National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T11:36:30.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy zwierzęta myślą? Odpowiedź nie jest jednoznaczna
items: Zwierzęta monogamiczne, czyli gatunki, które łączą się na całe życie
items: Obżarstwo to ich drugie imię. Poznaj największych zwierzęcych żarłoków
items: Zmysły zwierząt są niesamowite. Jak postrzegają świat?
items: Jad - broń doskonała świata zwierząt. Nie tylko węże go używają
items: Liga mistrzów natury. Zwierzęce rekordy zawstydzają ludzkość
items: Skazane na ciężką niszę

Czy zwierzęta myślą? Odpowiedź nie jest jednoznaczna
type: item
date: 2022-12-08T14:11:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: natura
subject: owady
subject: Parenting
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: Shopping
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: Zastanawiasz się, czy zwierzęta myślą? Na to pytanie naukowcy szukają odpowiedzi od lat i choć pewności wciąż nie mamy, przeprowadzone dotychczas badania wskazują na to, że tak.
encoded: W tym artykule: Jak myślą zwierzęta? Jakie zwierzęta myślą? Wiele gatunków zwierząt już nieraz zaskoczyło swoim intelektem. Przykład? Dwie pszczoły z São Paulo, które wspólnymi siłami otworzyły butelkę. Choć nagranie spotkało się z różnym odbiorem, szybko stało się viralem. Na tym jednak nie koniec. Podobnych historii jest znacznie więcej. W 2021 roku Internet podbiło wideo amerykańskich naukowców, którzy nauczyli świnie obsługują joystick i grają w gry wideo. Kilka lat temu naukowcy dowiedli z kolei, że wrony mają poziom inteligencji zbliżoną do siedmioletniego dziecka. Natomiast najnowsze badania dowiodły, że sójki potrafią przejść przeznaczoną dla nich wersję słynnego testu pianki marshmallow, badający poziom samokontroli. Do najinteligentniejszych zwierząt świata zalicza się także choćby kruki, delfiny, krowy, papugi, ośmiornice czy nawet szczury. Mimo że lista jest zdecydowanie dłuższa, wiele osób wciąż zadaję sobie pytanie – czy zwierzęta myślą? Takie zachowania są mocnym argumentem na „tak”. Dlaczego właśnie ta ryba jest tak szybka? Zdziwisz się, gdy poznasz jej sekret Jak wynika z badań, organ produkujący olej pomaga miecznikom rozwijać większe prędkości podczas grasowania w morzu. Jak myślą zwierzęta? Przyjętą przez badaczy miarą zdolności zwierząt do myślenia i oceny ich inteligencji jest to, jak radzą sobie one w labiryntach, jak rozwiązują podsuwane im zagadki oraz czy mają świadomość „własnego ja”. Tę ostatnią cechą sprawdza się za pomocą tzw. testu czerwonej plamki. Uśpionemu zwierzęciu rysuje się na czole lub szyi czerwoną plamkę, a następnie stawia przed nim lustro. Jeśli po przebudzeniu i ujrzeniu własnego odbicia zwierzę wyciera plamkę z czoła, oznacza to, że ma świadomość samego siebie. Jeżeli próbuje wytrzeć plamkę z odbicia, to znaczy, że tej świadomości nie ma. Za pomocą takiego eksperymentu świadomość „własnego ja” stwierdzono u goryli, orangutanów, szympansów, bonobo, słoni, psów, delfinów butlonosych, orek, świń oraz srok. Inną oznaką inteli…

czy-zwierzeta-mysla-te-zachowania-sa-mocnym-argumentem-na-tak-0149fb6.jpeg
width: 1000
height: 667

Zwierzęta monogamiczne, czyli gatunki, które łączą się na całe życie
type: item
date: 2022-03-11T12:35:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: natura
subject: owady
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: Uroda
subject: Wolny czas
subject: związki
subject: zwierzęta
description: Czy monogamia istnieje w przyrodzie? Mimo powszechnego przekonania, że większość gatunków wybiera więcej niż jednego partnera, to nie brakuje ssaków, ptaków czy owadów podążających zupełnie inną drogą. Choć pod względem liczebności zwierzęta monogamiczne ustępują tym preferującym poligamiczny styl życia, to warto wiedzieć, które z nich kochają aż po grób.
encoded: W tym artykule: Monogamia u zwierząt Ptaki monogamiczne Czy i jakie owady żyją w monogamicznych związkach? Monogamia u zwierząt Monogamia wśród zwierząt nie jest zjawiskiem powszechnym, ale to nie oznacza, że nie ma jej w ogóle. Choć miłość na całe życie zdarza się w przyrodzie bardzo rzadko, to już cykliczna monogamia, czyli pozostawanie wiernym jednemu partnerowi przez jeden lub kilka sezonów rozrodczych, nie jest osobliwością. – Monogamia złożona z trzech elementów, czyli wierności seksualnej, społecznego przywiązania do partnera oraz wspólnej opieki rodzicielskiej, dotyczy 5 proc. zwierząt – tłumaczy Diane Witt, zoolog z National Science Foundation. Miłość rodzicielska jest najpiękniejsza. Udowadniają to wzruszające zdjęcia zwierząt Nie ma silniejszej więzi nad miłość między rodzicem i dzieckiem. I jest to prawidło dotyczące nie tylko ludzi. Rodzicielstwo jest wyjątkowe, także w świecie dzikich zwierząt. Zobacz wyj.. Doskonałym jej przykładem są gibony, które tworzą pary charakteryzujące się silnymi więzami między samcem a samicą. Żyjące głównie w lasach południowo-wschodniej Azji gibony są wyjątkami, bo wśród czterech rodzajów małp człekokształtnych (do których zalicza się też goryle, szympansy i orangutany) tylko one są monogamistami. Para zakochanych gibonów uwielbia własne towarzystwo i potrafi godzinami siedzieć na drzewie, przytulając się i flirtując. A gdy pojawią się dzieci, rolą samca jest ich ochrona przed agresją innych samców. Warto jednak dodać, że zwierzęta monogamiczne nie zawsze są wierne swoim drugim połówkom. Także w małżeństwach gibonów zdarzają się skoki w bok. Ptaki monogamiczne Bezapelacyjnie najwięcej monogamistów i cyklicznych monogamistów (przeszło 90%) jest wśród ptaków, które wiodą prym w tej dziedzinie. Od wieków symbolem wierności były łabędzie. I choć dzięki badaniom genetycznym wykryto, że czasem samiec łabędzia wychowuje nie swoje dzieci, to generalnie łabędzie pozostają sobie wierne przez co najmniej kilka sezonów, a bywa, że i p…

zwierzeta-monogamiczne-d665b5d.jpeg
width: 3778
height: 3022

Obżarstwo to ich drugie imię. Poznaj największych zwierzęcych żarłoków
type: item
date: 2020-08-03T08:50:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: natura
subject: owady
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: Żeby żyć, trzeba jeść. Czasem bez opamiętania.
encoded: W kwestii zwyczajów żywieniowych zwierząt też mamy do czynienia ze skrajnościami. Są takie stworzenia (np. węże czy gekony), które potrafią wytrzymać bez jedzenia nawet kilka miesięcy (pod warunkiem, że wcześniej się porządnie najadły), a są i takie, które muszą jeść niemal non stop. Do żerujących przez całą dobę zalicza się ryjówka aksamitna. Ten mały ssak (długość ciała 6–8 cm), powszechnie występujący m.in. w Polsce zjada w ciągu doby co najmniej tyle pokarmu, ile sam waży (czyli 5 do 12 g). Już kilka godzin bez jedzenia może być dla niego śmiertelne. Warto dodać, że ryjówka poluje i żywi się owadami, a zatem w przeciwieństwie do gryzoni uważanych za szkodników jest to zwierzę pożyteczne. Niebywałym apetytem odznaczają się gąsienice jedwabników. Przez 4–5 tygodni życia gąsienicy masa jej ciała zwiększa się 10 tys. razy. To dlatego, że gąsienica je bez przerwy. Aby wykarmić niedużą hodowlę jedwabników powstałą z 10 g greny (czyli jaj jedwabnika), potrzeba aż 300 kg liści morwy. Sławę żarłoka ma szarańcza pustynna występująca w Afryce i na Bliskim Wschodzie. Przez większość czasu owad ten żyje samotnie, odżywia się owocami i zielonymi częściami roślin, nie wyrządzając większych szkód. Jednak co kilka lat łączy się w ogromne stada składające się z miliardów osobników. Tak wielka chmara może w ciągu kilku minut zniszczyć całe pola upraw, zostawiając po sobie nagą ziemię.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e76f457d6f6cb3e711f6a373be4d27e158c51de8-5d48bc4.jpeg
width: 800
height: 532

Zmysły zwierząt są niesamowite. Jak postrzegają świat?
type: item
date: 2020-05-20T08:00:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: natura
subject: owady
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Ostrość zmysłów oznacza szybkość informacji.
encoded: W zależności od tego, w jakim środowisku żyje zwierzę i jaki tryb życia prowadzi, rozwija najbardziej przydatne mu zmysły. Drapieżnik nie obędzie się bez sokolego wzroku, a zwierzę aktywne nocą potrzebuje czułego słuchu. Niektóre zwierzęta dysponują zmysłami kompletnie niewykształconymi u człowieka – ryby, a także dziobaki mają zmysł elektryczny (wyczuwają pole elektryczne generowane przez inne zwierzęta), ptaki, pszczoły i termity posiadają zmysł magnetyczny (wykrywają kierunki pola magnetycznego, co ułatwia im orientację w przestrzeni), a grzechotniki posługują się zmysłem termicznym (potrafią zlokalizować ofiarę na podstawie ciepła emitowanego przez jej ciało). Nieomylny węch mają... ryby – łososie i węgorze, które zapamiętują zapach miejsca swego urodzenia, dzięki czemu bezbłędnie wracają do niego po latach. Trudno rozstrzygnąć, czy mistrzostwo świata zwierząt w tej kategorii arbitralnie przyznać właśnie im, czy może samcowi pawicy grabówki (Eudia pavonia). Ten nocny motyl potrafi wyczuć wabik samicy z odległości 11 km. Wynik zadziwiający tym bardziej, że samiczka produkuje ledwie 0,0001 mg substancji zapachowej. Ponieważ motyle nie mają nosa, komórki węchowe znajdują się u nich, tak jak u większości owadów, w rozgałęzieniach czułków. Rekordzista w kategorii „najlepszy słuch” także należy do rzędu motyli. To barciak większy (Galleria mellonella) wyczuwający ultradźwięki o częstotliwości 300 kHz. Dla porównania – człowiek słyszy dźwięki o maksymalnej częstotliwości 20 kHz, natomiast delfiny i nietoperze, powszechnie uważane za ekspertów od ultradźwięków, rozpoznają dźwięki maksymalnie do 160 kHz. Tę niezwykłą zdolność barciaka większego zidentyfikowali całkiem niedawno szkoccy naukowcy z University of Strathclyde w Glasgow, którzy swoje odkrycie opisali na łamach majowego wydania Biology. Zdaniem szefa zespołu badaczy dr Jamesa Windmilla tak wysoce rozwinięta zdolność odbierania ultradźwięków u barciaków jest zapewne wynikiem ewolucyjnego wyścigu zbrojeń między m…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8b35ee7f2840e72d299dec57a4b57330a24ff480-90aaa86.jpeg
width: 918
height: 602

Jad - broń doskonała świata zwierząt. Nie tylko węże go używają
type: item
date: 2019-03-27T05:00:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: Lifestyle
subject: natura
subject: owady
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: ukąszenie
subject: Zdrowie
subject: zwierzęta
description: Ukąszenia to potężna, bywa, że śmiertelna broń.
encoded: Zwierzęta gryzą i żądlą, aby obezwładnić ofiarę, lub w obronie własnej. Ale jad jadowi nierówny – bywają śmiertelne ukąszenia, które prawie w ogóle nie bolą, ale są takie, które nie zagrażają życiu, za to bolą jak diabli. Do kategorii niegroźnych dla życia, ale okrutnie bolesnych należy cios zadany przez dziobaka. To australijskie, przyjaźnie wyglądające zwierzę jest jednym z nielicznych jadowitych ssaków. Samiec dziobaka ma na tylnych kończynach ostrogi jadowe, którymi wprowadza toksynę w ciało agresora. Efektem jest rozdzierający ból, który może przerodzić się w hiperalgezję (przeczulicę) – trwający miesiącami stan nasilonego odczuwania bólu nawet pod wpływem delikatnego dotyku. Przeczulica jest skutkiem uszkodzenia funkcjonowania receptorów bólowych w miejscu wkłucia ostrogi dziobaka. Dojmujący ból potrafią zadawać pająki, np. czarna wdowa (Latrodectus mactans). Jej jad jest 15 razy silniejszy od jadu grzechotnika i bez trudu zabija owady. Ssaki i ptaki zazwyczaj jedynie paraliżuje, bo pająk dysponuje jadem oszczędnie i wstrzykuje bardzo małą dawkę. Jad czarnej wdowy to neurotoksyna, która po przedostaniu się do ciała człowieka wnika do krwiobiegu, a następnie wraz z krwią rozprzestrzenia się po organizmie i uszkadza zakończenia nerwowe zlokalizowane w różnych miejscach. Samo ugryzienie jest niezbyt bolesne, bardzo bolesne są natomiast skurcze mięśni pojawiające się 20–30 minut po ukąszeniu. Najgorsze są bóle kurczowe brzucha, które trwają do 48 godzin. – Objawy wywołane ukąszeniem przez czarną wdowę nazywane są latrodektyzmem i oprócz silnych bólów kurczowych obejmują bóle głowy i wymioty. Wskazana jest też profilaktyka przeciw tężcowi – informuje dr hab. med. Jacek Sein Anand z Pomorskiego Centrum Toksykologii. Na szczęście czarne wdowy są raczej bojaźliwe, chętniej chowają się przed ludźmi niż ich atakują. Helodermy arizońskie też unikają ludzi, ale gdy zostaną do tego zmuszone, gryzą naprawdę boleśnie. Heloderma arizońska jest jedną z trzech jadowitych jaszcz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/52a570a7c064e19ae2bd8f414e2cf6833bf9addc-d5a5f89.jpeg
width: 1000
height: 666

Liga mistrzów natury. Zwierzęce rekordy zawstydzają ludzkość
type: item
date: 2019-01-02T07:00:00.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: natura
subject: owady
subject: Parenting
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: rekordy
subject: ryby
subject: Technologia
subject: Zdrowie
subject: zwierzęta
description: Do czego zdolne są zwierzęta? Do wszystkiego, bo w świecie przyrody nie ma rzeczy niemożliwych
encoded: Żyjące w azjatyckich lasach wielkookie wyraki bez trudu odkręcają głowę o 180 stopni, kaszaloty nurkują na głębokość 2500 m, a termity budują na pustyni klimatyzowane osiedla. Wszystkie te niezwykłe umiejętności są przejawem przystosowania zwierząt do środowiska, w którym żyją. I mowa tu nie tylko o warunkach fizycznych, takich jak ekstremalny upał czy ciemność, ale także o skomplikowanych zależnościach współtworzonych przez wszystkie żyjące w danym środowisku organizmy. Klasycznym przykładem takiej relacji, silnie stymulującej rozwój adaptacji, jest zależność między drapieżcą a jego ofiarą bądź między pasożytem a jego żywicielem. Zgodnie z koncepcją „Czerwonej Królowej” drapieżnik musi być coraz szybszy, sprawniejszy i wyposażony w coraz lepsze zmysły, bo jego ofiara też jest coraz szybsza, sprawniejsza i coraz lepiej przystosowana do ucieczki bądź obrony. A zatem, jak mówiła Czerwona Królowa z powieści "Po drugiej stronie lustra" Lewisa Carrolla, aby utrzymać się w tym samym miejscu, trzeba biec, ile sił. Dobrze znaną biologom ilustracją tego, jak na rozwój przystosowań działa zarówno presja drapieżców, jak i zmiany warunków siedliskowych, jest przypadek krępaka brzozowego (Biston betularia). Badania nad adaptacją tych ciem prowadzone były w Anglii od połowy XIX w. Wówczas większość osobników miała jasne ubarwienie, co było przystosowaniem do przebywania na pokrytych porostami, a przez to jasnych pniach drzew i pozostawania niewidocznymi dla drapieżnych ptaków. Jednak w następstwie rozwoju przemysłu powietrze w Anglii ulegało zanieczyszczeniu dymami i sadzą. Skutek? Porosty obumarły, a pnie drzew pociemniały, tak że uwadze drapieżców zaczęły uchodzić ciemne motyle. Ciemne ubarwienie okazało się na tyle dobrym przystosowaniem do nowych warunków, że obecnie w uprzemysłowionych rejonach Anglii 90 proc. populacji Biston betularia to osobniki o ciemnych skrzydłach. Nie mniej istotna dla rozwoju, niekiedy naprawdę zdumiewających, przystosowań jest panująca w świecie zwi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/133d5c57b52d1063581cd2a473d4a5d9251d01f9-5d074ae.jpeg
width: 2833
height: 1896

Skazane na ciężką niszę
type: item
date: 2013-09-24T17:56:29.000Z
creator: Marta Koton-Czarnecka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: adaptacja
subject: biologia
subject: natura
subject: oceany
subject: owady
subject: pasożyty
subject: ptaki
subject: pustynie
subject: rekordy
subject: ryby
subject: sporty ekstremalne
subject: zwierzęta
description: Naprawdę trudno znaleźć na Ziemi miejsca, gdzie nie ma życia.
encoded: Zwierzęta żyją w krainie wiecznych śniegów i lodów, a także na niemiłosiernie suchych i spalonych słońcem pustyniach. Są w najwyższych partiach gór i w głębinach oceanów. Wszędzie tam konkurentów i zwierzęcych wrogów jest co prawda mniej, za to surowość siedliska stawia nieprawdopodobnie wysokie wymagania. W upale północnej Afryki bytują jedne z najosobliwszych ssaków – golce. Te małe, niemal pozbawione owłosienia gryzonie żyją w podziemnych koloniach zhierarchizowanych podobnie jak społeczności mrówek czy pszczół. Osobniki tworzące kolonię dzielą się na robotnice, żołnierzy i królową. Robotnice kopią tunele, gromadzą jedzenie i zajmują się młodymi; żołnierze bronią kolonii, a królowa poświęca się reprodukcji. Podziemne mieszkanie zapewnia golcom w miarę przyjemną i stabilną temperaturę. Pustynia to nie tylko żar, ale także chroniczny brak wody. Dlatego żyjące na pustyniach zwierzęta imają się przeróżnych sposobów, aby ją zdobyć. Na przykład chrząszcz namibski do perfekcji opanował sztukę przemiany pary wodnej w krople wody. W czasie parnej nocy bądź mglistego poranka ustawia się pancerzem w kierunku wiatru, pochylając głowę do dołu. Cząsteczki pary osadzają się na silnie hydrofilowych pokrywach skrzydeł owada, następnie łączą w większe krople i dzięki grawitacji spływają specjalnymi rowkami w kierunku głowy, wprost do otworu gębowego spragnionego chrząszcza. Dla niektórych zwierząt codziennością jest zmaganie się z ekstremalnym zimnem. Na przykład żyjące na Antarktydzie pingwiny cesarskie słyną z tego, że odbywają lęgi w czasie antarktycznej zimy, gdy temperatura powietrza dochodzi do –50OC. Wysiadywaniem jaj w tych skrajnie trudnych warunkach zajmują się samce, które dla ochrony przed mrozem skupiają się w zbite gromady, sprawiedliwie wymieniając się najcieplejszymi miejscówkami w środku stada. I oczywiście przez cały czas dbają o to, aby być ustawionym tyłem do wiatru. Po wykluciu się piskląt oboje rodzice koncentrują się na polowaniu na oceanie, a oczekujące na …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5349dab47857d5f681f943f8cc7c44815c67372b-ba127af.jpeg
width: 1881
height: 2813