National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-23T13:28:49.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy na Księżycu znajdują się skamieniałości dinozaurów? Badacze analizują niezwykłą teorię
items: Żyjemy w wirtualnej rzeczywistości? Nauka rzuca nowe światło na hipotezę symulacji
items: Czy zebra jest czarno-biała czy biało-czarna? Nietypowe umaszczenie ma swój cel
items: Masz większą niż inni wrażliwość na ból? To wina genów odziedziczonych po neandertalczykach
items: Czy to największy rekin na świecie? O tytuł walczą dwie samice
items: Naukowcy spierają się o to, jak są przedstawiani praludzie. Wygląd wielu rekonstrukcji jest mylący
items: Nosorożec włochaty ze Staruni nie jest sam. Lodowce odsłaniają kolejne wymarłe gatunki
items: Gdzie są dwa miecze grunwaldzkie? Archeolodzy od lat szukają słynnych artefaktów z bitwy pod Grunwaldem
items: Ziemia jest zbudowana inaczej, niż sądziliśmy. W jej jądrze kryje się nieznana struktura – mówią naukowcy
items: Jakie tajemnice kryją w sobie zwoje znad Morza Martwego? Miały dwóch autorów i zawierają niewidoczny tekst
items: Życie na Marsie. Kiedy mogło powstać i czy mamy szanse na odnalezienie organizmów na Czerwonej Planecie?
items: Mozazaur – wielkość tego morskiego gada robi wrażenie! W czasach dinozaurów to mozazaury rządziły morzami
items: Antyczne superfoods. 3 produkty, które pozwoliły starożytnym Andyjczykom przetrwać kryzys klimatyczny
items: Kayla Barron – od marzeń po szczyt. Co wiemy o członkini zakończonej niedawno misji NASA-SpaceX?
items: Naukowcy stworzyli algorytm, dzięki któremu obliczono maksymalny możliwy wiek człowieka
items: Królowa z epoki brązu odzyskała twarz. Jak wyglądała władczyni ludu El Argar?
items: Oto megajezioro Paratetyda – największe jezioro w historii Ziemi. Dlaczego i kiedy wyschło?
items: Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Gdzie się znajdują?
items: Piramida Majów zbudowana z wulkanicznej skały. Sensacyjne odkrycie archeologów
items: Nie tak okazałe jak w Egipcie, ale równie intrygujące. Oto największe i najstarsze piramidy w Polsce
items: Hawajskie wulkany pokryte śniegiem. Rzadkie zjawisko uchwycono na zdjęciach satelitarnych
items: Starożytna świątynia Majów odkryta w Meksyku. Archeologom pomógł laser
items: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: ruiny zamków, opustoszałe szpitale, pustostany i mroczne lasy, w których straszy
items: W Egipcie całkiem przypadkiem odkryto „złote miasto”. Przez stulecia pozostawało ukryte pod piaskiem
items: Archeolodzy na tropie nieznanego rytuału. W Gabonie odkryto 28 szkieletów pozbawionych górnych siekaczy

Czy na Księżycu znajdują się skamieniałości dinozaurów? Badacze analizują niezwykłą teorię
type: item
date: 2026-07-23T11:33:49.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: księżyc
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
description: Czy na Księżycu mogą być skamieniałości dinozaurów? Tak sądzi Peter Brennan, autor książki „Końce świata”. Jak się tam znalazły? Najpewniej w wyniku uderzenia w Ziemię gigantycznej planetoidy 66 mln lat temu.
encoded: Twierdzenie, jakoby na Księżycu mogły znajdować się szczątki dinozaurów, pochodzi z książki „The Ends of the World” wydanej w 2017 roku. Jakiś czas temu zyskało duży rozgłos w mediach społecznościowych i serwisach popularnonaukowych. Temat wrócił po tym, jak jeden z użytkowników Twittera opublikował na swoim koncie fragment poświęcony gigantycznej kolizji sprzed 66 mln lat. Skamieniałości dinozaurów są na Księżycu? Peter Brannen, wielokrotnie nagradzany dziennikarz naukowy, w swojej książce pisze, że planetoida, która uderzyła wówczas w Ziemię była większa od Mount Everest, a jej lot był tak szybki, że drogę z wysokości przelotowej Boeinga 747 (ok. 14 km) do ziemi mogła pokonać w 0,3 sekundy. W publikacji głos zabiera także geofizyk Mario Rebolledo, który mówi, że ciśnienie atmosferyczne tworzące się przed lecącą planetoidą prawdopodobnie było tak ogromne, że zaczęło tworzyć krater w ziemi jeszcze przed uderzeniem skały w ląd. „Kiedy meteoryt dotknął ziemi, był całkowicie nienaruszony. Był tak masywny, że atmosfera nawet go nie zarysowała” – mówi Rebolledo w opublikowanym fragmencie. View oEmbed on the source website Autor książki wyjaśnia, że rzeczywiste wydarzenia nie mają porównania do hollywoodzkich wizji, które możemy podziwiać w licznych produkcjach. Nie było świetlistej kuli ognia, jak to sobie zwykliśmy wyobrażać, a raczej gigantyczny, pędzący z ogromną prędkością „pocisk”. Brannen opisuje, że planetoida uderzając w Ziemię dosłownie „wybiła dziurę” w naszej atmosferze. „Gdy planetoida zderzyła się z Ziemią, na niebie nad nią, gdzie powinno być powietrze, skała wybiła w atmosferze dziurę do kosmicznej próżni” – pisze. Wyrwa w atmosferze Ziemi spowodowała, że szczątki pozostałe po zderzeniu zostały wyrzucone na orbitę. Z fragmentami ziemi i skał, które przedostały się w przestrzeń kosmiczną, wymieszane mogły być „kawałki szczątków dinozaurów” – a część z tego mogła osiąść na powierzchni Księżyca. Wszystko rozegrało się w ciągu sekundy lub dwóch od uderzenia – …

szczatki-dinozaurow-0767216.jpg
width: 6000
height: 4000

Żyjemy w wirtualnej rzeczywistości? Nauka rzuca nowe światło na hipotezę symulacji
type: item
date: 2026-05-13T10:15:27.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Nauka
subject: fizyka
subject: komputery
subject: wszechświat
description: Czy świat to symulacja komputerowa? Hipoteza symulacji zakłada, że nasz świat może być wirtualną rzeczywistością stworzoną przez wyższą cywilizację. Jakie są na to dowody?
encoded: W tym artykule: Czym jest hipoteza symulacji Co nam grozi? Dowody na symulacje „Od dawna przyjmujemy za pewnik, że grawitacja jest jedną z podstawowych sił natury – jedną z niewidzialnych nici, które utrzymują Wszechświat w całości. Ale załóżmy, że to nieprawda. Załóżmy, że prawo grawitacji jest po prostu echem czegoś bardziej fundamentalnego: produktem ubocznym wszechświata działającego jak komputer” – pisze fizyk Melvin M. Vopson z Uniwersytetu w Portsmouth. Jego praca na ten temat została opublikowana w czasopiśmie „AIP Advances”. Uczony przekonuje, że zachowanie materii pod wpływem grawitacji wcale nie musi być wynikiem oddziaływania siły. Być może jest to sposób, w jaki Wszechświat kompresuje informacje, z którymi musi pracować. Zdaniem Vopsona dokładniejsze analizy sugerują, że nasza rzeczywistość wydaje się zachowywać jak proces obliczeniowy. To wpisuje się w tzw. hipotezę symulacji, którą w 2003 roku przedstawił szwedzki filozof Nick Bostrom. Zajmuje się on głównie tematami związanymi z transhumanizmem, m.in. klonowaniem ludzi, sztuczną inteligencją czy krioniką. Sama koncepcja kojarzy się też z wizjami science fiction, takimi jak w filmach z serii „Matrix”. Czym jest hipoteza symulacji Ogólnie rzecz biorąc, hipoteza symulacji zakłada, że rozwijający się gatunek ludzki – a więc nasi potomkowie – osiągną tak zaawansowaną technologię i będą dysponować tak dużą mocą obliczeniową, że będą w stanie stworzyć skomplikowaną „symulację przodków”. Zrobią to, aby zobaczyć, jak wyglądało przeszłe życie na Ziemi, a być może nawet w całym Wszechświecie. „Byłyby one [postacie w symulacji – przyp. red] dokładnymi symulacjami poprzedników istot, które dokonały symulacji. Dokładnymi na tyle, żeby symulowane umysły były świadome i posiadały te same rodzaje doświadczeń, którymi my dysponujemy. Spróbuj pomyśleć o tej symulacji jak o bardzo realistycznie urządzonym środowisku wirtualnym, ale takim, w którym mózgi zamieszkujące ten świat same stanowią część symulacji” – wyjaśniał …

wirtualna-rzeczywistosc-d092899.png
width: 2160
height: 1440

Czy zebra jest czarno-biała czy biało-czarna? Nietypowe umaszczenie ma swój cel
type: item
date: 2024-04-09T09:12:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: Edukacja
subject: genetyka
subject: Lifestyle
subject: ochrona zwierząt
subject: zagrożone gatunki
subject: zebra
description: Nie wszystkie zebry mają czarne i białe paski. Nieliczne osobniki na skutek mutacji mają sierść wyblakniętą, rudą, przypominającą złoto lub z cętkami zamiast pasków. Zachwycające? Niestety, najnowsze badania mówią, że zwierzęta z nieprawidłowym umaszczeniem mogą stanowić dramatyczny dowód na to, jaka przyszłość czeka ten gatunek.
encoded: W tym artykule: Jakiego koloru jest zebra? Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Jak geny wpływają na populacje zebr? Co grozi zebrom o nietypowym umaszczeniu? Zebry zazwyczaj zamieszkują afrykańskie sawanny, łąki, lasy oraz nawet górskie tereny. Te społeczne zwierzęta często poruszają się w stadach, zapewniając sobie wzajemną ochronę przed drapieżnikami. Zebry są roślinożercami, głównie pasąc się na trawie, a ich unikatowe paski zebry mogą pełnić funkcję kamuflażu, regulacji temperatury lub nawet odstraszania much. Jakiego koloru jest zebra? Czy zebra jest bardziej czarno-biała czy biało-czarna? Kiedy patrzymy na te fascynujące zwierzęta, zazwyczaj widzimy czarne paski na białym tle. Jeśli jednak przyjrzymy się dokładnie, dostrzeżemy, że zebry są właściwie czarne i pokryte białymi pasami. Te paski to wynik pigmentacji. Potocznie jednak opisuje się zebry jako zwierzęta czarno-białe. Właśnie ze względu na uderzający kontrast ich pasków na tle koloru. W naturze można jednak spotkać również inne kolory zebr. W 2019 roku w rezerwacie narodowym Masai Mara w Kenii naukowcy zarejestrowali źrebaka, którego ciemnobrązowe ciało pokrywały białe plamki. W 2018 roku zaobserwowano zebrę blondynkę, której ciemne pasy wyglądały jak wyblakłe. W 2011 roku z kolei znaleziono zebrę tak gęsto pokrytą brunatnym futrem, że pasków praktycznie nie było widać. Skąd się biorą nietypowe paski zebry? Takie aberracje spowodowane są przeważnie mutacjami genetycznymi wpływającymi na produkcję melaniny – naturalnego barwnika w skórze. U ssaków występują dość rzadko. A naczęściej spotykaną jest albinizm – całkowity brak barwnika. Prof. Brenda Larison z Uniwersytetu Kaliforniejskiego w Los Angeles odkryła jednak coś niezwykłego. Względnie duża liczba – aż 5% zebry stepowej żyjącej w pobliżu jeziora Mburo w Ugandzie miała nietypowe umaszczenie. – Obserwacja dziwnie umaszczonych zebr doprowadziła mnie do pytania. Czy powodem, dla którego jest tak wiele różnych odmian zebr, jest wsobność populacji? – mó…

zebra-282f9fd.jpg
width: 2121
height: 1414

Masz większą niż inni wrażliwość na ból? To wina genów odziedziczonych po neandertalczykach
type: item
date: 2023-10-11T09:26:19.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: genetyka
subject: medycyna
subject: neandertalczycy
subject: Wolny czas
description: Nasi przodkowie krzyżowali się z neandertalczykami, czego ślady do dziś mamy w DNA. Jeden z neandertalskich genów zwiększa wrażliwość na ból.
encoded: W tym artykule: Geny neandertalczyka zwiększają wrażliwość na ból Mechanizm wrażliwości na ból Nowe badania W czym pomaga większa wrażliwość na ból? Odczytywanie DNA Neandertalczycy byli bardzo bliskimi kuzynami Homo sapiens. Te dwa gatunki często się krzyżowały. Wiemy to dzięki paleogenomice – metodzie badania dawnego DNA. Jej autorem jest prof. Svante Pääbo. Za to odkrycie dostał rok temu Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny lub fizjologii. Dzięki badaniom zapoczątkowanym przez prof. Pääbo wiemy, że w naszym DNA jest do 2% genów neandertalczyków. Odpowiadają one m.in. za: reakcje na niektóre leki, kształt nosa, podatność na koronawirusa i przebieg COVID-19, płodność i zachodzenie w ciążę, skłonność do depresji i uzależnień. Geny neandertalczyka zwiększają wrażliwość na ból Do tej listy można dopisać jeszcze jedną cechę. Już w 2021 r. genetycy ewolucyjni przyjrzeli się fragmentom kodu DNA neandertalczyków, o których wiadomo było, że odgrywają jakąś rolę w generowaniu impulsów w układzie nerwowym. Okazało się, że czynią one z dzisiejszych posiadaczy tych fragmentów osoby mocniej odczuwające ból. Najnowsze badania to potwierdzają. Czy istnienie babć i dziadków zawdzięczamy dwoince rzeżączki? Zaskakująca hipoteza Każdy z nas posiada geny chroniące przed demencją i pogorszeniem się zdolności poznawczych w późnym wieku. Skąd się wzięły? Naukowcy podejrzewają, że zawdzięczamy je patogenom przenos... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-istnienie-babc-i-dziadkow-zawdzieczamy-dwoince-rzezaczki-zaskakujaca-hipoteza-fot-getty-images-605b5f2.jpeg" width="938" height="625" alt="Czy istnienie babć i dziadków zawdzięczamy dwoince rzeżączki? Zaskakująca hipoteza (fot. Getty Images)" title="Czy istnienie babć i dziadków zawdzięczamy dwoince rzeżączki? Zaskakująca hipoteza (fot. Getty Images)" /> Jaką skalę ma to zjawisko? W 2021 r. w brytyjskiej bazie genomów były dane pół miliona osób. 0,4 proc. z nich, czyli 5 tys. osób, nosiło w sobie…

neandertalczycy-pierwsi-niszczyli-ekosystemy-w-europie-znikaly-lasy1-391eb21.jpeg
width: 759
height: 510

Czy to największy rekin na świecie? O tytuł walczą dwie samice
type: item
date: 2023-08-25T14:01:37.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: aligatory
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: krokodyle
subject: rekiny
subject: Travel
description: Jaki jest największy rekin na świecie? Uważa się, że to może być Kamaki, samica żarłacza tygrysiego. Gigantka nie jest jednak jedyną kandydatką do tego zaszczytnego tytułu.
encoded: W tym artykule: Jakie informacje skrywa największy rekin na świecie? Tajemnice ewolucji Największe zwierzęta są najgroźniejsze? Deep Blue to największy rekin na świecie z gatunku żarłacza białego, jakiego kiedykolwiek uchwycono kamerą biologów i naukowców morskich. Gigantyczna samica ma sześć metrów długości i waży 2,5 tony (2268 kilogramów). To masywne stworzenie ma ostre jak brzytwa zęby i ogromne płetwy. National Geographic Channel we współpracy z naukowcami i obserwatorami dzikiej przyrody postanowił znaleźć inną rekordzistkę. Mowa o Kamakai – największej na świecie samicy rekina tygrysiego. Zaobserwowano ją w Polinezji Francuskiej. Zwierzę udało się uwiecznić na wyjątkowym nagraniu. View oEmbed on the source website Giganci świata przyrody budzą sensację i grozę. Przynoszą też odpowiedzi na wiele pytań dotyczących ewolucji i biologii gatunków. Nie wiadomo jednak, jak nazywa się największy rekin na świecie. Do tej pory naukowcom nie udało się wskazać jednego konkretnego okazu. I choć w mediach głośno było o Kamaki i Deep Blue, to tak naprawdę żadna z nich nie może ubiegać się o tytuł rekordzistki wśród wszystkich rekinów. To dlatego, że nie należą do największych gatunków. Największym rekinem na świecie może być któryś z rekinów wielorybich. Dorosłe okazy mierzą nawet około 18 metrów długości. Jakie informacje skrywa największy rekin na świecie? – Samo opowiadanie historii o istnieniu wielkiego rekina nie ma żadnej wartości naukowej. Ale jeśli takie zwierzę zostanie schwytane, zbadane, wyposażone w lokalizator bądź czujnik i wypuszczone, stanie się źródłem nieocenionej wiedzy – twierdzi Chris Fischer, założyciel i prezes Ocearch, organizacji badającej m.in. populację żarłacza białego. Śledzenie samicy takiej jak Deep Blue lub Kamakai może dostarczyć naukowcom danych o tym, gdzie rekiny zbierają się na gody, jak przebiega proces łączenia się w pary, rozmnażania, czy wychowywania młodych. Dla wielu gatunków zwierząt – nie tylko rekinów – są to kluczowe informacje,…

rekin-6aff1e2.jpeg
width: 1102
height: 708

Naukowcy spierają się o to, jak są przedstawiani praludzie. Wygląd wielu rekonstrukcji jest mylący
type: item
date: 2023-07-12T05:59:26.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: ludzie pierwotni
subject: prehistoria
subject: Społeczeństwo
description: Jak naprawdę wyglądali praludzie? Wygląd rekonstrukcji znanych z książek czy muzeów często nie ma nic wspólnego z obecnym stanem wiedzy naukowej.
encoded: W tym artykule: Praludzie – wygląd Lucy i dziecka z Taung Jak powstały nowe rekonstrukcje wyglądu praludzi Wcześniejsze rekonstrukcje były niezgodne z wiedzą naukową Nasz gatunek liczy sobie co najmniej 315 tys. lat. Uczeni zakładają, że w Afryce mogło równolegle ewoluować i krzyżować się między sobą wiele różnych populacji wczesnych Homo sapiens. Jednak ewolucja człowieka zaczęła się znacznie wcześniej. 4,5 mln lat temu na Ziemi pojawił się Australopithecus africanus, czyli australopitek. To pierwsze stworzenie, które pod względem wyglądu przypominało człowieka. Potocznie wobec australopiteków używamy określenia praludzie – wygląd ich bowiem znacznie różnił się od naszego. Kolejni przodkowie Homo sapiens to: Ustalono, kiedy praczłowiek zszedł z drzewa. Dzięki Ardi i Lucy - doskonale zachowanym skamieniałościom Nowe badania pokazują, że nasi prehistoryczni przodkowie Ardipitekowie, którzy żyli 4,4 mln lat temu na terenach dzisiejszej Afryki, potrafili wspinać się na drzewa, jak dzisiejsze szympansy.... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ardipitekowie-zyli-glownie-na-drzewach-i-zywili-sie-owocami-fot-mauricio-anton-science-library-6ffb779.jpeg" width="860" height="460" alt="Ardipitekowie żyli głównie na drzewach i żywili się owocami (fot. Mauricio Anton/Science Library)" title="Ardipitekowie żyli głównie na drzewach i żywili się owocami (fot. Mauricio Anton/Science Library)" /> Homo habilis – człowiek zręczny, Homo rudolfensis, Homo georgicus, Homo erectus – człowiek wyprostowany, Homo heidelbergensis. Praludzie – wygląd Lucy i dziecka z Taung Naukowcy z Wydziału Anatomii i Patologii Uniwersytetu Adelaide w Australii postanowili odtworzyć wygląd słynnej Lucy. Takie imię nadano najstarszym i najbardziej kompletnym szczątkom, należącym do naszej przodkini z gatunku Australopithecus afarensis. Jej szkielet znaleziony w 1974 datuje się na 3,2 mln lat. Pracę na ten temat opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Frontiers in E…

rekonstrukcja-wygladu-lucy-po-lewej-i-dziecka-z-taung-po-prawej-kazdemu-przypisano-inny-odcien-skory-i-grubosc-tkanek-miekkich-image-credit-r-campbell-g-vinas-m-henneberg-r-diogo-10282f2.jpeg
width: 970
height: 546

Nosorożec włochaty ze Staruni nie jest sam. Lodowce odsłaniają kolejne wymarłe gatunki
type: item
date: 2023-05-25T07:11:48.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: epoka lodowcowa
subject: jakuck
subject: nosorożce
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: rosja
subject: syberia
description: Nosorożec włochaty ze Staruni to jedno z najważniejszych odkryć paleontologicznych na terenie dzisiejszej Ukrainy. Jedyny na świecie kompletny egzemplarz tego wymarłego gatunku został odnaleziony prawie 100 lat temu.
encoded: W tym artykule: Nosorożec włochaty ze Staruni – co to za znalezisko? Nosorożec włochaty znaleziony na Syberii Jak wyglądał nosorożec włochaty i czym się żywił? Co jeszcze skrywa wieczna zmarzlina? Nosorożec włochaty ze Staruni (wieś w Ukrainie) został wydobyty z kopalni 17 grudnia 1929, a 22 grudnia przewieziono go do Krakowa, gdzie znajduje się do dziś i jest wystawiony w tamtejszym Muzeum Przyrodniczym. Poprzednie odkrycia wskazywały, że kopalnia w Staruni może być miejscem bogatym w dobrze zachowane szczątki zwierząt z plejstocenu. Nosorożec włochaty ze Staruni – co to za znalezisko? 23 października 1929 r. w sztolni staruńskiej kopalni odnaleziono dobrze zachowany okaz nosorożca włochatego. Szczątki zwierzęcia w pozycji odwróconej (na grzebiecie) znajdowały się na głębokości 12,5 m. Późniejsze badania wykazały, że była to młoda samica. Zmarła w wieku około trzech lat. Na jej ciele zauważono pewne uszkodzenia, w tym otwór w brzuchu, przez który wypłynęły wnętrzności. Częściowo trzewia zachowały się w osadzie otaczającym ciało. W wydobycie nosorożca na zewnątrz zaangażowano Wojsko Polskie. W tym samym miejscu znaleziono również szczątki dwóch innych nosorożców włochatych. Szkielety były jednak pozbawione części miękkich. Nosorożec włochaty znaleziony na Syberii Nosorożec włochaty ze Staruni to niejedyne tego typu odkrycie. Inny okaz, pochodzący z czasów późnego plejstocenu, odkryli mieszkańcy wschodniej Syberii. Doskonale zachowane zwłoki prehistorycznego zwierzęcia zostały odsłonięte przez topniejącą wieczną zmarzlinę. Nosorożca włochatego znaleziono w ułusie abyjskim – położonym poza kołem polarnym części autonomicznej rosyjskiej republiki Jakucji. Pierwsze oględziny znaleziska pozwoliły naukowcom oszacować, że nosorożec żył w późnej epoce plejstocenu, czyli między 20 000 a 50 000 lat temu. Odkryty okaz jest doskonale zachowany, a większością narządów wewnętrznych pozostała w stanie nienaruszonym. Tym samym nosorożec należy do najlepiej zachowanych prehistoryczn…

nosorozec-wlochaty-ze-staruni-nie-jest-sam-lodowce-odslaniaja-kolejne-wymarle-gatunki-0e9bb73.jpg
width: 960
height: 540

Gdzie są dwa miecze grunwaldzkie? Archeolodzy od lat szukają słynnych artefaktów z bitwy pod Grunwaldem
type: item
date: 2023-05-22T12:49:22.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bitwa pod grunwaldem
subject: Edukacja
subject: historia polski
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
description: Dwa nagie miecze grunwaldzkie to symbol zwycięstwa Królestwa Polskiego nad zakonem krzyżackim. Przekazane królowi Władysławowi II Jagielle przez Ulricha von Jungingena, miały być pretekstem do rozpoczęcia bitwy pod Grunwaldem. Historycy twierdzą, że miecze były w Polsce aż do drugiej połowy XIX wieku. Co się później z nimi stało i gdzie są teraz?
encoded: W tym artykule: Miecze grunwaldzkie – symbol zwycięstwa Korony nad zakonem krzyżackim Gdzie są miecze grunwaldzkie? Miecz grunwaldzki odnaleziono kilka lat temu w Polsce Największa bitwa średniowiecznej Europy W 1410 roku doszło do jednej z najsłynniejszych bitew w historii Polski. Na polach pod Grunwaldem połączone siły polskie i litewskie zmierzyły się z armią zakonu krzyżackiego pod dowództwem Ulricha von Jungingena. Symbolicznym rozpoczęciem starcia było wręczenie dwóch nagich mieczy królowi Władysławowi II Jagielle. Miały być własnością komtura tucholskiego Heinricha von Schwelborn. Dwie armie stały bowiem naprzeciwko siebie i żadna nie odważyła się zaatakować jako pierwsza. Miecze grunwaldzkie – symbol zwycięstwa Korony nad zakonem krzyżackim Tak opisywał ten moment kronikarz Jan Długosz: – Wielki mistrz pruski Ulryk posyła tobie i twojemu bratu... dwa miecze, ku pomocy, byś z nim i z jego wojskiem mniej się ociągał i odważniej, niż to okazujesz, walczył, a także żebyś dalej się nie chował i, pozostając w lasach i gajach, nie odwlekał walki. Prowokacja się udała. Według tradycji polscy rycerze odśpiewali Bogurodzicę, podnieśli kopie i ruszyli do walki. Bitwa rozpoczęła się w pełnym słońcu o godzinie 9. Zakończyła się porażką Krzyżaków, godzinę przed zachodem. Po bitwie broń znalazła się w Skarbcu Koronnym na Wawelu w Krakowie. Od tego czasu miecze grunwaldzkie stały się insygniami władzy, chociaż były zwykłymi mieczami bojowymi z okresu średniowiecza i nie wyróżniały się niczym szczególnym. Dopiero w okresie Rzeczypospolitej ich rękojeści i okucia zostały pozłocone. Umieszczono na nich herby Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wkrótce podniesiono ich znaczenie do rangi mieczy ceremonialnych Korony i Litwy. Podczas koronacji były niesione przed nowym królem jako symbol Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Gdzie są miecze grunwaldzkie? Podczas III rozbioru Polski w 1795 r. żołnierze pruscy obrabowali Skarbiec Koronny. Nie wiedzieli jednak, że miecz…

miecze-grunwaldzkie-b08259e.jpg
width: 720
height: 490

Ziemia jest zbudowana inaczej, niż sądziliśmy. W jej jądrze kryje się nieznana struktura – mówią naukowcy
type: item
date: 2023-02-21T16:00:33.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: geologia
subject: jądro ziemi
subject: kosmos
subject: ziemia
description: Naukowcy z Australii znaleźli dowody na istnienie „ukrytej struktury wewnątrz naszej planety”. W wewnętrznym jądrze Ziemi ukryte jest kolejne, jeszcze głębsze jądro.
encoded: W tym artykule: Co kryje się we wnętrzu Ziemi? Najgłębsze jądro Ziemi to kula żelaza o średnicy 1300 km Potrzebne są dalsze badania nad jądrem Ziemi Jądro Ziemi – ciekawostki Powszechnie uważa się, że budowa wnętrza Ziemi jest dobrze znana. Nasza planeta ma cztery główne warstwy: skorupę, płaszcz, jądro zewnętrzne i jądro wewnętrzne. Jednak od ponad dziesięciu lat część naukowców podejrzewała istnienie piątej, najgłębiej ukrytej warstwy. Choć sądzono, że jest ona prawie niemożliwa do wykrycia. Co kryje się we wnętrzu Ziemi? Aby zbadać wewnętrzną strukturę Ziemi, geolodzy z Australian National University stworzyli algorytm oparty o dane dotyczące czasu, jakiego potrzebują fale sejsmiczne, aby przebyć drogę przez wnętrze naszej planety. W tym celu posłużyli się informacjami gromadzonymi przez Międzynarodowe Centrum Sejsmologiczne (International Seismological Centre, ISC). Taka analiza przypomina nieco badanie USG. Następnie uczeni wykorzystali swój algorytm do przeszukania danych w celu odkrycia dowodów istnienia zmian w strukturze najgłębszej części wewnętrznego jądra Ziemi. Choć wyśledzenie zmian w strukturze żelaza, czyli głównego składnika jądra okazało się trudne, naukowcy zaobserwowali coś niezwykłego. Najgłębsze jądro Ziemi to kula żelaza o średnicy 1300 km Zauważyli zmiany w jądrze wewnętrznym, sugerujące istnienie nowej, wcześniej nieznanej „linii granicznej”. Może ona rozciągać się na odległość 650 km od środka Ziemi. Po raz pierwszy ogłoszono to w 2020 r. na łamach czasopisma naukowego „Journal of Geophysical Research: Solid Earth”. Wewnętrzne jądro Ziemi zacznie obracać się w przeciwnym kierunku? Naukowcy zastanawiają się, czy to możliwe Wewnętrzne jądro Ziemi – czyli najgłębsza część planety – zwalnia tempo swoich obrotów. Ale czy może również zmienić kierunek kręcenia się? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/z-jadra-ziemi-wycieka-niezwykle-rzadki-i-niezwykle-cenny-pierwiastek-hel-3-to-geologiczny-cud-natury-fot-g…

ziemia-jest-zbudowana-inaczej-niz-sadzilismy-4955e9a.jpg
width: 4000
height: 1997

Jakie tajemnice kryją w sobie zwoje znad Morza Martwego? Miały dwóch autorów i zawierają niewidoczny tekst
type: item
date: 2023-01-18T09:37:44.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: izrael
subject: pergamin
subject: starożytność
subject: Travel
description: Zwoje znad Morza Martwego, czyli zwoje z Qumran zostały przypadkowo odkryte w latach 50. XX wieku w jaskiniach w Izraelu. Co o nich dziś wiemy?
encoded: W tym artykule: Nowe badania zwojów z Qumran Jak odkryto, że znad zwoje Morza Martwego miały drugiego autora Kto zapisywał starożytne manuskrypty? Zwoje znad Morza Martwego zawierają tekst niewidoczny gołym okiem Kamera pomogła odkryć sekret zwojów Nowe technologie pomagają badać dawne pisma Te manuskrypty zawierają najstarsze rękopisy Biblii i są spisane po hebrajsku, aramejsku i grecku. Teksty sięgają nieraz 3 wieku p.n.e. Były schowane przez setki lat w wapiennych jaskiniach koło Qumran (Kumran) w Izraelu. Stąd nazwa zwoje z Qumran. Przez ponad 70 lat od znalezienia pierwszych fragmentów, wokół historii powstania i ukrycia zwojów z Qumran narosło wiele mitów i teorii. Wciąż na przykład nie wiemy, kto mógł być autorem rękopisów. Nowe badania zwojów z Qumran Nowe światło na historię zwojów rzucają najnowsze badania, do których zaangażowano technologię uczenia maszynowego, czyli tzw. sztuczną inteligencję. W ramach nowych badań naukowcy z Instytutu Qumran na Uniwersytecie w Groningen przeprowadzili szczegółową analizę paleograficzną jednego ze zwojów znad Morza Martwego. Paleografia to dziedzina nauki zajmująca się m.in. badaniem starożytnego pisma ręcznego, a także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył jego autor. Naukowcy poddali zwoje serii żmudnych procesów. W tym digitalizacji, odczytowi maszynowemu i analizie statystycznej. W efekcie badaczom udało się ustalić, że badany manuskrypt – o sygnaturze 1QIsaa – został spisany przez dwóch skrybów o bardzo podobnym charakterze pisma. „Tabliczka przekleństwa”. Archeolodzy twierdzą, że znaleźli najstarszy hebrajski tekst, który wspomina Boga Tabliczka, którą odnaleziono w okolicy góry Ebal pochodziła z 1200 r. p.n.e. W marcu naukowcy stwierdzili, że odkrycie dowodzi, że Izraelici potrafili pisać w języku hebrajskim już w czasa... Zwój 1QIsaa jest dużym rękopisem, jednym z siedmiu znalezionych w pobliżu Morza Martwego w Qumran w Izraelu w 1946 roku. Ten liczący 2000 lat zwój zawiera 66 rozdziałów biblijnej Księgi Iz…

fragment-zwojow-znad-morza-martwego-fot-getty-images-0f0c2d7.jpeg
width: 4737
height: 2921

Życie na Marsie. Kiedy mogło powstać i czy mamy szanse na odnalezienie organizmów na Czerwonej Planecie?
type: item
date: 2023-01-18T07:12:19.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Wolny czas
description: Organizmy potrzebują stabilnych warunków, źródła energii i ciekłej wody. Kiedy zatem mogło powstać życie na Marsie? Tę kwestię wyjaśniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Jak mogło powstać życie na Marsie? Marsa mogła ogrzać energia geotermalna Podobieństwa między Marsem a Ziemią Czym jest meteoryt „Czarna Piękność”? Nowe badania marsjańskiego meteorytu Komentarz polskiej naukowczyni Kiedy mogło powstać życie na Marsie? Od lat poszukiwanie śladów życia na Marsie skupia się wokół poszukiwania wody. Życie w naszym ziemskim rozumieniu nie może bowiem istnieć bez niej. Obecnie Mars jest czerwoną zmarzniętą pustynią. Jednak wielu naukowców uważa, że miliardy lat temu mógł tam panować całkowicie odmienny klimat – ciepły i wilgotny. Z drugiej strony, 4 miliardy lat temu nasze Słońce było znacznie słabsze niż dziś. Oznacza to, że temperatury na starożytnym Marsie nie przekroczyłyby progu topnienia lodu. Jednak cechy geologiczne Marsa wskazują, że w okresie noachijskim (między 3,7 a 4,1 miliarda lat temu) Czerwona Planeta prawdopodobnie miała pod dostatkiem wody w stanie ciekłym. Mamy tu do czynienia z tzw. paradoksem słabego Słońca. To niewyjaśniona rozbieżność między obecnością wody w stanie ciekłym (głównie we wczesnej fazie ewolucji Ziemi), a faktem iż w tej fazie rozwoju Układu Słonecznego moc Słońca wynosiła 70% jego współczesnej mocy. Jak mogło powstać życie na Marsie? Naukowcy z Rutgers University postanowili przyjrzeć się Marsowi, uwzględniając paradoks słabego Słońca. Zwrócili uwagę, że skaliste planety w Układzie Słonecznym, jak Ziemia, Wenus, Merkury i Mars, zawierają pierwiastki wytwarzające ciepło poprzez rozpad radioaktywny (uran, potas i tor). Ten rodzaj ogrzewania wystarczyłby, aby stopić grube warstwy lodu i doprowadzić do „powstania” wody w stanie ciekłym, nawet przy słabej mocy Słońca. Życie na Marsie może przybierać różne formy. Co znajdziemy w salinowych jeziorach? Najnowsze badania wskazują, że życie na Marsie niekoniecznie musi należeć już do przeszłości. Ostatnie odkrycia mówiące o podpowierzchniowych i podlodowcowych płynnych jeziorach znajduj.. Na Ziemi ten rodzaj ogrzewania, zwany ciepłem geotermaln…

zycie-na-marsie-meteoryt-czarna-pieknosc-w-koncu-daje-odpowiedzi-na-wiele-pytan2-28401bb.jpeg
width: 759
height: 459

Mozazaur – wielkość tego morskiego gada robi wrażenie! W czasach dinozaurów to mozazaury rządziły morzami
type: item
date: 2022-10-07T08:19:30.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: dinozaury
subject: Edukacja
subject: kreda
subject: oceany
subject: paleontologia
subject: Wolny czas
description: Mozazaur był wielką drapieżną jaszczurką żyjącą w oceanach w okresie kredy. Podczas gdy na lądzie dominowały dinozaury, mozazaury były władcami mórz. Siały w nich postrach dzięki masywnym szczękom i ostrym zębom.
encoded: W tym artykule: Mozazaur – wielkość i okres, w którym żył Mozazaur w filmach z serii „Jurassic World” Mozazaury były sprawnymi drapieżnikami Dlaczego mozazaury wymarły? Mozazaury to grupa gatunków należąca do zróżnicowanej rodziny olbrzymich morskich gadów zwanych Mosasauridae. Nazwa mozazaur oznacza „jaszczur znad Mozy”. To właśnie w pobliżu tej rzeki odkryto jedne z pierwszych skamieniałości tych wymarłych gadów. Mozazaury żyły w okresie od 145,5 mln do 65,5 miliona lat temu. Mozazaur – wielkość i okres, w którym żył Nie były dinozaurami morskimi, ale odrębną grupą gadów, bliżej spokrewnioną ze współczesnymi wężami i jaszczurkami. Gatunki takie jak Mosasaurus hoffmanni należą do największych przedstawicieli rodziny Mosasauridae. Jeden z największych okazów, jakie kiedykolwiek znaleziono, miał aż 17 metrów długości. Taki wynik dały badania z 2014 roku. Największy mozazaur byłby więc porównywalny pod względem wielkości do potężnego megalodona. To gigantyczny rekin, który dominował w oceanach w środkowym miocenie i pliocenie. Czyli w przedziale od 15,9 miliona do 2,6 miliona lat temu, długo po wymarciu mozazaurów. Żaden z tych drapieżników nie był jednak nigdy tak duży jak współczesny płetwal błękitny. To największy wieloryb, który może osiągnąć nawet 34 metry długości. Jest zarazem największym znanym zwierzęciem, jakie kiedykolwiek istniało. Odkryto szczątki gigantycznego dinozaura. „To może być największy drapieżny dinozaur znaleziony w Europie” Tylko kilka kości nieznanego gatunku dinozaura odkryli naukowcy na wyspie Wight. Mimo to są zdania, że był to prawdziwy potwór, który żył na wybrzeżu 125 mln lat temu. Mozazaury wyginęły 65,5 miliona lat temu – podczas masowego wymierania, które unicestwiło także lądowe dinozaury. Gatunek udało się cyfrowo przywrócić do życia i gigantyczny mozazaur pojawił się na srebrnym ekranie w kinowym hicie „Jurassic World” z 2015 roku. Mozazaur w filmach z serii „Jurassic World” Film „Jurassic World” zawiera scenę, w której gigantyczn…

mozazaur-wielkosc-tego-morskiego-gada-robi-wrazenie-w-czasach-dinozaurow-to-mozazaury-rzadzily-morzami-fot-getty-images-0e07281.jpg
width: 2205
height: 1359

Antyczne superfoods. 3 produkty, które pozwoliły starożytnym Andyjczykom przetrwać kryzys klimatyczny
type: item
date: 2022-06-08T10:59:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: andy
subject: ekologiczne jedzenie
subject: jedzenie
subject: klimat
subject: Kuchnia
description: Archeolodzy zrekonstruowali dietę mieszkańców okolic jeziora Titicaca sprzed kilku tysięcy lat. Czego możemy się od nich nauczyć?
encoded: W tym artykule: Co jedli starożytni Andyjczycy? Dietę starożytnych poznano dzięki skamieniałym zębom Antyczne superfoods Titicaca to największe jezioro wysokogórskie na Ziemi. Akwen, znajdujący się w granicach dzisiejszych Peru i Boliwii, położony jest wśród Andów, na wysokości 3 800 m n.p.m. Starożytni Andyjczycy żyli nad brzegiem jeziora przez 2500 lat, m.in. w mieście Tiwanaku (Tiahuanaco). Przetrwali mimo trudnych warunków panujących na tej wysokości, niewystarczającej powierzchni ziemi pod uprawy i postępujących zmian klimatycznych. Ta ich niezwykła odporność i zdolność do przystosowania się do niełatwego środowiska zaintrygowała naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego Berkeley. Jak nasi przodkowie cenili miód? Kradzież miodu i zniszczenie pszczelej rodziny karali śmiercią przez powieszenie Miód był kiedyś bardzo cenny. Jeśli sprawcy kradzieży miodu darowano życie i dopuścił się recydywy, należało mu wyciąć pępek, owinąć wyciągnięte wnętrzności cztery razy wokół ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-nasi-przodkowie-cenili-miod-kradziez-miodu-i-zniszczenie-pszczelej-rodziny-karali-smiercia-przez-powieszenie-fot-kevin-frayer-getty-images-60b41fb.jpeg" width="938" height="631" alt="Jak nasi przodkowie cenili miód? Kradzież miodu i zniszczenie pszczelej rodziny karali śmiercią przez powieszenie (fot. Kevin Frayer/Getty Images)" title="Jak nasi przodkowie cenili miód? Kradzież miodu i zniszczenie pszczelej rodziny karali śmiercią przez powieszenie (fot. Kevin Frayer/Getty Images)" /> – Dzisiaj stoimy przed widmem zmian zmian spowodowanych przez kryzys klimatyczny. Podnoszący się poziom mórz topi małe wyspy na Pacyfiku, a susze i pożary niszczą uprawy w Kalifornii. Nasze odkrycia pokazują, jak do zmian środowiskowych i politycznych z powodzeniem przystosowali się starożytni. Możemy się od nich czegoś nauczyć – mówi antropolożka prof. Christine Hastorf, autorka badań. Co jedli starożytni Andyjczycy? Przez lata uważano,…

quinoa-6413abb.jpeg
width: 2123
height: 1413

Kayla Barron – od marzeń po szczyt. Co wiemy o członkini zakończonej niedawno misji NASA-SpaceX?
type: item
date: 2022-06-07T14:15:43.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
subject: nasa
subject: spacex
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Kayla Barron pojawiła się na ustach całego świata po tym, jak została przedstawiona jako członkini misji NASA-SpaceX, która pod koniec listopada 2021 roku wyniosła czwórkę astronautów na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Dla 33-latki był to pierwszy lot. Sprawdź, co jeszcze wiemy na jej temat.
encoded: W tym artykule: Misja NASA Crew-3 zakończona sukcesem Kim jest Kayla Barron? Misja NASA Crew-3 zakończona sukcesem 6 maja 2022, po trwającej pół roku misji, kapsuła Crew Dragon firmy Spacex Elona Muska wróciła na Ziemię. Podróż powrotna z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) trwała ponad 23 godziny. Na pokładzie maszyny, która wystartowała 11 listopada 2021, znajdowała się trójka amerykańskich astronautów z NASA – Tom Marshburn (główny pilot), Raja Chari (kierownik misji), Kayla Barron (specjalistka ds. misji) oraz Matthias Maurer z Niemiec, który reprezentował Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) i także pełnił funkcję specjalisty misji. Filmy o kosmosie, które trzeba obejrzeć – RANKING TOP 15 Każda ekspedycja kosmiczna stanowi niezwykłe wydarzenie, które porusza tłumy. W tym kontekście łatwo można zrozumieć, dlaczego kosmos jest jednym z ulubionych tematów największych reżyse... Był to trzeci załogowy lot na ISS, przygotowany wspólnie przez NASA i SpaceX po niemal dziesięcioletniej przerwie. Cała załoga spędziła w kosmosie ponad 170 dni (dokładnie 176 dni, 2 godziny i 39 minut). Podczas misji udało się przeprowadzić szereg eksperymentów naukowych, między innymi wyhodowano papryczki chili. Wykorzystano także unikatowy punkt widzenia. W ramach projektu Crew Earth Observation wykonano wiele zdjęć Ziemi, które ukazują, do jakich zmian klimatycznych doszło na przestrzeni ostatnich lat. – Ta misja to tylko kolejny przykład tego, że naprawdę jesteśmy w złotej erze komercyjnych lotów kosmicznych – mówi Bill Nelson, administrator NASA Chari, Marshburn i Maurer zostali zakwalifikowani do misji już w grudniu 2020 roku. Z kolei Barron musiała zaczekać na powołanie do momentu zakończenia wszystkich szkoleń. 33-latka była jedyną kobietą w załodze trzeciej wspólnej misji NASA i SpaceX w ramach programu Commercial Crew. Bilet na ISS to dla niej nie tylko ogromny sukces zawodowy, lecz także spełnienie marzenia z dzieciństwa. Jej dotychczasowe dokonania pokazują, że nie boi się wy…

kim-jest-kayla-barron-2ea09f3.jpeg
width: 1226
height: 690

Naukowcy stworzyli algorytm, dzięki któremu obliczono maksymalny możliwy wiek człowieka
type: item
date: 2022-06-02T07:59:51.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: człowiek
subject: Społeczeństwo
subject: wiek
description: Średnia długość życia w krajach Europy to dziś 78 lat. W najbliższych latach – dzięki postępowi medycyny i terapiom genetycznym – może jeszcze wzrosnąć. Badania pokazują jednak, że prawdopodobnie nigdy nie osiągniemy wieku kilkuset lat.
encoded: W tym artykule: Z wiekiem tracimy zdolność regeneracji Naukowcy chcą rozpracować proces starzenia Aplikacja obliczy, jak długo będziesz żyć Co stoi za naturalną granicą maksymalnego możliwego wieku człowieka? Odpowiedzi na to pytanie szuka zespół badawczy singapurskiej firmy biotechnologicznej Gero współpracującej z Roswell Park Comprehensive Cancer Center, ośrodkiem badań nad nowotworami w Buffalo. Biofizycy przeprowadzili badanie dotyczące starzenia się i potencjalnych możliwości „odwrócenia” wieku biologicznego. Sowy i skowronki – sprawdź, jaki masz chronotyp Od trybu życia człowieka zależy nie tylko jego samopoczucie, wyrażane emocje czy stan zdrowia, ale również predyspozycje do kłamania, a nawet flirtowania – uważają psychologowie. Okazało się, że istnieją dwa kluczowe parametry wpływające na długość życia człowieka. Pierwszym jest wiek biologiczny związany ze stresem, stylem życia i chorobami. Drugim – odporność, która pokazuje, jak szybko nasz organizm wraca do normy po okresach przeciążenia. Z wiekiem tracimy zdolność regeneracji Naukowcy zgromadzili dane tysięcy ochotników, aby ocenić, jak z wiekiem zmienia się ich odporność. Co nie jest zaskoczeniem, badacze zaobserwowali, że tempo powrotu do zdrowia po przebytych chorobach i urazach wydłuża się wraz z wiekiem. Innymi słowy – im jesteśmy starsi, tym więcej czasu potrzebujemy na powrót do równowagi zdrowotnej. Badania pokazały, że w grupie 40-latków niecierpiących na choroby przewlekłe czas powrotu do zdrowia to około dwa tygodnie. Natomiast 80-latkowie potrzebują średnio sześciu tygodni, aby wrócić do stanu sprzed choroby. Jeśli ten trend spadkowy utrzymuje się także w późniejszym wieku, można najpewniej założyć, że ludzki organizm może całkowicie utracić odporność i zdolność do regeneracji w wieku około 120–150 lat. I to jest właśnie maksymalny możliwy wiek człowieka. Naukowcy chcą rozpracować proces starzenia Odkrycie zostało potwierdzone w badaniach opartych na dwóch rodzajach pomiarów biologicznych – …

naukowcy-stworzyli-specjalny-algorytm-dzieki-ktoremu-obliczono-maksymalny-wiek-czlowieka-5ba1da1.jpeg
width: 5197
height: 3465

Królowa z epoki brązu odzyskała twarz. Jak wyglądała władczyni ludu El Argar?
type: item
date: 2022-05-27T09:16:25.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: historia
subject: hiszpania
subject: odkrycia archeologiczne
description: Cyfrowy wizerunek kobiety sprzed 3 700 lat odtworzyła hiszpańska artystka przy współpracy z archeologami z Barcelony.
encoded: W tym artykule: Królowa z epoki brązu odzyskała twarz W grobie obok spoczywała jej córka? Mężczyzn z El Argar wyparli przybysze ze stepów W 2021 roku naukowcy odkryli cmentarzysko w La Almoloya, na stanowisku archeologicznym w południowo-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego. W ceramicznych dzbanach (w epoce brązu naczynia pełniły rolę dzisiejszych trumien) znaleziono szczątki kilkudziesięciu osób. Największą sensację wzbudził pochówek datowany na ok. 3700 lat temu. Kobieta i mężczyzna spoczywali obok siebie w grobie wypełnionym drogocenną biżuterią. Jak zginął Michael Rockefeller? Zagadka śmierci amerykańskiego milionera rozwiązana Michael Rockefeller miał zostać zjedzony przez papuaskich kanibali. O tej historii mówił cały świat. Co tak naprawdę wydarzyło się w 1961 roku? Już wtedy archeolodzy uznali, że to jeden z najbardziej wystawnych pochówków z epoki brązu, jakie kiedykolwiek odkryto w Europie. Dodatkowo ciekawość naukowców wzbudził fakt, że większość srebrnych artefaktów znalezionych w grobowcu – w tym opaska przypominająca diadem lub koronę – wydawała się należeć do kobiety. Bezimienną zmarłą okrzyknięto więc królową. Teraz, osiem miesięcy po odkryciu grobowca, dwa uzupełniające się projekty badawcze rzucają nowe światło nie tylko na losy „królowej”, lecz także całego ludu El Argar, który w latach 2200–1200 r. p.n.e. zamieszkiwał osadę La Almoloya. Jedne z badań odtwarzają wygląd pochowanych na starożytnym cmentarzysku, podczas gdy drugie analizują ich genetykę i pochodzenie. Królowa z epoki brązu odzyskała twarz Joana Bruno, doktorantka z Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie, podjęła się odtworzenia wyglądu starożytnych mieszkańców Półwyspu Iberyjskiego w ramach swojej pracy doktorskiej. Przyznaje, że zadanie znacznie ułatwił jej fakt, iż w większości odkrytych pochówków znaleziono kompletne czaszki wraz z żuchwami. Wykorzystując stosowane m.in. w kryminalistyce metody rekonstrukcji twarzy wiedzę anatomiczną oraz oprogramowanie komputerowe, Bruno odt…

krolowa-z-epoki-brazu-odzyskala-twarz-jak-wygladala-wladczyni-ludu-el-argar-5974552.jpeg
width: 1024
height: 683

Oto megajezioro Paratetyda – największe jezioro w historii Ziemi. Dlaczego i kiedy wyschło?
type: item
date: 2022-05-16T12:02:43.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Społeczeństwo
description: Megajezioro Paratetyda, zwane też Morzem Sarmackim, to największe jezioro, jakie kiedykolwiek istniało na Ziemi. Naukowcy szacują, że było w nim 10 razy więcej wody niż we wszystkich obecnie istniejących jeziorach razem wziętych.
encoded: W tym artykule: Największa susza miała miejsce prawie 8 mln lat temu Wysychające megazjezioro Paratetyda zmieniło ekosystem kontynentu Około 10 milionów lat temu Paratetyda obejmowała obszar większy niż dzisiejsze Morze Śródziemne. Na współczesnej mapie wody tego jeziora rozciągałyby się od włoskich Alp po Kazachstan w Azji Środkowej. Ekosystem Paratetydy był wyjątkowy i obejmował setki gatunków zwierząt – od mięczaków i skorupiaków, po małe wieloryby i delfiny, które ewoluowały, aby dostosować się do słodkowodnego środowiska. O Stonehenge wiemy coraz więcej. Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na słynne stanowisko archeologiczne Naukowców fascynuje nie tylko samo Stonehenge, ale też to, jak wykorzystywany był ten teren wcześniej. Co nowego wiadomo? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/o-stonehenge-wiemy-coraz-wiecej-najnowsze-odkrycie-rzuca-nowe-swiatlo-na-slynne-stanowisko-archeologiczne-6d72373.jpeg" width="938" height="565" alt="O Stonehenge wiemy coraz więcej. Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na słynne stanowisko archeologiczne" title="O Stonehenge wiemy coraz więcej. Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na słynne stanowisko archeologiczne" /> Choć po megajeziorze niewiele dziś pozostało, naukowcy z Uniwersytetu w Utrechcie w Holandii postanowili zbadać jego burzliwą przeszłość. Sprawdzili, co doprowadziło do spadku poziomu wód i wymarcia większości żyjących w nich zwierząt. Największa susza miała miejsce prawie 8 mln lat temu Geolog Wout Krijgsman i jego koledzy zbadali skamieniałości, skały osadowe i geologię obszaru wokół Morza Czarnego, leżącego w centrum dawnej lokalizacji Paratetydy. Dzięki zgromadzonym danym oraz modelowaniu poziomu wód w całym regionie, byli w stanie zidentyfikować 4 główne spadki poziomu wody na przestrzeni kilku milionów lat. Czy Ziemia jest płaska? 10 dowodów obalających ten mit Przedstawiamy mocne argumenty do dyskusji z pseudonaukowcami, którzy wierzą, że Ziemia jest płaska. Najpoważ…

paratetyda-dlaczego-najwieksze-jezioro-jakie-kiedykolwiek-istnialo-wyschlo-4465581.jpeg
width: 2400
height: 1474

Wodospady w Polsce - 12 najpiękniejszych polskich wodospadów. Gdzie się znajdują?
type: item
date: 2022-05-13T11:21:10.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: natura
subject: podróże po polsce
subject: polska
subject: Travel
subject: wodospady
description: Wodospady w Polsce nie należą do najbardziej okazałych na świecie, a mimo to nikt nie odmówi im piękna i niepowtarzalnego uroku. Niesiony na znaczne odległości szum spływającej wody tworzy wyjątkowy nastrój, a widok majestatycznych kaskad działa wręcz hipnotyzująco. W granicach naszego kraju nie ma ich zbyt wiele, ale każdy, kto je odnajdzie, z całą pewnością będzie zachwycony zastanym widokiem. Prezentujemy listę najpiękniejszych wodospadów w Polsce.
encoded: W tym artykule: Wodospady w Polsce Wodospad Kamieńczyka Wodospad Dziki Wodospad Szklarki Wodospad Podgórnej Kaskada Myi Wodospad na Mosornym Potoku Wodogrzmoty Mickiewicza Wodospad Siklawa. Najwyższy wodospad w Polsce Wodospad Siklawica Wodospad Zaskalnik Wodospad Szepit Wodospad w Złotym Stoku Piękna nasza Polska cała... Chętnie wyjeżdżamy na wakacje nad Bałtyk, w góry czy na Mazury. Niedocenianą atrakcją są wodospady w Polsce. Tu polecają się szczególnie Karkonosze i Tatry, ale nie tylko tam znajdziemy naturalne, malownicze kaskady wodne. Relaks przy szumie spadającej wody pozwoli się wyciszyć i zrelaksować. Gotowi na podróż szlakiem polskich wodospadów? Wodospady w Polsce Ich siła każe nam podchodzić do nich z należytym szacunkiem, jednak sam widok pióropuszy wody i rzeźbionych przez nie form skalnych potrafi wprawić w osłupienie. To prawda, największe wodospady świata biją je na głowę pod względem wysokości. Jednak w kwestii piękna krajobrazu, który tworzą, z całą pewnością nie mamy się czego wstydzić. Gdzie są najpiękniejsze i największe wodospady w Polsce? Odpowiedź zamieszczamy poniżej. Wodospad Kamieńczyka Wodospad Kamieńczyka to najwyższy wodospad w polskich Karkonoszach. Jego próg wznosi się na wysokości 843 m n.p.m. Tworzące wodospad trzy kaskady łącznie mają wysokość 27 metrów. Za środkową znajdziemy Złotą Jamę, czyli sztucznie utworzoną grotę. Obiekt leży przy szlaku prowadzącym ze Szklarskiej Poręby do Szrenicy. Do Kamieńczyka prowadzi droga w kierunku Jakuszyc. Początkowy etap szlaku jest łatwy i bez problemu poradzi sobie z nim każdy, nawet niedoświadczony piechur. Dopiero pod koniec napotkamy utrudnienie w postaci kamienistego wzniesienia. Wodospad Dziki Kolejny obiekt w zestawieniu to majestatyczny i niezwykle urodziwy wodospad Dziki, który znajduje się w Karpaczu, na rzece Łomnica. Powstał w wyniku spiętrzenia wód po wybudowaniu zapory na Łomnicy. Wodospad Dziki nie może być zaliczany do największych w Polsce, ale do najpiękniejszych z całą pewnoś…

wodospady-w-polsce-12-najpiekniejszych-polskich-wodospadow-na-zdjeciu-wodospad-szklarki-fot-getty-images-krzysztof-poleszak-ba2f9ab.jpeg
width: 2121
height: 1414

Piramida Majów zbudowana z wulkanicznej skały. Sensacyjne odkrycie archeologów
type: item
date: 2022-05-13T08:01:07.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: Edukacja
subject: meksyk
subject: odkrycia
subject: piramidy
subject: Wolny czas
description: Naukowcy odkryli, że 1 500 lat temu budowniczowie Majów stworzyli masywną piramidę z wyrzuconej przez wulkan skały. Erupcja wulkanu była tak potężna, że ​​ochłodziła Ziemię.
encoded: W tym artykule: Piramida Majów zbudowana z wulkanicznej skały Majowie wrócili pod wulkan już 5 lat po wybuchu Wulkany jako element wierzeń Majów W połowie pierwszego tysiąclecia naszej ery na terenie dzisiejszego San Andrés w Salwadorze, miała miejsce jedna z pięciu największych erupcji ostatnich 10 tys. lat – wybuch wulkanu Ilopango. Strumienie lawy ciągnęły się na kilkadziesiąt kilometrów, a pyły i dym docierały do wielu odległych miejsc. Niedawne badania podają nawet, że na skutek erupcji do atmosfery trafiła tak duża ilość popiołu, że doprowadziło to do ochłodzenia klimatu na półkuli północnej. Jak Wenus nas oszukała? Przez wieki źle czytaliśmy najważniejszy kodeks Majów Nowe spojrzenie na kodeks drezdeński może zmienić nasze wyobrażenie o tym, jak Majowie używali nocnego nieba. Po wybuchu okolica wulkanu została całkowicie zniszczona, a zasiedlający ją Majowie – przynajmniej ci, którym udało się przeżyć katastrofę – musieli porzucić swoje domy, bo pola uprawne i osady pokryła półmetrowa warstwa popiołu. A przynajmniej tak sądzono do tej pory. Ostatnie badania archeologiczne pokazały bowiem, że choć ziemia nie nadawała się do uprawiania, to Majowie dość szybko wrócili na miejsce katastrofy. Dr Akira Ichikawa, archeolog z Departamentu Antropologii na Uniwersytecie Kolorado w Boulder, odkrył, że jedna z piramid zbudowanych przez Majów mogła być pomnikiem mającym upamiętniać wybuch Ilopango. Piramida Majów zbudowana z wulkanicznej skały Mowa o piramidzie schodkowej znanej jako Campana (inaczej La Campana), położonej zaledwie 40 km od wulkanu, w dolinie Zapotitán. Nowa analiza starożytnej konstrukcji wykazała, że Majowie do jej budowy wykorzystali nie tylko kamienne bloki, ale też fragmenty wycięte z tefry – skały powstałej z materiałów wyrzuconych przez wulkan, w tym popiołu wulkanicznego, piasku, lapilli czy bomb wulkanicznych. Piramida Majów Campana spoczywa na wysokiej na 6 metrów platformie o wymiarach 80 m x 55 m. Cała konstrukcja ma około 13 metrów wysokości.…

piramida-f90fd49.jpeg
width: 2100
height: 1400

Nie tak okazałe jak w Egipcie, ale równie intrygujące. Oto największe i najstarsze piramidy w Polsce
type: item
date: 2022-05-09T15:07:04.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: architektura
subject: Go Poland
subject: piramidy
subject: podróże po polsce
subject: polska
subject: Travel
subject: zabytki polski
description: Cudze chwalicie, swego nie znacie. Aby móc podziwiać majestatyczne i tajemnicze grobowce, wcale nie trzeba rezerwować wycieczki do Egiptu. Czasem wystarczy krótka podróż samochodem, bowiem piramidy w Polsce również potrafią zaskoczyć ciekawą historią i architekturą.
encoded: W tym artykule: Piramidy kujawskie Piramida w Rapie Piramida w Różanowie Piramida w Zagórzanach Piramida w Międzybrodziu k. Sanoka Piramida w Wągrowcu Grobisko ariańskie w Krynicy To fakt, że piramidy w Polsce nie są tak wielkie jak te, w których spoczęli faraonowie. Jednak niewiele osób wie, że tego typu grobowce były budowane nad Wisłą ok. 1000 lat wcześniej niż nad Nilem, co oznacza, że pod tym względem, starożytne budowle w Polsce górują nad egipskimi. Najstarsze, bo wybudowane ponad pięć tysięcy lat temu, znajdują się w pobliżu Izbicy Kujawskiej. Kolejne były wznoszone w XVII, XVIII, XIX i XX wieku. Gdzie znajdują się piramidy, o których mowa? Zapraszamy na wycieczkę śladami monumentalnych grobowców. Najpiękniejsze polskie zamki. Które z nich warto zobaczyć? Czy wiesz, że na terenie Polski znajduje się aż 419 zamków? Przeważnie zostały z nich same ruiny, jednak kilka z nich zachowało się w niemal nieskazitelnym stanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/450ab4e264687fae9dbf7097251384aa993650d7-21f81ab.jpeg" width="938" height="674" alt="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" title="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" /> Piramidy kujawskie Najstarsze budowle megalityczne w Polsce zlokalizowane są na Kujawach – w Gaju Stolarskim, Wietrzychowicach i Sarnowie. Naukowcy są zdania, że grobowce liczą sobie ponad 5500 lat, co oznacza, że zostały wzniesione mniej więcej 1000 lat wcześniej niż Północna Piramida w Dahszur. W przeciwieństwie do egipskich grobowców, piramidy kujawskie są owiane aurą tajemnicy. Do dziś nie wiadomo, kto został pochowany w komorach grobowych. Być może spoczęli tam pierwsi władcy Kujaw, ale eksperci nie mogą poprzeć tej tezy. Najstarsze piramidy w Polsce mają kształt trójkąta albo wydłużonego trapezu. Najbardziej okazałe mierzyły ponad 100 metr…

piramidy-w-polsce-jak-powstaly-i-gdzie-ich-szukac-e4e30a0.jpeg
width: 1920
height: 1080

Hawajskie wulkany pokryte śniegiem. Rzadkie zjawisko uchwycono na zdjęciach satelitarnych
type: item
date: 2022-05-06T09:44:54.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: hawaje
subject: klimat
subject: śnieg
subject: Travel
subject: wulkany
subject: zima
description: Zdjęcia satelitarne z 2021 r. ukazują nieczęsto spotykany widok. Szczyty dwóch wulkanów na Hawajach pokryły się śniegiem. Po intensywnych opadach na ich zboczach pozostały niemal rekordowe połacie śniegu.
encoded: W tym artykule: Hawajskie wulkany często pokrywa śnieg Skąd wziął się śnieg na Hawajach? Hawajskie wulkany będą coraz rzadziej pokryte śniegiem Hawajskie wulkany kojarzą nam się z tropikami. Tymczasem w 2021 r. biały puch pokrył tak dużą powierzchnię ich szczytów, że uznano to za drugie co do wielkości pokrycie śniegiem od czasu rozpoczęcia pomiarów – podaje Live Science. Zdjęcie w wysokiej rozdzielczości, wykonane 6 lutego przez Operational Land Imager (OLI) na pokładzie satelity Landsat-8, pokazuje uderzający kontrast między pokrytymi śniegiem szczytami Mauna Kea i Mauna Loa a otaczającymi je skałami wulkanicznymi. OLI to wspólne przedsięwzięcie NASA i US Geological Survey. Obraz został opublikowany przez Earth Observatory NASA. Hawajskie wulkany często pokrywa śnieg Może się wydawać, że śnieg i Hawaje to dwa przeciwieństwa, ale biały puch jest tu dość często spotykany. Szczyty uśpionego wulkanu Mauna Kea i aktywnego Mauna Loa co roku są oprószane śniegiem – wynika z danych obserwatorium NASA. Rzadko jednak zdarza się, aby śnieg pokrył je tak solidnie, jak w 2021 roku. Oba hawajskie wulkany przekraczają wysokość 4170 m n.p.m. (Mauna Kea jest wyższa o zaledwie 38 m). Mauna Loa to największy wulkan tarczowy na świecie. Gigant położony jest na wyspie Hawai'i. Należy podkreślić, że pod lustrem wody znajduje się 4975 m góry, więc wysokość względna Mauna Loa to aż 9145 m. W czasach historycznych i współczesnych, wulkan Mauna Loa wybuchał łącznie 40 razy. Ostatnia erupcja miała miejsce w 1995 roku. W 2021 roku w ciągu trzech tygodni trzykrotnie, począwszy od 18 stycznia, silne burze śnieżne obsypywały wulkaniczne skały śniegiem. Intensywne opady sprawiły, że na ich szczytach powstała druga co do wielkości pokrywa śnieżna od czasu rozpoczęcia prowadzenia pomiarów w 2000 roku. Skąd wziął się śnieg na Hawajach? Mieszkańcy Hawajów cieszyli się opadami śniegu, zamieniając deski surfingowe na snowboardowe, aby skorzystać z krótkiej zmiany pogody. Według The Weather Channel opa…

zblizenie-pokrywy-snieznej-na-mauna-loa-fot-joshua-stevens-nasa-earth-observatory-bd4af97.jpeg
width: 1024
height: 415

Starożytna świątynia Majów odkryta w Meksyku. Archeologom pomógł laser
type: item
date: 2022-05-05T07:10:20.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: meksyk
subject: odkrycia
subject: świątynie
description: Badacze zidentyfikowali 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Udało się to dzięki połączeniu technologii lasera z teleskopem
encoded: W tym artykule: Laser ujawnia obiekty ukryte pod ziemią Nowo odkryte obiekty ujawniają pewien wzór Czy Olmekowie doprowadzili do rozwoju cywilizacji Majów? W 2020 roku zespół archeologów pracujący pod kierunkiem antropologa Takeshiego Inomaty ogłosił, że na terenie meksykańskiego stanu Tabasco odkryto pozostałości budynku związanego z cywilizacją Majów. Centralnym punktem nowo odkrytego stanowiska jest wzniesiona z gliny i ziemi platforma, którą nazwano Aguada Fénix. Jej rozmiary sprawiają, że jest to jeden z największych zabytków Majów, jaki kiedykolwiek znaleziono. Teraz ten sam zespół opublikował badania, z których wynika, że Aguada Fénix była otoczona całym kompleksem mniejszych budynków. Naukowcy natrafili też ślady kilku budowli, które mogły być związane z innymi starożytnymi ludami Mezoameryki, m.in. z Olmekami. Laser ujawnia obiekty ukryte pod ziemią Choć prace wykopaliskowe w Aguada Fénix są obecnie mocno zaawansowane, to początkowo świątynia Majów – bo tym najpewniej była platforma – pozostawała ukryta pod ziemią. Naukowcy zdołali ją zlokalizować skanując teren z lotu ptaka. Istnienie starożytnych budowli pod powierzchnią ujawnił lidar. Lidar (akronim utworzony od angielskiego: Light Detection and Ranging) przeczesuje teren z lotu ptaka i skanuje go za pomocą laserów. Lasery są w stanie wykryć trójwymiarowe struktury ukryte pod zwałami ziemi i roślinnością. Oczywiście lidar ma wiele innych zastosowań i jest używany do obrazowania terenu np. przez służby leśne, urbanistów, geologów czy ekologów. W przypadku nowego badania, naukowcy z Uniwersytetu Arizony nie przeprowadzali własnego obrazowania, a sięgnęli po dane zgromadzone przez meksykański Narodowy Instytut Statystyki i Geografii, które obejmowały obszar 85 tys. km kwadratowych. Kiedy Inomata i jego zespół przeanalizowali obrazy, zidentyfikowali setki obiektów rozsianych po meksykańskich stanach Tabasco i Veracruz. Większość z tych obiektów nie była wcześniej znana. Archeolodzy na tropie nieznanego rytua…

majowie-bb5d44d.jpeg
width: 2127
height: 1409

Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: ruiny zamków, opustoszałe szpitale, pustostany i mroczne lasy, w których straszy
type: item
date: 2022-05-04T10:39:09.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ciekawostki
subject: Go Poland
subject: podróże po polsce
subject: polska
subject: ruiny
subject: Travel
subject: zamki w Polsce
description: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce, czyli jakie? Nad Wisłą znajdziemy wiele ruin zamków, opustoszałych szpitali, a nawet komisariatów, które od lat skrywają mroczne tajemnice i cieszą się sporym zainteresowaniem, szczególnie w okresie Halloween. Oto 10 z nich.
encoded: W tym artykule: Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Łysa Góra Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Las w Witkowicach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Diablak Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Komisariat w Konstancinie-Jeziornie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Dom na ulicy Kosocickiej w Krakowie Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Zamek w Niedzicy Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Szpital psychiatryczny w Owińskach Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Skała Czarownic w Beskidzie Małym Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Kamienica na ulicy Wilczej w Warszawie Filmy o nawiedzonych domach Strach ma wielkie oczy – mawiają nasze mamy i babcie. Fakt, to co z reguły wydaje nam się groźne i niebezpieczne, w rzeczywistości bywa mniej wyolbrzymione. Na mapie Polski znajdziemy jednak kilka miejsc, w których strach naprawdę ma wielkie oczy. Mowa tu o opustoszałych zamkach, szpitalach, domach, a także mrocznych lasach czy górskich szczytach, które na samą myśl wywołują gęsią skórkę. Przeważnie łączy je tragiczna lub tajemnicza historia, zawsze związana z ludzkim cierpieniem. Zapraszamy na wycieczkę mrocznymi miejscami w Polsce. Nawiedzone miasta w USA. Atrakcje tylko dla odważnych Krwawe potyczki, mroczne praktyki, przerażające cmentarze i nie tylko – zapraszamy na spacer po ciemnej stronie Ameryki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7f98f20fe68003d6414873e5c510b0cd60ebe4f3-02d5d02.jpeg" width="938" height="606" alt="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" title="Historia tych miejsc sprawia, że w świadomości wielu pozostały zawieszone między życiem a śmiercią (fot. Getty Images)" /> Najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce: Ruiny zamku w Ogrodzieńcu Ranking na „najbardziej nawiedzone miejsca w Polsce” otwiera Zamek Ogrodzieniec. To jedna z …

nawiedzone-miejsca-w-polsce-na-zdjeciu-opuszczony-szpital-psychiatryczny-w-owinskach-stan-na-rok-2008-fot-wikimedia-rzuwig-cc-by-3-0-20e0a86.jpeg
width: 2048
height: 1152

W Egipcie całkiem przypadkiem odkryto „złote miasto”. Przez stulecia pozostawało ukryte pod piaskiem
type: item
date: 2022-05-04T09:04:05.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: egipt
subject: faraon tutanchamon
subject: faraoni
subject: historia egiptu
subject: starożytny egipt
subject: Travel
subject: wykopaliska
description: Kiedy w Polsce wciąż trwają poszukiwania „złotego pociągu”, w Egipcie archeolodzy przypadkiem trafili na ruiny zaginionego „złotego miasta”. Do odkrycia doszło w południowej prowincji Luksor. Według wstępnych założeń, przeszukiwany teren miał być miejscem lokalizacji starożytnej kaplicy.
encoded: W tym artykule: Jak powstało „złote miasto” w Egipcie? Archeolodzy na tropie „złotego miasta” Co skrywa „złote miasto”? Miasto z czasów faraona Amenhotepa III Brytyjski dziennik „The Sun” uznał odkrycie „złotego miasta” przez egipskich archeologów za najważniejsze odkrycie minionego roku. Co więcej, wiele osób śmiało przyznaje, że odnalezione ruiny sprzed ponad 3400 tys. lat to największe tego typu znalezisko archeologiczne od 1922 roku, kiedy naukowcy trafili na grób Tutanchamona. Jak rodziła się historia tego miejsca, które w czasach Imperium Egipskiego było jedną z kluczowych osad przemysłowych? Czytaj już teraz poniżej. Egipt zmienia stolicę. Co zastąpi Kair? Egipt dołącza do grona państw, które przeniosły swoje stolice na kompletne pustkowie. Jak powstało „złote miasto” w Egipcie? 3400 lat temu Amenhotep, drugi z synów faraona Amenhotepa III, później znany jako faraon Echnaton porzucił swoje rodowe imię, religię i opuścił ówczesną stolicę Egiptu – Teby (dzisiejszy Luksor). Tym samym Echnaton zapoczątkował poważne zmiany w Egipcie. Zbudował miasto Akhetaten (dziś noszące nazwę Amarna), które miało być stolicą jego nowego państwa, a zarazem głównym ośrodkiem nowej religii. To tam Echnaton wraz ze swoją żoną Nefertiti wznieśli wielką świątynie poświęconą Atonowi – bogu słońca. Niestety, tak miasto, jak i kult nowej religii nie przetrwały długo. Po śmierci Echnatona jego syn Tutanchamon został władcą Egiptu i odwrócił się od kontrowersyjnej spuścizny ojca. Dlaczego doszło do kontrowersyjnej kulturowej i religijnej rewolucji? Dotychczas spekulowano, że powodem reform Echnatona mógł być rosnący wpływ kapłanów Amona. Faraon obawiał się ograniczenia władzy, dlatego rozpoczął rewolucję religijną, jednocześnie doprowadzając do zmiany urzędników piastujących istotne funkcje. Z tego samego powodu wyniósł się z Teb, aby założyć nową stolicę, w której mógł sprawować niepodzielną władzę. Historycy i archeologowie sądzą, że nowe światło na historię „buntu” Echnatona mogą rzuci…

odkryto-zlote-miasto-w-egipcie-50fe5ac.jpeg
width: 1024
height: 683

Archeolodzy na tropie nieznanego rytuału. W Gabonie odkryto 28 szkieletów pozbawionych górnych siekaczy
type: item
date: 2022-05-04T07:52:01.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: jaskinie
subject: odkrycia
subject: tajemnice
description: To było odkrycie przypominające filmy z Indianą Jonesem. Ludzkie szczątki odnaleziono w jamie głęboko ukrytej pod ziemią. Dostać się tam można tylko, zjeżdżając po linie przez niewielki otwór.
encoded: W tym artykule: Ludzkie szczątki: 28 tajemniczych szkieletów sprzed 500 lat Czaszki pozbawione górnych siekaczy Jaskinia Irongou (leżąca nad rzeką o tej samej nazwie) została odkryta w prowincji Ngounié w Gabonie. Po raz pierwszy natrafił na nią Richard Oslisly, archeolog z Francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS) w Paryżu. Odkrycia dokonał w 1992 roku, ale na możliwość przeprowadzenia pierwszych badań musiał poczekać i to dość długo, bo aż do 2018 roku. Oględziny ujawniły, że główna i najłatwiej dostępne komora jaskini jest tylko przedsionkiem, który skrywa przejście do kolejnych poziomów sięgających na głębokość 25 metrów (mierząc od wejścia do jaskini). Ostatecznie archeologom udało się otworzyć wąskie gardło, przez które zdołali zejść na najniższe piętro. Czym zajmuje się archeolog – na czym polega jego praca i jak zostać archeologiem? Ziemia skrywa wiele bezcennych artefaktów przeszłości, które czekają na odkrycie. Czym zajmuje się archeolog? Jakie trzeba mieć kwalifikacje, by móc podjąć pracę w tym zawodzie? Na jakie... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czym-zajmuje-sie-archeolog-na-czym-polega-jego-praca-i-jak-zostac-archeologiem-fot-ozkan-bilgin-anadolu-agency-via-getty-images-af4eef2.jpeg" width="938" height="626" alt="Czym zajmuje się archeolog - na czym polega jego praca i jak zostać archeologiem? (fot. Ozkan Bilgin/Anadolu Agency via Getty Images)" title="Czym zajmuje się archeolog - na czym polega jego praca i jak zostać archeologiem? (fot. Ozkan Bilgin/Anadolu Agency via Getty Images)" /> Ludzkie szczątki: 28 tajemniczych szkieletów sprzed 500 lat Okazało się, że jaskinia ma aż cztery poziomy, a wszystkie z nich skrywają ludzkie kości. Naukowcy uważają, że szczątki należały do co najmniej 28 osób: 24 dorosłych (mężczyzn i kobiet w wieku powyżej 15 lat) i czwórki dzieci. Obok szczątków znaleziono też liczne metalowe artefakty – biżuterię, broń i narzędzia wykonane z żelaza i miedzi. Zdaniem arche…

gabon-15874f9.jpeg
width: 1920
height: 1080