępem aż do dwóch mórz – Adriatyckiego i Jońskiego, co znacząco rozszerza możliwości wypoczynku. W kontraście do nadmorskich kurortów, interior kraju pozostaje niemal nietknięty – pełen dzikiej przyrody, tradycyjnych wiosek i zapierających dech w piersiach krajobrazów. To połączenie sprawia, że Albania wakacje oferuje dla każdego coś wyjątkowego – od komfortowego wypoczynku all inclusive, po niezależne podróże z plecakiem, z dala od utartych szlaków. Bez względu na wybraną formę wypoczynku, pozostanie przez cały tydzień w jednym miejscu byłoby stratą potencjału tego kraju. Albania ma powierzchnię zaledwie 28 748 km², co czyni ją idealną do organizacji wycieczek objazdowych, jednodniowych wypadów i kr…

albania-GettyImages-748336143-44ac678.jpg
width: 2119
height: 1414