National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-21T12:00:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Król Władysław zgadzał się na wszystko. W jego czasach Jagiellonowie zasiadali na 4 europejskich tronach
items: Król incognito w kokpicie. Przez lata w tajemnicy woził pasażerów po Europie
items: Dlaczego Jagiellonowie wymarli tak szybko? Tajemnice królewskiego rodu
items: W sercu Polski stoją dziesiątki średniowiecznych warowni. To świetny pomysł na wiosenny weekend
items: Przez ponad sto lat kształtowały wyobrażenie o polskich królach. Czy Matejko wymyślił wizerunki władców
items: Odwiedziłem jedną z najbardziej północnych stolic Europy. Nigdzie nie jadłem tak dobrej łososiowej
items: Alpejski region, w którym słychać dwa języki. Włoski temperament spotyka się tu z tyrolską tradycją
items: To jeden z najbardziej zielonych regionów w Polsce. Znakomity kierunek na wiosenny weekend
items: Internet w samolotach LOT. Wi-Fi trafi na pokłady pierwszych samolotów
items: Bawaria pełna kontrastów: 4 pomysły na dzień poza Monachium
items: „Lwia Skała" Sigirija to największy skarb Sri Lanki. Wielu uważa ją za nieoficjalny 8 cud świata
items: Ta grecka wyspa zachowała spokojny charakter. Turystyka nie odebrała jej autentyczności
items: Ten polski region ma własny język i własny rytm. Wakacje płyną tu wolniej
items: Potrafią wstrzymać oddech na kilka minut. Ten lud przystosował się do życia pod wodą
items: ITB Berlin 2026 – Polska zaskakuje turystyką slow i kulinarnymi emocjami na powierzchni 500 m²!
items: Wilczy, Śnieżny, Truskawkowy – skąd się wzięły nazwy kolejnych pełni Księżyca
items: Na podkarpackim wzgórzu odtworzono osadę sprzed tysięcy lat. To podróż do pradziejów ziem polskich
items: 10 nieoczywistych pomysłów na weekend w Polsce. Nie tylko góry i morze
items: Te rasy psów są najmądrzejsze. Psychologowie opracowali zaskakujący ranking
items: Prawdziwa historia Wielkiego Marty'ego. Czy filmowy mistrz ping-ponga istniał naprawdę?
items: Miasto cesarzy da się zwiedzić w dwa dni. Zaplanuj idealny weekend w Wiedniu
items: Co 10. drzewo na świecie znajduje się na terenie Kanady – zaskakujące fakty o kraju liścia klonowego
items: Odwiedziłem kraj, który nie istnieje. Czas zatrzymał się tu w epoce ZSRR
items: Oto najstarszy klasztor w Polsce – przetrwał wojny, rozbiory i kasaty
items: Ryszard Kapuściński to jeden z najchętniej tłumaczonych polskich pisarzy. Jego reportaże do dziś budzą dyskusje

Król Władysław zgadzał się na wszystko. W jego czasach Jagiellonowie zasiadali na 4 europejskich tronach
type: item
date: 2026-03-21T11:59:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Podcasty
subject: czechy
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
subject: węgry
description: W nowym odcinku podcastu National Geographic Polska prof. Bożena Czwojdrak przybliża postać jednego z najmniej znanych Jagiellonów. Władysław Jagiellończyk, król Czech i Węgier, bywa zapamiętany jako władca słaby – ten, który na wszystko się zgadzał. To jednak za jego czasów Jagiellonowie stworzyli coś na kształt środkowoeuropejskiej wspólnoty politycznej, obejmującej kilka tronów i utrzymywanej dzięki rodzinnej współpracy.
encoded: Spis treści: Najlepiej wykształcony z synów Kazimierza Jagiellonowie na czterech tronach Bracia, którzy współpracowali Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach W historii Jagiellonów łatwo skupić się na wielkich królach zasiadających na tronie w Krakowie – a pominąć tych, którzy budowali potęgę dynastii poza jego granicami. Władysław Jagiellończyk, władca Czech i Węgier, przez lata pozostawał w cieniu bardziej znanych braci. Tymczasem to właśnie on odegrał kluczową rolę w stworzeniu jagiellońskiej dominacji w Europie Środkowej – choć jego sposób rządzenia do dziś budzi pytania i kontrowersje. O tym mniej znanym w Polsce władcy z dynastii Jagiellonów opowiada prof. Bożena Czwojdrak, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego. Najlepiej wykształcony z synów Kazimierza Władysław był uczniem Jana Długosza i – jak podkreśla prof. Czwojdrak – wyróżniał się na tle rodzeństwa. Odebrał staranne wykształcenie, mówił płynnie kilkoma językami i swobodnie poruszał się w świecie dyplomacji. W historii zapisała się sytuacja, gdy młody królewicz przywitał włoskiego posła w jego ojczystym języku – ku jego autentycznemu zachwytowi. Kompetencje dyplomatyczne Władysława nie budziły wątpliwości. A jednak historia zapamiętała go inaczej. Przydomek „król bene” (od łacińskiego „dobrze”) nie był komplementem – odnosił się do jego skłonności do zgadzania się na postulaty możnych. Czy rzeczywiście brakowało mu ambicji? A może była to świadoma strategia rządzenia w skomplikowanej rzeczywistości politycznej Czech i Węgier? W państwach tych silna pozycja elit ograniczała władzę monarchy, a kompromis często okazywał się jedyną drogą do utrzymania stabilności. Jagiellonowie na czterech tronach – Droga Władysława do władzy nie była przypadkowa. Tron czeski objął dzięki porozumieniu swojego ojca, Kazimierza Jagiellończyka, z Jerzym z Podiebradów. Niedługo później został również królem Węgier. Choć sam nie wykazywał szczególnej ekspansywności, znalazł się w centrum jednego z najważniejszych projektów polityc…

Wladyslaw-Jagiellonczyk-034daba.jpg
width: 2813
height: 1875

Król incognito w kokpicie. Przez lata w tajemnicy woził pasażerów po Europie
type: item
date: 2026-03-19T12:45:20.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: holandia
subject: NatGeoBN
subject: Niderlandy
subject: pilot
subject: samoloty
description: Przez lata woził pasażerów po Europie, nie zdradzając swojej tożsamości. Król Niderlandów Willem-Alexander był aktywnym pilotem liniowym, łącząc obowiązki monarchy z pasją do latania.
encoded: Spis treści: Król za sterami samolotu Pasażerowie nie mieli pojęcia Co dalej z lataniem króla? Willem-Alexander to jeden z nielicznych monarchów na świecie, którzy prowadzili tak „zwyczajne” życie zawodowe. Jako drugi pilot w KLM przez lata uczestniczył w regularnych lotach pasażerskich, pozostając anonimowy dla większości podróżnych. Jego historia to niezwykłe połączenie królewskiej funkcji i codziennej pracy w kokpicie. Król za sterami samolotu KLM potwierdził, że król Niderlandów przez długi czas latał jako co-pilot na Boeingach 737, obsługując regularne rejsy pasażerskie w Europie. Używał przy tym pseudonimu „Meneer van Buren”, co pozwalało mu zachować prywatność i funkcjonować jak każdy inny członek załogi. Jako pilot liniowy musiał spełniać te same wymagania co inni – przechodził regularne szkolenia, testy symulatorowe i badania medyczne, a także utrzymywał odpowiednią liczbę godzin w powietrzu, by zachować licencję. Latanie nie było więc symboliczną pasją, lecz realną, wymagającą odpowiedzialności pracą. Regularne loty – często kilka razy w miesiącu – były dla monarchy sposobem na oderwanie się od obowiązków państwowych. W wywiadach podkreślał, że największą satysfakcję daje mu pełne skupienie na procedurach i technice, gdzie liczą się konkretne decyzje, a nie protokół dyplomatyczny. Co więcej, Willem-Alexander przyznał, że gdyby nie urodził się w rodzinie królewskiej, zostałby zawodowym pilotem. Fascynacja lotnictwem towarzyszy mu od młodości – jeszcze zanim objął tron, zdobywał kolejne uprawnienia i doświadczenie, które później pozwoliły mu zasiąść w kokpicie komercyjnego samolotu. Pasażerowie nie mieli pojęcia Większość podróżnych nie zdawała sobie sprawy, kto siedzi w kokpicie. Król rzadko ujawniał swoją tożsamość, choć czasem zdradzał go charakterystyczny głos podczas komunikatów pokładowych – zwłaszcza gdy przedstawiał się jako kapitan lub drugi pilot. Jak sam przyznawał, te krótkie momenty kontaktu z pasażerami były jedną z niewielu sytuacji, w których…

willem-alexander-GettyImages-2267136654-4f7bd81.jpg
width: 7352
height: 4904

Dlaczego Jagiellonowie wymarli tak szybko? Tajemnice królewskiego rodu
type: item
date: 2026-03-19T10:19:18.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: historia polski
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
subject: podcasty
description: Dynastia, która stworzyła jedno z największych państw Europy, zniknęła zaskakująco szybko. Jeszcze w XVI wieku Jagiellonowie rządzili rozległymi terytoriami od Bałtyku po Dunaj – a potem nagle zabrakło następców. Czy o ich końcu zdecydował przypadek, biologia, czy może polityczne wybory? Posłuchaj nowego odcinka podcastu National Geographic Polska, w którym prof. Bożena Czwojdrak opowiada o końcu wielkiej dynastii.
encoded: Spis treści: Od potęgi do kryzysu sukcesji Biologia, polityka, przypadek Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Kiedy Kazimierz Jagiellończyk i Elżbieta Rakuszanka doczekali się licznego potomstwa, wydawało się, że przyszłość dynastii Jagiellonów jest więcej niż bezpieczna. Para królewska miała aż trzynaścioro dzieci – wśród nich przyszłych władców, duchownych i świętego. Od potęgi do kryzysu sukcesji – Można było odnieść wrażenie, że Jagiellonowie „zabezpieczyli się na pokolenia” – a sam Kazimierz Jagiellończyk mógł odchodzić spokojny o los tronu – opowiada prof. Bożena Czwojdrak, mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego, w rozmowie z Łukaszem Załuskim. – Rzeczywistość okazała się jednak znacznie bardziej skomplikowana. Choć synowie Kazimierza obejmowali trony w Polsce, Czechach i na Węgrzech, kolejne pokolenia nie były już tak liczne ani tak trwałe – tłumaczy badaczka epoki. Część potomków nie doczekała się dzieci, inni umierali młodo, a jeszcze inni wybierali drogę kariery kościelnej zamiast zakładania rodzin. W efekcie dynastia, która wydawała się niemal „nieśmiertelna”, zaczęła się kurczyć. Biologia, polityka, przypadek W rozmowie w podcaście National Geographic Polska prof. Czwojdrak zwraca uwagę, że nie ma jednej prostej odpowiedzi na pytanie o wymarcie Jagiellonów. Na ich los złożyło się kilka czynników: późne małżeństwa, niewielka liczba potomków w kolejnych pokoleniach, a także realia polityczne, które nie zawsze sprzyjały stabilnej sukcesji. Nie bez znaczenia był również zwykły przypadek – coś, czego dynastie nie są w stanie kontrolować. Symbolicznym końcem dynastii była śmierć Zygmunta II Augusta w 1572 roku. Król nie pozostawił legalnego następcy, co doprowadziło do bezprecedensowej sytuacji w historii Polski – wolnej elekcji. To właśnie wtedy zakończyła się epoka Jagiellonów, a Rzeczpospolita weszła w nowy etap swoich dziejów. Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach Rozmowę z prof. Bożeną Czwojdrak poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geog…

Kazimierz-Jagiellonczyk-Anna-Jagiellonka-0d1fca3.jpg
width: 2813
height: 1875

W sercu Polski stoją dziesiątki średniowiecznych warowni. To świetny pomysł na wiosenny weekend
type: item
date: 2026-03-18T12:45:15.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Edukacja
subject: fakty i mity
subject: mazowsze
subject: warszawa
subject: zabytki
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Zamki na Mazowszu to propozycja kilku sprawdzonych tras weekendowych, które prowadzą przez historyczne warownie, pałace i romantyczne parki w okolicach Warszawy.
encoded: Spis treści: Zamek w Czersku – średniowieczna warownia nad Wisłą Zamek w Liwie – historia i muzeum w jednym miejscu Nieborów i Arkadia – pałac i romantyczny park Opinogóra, Guzów, Walewice – mniej oczywiste kierunki Mazowsze rzadko kojarzy się z zamkami, a jednak region oferuje zaskakująco dużo miejsc o bogatej historii. W przeciwieństwie do Dolnego Śląska nie znajdziemy tu dziesiątek monumentalnych twierdz, ale rozproszone po regionie warownie i rezydencje tworzą spójną propozycję krótkich wyjazdów. To właśnie na tej idei opiera się zestawienie tras – nie jako pełny katalog zabytków, lecz jako inspiracja do odkrywania mniej oczywistych miejsc. Warto jednak jasno zaznaczyć: nie wszystkie obiekty to klasyczne zamki. Część z nich to ruiny średniowiecznych warowni, inne to rezydencje magnackie lub pałace z późniejszych epok. Nasze zestawienie ma charakter inspiracyjny – pokazuje wybrane miejsca, a nie kompletną listę wszystkich zamków regionu. Zamek w Czersku – średniowieczna warownia nad Wisłą Jednym z najbardziej rozpoznawalnych obiektów jest zamek w Czersku, dawna siedziba książąt mazowieckich i jeden z najważniejszych punktów obronnych regionu w średniowieczu. Warownia została wzniesiona na przełomie XIV i XV wieku z inicjatywy księcia Janusza I Starszego i pełniła funkcję zarówno twierdzy obronnej, jak i ośrodka administracyjnego Mazowsza. Jej strategiczne położenie nad dawnym nurtem Wisły nie było przypadkowe – rzeka stanowiła naturalną barierę oraz ważny szlak handlowy. To obiekt o wyraźnie średniowiecznym charakterze, jednak dziś należy pamiętać, że: jest to trwała ruina, a nie w pełni zachowany zamek został udostępniony do zwiedzania pełni funkcję miejsca wydarzeń i rekonstrukcji historycznych Zamek wyróżnia się charakterystycznym układem trzech wież, które do dziś dominują nad okolicą. Zachowane fragmenty murów obronnych pozwalają wyobrazić sobie dawną skalę założenia, choć jego pierwotna forma była znacznie bardziej rozbudowana. Warto zwrócić uwagę, że obiek…

zamek-w-czersku-shutterstock1871416906-e496bf1.jpg
width: 4700
height: 3133

Przez ponad sto lat kształtowały wyobrażenie o polskich królach. Czy Matejko wymyślił wizerunki władców
type: item
date: 2026-03-17T14:32:58.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: dzieła sztuki
subject: Jagiellonowie
subject: królowie
description: Poczet królów polskich Matejki to jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł w historii polskiej sztuki, ale czy rzeczywiście pokazuje prawdziwe twarze władców? Prof. Bożena Czwojdrak wyjaśnia, na ile te wizerunki są zgodne z historią.
encoded: Spis treści: Nie było fotografii – były źródła pośrednie Co mówi współczesna nauka? Czy Matejko był świadkiem otwarć królewskich grobowców? Dziś wiemy więcej, jak wyglądali Jagiellonowie Posłuchaj całej rozmowy o Jagiellonach „Poczet królów i książąt polskich” to seria rysunków stworzona przez Jana Matejkę w latach 1890–1892. Cykl ten przedstawia 44 polskich władców – królów i książąt – a także cztery postacie kobiece: księżne i królowe. Posłuchaj nowego odcinka wideopodcastu National Geographic Polska. Rozmówczynią Łukasza Załuskiego jest prof. Bożena Czwojdrak, historyczka i mediewistka z Uniwersytetu Śląskiego. Nie było fotografii – były źródła pośrednie Matejko pracował w XIX wieku, przedstawiając postaci sięgające nawet wczesnego średniowiecza. Oczywiście nie dysponował żadnymi realistycznymi portretami większości władców. Dlatego opierał się na różnych typach źródeł: miniatury i iluminacje rękopisów – np. kroniki średniowieczne, gdzie pojawiały się schematyczne przedstawienia władców, monety i pieczęcie – szczególnie cenne, bo często powstawały za życia danego władcy, nagrobki i rzeźby – np. sarkofagi królewskie na Wawelu, wcześniejsze portrety (jeśli istniały) – zwłaszcza dla władców od XVI wieku wzwyż. W przypadku postaci takich jak Bolesław Chrobry czy Mieszko I, materiał ikonograficzny był bardzo skromny lub wręcz symboliczny. Matejko musiał więc uzupełniać luki własną wizją. Co mówi współczesna nauka? Współcześni historycy i archeolodzy są zgodni, że Jan Matejko z dużą starannością oddawał realia poszczególnych epok, szczególnie w zakresie ubioru oraz insygniów władzy – oczywiście w granicach wiedzy dostępnej w XIX wieku. Jednocześnie podkreśla się, że wygląd twarzy wielu przedstawionych władców ma charakter w dużej mierze hipotetyczny, zwłaszcza w przypadku postaci z najwcześniejszych okresów historycznych, dla których brak wiarygodnych źródeł ikonograficznych. Mimo tych ograniczeń dzieła Matejki mają ogromne znaczenie edukacyjne i kulturowe – to one w d…

Jadwiga-Andegawenska-b04eb38.jpg
width: 2813
height: 1875

Odwiedziłem jedną z najbardziej północnych stolic Europy. Nigdzie nie jadłem tak dobrej łososiowej
type: item
date: 2026-03-15T14:15:38.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: finlandia
subject: helsinki
subject: sauna
description: Nie ma w Europie drugiej stolicy, która jednocześnie tak wiele czerpałaby ze Wschodu, Zachodu i Północy – i gdzie narodowe temperamenty najchętniej studzi się i rozgrzewa w saunie.
encoded: Spis treści: Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Łososiowa palce lizać Zimą woda w zatoce zmienia się w grubą warstwę lodu Biblioteka jako manifest, design jako codzienność Bardzo fiński wieczór Jak zorganizować podróż do Helsinek Wysiadam z pociągu na dworcu głównym w Helsinkach i przez chwilę stoję pod monumentalnym zegarem, który od ponad stu lat wyznacza rytm spotkań. Granitowa fasada projektu Eliela Saarinena jest surowa, niemal północna w wyrazie, a masywne kolumny, monumentalne rzeźby trzymające kule światła i geometryczny porządek jasno wskazują, że budynek powstał w pierwszej połowie XX wieku. Nie ma tu nadmiaru dekoracji. Jest funkcja, jest materiał, jest światło. To pierwsza lekcja Helsinek, którą nie raz jeszcze przerobię spacerując po stolicy Finlandii – forma wynika tu zarówno z historii, jak i z wyjątkowego sposobu, w jaki pada światło w tym kraju. Statystyczny Fin wypija 10 kilogramów kawy rocznie Dworzec znajduje się w samym centrum miasta. Wychodzę na zaśnieżoną aleję. Zimowe Helsinki sprawiają wrażenie, jakby okres bożonarodzeniowy nigdy się tu nie kończył. Północny mrok rozświetlają migające lampki i neony. Mijam znakomicie przystosowanych do życia w ciemności i mrozie Finów. Tu ktoś rozgrzewa się, robiąc niezliczoną liczbę pajacyków, tam przechadzają pracownicy biur w sportowych butach i studenci z kubkami kawy. Finlandia od lat utrzymuje się w światowej czołówce spożycia kawy na mieszkańca – statystycznie Fin wypija jej ponad 10 kilogramów rocznie. W praktyce oznacza to, że w Helsinkach przerwa na kawę jest niemal instytucją publiczną. Jako kawosz nie mogę sobie odmówić filiżanki. Wraz z moim fińskim towarzyszem Janne siadam w Café Noir (Pohjoisesplanadi 35). „W Helsinkach nie spodziewaj się kawy najwyższej światowej jakości. To, że pijemy dużo, nie znaczy, że dobrze. W fińskich kawiarniach najczęściej znajdziesz tanią kawę przelewową” – tłumaczy Janne, a ja po chwili przekonuję się, że taki system ma jednak swoje zalety – w ceni…

Helsinki-e7c0d61.jpg
width: 2813
height: 1875

Alpejski region, w którym słychać dwa języki. Włoski temperament spotyka się tu z tyrolską tradycją
type: item
date: 2026-03-15T12:46:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alpy
subject: fakty i mity
subject: południowy tyrol
subject: włochy
subject: wyjazd na narty
description: Południowy Tyrol to region, gdzie alpejski krajobraz, włosko-austriacka kultura i bogata oferta aktywnego wypoczynku łączą się w wyjątkowe doświadczenie podróżnicze. Poznaj najważniejsze ośrodki narciarskie, atrakcje i tradycje tego niezwykłego zakątka Europy.
encoded: Spis treści: Południowy Tyrol – najważniejsze ośrodki narciarskie i ich oferta Południowy Tyrol poza nartami – atrakcje i tradycje przez cały rok Praktyczne wskazówki dla podróżujących do Południowego Tyrolu Południowy Tyrol to region w północnej części Włoch, w którym harmonijnie przenikają się dwa światy: alpejska tradycja oraz włoska lekkość i styl. Miejsce to wyróżnia się nie tylko wyjątkowymi krajobrazami – od monumentalnych Dolomitów, przez zielone doliny po malownicze miasteczka – ale także różnorodnością oferty turystycznej. Latem zachęca do pieszych wędrówek i rowerowych wypraw pośród gór, zimą zaś przyciąga nowoczesnymi ośrodkami narciarskimi i bogatym życiem après ski. Południowy Tyrol oferuje niezłą jakość infrastruktury, szeroki wybór noclegów, wellness i bogactwo wydarzeń kulturalnych, co czyni go jednym z najbardziej uniwersalnych kierunków podróżniczych w Alpach. Południowy Tyrol – najważniejsze ośrodki narciarskie i ich oferta Alta Badia – trasy, kuchnia i après ski Alta Badia uznawana jest za jeden z najpiękniejszych ośrodków narciarskich Dolomitów. Dysponuje ponad 130 km świetnie przygotowanych tras o zróżnicowanym poziomie trudności oraz słynnym stokiem Gran Risa, na którym regularnie rozgrywane są zawody Pucharu Świata. Ośrodek oferuje zarówno łagodne, rodzinne stoki, jak i wyzwania dla zaawansowanych narciarzy. Kuchnia regionu wyróżnia się autentycznością i innowacyjnością – w górskich schroniskach organizowane są cykliczne wydarzenia, takie jak A Taste for Skiing, podczas których można spróbować potraw przygotowanych przez wyróżnianych szefów kuchni. Alta Badia słynie również z klimatycznego après ski – szczególną popularnością cieszy się Club Moritzino z muzyką na żywo oraz panoramicznymi widokami na Dolomity. Poza nartami, region oferuje 74 km szlaków pieszych, 30 km tras biegowych i dwa tory saneczkowe. To sprawia, że jest doskonałą bazą także dla miłośników zimowych wędrówek czy rodzinnych rozrywek poza stokiem. Seiser Alm/Alpe di Susi – r…

poludniowy-tyrol-d3da303.jpg
width: 2813
height: 1875

To jeden z najbardziej zielonych regionów w Polsce. Znakomity kierunek na wiosenny weekend
type: item
date: 2026-03-10T11:30:54.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: skarby
subject: Travel
subject: turystyka
subject: województwo lubuskie
description: Lubuskie należy do najmniej oczywistych regionów turystycznych Polski, a jednocześnie skrywa zaskakująco wiele atrakcji: dziką przyrodę parków narodowych, unikatowe geoparki, zabytkowe pałace oraz winnice. Region słynie z ogromnej liczby lasów i jezior, ale też z niezwykłych historii związanych z dawnymi fortyfikacjami czy architekturą sakralną. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć w Lubuskiem, ten przewodnik pokaże miejsca, które najlepiej oddają charakter tej części Polski.
encoded: Spis treści: Park Narodowy „Ujście Warty” – raj dla miłośników ptaków Park Mużakowski – polsko-niemieckie arcydzieło ogrodowe UNESCO Geopark Łuk Mużakowa – niezwykła historia zapisania w krajobrazie Szlak Kościołów Drewnianych Regionu Kozła Lubuski Szlak Wina i Miodu – powrót do winiarskich tradycji Jezioro Sławskie – największe jezioro regionu Międzyrzecki Rejon Umocniony – jeden z największych systemów bunkrów w Europie Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu Bulwar Nadwarciański w Gorzowie Wielkopolskim Park Miłości im. Michaliny Wisłockiej w Lubniewicach Łagów Lubuski – perła między jeziorami Położone przy granicy z Niemcami województwo lubuskie jest jednym z najbardziej zielonych regionów kraju. Lasy zajmują tu niemal połowę powierzchni, a krajobraz tworzą jeziora, rzeki, wzgórza morenowe i rozległe doliny rzeczne. Dzięki temu region przyciąga zarówno miłośników natury, jak i osoby zainteresowane historią oraz turystyką kulturową. Na mapie atrakcji znajdują się tu m.in. Park Narodowy „Ujście Warty”, transgraniczny Park Mużakowski wpisany na listę UNESCO, Międzyrzecki Rejon Umocniony czy liczne winnice. W ostatnich latach Lubuskie coraz mocniej zaznacza swoją obecność na turystycznej mapie Polski. Park Narodowy „Ujście Warty” – raj dla miłośników ptaków Jednym z najcenniejszych przyrodniczo miejsc w regionie jest Park Narodowy „Ujście Warty”, utworzony w 2001 roku. Obejmuje on rozległe tereny ujścia Warty do Odry oraz system rozlewisk, łąk i starorzeczy. Park zajmuje około 8 tysięcy hektarów i jest uznawany za jeden z najważniejszych obszarów ptasich w Europie. Obserwowano tu ponad 270 gatunków ptaków, a w okresie migracji pojawiają się setki tysięcy osobników. Największą atrakcją są: ptasie migracje jesienne i wiosenne, rozległe mokradła i rozlewiska, specjalne wieże obserwacyjne dla birdwatcherów. Dzięki naturalnemu charakterowi doliny Warty park zachował krajobraz przypominający dawne rozlewiska wielkich europejskich rzek. Park Mużakowski – polsko-niemieckie arcydz…

lagow-lubuski-shutterstock2622514953-2115726.jpg
width: 4000
height: 2250

Internet w samolotach LOT. Wi-Fi trafi na pokłady pierwszych samolotów
type: item
date: 2026-03-06T14:00:40.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: internet
subject: linie lotnicze
subject: loty samolotem
subject: NatGeoBN
description: Polskie Linie Lotnicze LOT wdrożyły usługę Wi-Fi na pokładzie pierwszego Boeinga 787 Dreamliner . Do końca kwietnia internet pojawi się w kolejnych dwóch samolotach dalekodystansowej floty. Nowość pozwoli pasażerom być online przez cały lot – na trasach długodystansowych!
encoded: Dobra wiadomość dla pasażerów Polskich Linii Lotniczych LOT. Od teraz podróżujący na pokładzie pierwszego Boeinga 787 Dreamliner mogą korzystać z usługi Wi-Fi przez cały lot. To długo wyczekiwana odpowiedź na potrzeby pasażerów – zarówno tych udających się w podróż służbową, jak i osób lecących na wakacje czy odwiedzających rodzinę. Zapowiedź wprowadzenia internetu na pokładach samolotów LOT po raz pierwszy pojawiła się dwa lata temu. Nowoczesna technologia została dostarczona przez firmę Viasat, która zainstalowała system Viasat Amara na pokładzie samolotu. Już do końca kwietnia internet pojawi się także w kolejnych dwóch Dreamlinerach należących do dalekodystansowej floty PLL LOT. Nowe możliwości na trasach długodystansowych – internet dostępny dla każdego Internet na pokładzie PLL LOT otwiera całkowicie nowe możliwości. Teraz pasażerowie mogą pozostać w stałym kontakcie z bliskimi, korzystać z komunikatorów, pracować zdalnie, a nawet oglądać filmy i seriale online podczas lotu. LOT przygotował dwa zróżnicowane pakiety: Pakiet Chat, umożliwiający komunikację tekstową za 7 USD, Pakiet Streaming, pozwalający na pełne przeglądanie stron internetowych, streaming i pracę online w cenie 29 USD. To rozwiązanie sprawia, że każdy może wybrać zakres usług dopasowany do własnych potrzeb – zarówno jeśli zależy mu jedynie na podstawowej łączności, jak i wtedy, gdy chce aktywnie korzystać z internetu podczas długiego rejsu. Kto skorzysta z darmowego Wi-Fi? Świetna oferta dla klasy biznes Szczególnie korzystne są informacje dla pasażerów podróżujących w klasie biznes. Dla nich dostęp do internetu na pokładzie PLL LOT jest zupełnie bezpłatny. Również osoby posiadające określone statusy w programie Miles & More (u wybranych linii partnerskich) mogą korzystać z internetu za darmo – niezależnie od klasy podróży. To ukłon w stronę lojalnych klientów i osób, które szczególnie cenią sobie komfort i łączność podczas lotu. Elastyczność tej oferty sprawia, że coraz więcej pasażerów będzie…

K.Wrzosek-EMB-E2-09-ed4673b.jpeg
width: 5775
height: 3718

Bawaria pełna kontrastów: 4 pomysły na dzień poza Monachium
type: item
date: 2026-03-06T07:52:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: austria
subject: bawaria
subject: fakty i mity
subject: monachium
subject: niemcy
subject: norymberga
subject: oktoberfest
subject: salzburg
subject: Travel
subject: zamki
description: Bawaria zachwyca nie tylko Monachium. Wystarczy wsiąść do pociągu, by w ciągu kilku godzin znaleźć się w miejscu, które wygląda jak z baśni: pod alpejskim szczytem, nad krystalicznym jeziorem albo w średniowiecznym mieście o burzliwej historii. Oto cztery pomysły na jednodniową wycieczkę z Monachium, które pozwolą odkryć najpiękniejsze krajobrazy i najciekawsze miejsca południowych Niemiec.
encoded: Spis treści: Zamek Neuschwanstein – bajkowa wizja króla Ludwika II Lindau – wyspa na Jeziorze Bodeńskim Norymberga – miasto historii i pamięci Jezioro Königssee – alpejska cisza w Parku Narodowym Berchtesgaden Jak podróżować po Bawarii – Bayern Ticket Choć Monachium jest sercem Bawarii, to właśnie podróże poza stolicę regionu pozwalają odkryć jego prawdziwą różnorodność. W promieniu zaledwie kilkudziesięciu lub kilkuset kilometrów można zobaczyć bajkowe zamki, alpejskie jeziora, średniowieczne miasta i miejsca ważne dla historii Europy. Dzięki dobrze rozwiniętej sieci kolei regionalnej wiele z tych miejsc można odwiedzić podczas jednodniowej wycieczki, wracając wieczorem do Monachium. To sprawia, że Bawaria jest jednym z najbardziej atrakcyjnych regionów Europy dla osób, które chcą połączyć miejskie zwiedzanie z odkrywaniem natury i historii. Zamek Neuschwanstein – bajkowa wizja króla Ludwika II Jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Niemiec jest zamek Neuschwanstein, położony w Alpach Bawarskich w pobliżu miejscowości Füssen, około 120 kilometrów od Monachium. Jego strzeliste wieże i romantyczna sylwetka sprawiają wrażenie, jakby został przeniesiony wprost z baśni. Budowę zamku rozpoczęto w 1869 roku na polecenie króla Ludwika II Bawarskiego, władcy znanego z zamiłowania do sztuki, muzyki i romantycznej architektury. Neuschwanstein miał być prywatną rezydencją monarchy i hołdem dla twórczości Richarda Wagnera, którego Ludwik II był wielkim mecenasem. Choć zamek nigdy nie został w pełni ukończony, szybko stał się jedną z największych atrakcji turystycznych Europy. Co roku odwiedza go ponad 1,3 miliona turystów, którzy przyjeżdżają tu z całego świata. Inspiracja dla Disneya Neuschwanstein jest powszechnie uznawany za inspirację dla zamku Śpiącej Królewny w Disneylandzie. Walt Disney odwiedził Bawarię w latach 50., a charakterystyczna sylwetka zamku stała się wzorem dla baśniowej architektury parków rozrywki. Najlepszy widok na budowlę rozciąga się z mostu Marie…

bawaria-poza-monachium-192df68.jpg
width: 2813
height: 1875

„Lwia Skała" Sigirija to największy skarb Sri Lanki. Wielu uważa ją za nieoficjalny 8 cud świata
type: item
date: 2026-03-05T12:00:55.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: Edukacja
subject: historia
subject: podróże
subject: sri lanka
subject: Travel
subject: twierdza
description: Twierdza Sigiriya to jeden z najbardziej niezwykłych zabytków Sri Lanki. Wzniesiona na szczycie monumentalnej, 180-metrowej Lwiej Skały, powstała w V wieku n.e. jako spektakularna forteca i królewska rezydencja.
encoded: W tym artykule: Jak powstała twierdza Sigirija? Co wyróżnia twierdzę Sigirija? Jak zaplanować podróż na Sri Lankę? Co warto zobaczyć w twierdzy Sigirija? Kiedy warto odwiedzić twierdzę Sigirija? Twierdza Sigirija (Sigiriya) leży w Prowincji Środkowej Sri Lanki. Starożytna forteca została wzniesiona na szczycie 180-metrowej skały przez króla Kassapę w V wieku n.e. Konstrukcja jest od 1982 roku wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jest również jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych na Sri Lance. Jak powstała twierdza Sigirija? Twierdza Sigirija została zbudowana przez króla Kassapę I jako stolica jego państwa. Pałac wzniesiono w V wieku naszej ery na szczycie 200-metrowej Lwiej Skały. Ośrodek pełnił funkcję siedziby władcy Sri Lanki zaledwie przez kilka lat. Od początku twierdza miała służyć obronie państwa przed oczekiwanym atakiem ze strony królewskiego brata Mogallany. Kilka lat wcześniej Kassapa pozbawił praw do tronu Mogallanę, który był prawowitym następcą tronu. Mężczyzna został zmuszony do ucieczki do Indii. Jego ostateczny powrót na Sri Lankę był jednak tylko kwestią czasu. Doszło do tego w 497 roku, kiedy w wyniku wojny domowej Kassapa stracił tron i królem został Mogallana. Aż do XIV wieku twierdza Sigirija pełniła funkcję klasztoru buddyjskiego. Później została opuszczona. Dziś jest to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc na Sri Lance. Ciekawostki o Brazylii, które wielu zaskoczą. Nawet jej największych miłośników Ciekawostki o Brazylii, czyli kraju o powierzchni 27 razy większej od Polski. W tym artykule zebraliśmy wiele zaskakujących i mało znanych faktów na temat tego najludniejszego państwa Ameryki... Co wyróżnia twierdzę Sigirija? Sigirija zachwyca położeniem na potężnej skale. Wejście do twierdzy prowadzi przez charakterystyczną, monumentalną rzeźbę przedstawiającą lwie łapy z pazurami. Twierdza jest otoczona pięknymi ogrodami, stawami i freskami. Pałac Królewski, który znajdował się na szczycie Lwiej Skały, był dostępny dzi…

lwia-skala-183fa03.jpg
width: 5444
height: 3627

Ta grecka wyspa zachowała spokojny charakter. Turystyka nie odebrała jej autentyczności
type: item
date: 2026-03-04T13:32:19.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: grecja
subject: plaże w grecji
subject: Travel
subject: wakacje w grecji
subject: wyspy
subject: wyspy greckie
description: Kefalinia to największa wyspa archipelagu Wysp Jońskich i jedno z najbardziej spektakularnych miejsc w Grecji. Słynie z turkusowych zatok, białych klifów, podziemnych jezior i malowniczych wiosek, które wciąż zachowują autentyczny charakter. Choć wyspa pojawia się w wielu rankingach najpiękniejszych miejsc w Europie, nadal można tu znaleźć spokojne zakątki, gdzie natura i historia tworzą niezwykłą całość.
encoded: Spis treści: Argostoli – stolica wyspy i poranne spotkanie z żółwiami Assos – jedna z najbardziej malowniczych wiosek Grecji Myrtos – jedna z najsłynniejszych plaż Europy Jaskinia Melissani – światło, woda i mitologia Wyspa wina – tradycja roboli Góra Enos – dzika natura Kefalonii Święty Gerasimos – patron wyspy Jak zaplanować podróż na Kefalinię Położona na Morzu Jońskim u zachodnich wybrzeży Grecji Kefalinia zachwyca różnorodnością krajobrazów. Surowe klify przechodzą tu w łagodne zatoki, zielone wzgórza w górskie masywy, a małe porty rybackie w tętniące życiem nadmorskie miasteczka. Wyspa od wieków była miejscem spotkań kultur – od starożytnej Grecji i Cesarstwa Rzymskiego, przez panowanie weneckie, aż po czasy współczesne. Dziś przyciąga podróżników, którzy szukają dzikiej przyrody, spektakularnych plaż i śródziemnomorskiego stylu życia. Argostoli – stolica wyspy i poranne spotkanie z żółwiami Serce Kefalonii bije w Argostoli, stolicy wyspy położonej nad szeroką zatoką. Choć miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas katastrofalnego trzęsienia ziemi w 1953 roku, odbudowano je z zachowaniem charakteru nadmorskiego portu. Jedną z największych atrakcji Argostoli jest codzienny poranny spektakl przy nabrzeżu. W pobliżu łodzi rybackich pojawiają się żółwie morskie (Caretta caretta), które przypływają w poszukiwaniu resztek ryb wyrzucanych przez rybaków. Najłatwiej zobaczyć je wczesnym rankiem, kiedy port zaczyna budzić się do życia. To niezwykłe spotkanie z dziką przyrodą stało się symbolem wyspy i przypomnieniem, że Morze Jońskie pozostaje jednym z ważniejszych siedlisk tych zagrożonych gadów w Europie. Spacerując po Argostoli, warto przejść się również po kamiennym moście De Bosset, który łączy miasto z półwyspem Drapano. Jedna z ciekawostek o Grecji mówi, że to najdłuższy kamienny most nad morzem w Grecji. Assos – jedna z najbardziej malowniczych wiosek Grecji Na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy znajduje się Assos, niewielka miejscowość położona na wąski…

Kefalinia-33eb1e2.jpg
width: 2813
height: 1875

Ten polski region ma własny język i własny rytm. Wakacje płyną tu wolniej
type: item
date: 2026-03-03T11:30:02.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: Go Poland
subject: jeziora
subject: kaszuby
subject: Travel
subject: weekend
description: 8 miejsc na Kaszubach na weekendową wycieczkę to propozycja dla tych, którzy marzą o bliskości natury, malowniczych jeziorach i zabytkach z historią. Region słynie z ponad 700 jezior, pofałdowanego krajobrazu i wyjątkowej kultury kaszubskiej. Sprawdź, gdzie warto pojechać, co zobaczyć i jak zaplanować krótki, ale intensywny wypad.
encoded: Spis treści: Wieżyca – najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego Droga Kaszubska – jedna z najbardziej malowniczych tras w Polsce Chmielno i Kółko Raduńskie – serce Szwajcarii Kaszubskiej Złota Góra i punkty widokowe nad Jeziorem Ostrzyckim Bytów – zamek krzyżacki i historia Pomorza Krokowa – pałac i park w stylu rezydencjonalnym Rzucewo – pałac nad Zatoką Pucką Hel i Fokarium – nadmorska przygoda blisko Kaszub Kaszuby to jeden z najbardziej zróżnicowanych krajobrazowo regionów północnej Polski. Znajdziemy tu jeziora rynnowe, morenowe wzgórza, rozległe lasy i zabytki pamiętające czasy krzyżackie. To również obszar o silnej tożsamości kulturowej – z własnym językiem, tradycją i kuchnią. Weekend na Kaszubach może być zarówno aktywny, jak i spokojny – wszystko zależy od wybranego kierunku. Oto miejsca, które pozwolą poczuć klimat regionu i zobaczyć jego największe atuty. Wieżyca – najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego Wieżyca (329 m n.p.m.) to najwyższe wzniesienie Pojezierza Pomorskiego oraz jeden z najwyższych punktów północnej Polski o charakterze nizinnym. Położona w paśmie Wzgórz Szymbarskich, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Szwajcarii Kaszubskiej. Jej ukształtowanie jest efektem działalności lądolodu – to klasyczne wzgórze morenowe powstałe w czasie ostatniego zlodowacenia. Choć często można spotkać się z informacją, że jest najwyższym wzniesieniem Niżu Środkowoeuropejskiego aż po Ural, stwierdzenie to jest zbyt daleko idącym uproszczeniem – w rzeczywistości to najwyższy punkt Pojezierza Pomorskiego i jeden z wyższych w obrębie północnych nizin Polski. Na szczycie znajduje się wieża widokowa im. Jana Pawła II, z której przy dobrej pogodzie rozciąga się szeroka panorama na okoliczne jeziora – m.in. Jezioro Ostrzyckie – oraz rozległe kompleksy leśne i falujący krajobraz morenowy. Wejście na wzniesienie nie jest wymagające i zajmuje zwykle kilkanaście minut z pobliskiego parkingu; trasa jest…

Kaszuby-464c463.jpg
width: 2813
height: 1875

Potrafią wstrzymać oddech na kilka minut. Ten lud przystosował się do życia pod wodą
type: item
date: 2026-03-02T08:57:22.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: azja
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: fakty i mity
subject: filipiny
subject: genetyka
subject: indonezja
subject: malezja
subject: nurkowanie
subject: Sport
subject: Travel
description: Ludność Bajau od pokoleń żyje w ścisłej symbiozie z morzem. To społeczność z Azji Południowo-Wschodniej, która zasłynęła niezwykłymi zdolnościami nurkowania na jednym oddechu. Badania naukowe pokazują, że ich organizmy wykazują realne adaptacje fizjologiczne i genetyczne związane z życiem w warunkach niedotlenienia.
encoded: Spis treści: Bajau – kim są morscy nomadzi? Wyjątkowe umiejętności nurkowania Adaptacje fizjologiczne – rola śledziony Adaptacje genetyczne – co odkryli naukowcy? Mit o „ludziach ze skrzelami” Bajau jako przykład współczesnej ewolucji człowieka Żyją głównie na wodach Filipin, Malezji i Indonezji. Tradycyjnie zamieszkiwali łodzie lub domy na palach, a ich codzienność przez stulecia była nierozerwalnie związana z rybołówstwem, połowem mięczaków i polowaniem podwodnym. Współcześnie część społeczności prowadzi bardziej osiadły tryb życia, jednak kulturowa tożsamość Bajau nadal silnie związana jest z morzem. Bajau – kim są morscy nomadzi? Bajau (Sama-Bajau, Badjao, Badżawowie) to grupa etniczna określana często mianem „morskich nomadów”. Ich tradycyjny model życia opierał się na stałej mobilności – przemieszczali się między wyspami i lagunami, żyjąc na łodziach zwanych lepa-lepa. Morze było dla nich nie tylko źródłem pożywienia, lecz także przestrzenią społeczną, duchową i ekonomiczną. W przeciwieństwie do wielu społeczności lądowych Bajau przez setki lat funkcjonowali w środowisku, w którym kluczową umiejętnością było nurkowanie bez sprzętu. To właśnie ten styl życia stał się impulsem do badań nad możliwą adaptacją ewolucyjną. Wyjątkowe umiejętności nurkowania Bajau są uznawani za jednych z najlepszych freediverów (nurków wstrzymujących oddech) na świecie. Tradycyjnie nurkowali w poszukiwaniu: ryb, pereł, ogórków morskich, skorupiaków. Niektórzy członkowie społeczności osiągają głębokości kilkudziesięciu metrów, pozostając pod wodą przez kilka minut bez aparatu tlenowego. Kluczowe jest tu zrozumienie, że nie chodzi wyłącznie o trening. Oprócz praktyki istotne znaczenie mają także uwarunkowania fizjologiczne. Warto jednak zaznaczyć, że często powtarzana informacja, jakoby Bajau spędzali „60% czasu pracy pod wodą”, nie ma jednoznacznego potwierdzenia w literaturze naukowej. Nurkowanie jest integralną częścią ich zajęć, lecz dokładne proporcje zależą od regionu i trybu życ…

bajau-GettyImages-175875868-f8837b2.jpg
width: 5616
height: 3744

ITB Berlin 2026 – Polska zaskakuje turystyką slow i kulinarnymi emocjami na powierzchni 500 m²!
type: item
date: 2026-02-28T16:00:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: NatGeoBN
subject: niemcy
subject: Polska organizacja turystyczna
subject: targi
description: 3–5 marca 2026 roku Berlin zamieni się w światową stolicę turystyki podczas ITB Berlin 2026. Polska zaprezentuje się jako odpowiedzialna destynacja, oferując degustacje dań od mistrzów kuchni Michelin i nowoczesne podejście do turystyki slow na stoisku o powierzchni ponad 500 m².
encoded: Międzynarodowe Targi Turystyczne ITB Berlin 2026 to wydarzenie, które już od 3 do 5 marca przyciągnie uwagę całego świata turystycznego do Berlina. Polska, wykorzystując powierzchnię ponad 500 m² na Polskim Stoisku Narodowym, wywoła emocje i zaskoczenie. Na miejscu pojawi się ponad 40 wystawców – regiony, miasta, organizacje turystyczne i przedsiębiorcy. Wspólna prezentacja ma wzmocnić obraz Polski jako nowoczesnej i odpowiedzialnej destynacji, silnie zakorzenionej w autentyczności i różnorodności. Turystyka slow i kontakt z lokalną kulturą motywem przewodnim polskiej ekspozycji Temat przewodni wystąpienia Polski to turystyka slow. Polska postawiła na zrównoważone podróżowanie, głębokie przeżycia i autentyczne spotkania z kulturą oraz naturą. W programie polskiego stoiska nacisk położono na jakość doświadczeń – nie liczy się wyłącznie cel podróży, lecz również droga i przeżycie. Uczestnicy targów ITB Berlin 2026 będą mogli przekonać się, jak wygląda współczesna Polska: otwarta, nowoczesna, a zarazem wierna swoim tradycjom. Kulinarne show: degustacje na żywo i gwiazdorska obsada kuchni Michelin Jednym z najbardziej wyczekiwanych elementów polskiej obecności na ITB Berlin 2026 są degustacje dań przygotowywanych na żywo. Za kuchnię odpowiadają szefowie z restauracji wyróżnionych gwiazdkami Michelin, Bib Gourmand, Zieloną Gwiazdką oraz rekomendacjami Michelin. To właśnie kuchnia stanie się kluczem do emocjonalnego przyciągania gości. Smaki regionalnych produktów, sezonowe składniki i nowoczesne interpretacje tradycyjnych dań będą fundamentem polskiej opowieści o turystyce. Intensywna platforma biznesowa i branżowe rozmowy przy polskim stoisku ITB Berlin 2026 to nie tylko pokazy i degustacje, ale również kluczowe spotkania biznesowe. Polskie stoisko stanie się miejscem dialogu branżowego, spotkań z touroperatorami, liniami lotniczymi, portami lotniczymi, organizacjami międzynarodowymi oraz przedstawicielami mediów. Celem jest wzmocnienie obecności Polski na strategicznyc…

ITB2025-141-a0865d6.jpg
width: 5882
height: 3921

Wilczy, Śnieżny, Truskawkowy – skąd się wzięły nazwy kolejnych pełni Księżyca
type: item
date: 2026-02-10T11:10:03.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kosmos
subject: Edukacja
subject: fakty i mity
subject: księżyc
subject: Lifestyle
subject: pełnia
description: Pełnie Księżyca od wieków budziły fascynację ludzi – nie tylko jako zjawisko astronomiczne, lecz także jako element porządkujący czas, przyrodę i codzienne życie. Tradycyjne nazwy pełni, takie jak Wilczy Księżyc, Różowa Pełnia czy Niebieski Księżyc, nie są dziełem naukowców, lecz efektem obserwacji natury i doświadczeń dawnych społeczności. Skąd się wzięły te określenia, co naprawdę oznaczają i dlaczego do dziś funkcjonują w kulturze popularnej?
encoded: Spis treści: Pełnia jako zjawisko astronomiczne i kulturowe Skąd wzięły się nazwy pełni Księżyca? Wilczy, Śnieżny i Robaczy Księżyc – zimowy i wczesnowiosenny cykl pełni Wiosenne i letnie pełnie – cykl wzrostu i obfitości Pełnie jesienne – czas zbiorów i przygotowań Niebieski Księżyc – mit, który stał się definicją Czy nazwy pełni są uniwersalne? Pełnia dziś – między nauką a popkulturą Choć współczesna astronomia opisuje pełnię Księżyca jako konkretną fazę wynikającą z geometrycznego ustawienia Ziemi, Słońca i Księżyca, dla dawnych ludzi miała ona znacznie szersze znaczenie. Cykliczność pełni pozwalała przewidywać zmiany pór roku, planować prace rolnicze, polowania i rytuały, a także orientować się w upływie czasu. To właśnie z tej potrzeby narodziły się ludowe nazwy pełni, ściśle związane z warunkami pogodowymi, fazami wegetacji roślin i zachowaniem zwierząt. Pełnia jako zjawisko astronomiczne i kulturowe Pełnia Księżyca to jedna z najlepiej rozpoznawalnych faz naszego naturalnego satelity. Występuje wtedy, gdy Ziemia znajduje się pomiędzy Słońcem a Księżycem, a cała widoczna z naszej perspektywy tarcza Księżyca jest oświetlona. Z astronomicznego punktu widzenia jest to regularne i przewidywalne zjawisko, pojawiające się średnio co 29,53 dnia, czyli w rytmie tzw. miesiąca synodycznego. Jednak dla człowieka pełnia nigdy nie była wyłącznie zjawiskiem naukowym. Przez tysiąclecia cykl Księżyca wyznaczał rytm życia, wpływał na rolnictwo, polowania, rytuały religijne, a nawet na sposób mierzenia czasu. Właśnie z tej potrzeby orientacji w świecie przyrody narodziły się tradycyjne nazwy pełni Księżyca, które do dziś funkcjonują w kulturze popularnej. Skąd wzięły się nazwy pełni Księżyca? Nazwy przypisywane poszczególnym pełniom nie są oficjalnymi terminami astronomicznymi. Ich źródłem jest folklor, obserwacja przyrody oraz praktyczne potrzeby dawnych społeczności. Najbardziej rozpowszechniony zestaw nazw, znany dziś w Europie, wywodzi się głównie z tradycji rdzennych ludów…

Pelnie-ksiezyca-0dca306.jpg
width: 2813
height: 1875

Na podkarpackim wzgórzu odtworzono osadę sprzed tysięcy lat. To podróż do pradziejów ziem polskich
type: item
date: 2026-02-09T06:52:16.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: Go Poland
subject: polska zabytki
subject: średniowiecze
subject: województwo podkarpackie
description: Skansen Archeologiczny Karpacka Troja to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w Polsce, sięgające czasów epoki brązu. Położony w malowniczej dolinie rzeki Ropy skansen pozwala zanurzyć się w historię sprzed ponad 4000 lat, odkrywając tajemnice pradawnych kultur i średniowiecznego grodu.
encoded: Spis treści: Najważniejsze odkrycia archeologiczne w Trzcinicy – co skrywa Karpacka Troja? Dwie epoki historii Trzcinicy – od epoki brązu po średniowiecze Skansen Karpacka Troja – historia na żywo i nowoczesna edukacja Jak zaplanować wizytę w Karpackiej Troi – dojazd, bilety, noclegi i czas zwiedzania W południowo-wschodniej Polsce, nieopodal Jasła, znajduje się miejsce, które łączy najstarsze dzieje ziem polskich z nowoczesnym podejściem do archeologii i edukacji historycznej. Skansen Archeologiczny Karpacka Troja w Trzcinicy to wyjątkowa przestrzeń, gdzie odkrycia sprzed tysięcy lat ożywają w formie imponujących rekonstrukcji i ekspozycji muzealnych. Dzięki wieloletnim badaniom archeologicznym, prowadzonym przez specjalistów z Muzeum Podkarpackiego w Krośnie Trzcinica stała się skarbnicą prahistorii ziem polskich, porównywaną nawet do ruin Troi. To miejsce fascynuje nie tylko badaczy, ale i turystów, rodziny z dziećmi oraz miłośników historii. Najważniejsze odkrycia archeologiczne w Trzcinicy – co skrywa Karpacka Troja? Rekonstrukcja i odkrycia archeologiczne Badania w Trzcinicy rozpoczęły się pod koniec XX wieku z inicjatywy Janusza Gancarskiego z Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Już w latach 90. XX w. natrafiono na ślady niezwykle dawnej osady obronnej z ok. 2100 roku p.n.e., znacznie starszej niż wiele znanych grodzisk w Europie Środkowej. W wyniku długoletnich wykopalisk odkryto pozostałości kompleksu fortyfikacji ziemno-drewnianych, który funkcjonował nieprzerwanie przez setki lat, przechodząc ewolucję technologiczną i kulturową. W grodzisku znaleziono około 160 tys. zabytków – od naczyń ceramicznych, narzędzi krzemiennych, przedmiotów z brązu, po ślady kontaktów międzykulturowych z terenami dzisiejszych Bałkanów, Kotliny Karpackiej, a nawet z kręgiem cywilizacji mykeńskiej. Odkryto również fragmenty metalurgicznych pieców, co wskazuje na zaawansowany poziom technologiczny osady jak na ówczesne czasy. Na podstawie układu i liczby warstw archeologicznych udało…

trzcinica-karpacka-troja-shutterstock1740537062-d3d03ae.jpg
width: 6000
height: 4000

10 nieoczywistych pomysłów na weekend w Polsce. Nie tylko góry i morze
type: item
date: 2026-02-04T09:00:12.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: fotografia
subject: Go Poland
subject: podróże po polsce
subject: Travel
subject: turystyka
subject: wyprawy przyrodnicze
description: Szukasz pomysłu na weekend z rodziną lub z przyjaciółmi? Oto 10 kierunków w Polsce, które potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych piechurów. W gronie dziennikarzy National Geographic Traveler przygotowaliśmy propozycje podróżnicze po Polsce dla osób szukających nieoczywistych miejsc, bliskości natury i autentycznych regionalnych klimatów. Poza popularnymi szlakami czekają tu dzikie krajobrazy, pogranicza kultur, uzdrowiska z czystym powietrzem i niezwykłe formy geologiczne, które pokazują Polskę z zupełnie innej strony.
encoded: Spis treści: Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Hajnówka – brama do Puszczy Białowieskiej i wielokulturowości Roztoczański Park Narodowy – kraina wody, lasów i koników polskich Łuk Mużakowa – geologiczny fenomen i krajobraz jak z innej planety Śląsk Cieszyński – pogranicze kultur i tradycji Gołdap – uzdrowisko na końcu Polski Mazury Zachodnie – cisza, przestrzeń i mniej oczywiste jeziora Kościerzyna – serce Kaszub Chojnice – historia i brama do Borów Tucholskich Akwedukt w Fojutowie – inżynieria w środku lasu Polska wciąż potrafi zaskakiwać nawet doświadczonych podróżników. Poza oczywistymi kierunkami – Tatrami, Trójmiastem czy Krakowem – istnieją miejsca mniej znane, a jednocześnie niezwykle różnorodne krajobrazowo i kulturowo. To regiony, w których natura, historia i lokalna tożsamość tworzą wyjątkowy klimat, często porównywany do zagranicznych destynacji. Poniższa lista to inspiracyjny przegląd 10 miejsc w Polsce, które nie są masowe, a potrafią dostarczyć intensywnych wrażeń: od surowych form geologicznych, przez wielokulturowe pogranicza, po obszary idealne dla osób szukających ciszy, aktywności i autentyczności. Kraina Lessowych Wąwozów – polska Toskania w wersji dzikiej Kraina Lessowych Wąwozów w województwie lubelskim to największe skupisko wąwozów lessowych w Europie, powstałych w wyniku wielowiekowego oddziaływania wody opadowej, procesów erozyjnych i specyficznej budowy geologicznej lessu. Miękka, pylasta skała sprzyjała tworzeniu głębokich parowów, które dziś osiągają kilkanaście metrów głębokości i ciągną się kilometrami, tworząc naturalne korytarze i labirynty. Charakterystyczną cechą tego obszaru jest silna zmienność krajobrazu w zależności od pory roku. Wiosną wąwozy są wilgotne, intensywnie zielone i pełne ptasich siedlisk, latem dają przyjemny cień, jesienią zachwycają paletą barw lessowych ścian i liści, a zimą przybierają niemal baśniowy charakter. Region ma także duże znaczenie przyrodnicze i kulturowe. Wąwozy pełnią fun…

polska-tatry-GettyImages-1390818100-70f19eb.jpg
width: 5616
height: 3744

Te rasy psów są najmądrzejsze. Psychologowie opracowali zaskakujący ranking
type: item
date: 2026-02-03T10:58:08.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: psy
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Wielu właścicieli intuicyjnie wyczuwa mądrość swoich pupili, ale nauka dostarcza na to dowodów. Kanadyjski psycholog przeanalizował zdolność uczenia się oraz posłuszeństwo dziesiątek popularnych ras. Wyniki badań pozwoliły wyłonić listę najmądrzejszych ras psów na świecie.
encoded: W tym artykule: Czy psy są inteligentne? Jak Stanley Coren badał inteligencję psów? Jaka jest najmądrzejsza rasa psa? 79 najmądrzejszych ras psów Prof. Stanley Coren to kanadyjski psycholog i autor badań z zakresu inteligencji psów. Jest autorem wielu publikacji na ten temat, m.in. popularnych również w Polsce książek „Tajemnice psiego umysłu" i „Jak rozmawiać z psem". Analizuje w nich zdolności poznawcze różnych ras psów. Badania prof. Corena dotyczą tematów takich jak zachowanie psów, komunikacja i więź między człowiekiem a zwierzęciem. Jako jeden z pierwszych badaczy przyjrzał się inteligencji i emocjom „najlepszego przyjaciela człowieka". Czy psy są inteligentne? Właściciele psów nie mają wątpliwości, że ich pupile są mądre, a nauka tylko potwierdza te obserwacje. Badania wykazały, że psy wykazują się niezwykłą zdolnością do nauki i rozwiązywania problemów. Nierzadko ich potencjał umysłowy porównywany jest do poziomu intelektualnego małych dzieci. Zdaniem prof. Stanleya Corena dorosły pies jest równie inteligentny co 2,5-letnie dziecko. Naukowiec potwierdził to w kilkunastu prowadzonych przez siebie testach. To, co szczególnie wyróżnia intelekt psów, to ich inteligencja społeczna i emocjonalna. Psy wykazują się wrażliwością na uczucia i zamiary ludzi. Pozwala im to na budowanie głębokich relacji z właścicielami. Badania wykazały, że psy potrafią interpretować ludzkie gesty i mimikę. To z kolei wskazuje na ich zaawansowany poziom umiejętności komunikacyjnych. Ponadto eksperymenty potwierdziły, że psy posiadają imponujące zdolności pamięciowe. Potrafią przypominać sobie wydarzenia z przeszłości i uczyć się na podstawie własnych doświadczeń. Co ciekawe, niektóre rasy psów wykazują pewne umiejętności, które nie rozwinęły się w przypadku innych ras. Dobrym przykładem są rasy myśliwskie, takie jak beagle, jamniki czy gończy polski, które mocniej niż inne psy rozwinęły zdolność wykrywania zapachów. Jak Stanley Coren badał inteligencję psów? Kanadyjski psycholog podziel…

najmadrzejsze-rasy-psow-ca68f84.jpg
width: 6054
height: 4036

Prawdziwa historia Wielkiego Marty'ego. Czy filmowy mistrz ping-ponga istniał naprawdę?
type: item
date: 2026-02-02T13:46:22.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: fakty i mity
subject: filmy
subject: Sport
description: Film „Wielki Marty” z Timothéem Chalametem, który właśnie wszedł na ekrany polskich kin, jest jednym z największych faworytów tegorocznego wyścigu po Oscary. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że historia ambitnego pingpongisty jest inspirowana prawdziwymi wydarzeniami.
encoded: Spis treści: Dzieciństwo i młodość Marty'ego Reismana – prawdziwe początki legendy Droga do sukcesu i rywalizacja na światowym poziomie Filmowa interpretacja biografii – granica faktu i fikcji Wpływ Marty’ego na sport i dalsze losy pingpongisty Wyróżniony 10 nominacjami do Oscara film Josha Safdiego „Wielki Marty” opowiada historię utalentowanego, ale niedocenianego pingpongisty Marty'ego Mausera, który próbuje przebić się na światowe salony sportu mimo przeciwności losu. Obraz pokazuje trudną drogę zawodnika od lokalnych turniejów do międzynarodowej sławy oraz cenę, jaką musi zapłacić za sukces. Czy Marty istniał naprawdę? Tak – reżyser nie kryje, że inspiracją do powstania filmu była prawdziwa historia pingpongisty Marty'ego Reismana. Dzieciństwo i młodość Marty'ego Reismana – prawdziwe początki legendy Prawdziwy Marty Reisman – podobnie jak jego filmowy odpowiednik – przyszedł na świat w 1930 roku w żydowskiej rodzinie na nowojorskim Manhattanie, w dzielnicy o silnej tożsamości etnicznej i społecznej. Dorastając w trudnych realiach ekonomicznych Wielkiego Kryzysu, szybko odkrył, że sport może być nie tylko ucieczką od codzienności, lecz także szansą na przekroczenie barier społecznych. Ping-pong, czyli tenis stołowy, w latach 30. i 40. XX wieku zyskiwał w Stanach Zjednoczonych coraz większą popularność – zarówno jako forma rekreacji w parkach, jak i jako dyscyplina rywalizacji sportowej na poziomie lokalnym. Już w dzieciństwie Marty Reisman wyróżniał się niezwykłą sprawnością manualną oraz błyskotliwością, które szybko zwróciły uwagę okolicznych graczy i właścicieli klubów sportowych. Jego wczesne sukcesy wynikały z umiejętności adaptacji do różnych stylów gry oraz z ogromnej determinacji, budzącej podziw zarówno rywali, jak i mentorów. Rodzina, pochodzenie i środowisko społeczne Wychowanie w żydowskiej rodzinie w Nowym Jorku miało istotny wpływ na kształtowanie charakteru Marty’ego Reismana. W realiach pierwszej połowy XX wieku dzieci imigrantów często napotykał…

wielki-marty-prawdziwa-historia-8628c20.jpg
width: 2813
height: 1875

Miasto cesarzy da się zwiedzić w dwa dni. Zaplanuj idealny weekend w Wiedniu
type: item
date: 2026-02-02T10:25:28.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: austria
subject: fakty i mity
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: podróże
subject: Travel
subject: wiedeń
subject: Wolny czas
description: Weekend w Wiedniu i jak go zorganizować, aby w dwa dni zobaczyć najważniejsze atrakcje, nie przepłacić i uniknąć chaosu? Stolica Austrii zachwyca architekturą, kulturą i kuchnią, ale wymaga dobrego planu. W tym poradniku znajdziesz gotowy schemat zwiedzania, praktyczne informacje o dojeździe, cenach, komunikacji miejskiej, noclegach i kartach turystycznych. To kompleksowe kompendium dla osób planujących krótki, ale intensywny city break w Wiedniu.
encoded: Spis treści: Weekend w Wiedniu – czy dwa dni wystarczą? Jak dojechać do Wiednia na weekend Komunikacja miejska w Wiedniu – jak poruszać się po mieście Weekend w Wiedniu – plan zwiedzania na 2 dni Vienna Pass i Vienna City Card – czy warto je kupić? Ceny w Wiedniu – ile kosztuje weekend Co zjeść w Wiedniu – kuchnia, której trzeba spróbować Gdzie nocować w Wiedniu – najlepsze dzielnice na weekend Parkingi i parkowanie w Wiedniu – co trzeba wiedzieć Która pora roku najlepsza na weekend w Wiedniu Wiedeń łączy w sobie monumentalną historię dawnej stolicy cesarstwa z nowoczesnym stylem życia europejskiej metropolii. Miasto regularnie zajmuje wysokie miejsca w rankingach jakości życia, co przekłada się także na komfort podróżowania. Dzięki przejrzystemu układowi urbanistycznemu i rozbudowanej infrastrukturze turystycznej weekend w Wiedniu można zaplanować bardzo efektywnie, nawet przy ograniczonym czasie. Weekend w Wiedniu – czy dwa dni wystarczą? Dwa dni nie pozwolą zobaczyć wszystkiego, ale w zupełności wystarczą, by poznać esencję miasta i zrozumieć jego charakter. Wiedeń jest stosunkowo kompaktowy, a historyczne centrum wpisane na listę UNESCO obejmuje obszar, który można zwiedzać pieszo. Najważniejsze atrakcje – od katedry św. Szczepana, przez Hofburg, po Operę Wiedeńską – znajdują się w niewielkiej odległości od siebie, co znacząco oszczędza czas. Przy dobrej organizacji w weekend da się połączyć zwiedzanie zabytków, wizyty w muzeach oraz doświadczenie lokalnej kultury kawiarnianej bez poczucia pośpiechu. Charakter miasta a tempo zwiedzania Wiedeń sprzyja spokojnemu, uporządkowanemu zwiedzaniu, nawet przy napiętym planie. Miasto jest czytelne urbanistycznie, dobrze oznakowane i przewidywalne w poruszaniu się. Brak chaosu komunikacyjnego oraz wysoka punktualność transportu publicznego sprawiają, że łatwo trzymać się harmonogramu. Co istotne, wiele atrakcji nie wymaga długich dojazdów, a liczne parki i deptaki pozwalają naturalnie zwolnić tempo pomiędzy kolejnymi punkt…

wieden-GettyImages-1939806792-3f64076.jpg
width: 7789
height: 5196

Co 10. drzewo na świecie znajduje się na terenie Kanady – zaskakujące fakty o kraju liścia klonowego
type: item
date: 2026-01-30T11:09:28.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka północna
subject: ciekawostki
subject: kanada
subject: Ottawa
subject: Travel
description: Jest 32 razy większa od Polski i obejmuje aż sześć stref czasowych. Kanada to kraina gór, potężnych lodowców, fascynujących miast i dzikiej przyrody. Oto 7 faktów, które pozwolą lepiej poznać fenomen kraju liścia klonowego.
encoded: W tym artykule: Kanada ciekawostki: 71% syropu klonowego pochodzi z Kanady Quebec City to najbardziej europejskie miasto Ameryki W Kanadzie znajduje się światowa stolica niedźwiedzi polarnych Kanada zaprasza obcych Czy istnieje język kanadyjski? Prawie połowa terytorium Kanady to lasy Montreal to największe francuskojęzyczne miasto po Paryżu O tym, co warto zobaczyć w Kanadzie, często piszemy w naszym serwisie. Poniżej 7 zaskakujących i mniej znanych faktów na temat tego jednego z największych i najbardziej fascynujących państw na świecie. Kanada ciekawostki: 71% syropu klonowego pochodzi z Kanady To jeden z najpopularniejszych produktów z symbolem listka klonowego. Syrop klonowy wytwarzany z soku klonowego jest uznawany za mniej kaloryczny zamiennik miodu. Kanada produkuje 71% światowego syropu klonowego, z czego 91% jest wytwarzane w Quebecu. Syrop klonowy jest jednym ze znaków rozpoznawczych kanadyjskiej kultury. Dzieje się tak, odkąd rdzenni mieszkańcy tego kraju nauczyli wczesnych osadników, jak zbierać sok i gotować z niego syrop. Obecnie istnieje ponad 8 tys. firm produkujących syrop klonowy w liczbie 13,2 miliona galonów rocznie. Quebec City to najbardziej europejskie miasto Ameryki Turyści odwiedzający Quebec City mają często wrażenie, że są w jednym z francuskich miasteczek znad Loary. Architektura tego miasta, zbudowanego przez francuskich kolonistów w XVI i XVII wieku, sprawa, że trudno się tu poczuć jak na ziemi amerykańskiej. Quebec City znane jest z bogatej historii, brukowanych uliczek i starych fortyfikacji. Co ciekawe, luksusowy hotel Château Frontenac w Quebec City dzierży tytuł rekordzisty „Księgi rekordów Guinnessa" najczęściej fotografowanego hotelu na świecie. W Kanadzie znajduje się światowa stolica niedźwiedzi polarnych Poznajcie miasteczko Churchill w prowincji Manitoba. Żyje tu mniej niż tysiąc ludzi, za to ponad 15 tys. niedźwiedzi polarnych. Ponieważ całą światową populację niedźwiedzi polarnych szacuje się na 25 tys. osobników, nie trud…

ciekawostki-o-Kanadzie-7cb9d3e.jpg
width: 5100
height: 3378

Odwiedziłem kraj, który nie istnieje. Czas zatrzymał się tu w epoce ZSRR
type: item
date: 2026-01-24T09:45:09.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: mołdawia
subject: zsrr
description: Pojechałem nad Dniestr, żeby zobaczyć państwo, którego nie ma na oficjalnych politycznych mapach Europy. Mimo braku uznania międzynarodowego w Naddniestrzu działa separatystyczny rząd, funkcjonuje lokalna waluta, a ulice zdobią własne flagi z sierpem i młotem.
encoded: Spis treści: Czym właściwie jest Naddniestrze Twierdza w Benderach i duch Münchhausena Tyraspol – stolica, w której czas się zatrzymał Casa Caraman – odrobina autentyczności Jak dojechać do Naddniestrza i gdzie nocować? Do Naddniestrza nie wjeżdża się przypadkiem. Przygotowania do podróży i formalności związane z pozwoleniem na wjazd zacząłem kilka miesięcy wcześniej. Jadąc w końcu od Kiszyniowa, stolicy Mołdawii, w kierunku zbuntowanej republiki, nie widzę wielu znaków informujących, dokąd prowadzi droga. Nie ma tu turystycznego szlaku, nie ma też momentu, w którym można zapomnieć, że przekracza się granicę bytu politycznego nieformalnie zawieszonego między Mołdawią a Rosją. Kontrola paszportowa odbywa się sprawnie, ale bez pośpiechu. Dostaję kartkę – pozwolenie na pobyt, które trzeba będzie oddać przy wyjeździe oraz „obstawę” w postaci przewodnika, tłumacza i dwoje przedstawicieli lokalnej telewizji. Czym właściwie jest Naddniestrze Naddniestrze, a dokładniej Naddniestrzańska Republika Mołdawska, to wąski pas ziemi wzdłuż lewego brzegu Dniestru, formalnie należący do Mołdawii, faktycznie rządzony przez separatystyczne władze od 1990 roku. Po krótkiej, ale krwawej wojnie z Kiszyniowem region ogłosił niepodległość. Nikt jej nie uznał, poza innymi nieuznawanymi bytami. Funkcjonuje tu jednak własny rząd, armia, waluta, paszporty i flaga. Ta ostatnia jest pierwszą rzeczą, którą zauważa się na ulicach Tyraspola: czerwono-zielona, z sierpem i młotem. Przewodnik tłumaczy mi symbolikę naddniestrzańskiej flagi bez cienia ironii: czerwony to rewolucja, zielony to ropa. – Nie jesteśmy sowieckim reliktem – słyszę wielokrotnie, choć im dłużej tu jestem, tym bardziej mam wrażenie, że to zdanie pełni funkcję zaklęcia. Powtarzane wystarczająco często ma odsunąć skojarzenia, które i tak narzucają się same. Twierdza w Benderach i duch Münchhausena Pierwszym przystankiem są Bendery, miasto położone formalnie po „mołdawskiej” stronie Dniestru, ale kontrolowane przez Naddniestrze. To t…

Casa-Caraman-78ea21c.jpg
width: 2813
height: 1875

Oto najstarszy klasztor w Polsce – przetrwał wojny, rozbiory i kasaty
type: item
date: 2026-01-23T09:12:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: fakty i mity
subject: Go Poland
subject: klasztor
subject: małopolska
subject: polska
subject: Travel
subject: zabytki
description: Opactwo benedyktynów w Tyńcu to jedno z najważniejszych miejsc sakralnych i historycznych w Polsce. Położone na malowniczym wapiennym wzgórzu nad Wisłą, opactwo powstało w XI wieku i jest najstarszym funkcjonującym klasztorem benedyktyńskim w kraju. W ciągu prawie tysiąca lat przechodziło przez zniszczenia, odbudowy i przemiany, by dziś stać się popularnym celem pielgrzymek, turystyki kulturowej oraz miejscem kontemplacji i zwiedzania.
encoded: Spis treści: Historia opactwa benedyktynów w Tyńcu Architektura i zabytki opactwa Życie benedyktynów – Reguła św. Benedykta Jak zaplanować wycieczkę do Tyńca Opactwo benedyktynów w Tyńcu to nie tylko najstarszy klasztor w Polsce, ale także jedno z najcenniejszych miejsc dziedzictwa religijnego i kulturowego w kraju. Położone na malowniczym wzgórzu nad Wisłą w zachodniej części Krakowa, opactwo tynieckie od XI wieku pełniło kluczową rolę duchową, edukacyjną i obronną. Przez stulecia przetrwało najazdy tatarskie, wojny i okres kasaty, by dziś służyć jako miejsce kontemplacji, turystyki religijnej oraz zwiedzania architektonicznego. Bogata historia, wyjątkowa architektura romańska i barokowa, a także życie według reguły świętego Benedykta czynią z Tyńca obowiązkowy punkt na mapie każdego, kto interesuje się dziedzictwem benedyktynów w Polsce. Historia opactwa benedyktynów w Tyńcu Historia opactwa benedyktynów w Tyńcu sięga czasów odbudowy polskiej państwowości po najazdach i kryzysie lat 40. XI wieku. Opactwo w Tyńcu zostało prawdopodobnie założone około 1044 roku z inicjatywy Kazimierza I Odnowiciela, który sprowadził zakonników benedyktyńskich z zachodu Europy jako element wzmocnienia struktur kościelnych i kulturalnych. Usytuowanie klasztoru na wysokim wzgórzu nad Wisłą miało nie tylko znaczenie religijne, ale też strategiczne – kontrolowało szlaki handlowe i wodne prowadzące do Krakowa. Według przekazów pierwszym opatem był Aaron, późniejszy biskup Krakowa, co świadczy o wyjątkowym znaczeniu tego miejsca już od samego początku. Opactwo tynieckie szybko stało się jednym z głównych centrów duchowych w Polsce, a jego klasztor — jednym z najważniejszych ośrodków benedyktyńskich w Europie Środkowej. To jeden z ciekawszych przykładów rozwoju zakonów w średniowieczu. Na przestrzeni wieków opactwo benedyktynów w Tyńcu doświadczyło wielu dramatycznych wydarzeń. Najazd tatarski w 1259 roku niemal doszczętnie zniszczył zabudowania klasztorne. Odbudowywano je przez kolejne dek…

opactwo-benedyktynow-w-tyncu-GettyImages-1219755140-e4251c8.jpg
width: 4000
height: 2666

Ryszard Kapuściński to jeden z najchętniej tłumaczonych polskich pisarzy. Jego reportaże do dziś budzą dyskusje
type: item
date: 2026-01-21T12:40:36.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Ludzie
subject: afryka
subject: podróże
subject: reportaże
subject: ryszard kapuściński
description: Ryszard Kapuściński to ikona polskiego reportażu. Przez lata relacjonował najważniejsze wydarzenia XX wieku z krajów ogarniętych wojną i rewolucją. Czy wiesz, co naprawdę ukształtowało jego spojrzenie na świat?
encoded: Spis treści: Wczesne lata życia Ryszarda Kapuścińskiego – dorastanie na Kresach i wojenne doświadczenia Studia, pierwsze kroki w dziennikarstwie i wczesne podróże Kapuścińskiego Globalny reportaż Ryszarda Kapuścińskiego – od Afryki po krańce świata Ryszard Kapuściński – mistrz literatury faktu i światowego reportażu Dziedzictwo Ryszarda Kapuścińskiego i kontrowersje po jego śmierci Od której książki Ryszarda Kapuścińskiego warto zacząć? Uznawany za mistrza reportażu Ryszard Kapuściński był obecny w momentach przełomowych historii – w Iranie podczas rewolucji, w Afryce u progu niepodległości, w Ameryce Południowej ogarniętej przewrotami. Styl pisania polskiego reportażysty stał się wzorem dla wielu dziennikarzy i reporterów na całym świecie. Czym zasłużył sobie na ten kultowy status? Wczesne lata życia Ryszarda Kapuścińskiego – dorastanie na Kresach i wojenne doświadczenia Ryszard Kapuściński, jeden z najwybitniejszych polskich reporterów i pisarzy XX wieku, przyszedł na świat 4 marca 1932 roku w Pińsku na Polesiu (obecnie na terytorium Białorusi) w rodzinie nauczycielskiej jako syn Józefa i Marii Kapuścińskich. Już wczesne lata życia wpłynęły na jego późniejszą wrażliwość, spojrzenie na świat i karierę literacką – jego ojciec był żołnierzem kampanii wrześniowej 1939 r., a rodzina żyła w niedostatku, co ukształtowało jego pierwsze doświadczenia biedy i społecznych nierówności. Po wybuchu II wojny światowej życie młodego Kapuścińskiego zostało gwałtownie przerwane – w wieku siedmiu lat musiał wraz z matką i młodszą siostrą uciekać przed sowiecką okupacją i groźbą deportacji, co oznaczało liczne przeprowadzki i ciągłą niepewność. Te traumatyczne doświadczenia – głód, strach i wojenne zagrożenie – utkwiły w jego pamięci i stały się fundamentem jego późniejszego zrozumienia ludzkiego cierpienia oraz empatii wobec ludzi dotkniętych konfliktami na świecie. Kresowa mozaika kultur – wieloetniczni rówieśnicy złożeni z Niemców, Ukraińców, Litwinów, Białorusinów, Ormian i Żydów…

Ryszard-Kapuscinski-Hajle-Syllasje-28e8bf8.jpg
width: 2813
height: 1875