National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-03T11:00:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Większej twierdzy w Europie nie znajdziecie. Srebrna Góra to prawdziwy skarb Polski
items: Nie ma tu tłumów ani rekordowych szczytów. Jest za to cisza, lasy i ślady dawnych granic z Polską
items: Molise to najmniej znany zakątek Włoch. Tutaj są mgła, tajemnica i spokój
items: Gdzie jest złoty pociąg? Najprawdopodobniej nie w Polsce
items: Dolina Baryczy to oaza spokoju. Nie robię tu nic poza wędrowaniem i jazdą na rowerze
items: Najpiękniejsze miasta w Szwajcarii. 5 propozycji na niezapomniany city break
items: Fiordy to dzika natura północy. Widoki zapierają dech w piersiach
items: Żydowski więzień, który znał tajemnice kompleksu „Riese”. Kim był Abraham Kajzer?
items: Na to lotnisko zostało uprowadzonych 10 polskich samolotów. Podobno tamtędy uciekł Hitler
items: Rezerwat Stawy Milickie to klejnot Dolnego Śląska. Tu można zaznać świętego spokoju
items: Jordania w pojedynkę. „W Petrze i Dżaraszu odkryłam fascynujące historie i spektakularne widoki”
items: Piastówna, która została rzymską cesarzową. Wzbudzała powszechny szacunek
items: Perła w koronie polskich kolei. Trasa łącząca Wałbrzych z Kłodzkiem zachwyca na każdym kroku
items: Czy to jej zawdzięczamy podróże w kosmos? Była geniuszem, znaną postacią na całą Europę
items: Islamska medycyna była niezwykle skuteczna. Współczesna ochrona zdrowia mogłaby się wiele nauczyć
items: Jak wyglądał Egipt pierwszych faraonów? Odkrycie polskich archeologów
items: Park Mużakowski to raj dla rowerzystów i zakochanych. Jako jedyny z Polski jest na liście UNESCO
items: Skarb średzki. Jak odkryto jeden z najcenniejszych skarbów w Europie?
items: Mauzoleum Schaffgotschów w Raszowie to wyjątkowe miejsce na Śląsku. Tylko tu można zobaczyć takie sarkofagi
items: Morawy jakich nie znacie. Czym przyciągają turystów?
items: Batumi. Gruziński Dubaj kusi architekturą i pysznym jedzeniem
items: Dania - na szlaku historii i tajemnic. Poznaj najpiękniejsze duńskie zamki
items: Turecka północ, greckie południe. Wszystkie odcienie Cypru
items: Frankenstein: To wydarzyło się naprawdę? Joanna Lamparska odkrywa tajemnicę Dolnego Śląska
items: Poszukiwanie skarbów to niemal nasz sport narodowy. Tylko... czy to legalne?

Większej twierdzy w Europie nie znajdziecie. Srebrna Góra to prawdziwy skarb Polski
type: item
date: 2026-03-03T11:00:52.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cuda polski
subject: dolny śląsk
subject: Go Poland
subject: polska
description: Monumentalna Twierdza Srebrna Góra to największa górska warownia w Europie i prawdziwa perła Dolnego Śląska. Jej imponująca historia i spektakularne położenie od lat przyciągają turystów z całego świata.
encoded: W tym artykule: Największa wieża w Europie Twierdza Srebrna Góra, czyli luksus w oficerskim stylu Twierdza Srebrna Góra – informacje praktyczne Twierdza Srebrna Góra z tytułem Cudu Polski 2024 Najpierw widać twierdzę. Potem samochód zaczyna się piąć wąską drogą pomiędzy zabytkowymi kamienicami. Niektóre wyglądają, jakby pokrył je mech zapomnienia. Inne, z odmalowanymi elewacjami, pysznią się wesołymi kolorami. Już tutaj czuć dotyk wielkiej historii. Mijam kościół i sklepy, wreszcie docieram do górnej części wsi. W tej okolicy ukryta głęboko drzemie Aurelia. To dawna kopalnia srebra, którą od lat bada i udrażnia Jan Duerschlag, przedsiębiorca z Rybnika. Janek czyści sztolnię z pomocą przyjaciół, licząc, że wnet zostanie udostępniona do zwiedzania. Tymczasem, zanim do tego dojdzie, jadę zobaczyć inną atrakcję Srebrnej Góry. Największa wieża w Europie Festung Silberberg została wzniesiona w latach 1765–1777 według projektu inżyniera Ludwika Wilhelma Reglera, który modyfikował sam król Prus Fryderyk Wielki. Forteca miała zabezpieczyć militarnie Śląsk zdobyty przez niego w 1740 r., w trakcie I wojny śląskiej pomiędzy Prusami a Austrią. Ten fragment środkowej Europy Fryderyk zyskał kosztem Korony Czeskiej rządzonej wówczas przez austriackich Habsburgów. Nad Przełęczą Srebrną na dwóch wzniesieniach powstały potężne forty. Nie zdobył jej nawet Napoleon. Natomiast największy w Europie donżon (wieża mieszkalno-obronna) góruje nad sąsiednim wzgórzem. Składa się z czterech połączonych murami wież o średnicy 60 m. Ich ściany mają 12 m grubości. Być może dzięki temu Srebrna Góra nigdy nie została zdobyta. Odstraszała prawdopodobnie samym swoim wyglądem i legendą, bo poważnie oblegana była tylko raz, w 1807 r., przez Bawarczyków i Wirtemberczyków sprzymierzonych z Napoleonem. Potem wykorzystywano ją jako więzienie i testowano materiały wybuchowe. Podobno ukrywano tu również skarby. Wreszcie donżon zamienił się w atrakcję turystyczną. Twierdza Srebrna Góra, czyli luksus w oficerski…

srebrna-gora-af74b58.jpg
width: 5446
height: 3628

Nie ma tu tłumów ani rekordowych szczytów. Jest za to cisza, lasy i ślady dawnych granic z Polską
type: item
date: 2026-01-24T10:28:03.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: czechy
subject: góry
subject: pałace
subject: zamki
description: Diana Phipps Sternberg wróciła do rodzinnego pałacu w Častolovicach, a jej historia to tylko jedna z wielu niezwykłości, które skrywają Góry Orlickie. W trzy dni odkryjesz tu więcej niż w niejednym zamku – tajemnice rodów, skarby, duchy i słodkie trumienki.
encoded: Spis treści: Nowe Miasto nad Metują – czeska perła pogranicza z bajkowym zamkiem Opočno Opočno – pałac pełen trofeów i kulinarnych osobliwości Zamek Potštejn – romantyczne ruiny, duch żołnierza i widoki bezcenne jak złoto Pałac w Častolovicach – pałac „naj”, który zachwyca wnętrzami i ogrodem Doudleba nad Orlicí – na koniec coś naprawdę wyjątkowego Góry Orlickie – jak zaplanować podróż To miał być szybki wypad. Zaledwie trzy dni i w miarę blisko. Po krótkim namyśle postawiliśmy na okolice Gór Orlickich, przy polsko-czeskiej granicy. Niemal w każdym miasteczku stoi tu jakiś pałac lub zamek, a te lubię najbardziej. Na trasie liczącej zaledwie 50 km naliczyłam ich kilkanaście. Każdy z nich ma ukryty skarb albo opowieść, która mrozi krew w żyłach. Poza tym – to była dodatkowa zachęta – Czesi dobrze karmią. O tym, że karmią również dowcipnie, miałam się dopiero przekonać. Nowe Miasto nad Metują – czeska perła pogranicza z bajkowym zamkiem Góry Orlickie leżą dokładnie przy polsko-czeskiej granicy. Po naszej stronie to kraina dzikości – idealne miejsce na kontemplowanie natury i długie wyprawy. U Czechów wygląda to nieco inaczej. Co prawda również zielono i pięknie, jednak turystyka dawno już oplotła okolicę komercyjnymi mackami, tworząc kokon z gospód, restauracyjek i atrakcji, które mają podkreślić walory zabytków. Równocześnie jest tu po prostu „czesko” – leniwie i bezstresowo. Mijam Kudowę-Zdrój, potem Nachod. Jadę dalej, do Nowego Miasta nad Metują, którego centralnym punktem jest rozległy rynek zamknięty od zachodu bryłą zamku… a może pałacu? W Czechach łatwo się pogubić, polski „pałac” to po czesku „zamek”, zaś prawdziwy zamek to „hrad”. Właściciele rezydencji w Nowym Mieście nad Metują nazywają ją zamkiem, a Polacy, nie mogąc się jakoś przyzwyczaić do myśli, że pałac może być tak potężny, zostali przy tej czeskiej nazwie. Przyznam się po cichu, że zamek w Nowym Mieście nad Metują, choć opisywany w przewodnikach jako perła pogranicza, był moim drugim wyborem. Dlacze…

Potstejn-c858be9.jpg
width: 2133
height: 1200

Molise to najmniej znany zakątek Włoch. Tutaj są mgła, tajemnica i spokój
type: item
date: 2025-12-14T10:26:29.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: wakacje we włoszech
subject: włochy
subject: zwiedzanie
description: Włosi twierdzą, że Molise znane jest z jednego powodu – nie istnieje. Zapomnieli o nim nie tylko turyści, ale i czas.
encoded: Spis treści: Castel de Giudice w Molise Trufle z doliny Biferno Altilia di Sepino Agnone Termoli Ciągnę walizkę kamienną drogą pomiędzy domami, które wyglądają jak scenografia do „Gry o tron”. Wcześniej nie miałam pojęcia, że gdzieś na mapie Europy jest Castel de Giudice, wioska, w której mieszka zaledwie trzysta osób i rosną najlepsze jabłka w tej części świata. Kiedy Vincenzo Petraglia, dziennikarz i mój włoski przyjaciel, zapraszał mnie tutaj, zaznaczył od razu: to nie Toskania, nie Rzym, tutaj są mgła, tajemnica i spokój. Spodoba ci się. Mimochodem dodał, że często między wzgórzami zanika sygnał komórki, są za to magiczne zamki, senne średniowieczne wioski, starożytne ruiny, kamienne romańskie kościoły i nieskażona niczym przyroda. Castel de Giudice w Molise Castel de Giudice leży 100 km na wschód od Rzymu i dokładnie tyle samo na północ od Neapolu. Przynależy do prowincji Insernia w Molise. Molise zaś to najmniejszy rejon Włoch, tak niewielki, że – jak pisze Enzo Luongo, autor książki Molise nie istnieje, kiedy „w wyborach w Molise połowa mieszkańców kandyduje, druga połowa nie idzie głosować”. Z Molise Włosi zwykli sobie żartować. – Swoje braki Molise zamieniło w atut – tłumaczy mi Vincenzo, gdy siedzimy już w apartamencie, który ma ponad dwieście lat. Wchodzi się do niego prosto z ulicy. Ta część wioski to po prostu hotel. Surowe kamienne ściany kontrastują z kolorowymi firankami i ciepłym drewnianym wyposażeniem. Kamiennie, a jednak luksusowo. Pijemy czerwone calidio i zagryzamy jabłkami, które rosną w tutejszych ogrodach. Wieczorem idziemy na spacer po wiosce. Ani jednej duszy dookoła, surowość uliczek łamią złote światła podkreślające piękno murów. Jest kilka samotnych domów, które można kupić za grosze. Tak, Molise to właśnie to miejsce, gdzie gorące głowy, znudzone zgiełkiem świata, przeprowadzają się, żeby resztę życia spędzić na remoncie samotnej chaty... Niegdyś Molise było częścią Królestwa Neapolu, a potem zostało przyłączone do Abruzji. Oddzieliło …

Molise-10c7fa7.jpg
width: 1947
height: 1300

Gdzie jest złoty pociąg? Najprawdopodobniej nie w Polsce
type: item
date: 2025-07-18T07:14:52.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: II wojna światowa
subject: pociągi
subject: skarby
subject: tajemnice
subject: złoto
description: Poszukiwacze skarbów od lat próbują ustalić, gdzie jest złoty pociąg. Coraz więcej faktów przemawia za prawdziwością legendy o zaginionym nazistowskim zbiorze skarbów.
encoded: W tym artykule: Skradzione obrączki, futra i obrazy Srebro i porcelana dla amerykańskiego generała Gdy wojna spotyka się z pieniędzmi, nawet pokój nie przynosi spokoju Podczas II wojny światowej Niemcom udało się zgromadzić więcej złota niż wynosiło wydobycie i przetworzenie tego kruszcu przez kraje południowej Afryki w ostatnich dekadach XX wieku. Cóż, wojny są przecież po to, żeby łupić. Mogłoby się wydawać, że grabież skończyła się w 1945 r. Lecz to nieprawda. Kolejna wielka grabież zaczęła się zaraz po kapitulacji III Rzeszy, czego przykładem są losy węgierskiego odpowiednika śląskiej legendy o złotym pociągu. Czy zatem wiemy, gdzie jest złoty pociąg? Skradzione obrączki, futra i obrazy W kwietniu 1945 r. z Budapesztu wyruszył skład z majątkiem zagrabionym ośmiuset tysiącom węgierskim Żydów, których faszystowski rząd Ferenca Szálasiego zmusił wcześniej do oddania swoich kosztowności administracji państwa. Pozbawieni majątku ludzie zostali wysłani do niemieckich obozów koncentracyjnych, w większości do Auschwitz. Pierwsze transporty śmierci wyruszyły z Węgier 28 i 29 kwietnia 1944 r. Do Auschwitz przybyły po czterech dniach, 2 maja. Wcześniej rzeczy ofiar zostały posegregowane w sposób, który uniemożliwił późniejsze wskazanie ich właścicieli. Obrączki do obrączek, futra do futer, obrazy do obrazów. Prawdopodobnie już na tym etapie ginęły niektóre kosztowności. Segregacja odbywała się bez konieczności rozliczenia się z tej pracy i bez większego nadzoru. Tuż przed wkroczeniem do obozu koncentracyjnego w Auschwitz żołnierzy Armii Czerwonej w kwietniu 1945 r., dobra te zostały załadowane do 44 wagonów towarowych. Uciekający przed Rosjanami pociąg ruszył w kierunku Berlina. Na jego pokładzie znajdowało się m.in. pięć ton złota, kamienie szlachetne (w tym perły i diamenty), zegarki, obrazy, perskie dywany, srebrne zastawy, futra, aparaty fotograficzne, kolekcje znaczków, porcelany, monet i kryształów. W 1945 r. dobra te zostały wycenione na 350 mln USD, na początku XXI…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c75ca6729aa7cd18020b0f56cd13c1b545c9dc74-49810c1.jpeg
width: 938
height: 593

Dolina Baryczy to oaza spokoju. Nie robię tu nic poza wędrowaniem i jazdą na rowerze
type: item
date: 2025-04-21T06:32:28.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: parki krajobrazowe
subject: polska
subject: wielkopolska
description: Uciekam tu przed całym światem, by pobyć ze sobą i dziką naturą. Dolina Baryczy jest przepiękna i pomaga mi oczyścić głowę.
encoded: Spis treści: Park Krajobrazowy Doliny Baryczy Gądkowice, Zamek Myśliwski i staw Grabownica Jazy i Wieża Ptaków Niebieskich Ruda Milicka i trasa rowerowa Dolina Baryczy – informacje praktyczne Na szutrowej ścieżce zawsze biegają koty. Schodzą się do Dworku pod Herbem, bo wiedzą, że właściciel ma miękkie serce i w miskach leżących na tyłach domu znajdą kawałek mięsa. Najedzone zaczynają pracę na rzecz dworku. Łaszą się do gości, prezentują akrobacje na rynnach, siadają na kolanach. Kiedy już się zmęczą, najzwyczajniej na świecie zamykają oczy, dając do zrozumienia, że wykonały zadanie i z nikim już nie chcą mieć do czynienia. Mam podobnie jak te koty. Gdy wszystkiego jest już za dużo, za głośno i za trudno, jadę w Dolinę Baryczy, żeby oczyścić głowę i nie robić nic poza wędrowaniem i jazdą na rowerze. Mrucząca rodzina z dworku we Wziąchowie Wielkim wieczorami mnie koi i całkiem przyjemnie ogrzewa nogi. Park Krajobrazowy Doliny Baryczy Park Krajobrazowy Doliny Baryczy leży na granicy Dolnego Śląska i Wielkopolski, to jedna z największych ostoi ptaków wodnych-błotnych w Europie. Tutaj znajduje się też kompleks Stawów Milickich, jest ich niemal trzysta, stąd w wielu miejscach restauracje serwujące karpia. W zależności od miejsca Dolina Baryczy potrafi być dzika i dać samotność albo wrzucić w tłum maszerujących wzdłuż popularnych ścieżek turystów. Zdecydowanie wolę to pierwsze, tym bardziej że w nadbaryckich wioskach uwielbiam odwiedzać małe sklepiki i, nazwijmy to, lokalne punkty gastronomiczne. Gądkowice, Zamek Myśliwski i staw Grabownica Z dworku we Wziąchowie wyruszam niemal o świcie. Rowerem jadę asfaltową drogą do Gądkowic, gdzie zatrzymuję się na chwilę w Rybce. To lokalna piekarnia słynąca z komiśniaka. Ten chleb na zakwasie wywodzi się od żołnierskiego pieczywa, które miało zachować długo świeżość. Gądkowice tak naprawdę zaczynają żyć dopiero wieczorem, kiedy koło sklepu spożywczego zaczyna działać mały pub, teraz, nad ranem, jest tu pusto. Dokupuję masło i kawał…

Dolina-Baryczy-1-a402787.jpg
width: 1000
height: 747

Najpiękniejsze miasta w Szwajcarii. 5 propozycji na niezapomniany city break
type: item
date: 2025-02-22T10:34:37.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: europa
subject: miasta
subject: szwajcaria
description: Najpiękniejsze miasta w Szwajcarii? Wybraliśmy pięć, które urzekają swoją architekturą, lokalnym klimatem i zapierającymi dech w piersiach widokami.
encoded: W tym artykule: Locarno, czyli małe Włochy Lozanna dla frankofilów Fryburg – strażnik pogranicza Berno – nietypowa stolica Genewa – śpiesz się powoli Nasze TOP 5 najpiękniejszych miast w Szwajcarii to doskonały wybór na city break. Ich wyjątkowy klimat, zabytkowe uliczki i spektakularne widoki sprawiają, że opuszczenie tych miejsc staje się wyzwaniem, a wspomnienia pozostają na długo. Locarno, czyli małe Włochy Pierwsze wrażenie po opuszczeniu dworca w Locarno jest zaskakujące. Czy to na pewno jeszcze Szwajcaria?! Tu panuje południowy luz przywodzący na myśl pełne zgiełku i nieporządku miasta we Włoszech. Ale w końcu jesteśmy w Ticino, leżącym na samym południu włoskojęzycznym kantonie Szwajcarii. Obowiązują w nim już włoskie zwyczaje. Na ulicach zwykły dla krajów południa chaos, w niektórych oknach, rzecz nie do pomyślenia w Zurychu czy Lozannie, widać rozwieszone na sznurze pranie. Położenie Locarno, nad ogromnym i pięknym jeziorem Maggiore, sprawia, że panują tu doskonały klimat i wakacyjna sielska atmosfera. Brzegi Maggiore okalają promenady i parki, w których ukrywają się kawiarnie i restauracje, a w nadbrzeżnych marinach wygrzewają się w słońcu łodzie i jachty. Warto również zajrzeć do Castello Visconteo, którego przebudowę nadzorował podobno sam Leonardo da Vinci. Z kolei kościół pielgrzymkowy Chiesa Madonna del Sasso słynie z cudów. W 1480 r. franciszkańskiemu mnichowi ukazała się tu Matka Boska. Lozanna dla frankofilów Malowniczo położona nad Jeziorem Genewskim Lozanna przypomina nieco centrum Paryża – i chyba nie przypadkiem, to w końcu francuskojęzyczna część Szwajcarii. Miasto powstało na trzech wzgórzach, dzięki czemu życie toczy się na kilku poziomach. W efekcie mnóstwo tu wind często ukrytych w najmniej spodziewanych miejscach. Nad miastem czuwa katedra Notre Dame, która uważana jest za jedną z najważniejszych budowli gotyku. Świątynię otacza starówka z zamkiem St-Maire wybudowanym w XIV–XV w., zaś w zaułkach łatwo znaleźć klimatyczne kawiarnie i skle…

shutterstock2492234493-e4cf9e7.jpg
width: 4238
height: 2825

Fiordy to dzika natura północy. Widoki zapierają dech w piersiach
type: item
date: 2025-02-09T11:56:33.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bergen
subject: fiordy
subject: morze
subject: natura
subject: norwegia
description: Zalane przez morze, głębokie na kilometr doliny otoczone są ścianami, których wysokość często przekracza kolejny kilometr. Fiordy są majestatyczne i dzikie.
encoded: Spis treści: Bergen – stolica fiordów Wycieczka na fiordy Zakręty na zboczach Tu odpoczywa królowa Ten, kto nie widział norweskich fiordów, nie widział w tym kraju prawie nic. Fachowe pisma plasują je w absolutnej czołówce światowych atrakcji turystycznych. Co roku za cel swej podróży obiera je dwa miliony osób. Nic dziwnego – skaliste doliny, w które wdarło się morze, to rzeczywiście jedne z najpiękniejszych miejsc na Ziemi. Dumne, majestatyczne, potężne. Ich magię dostrzeżono już przed wiekami. Cesarz Wilhelm II odwiedzał zachodnie wybrzeże Norwegii aż 17 razy. Również dziś norweska królowa chętnie przyjeżdża na fiordy. Zasiada na tarasie zabytkowego Union Hotel nad Geiranger i podziwia fantastyczne widoki. Bergen – stolica fiordów Bergen nazywane jest stolicą fiordów. Drugie co do wielkości miasto Norwegii to jedno z najbardziej kapryśnych pogodowo miejsc w kraju. Niemal przez cały rok pada tu deszcz, a słoneczne dni można policzyć na palcach jednej ręki. Stary dowcip mówi o turystce, która pyta spotkanego na ulicy chłopca, czy tu zawsze tak leje. Nie wiem – odpowiada chłopak – Mam dopiero 12 lat. Na pierwszy rzut oka Bergen ma klimat korsarski, zresztą jeszcze niedawno zawijali tu piraci. Dookoła wznosi się siedem wzgórz, osłaniających od północy i zachodu fiordy i wyspy. Statki wita forteca Bergenhus, zaś nad samą wodą rozłożył się Torget, barwny targ rybny. W lodzie na klientów czekają krewetki, małże, kraby, łososie, kawior i mięso wieloryba, wyglądające jak wątroba dużego ssaka. Specjalnie dla turystów sprzedawcy mają gotowe bułki i minikanapeczki z morskimi przysmakami. Ceny dość wysokie, ale nie zjeść pajdy z wielorybem to niemal tak, jakby być w Norwegii i nie zobaczyć fiordów. Najedzona ruszam na podbój miasta. Tuż przy targu mieści się stacja naziemnej kolejki linowej na Flřyen. Przeszklony wagon sunie niemal pionowo pod górę – widok niesamowity. Morze wdziera się w miasteczko, w dole wyraźnie odcinają się strzeliste dachy Bryggen, dzielnicy z szekspiro…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b69d59e85efd77377b94e15a502183d544bf8f61-6590135.jpeg
width: 612
height: 480

Żydowski więzień, który znał tajemnice kompleksu „Riese”. Kim był Abraham Kajzer?
type: item
date: 2025-01-05T07:29:59.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: adolf hitler
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: niemcy
description: Amerykanin, który przyjechał do Polski badać tajemnice kompleksu Riese, odnalazł dawno utraconą rodzinę. I wpadł na trop nowej zagadki.
encoded: Spis treści: Tajemnice kompleksu „Riese” Historia Abrahama Kajzera Pewnie nigdy nie trafiłabym do tego domu w sercu Gór Sowich, gdyby nie przypadek. Dostałam list od amerykańskiego dziennikarza żydowskiego pochodzenia, który szukał śladów dziadka. Menachem Kaizer poprosił, żeby pokazać mu kilka najbardziej tajemniczych miejsc w tych górach i poznać z eksploratorami. Tajemnice kompleksu „Riese” W czasie II wojny światowej Niemcy wydrążyli w Górach Sowich rozległe kompleksy podziemi, które nosiły kryptonim „Riese”, czyli Olbrzym. Po ciężkim dniu wypełnionym eksploracją usiedliśmy przy piwie, żeby podyskutować z poszukiwaczami o tym, w jakim celu powstało Riese. Kolejna kwatera Hitlera? Produkcja militarna? Tajne bronie? Rozmowa toczyła się w wielu językach, przekonywaliśmy się coraz głośniej, aż w końcu jeden z eksploratorów postanowił użyć ostatecznego argumentu: „Abraham Kajzer mówił, że…”. Menachem nagle wyprostował się z czujnością dzikiej zwierzyny, która wyczuła trop: „Czy on powiedział Kajzer? Ja mam przecież na nazwisko Kaizer. O jakim Kajzerze mowa?”. W odpowiedzi usłyszał: „Nigdy nie słyszałeś o Abrahamie Kajzerze? W Górach Sowich to niemal legendarna postać. Więzień obozu Gross Rosen, który pracował przy projekcie Riese, przeżył i spisał swoje wspomnienia w książce »Za drutami śmierci«. Wyjątkowy świadek”. „To może być ktoś z mojej rodziny” – uznał Menachem i zaczął działać. Jeszcze tego samego dnia kupiliśmy książkę Abrahama Kajzera i prześledziliśmy jego przedwojenne dzieje. Po kilku godzinach oraz kilkunastu telefonach okazało się, że Faiwisz Kajzer – ojciec Abrahama – był bratem pradziadka Menachema. „Nie miałem pojęcia, że ktoś taki był w naszej rodzinie i jest tu tak znany” – dziwił się amerykański gość. W takich momentach człowiek ma przeświadczenie, że rodzi się jakaś niezwykła historia. Równocześnie poczułam lekkie ukłucie. Ilu z moich znajomych potrafi w tak krótkim czasie znaleźć krewnego z czwartego pokolenia? Historia Abrahama Kajzera Abraham K…

Derriese-e0ceee6.jpg
width: 762
height: 600

Na to lotnisko zostało uprowadzonych 10 polskich samolotów. Podobno tamtędy uciekł Hitler
type: item
date: 2024-11-12T16:00:47.000Z
subject: Historia
subject: adolf hitler
subject: historia
subject: lotniska
subject: niemcy
description: Lotnisko Tempelhof w zachodnim Berlinie było kiedyś obiektem marzeń Polaków chcących uciec z PRL. Dziś natomiast pokazuje, jak zmienić miejsce o dwuznacznej historii w oazę przyjemności dla zwykłych ludzi.
encoded: Spis treści: Lotnisko Tempelhof – miejsce nie do poznania Hitler jednak uciekł? W latach 80. ubiegłego wieku popularnym żartem było rozwijanie nazwy naszego przewoźnika LOT jako Landet Oft in Tempelhof (z niem. „Ląduje często na Tempelhof”) albo Linie Okęcie–Tempelhof. Tylko w 1981 r. na berlińskie lotnisko uprowadzono z Polski dziesięć samolotów. To 27 proc. wszystkich porwanych w tamtym roku na świecie. W 2008 r. Tempelhof zostało zamknięte. Pamiętam zorganizowany tam rok później wielki bankiet, na którym miałam okazję być – w hangarach lotniska świętowaliśmy dwudziestolecie upadku muru berlińskiego. Każdego z 1200 gości obsługiwał wówczas jeden kelner. Nad głowami – zupełnie jak niegdyś samoloty – latali artyści podwieszeni na linach. Zaś znany performer malował imitację niechlubnego muru, który pod koniec imprezy został roztrzaskany na drobne elementy. Dzisiaj myślę sobie, że właśnie wtedy zaczęło się nowe życie Tempelhof, bo z czasem lotnisko zostało zmienione w miejsce „dla każdego”. Lotnisko Tempelhof – miejsce nie do poznania Kiedy kilka miesięcy temu przyjechałam w okolice dawnego portu lotniczego. Znalazłam się w zupełnie innym świecie. Z dala od gwarnego centrum Berlina leży zielona dzielnica pełna różnorodności. Są tam setki małych knajpek, międzynarodowy targ z pysznościami z całego świata, galerie sztuki i zupełnie odlotowe sklepiki. Serce dzielnicy stanowi dawne Tempelhof, którego pas startowy służy dziś rowerzystom, rolkarzom i biegaczom. W sobotnie przedpołudnie spacerowały tam również matki z wózkami, domorośli akrobaci usiłowali wznosić się w powietrze na lotniach, po pasie mknął wózek z kawą, piwem i ciasteczkami. Na zielonych terenach dookoła powstały oryginalne miejsca do odpoczynku. Trochę wygląda to jak działki pracownicze, na których niezbyt wprawne ręce zbiły ławki i altanki. Ma to jednak swój niewątpliwy hipsterski urok. Bujając się tam na artystycznie wykonanej huśtawce, patrzyłam, jak Tempelhof dał się odczarować. Przecież to było ulubio…

Lotnisko-Tempelhof-7b3dfd0.jpg
width: 1622
height: 1087

Rezerwat Stawy Milickie to klejnot Dolnego Śląska. Tu można zaznać świętego spokoju
type: item
date: 2024-08-15T12:28:42.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dolny śląsk
subject: polska
subject: przyroda
subject: rezerwat
subject: Travel
description: Ten rezerwat ma powierzchnię sporo ponad 5 tys. ha. Stawy Milickie zachwycają bogactwem dzikiej przyrody.
encoded: W tym artykule: Rezerwat Stawy Milickie Ptasia wyspa Jak powstały Stawy Milickie? Stawy Milickie – informacje praktyczne Śpiewają tysiące ptaków, ludzi tu niewielu, rzadko przejedzie samochód. Rezerwat Stawy Milickie leży w północnej części Dolnego Śląska i ma powierzchnię sporo ponad 5 tys. ha. Należy również do Living Lakes, czyli międzynarodowej sieci jezior i zbiorników wodnych, które odznaczają się wyjątkowymi walorami przyrodniczymi. Stawy Milickie były też nominowane w plebiscycie Cuda Polski 2023. Rezerwat Stawy Milickie Nie mam wielkiego pojęcia o przyrodzie, ale w tym miejscu nieodmiennie zachwyca mnie jej bogactwo. W zależności od pory roku obserwuję pary gęgaw, które wodzą pisklęta wśród trzcinowych labiryntów, perkozy podające swoim pociechom małe rybki, a potem wożące maluchy na grzbietach czy błotniaki popisujące się powietrznymi akrobacjami. Największą ucztą dla oczu są jednak stada dzikich gęsi. Dwa razy do roku odpoczywają na stawach w drodze pomiędzy lęgowiskami w tundrze i zimowymi ostojami w zachodniej Europie. Podczas przelotów tworzą grupy liczące nawet kilkadziesiąt tysięcy osobników, kiedy wczesnym rankiem niczym huragan wzbijają się w powietrze, dając nieprawdopodobny wręcz spektakl. Przewrotność tego teatru natury polega jednak na tym, że nigdy by nie powstał, gdyby nie człowiek. To on stworzył tę krainę Stawów Milickich, wykopał prawie trzysta akwenów, zadbał o łąki i lasy. A potem stworzył rezerwat przyrody, pozostawiając go zwierzętom i roślinom. Dokładnie widać to na mapie tego terenu. Ptasia wyspa Rezerwat składa się z pięciu kompleksów – największym jest Stawno, pozostałe to Ruda Sułowska, Potasznia, Krośnice i Radziądz. Zbiorniki wodne o regularnych kształtach zostały podzielone przez zabytkowe aleje, groble i jazy. Gdzieniegdzie stoją wieże do obserwacji ptaków albo czatownie, jak ta nad stawem Grabownica. Rozłożyły się tu zaciszne gospodarstwa agroturystyczne. Jest kilka komercyjnych łowisk i przede wszystkim cudowne dróżki – nier…

rezerwat-stawy-milickie-to-klejnot-dolnego-slaska-tu-mozna-zaznac-swietego-spokoju-fot-shutterstock-eb085fb.jpg
width: 1000
height: 664

Jordania w pojedynkę. „W Petrze i Dżaraszu odkryłam fascynujące historie i spektakularne widoki”
type: item
date: 2024-06-26T07:58:17.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Travel
description: Gdy planowałam samotny, choć lepiej napisać „w pojedynkę”, wyjazd do Jordanii, koleżanki łapały się za głowę. „Sama?”, „A jak coś się stanie?”. Ale co może się stać? Jordania to bezpieczny kraj do podróżowania – tłumaczyłam cierpliwie. Więcej inspirujących pomysłów na wyprawy do tego fascynującego kraju przeczycie w kolejnym wydaniu magazynu „National Geographic Traveler. W sprzedaży już od 12 lipca.
encoded: W tym artykule: Samochodem w stronę Petry Tysiąc i jeden piratów z Karaibów Kawa w cieniu skały Jordania – Wehikuł czasu W drodze na północ Zwiedzanie Petry – Co warto wiedzieć? Zwiedzanie Dżaraszu – Co warto wiedzieć? „A nie będzie ci smutno podróżować w pojedynkę?” – pytano mnie. Tego akurat nie wiedziałam. Kocham historię i zabytki, pomyślałam więc, że chcę się nacieszyć nimi na swój sposób, bez kompromisu. Po przestudiowaniu mapy zdecydowałam, że podróż zacznę na południu, żeby jak najszybciej dotrzeć do Petry – wykutej w skałach stolicy Nabatejczyków, a potem do biblijnego Dżaraszu na północy. Te dwa miejsca najbardziej działały mi na wyobraźnię. Poza tym kto nie zna słynnej świątyni z „Poszukiwaczy zaginionej arki”? Zdjęcia do filmu były kręcone właśnie w Petrze. Atrakcje Jordanii są jednak jak samotne wyspy. Rozrzucone po całym kraju, dzielą je spore odległości, musiałam więc popracować nad logistyką i poświęcić więcej czasu na przemieszczanie się. Petrę dzieli od Dżaraszu 280 km, z lotniska w Ammanie miałam do Petry dodatkowe 130 km. Może to niewiele w kraju pokrytym siecią autostrad, ale w Jordanii to mogło potrwać chwilę dłużej. Samochodem w stronę Petry Wylądowałam w Akabie, nad Morzem Czerwonym, i tu postanowiłam spędzić pierwszą noc. Nad ranem świeży humus, baba ghanoush – pieczony bakłażan zmiksowany z innymi warzywami, i sałatka tabbouleh. Nareszcie poczułam, że jestem w odmiennej strefie kulinarnej, ale też w kraju, w którym, podobnie jak na talerzu, w gościnności nie ma żadnych ograniczeń. – Załatwimy ci samochód do Petry – obiecał młody recepcjonista. – Będzie tanio, dojedziesz bez problemu. Nawet nie musiałam się targować, cena była przystępna. Okazało się, że w moim hotelu śpi też para z Pragi, szybko dogadaliśmy się, że pojedziemy wspólnie, dzieląc koszty. Nad ranem samochód należący do skomplikowanej struktury rodzinnej – uwaga, brata kuzyna kolegi mojego recepcjonisty – czekał pod drzwiami. Po dwóch godzinach byłam w Wadi Musa, skąd wyrusza si…

petra-ac0df53.jpg
width: 1000
height: 668

Piastówna, która została rzymską cesarzową. Wzbudzała powszechny szacunek
type: item
date: 2024-05-03T12:29:45.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: królowie
subject: Piastowie
subject: włochy
description: Anna Świdnicka była jedyną Piastówną, która została rzymską cesarzową. Piastowska księżniczka – wnuczka Władysława Łokietka – triumfalnie wjechała do Wiecznego Miasta. Jej przyjacielem był m.in. Francesco Petrarka.
encoded: W tym artykule: Anna Świdnicka – panna do wzięcia Wojna o Śląsk zakończona pokojem Królowa i cesarzowa Znajomość z Petrarką Narodziny następcy tronu Śmierć Anny Świdnickiej Wizerunki cesarzowej Żyła krótko i cały czas musiała spełniać czyjeś oczekiwania. Najpierw stryja, później męża. Nie wiadomo dokładnie, kiedy i gdzie się urodziła, ani kim była jej matka. A jednak sam Francesco Petrarka składał jej hołdy niczym bogini. W Niemczech znana była jako Anna von Schweidnitz, w Polsce – Anna Świdnicka. To jedyna Piastówna, która została żoną cesarza rzymskiego. Anna Świdnicka – panna do wzięcia Przyszła na świat ok. 1339 r. w zamku Książ lub w Świdnicy. Pradziadkiem dziewczynki był Władysław Łokietek. Do 5. roku życia przebywała na dworze w Świdnicy, która wtedy rozwijała się z rozmachem. W księstwie świdnickim formalnie współrządzili: ojciec Anny – Henryk i jego brat Bolko II Mały. Prym wiódł jednak ten drugi. Nie tylko miejsce urodzenia Anny pozostaje dla historyków dyskusyjne. Nie ma również zgody co do tego, skąd pochodziła Katarzyna, matka księżniczki. Bardzo możliwe, że należała do jednego z rodów z otoczenia Andegawenów bądź (co mniej prawdopodobne) była dzieckiem samego króla Węgier Karola Roberta i jego pierwszej żony Marii. Kiedy świdnicki książę Henryk zmarł (między 1343 a 1345 r.), Katarzyna zabrała córeczkę właśnie na dwór w Budzie. Zostały tam przyjęte z otwartymi ramionami. Węgierska królowa wdowa Elżbieta była córką Władysława Łokietka, siostrą Kazimierza Wielkiego i siostrą babci małej Anny. Zaopiekowała się krewnymi. W źródłach historycznych nie zapisano, jakim dzieckiem była Anna. Z czasem wyrosła na prześliczną nastolatkę. Jej portrety z epoki przedstawiają delikatną istotę o blond lokach i słodkim uśmiechu. Dzięki rodzinie mogła liczyć na dobre małżeństwo, a jej wygląd stanowił dla przyszłego narzeczonego spory bonus. Poza tym dwór w Budzie był okazały, a królowa wdowa prowadziła go na wzór francuski. Dzięki temu dziewczynka poznawała tu wielki świat…

anna-swidnicka-621371f.png
width: 1200
height: 630

Perła w koronie polskich kolei. Trasa łącząca Wałbrzych z Kłodzkiem zachwyca na każdym kroku
type: item
date: 2024-03-29T08:54:29.000Z
subject: Adventure
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dolny śląsk
subject: Lifestyle
subject: magazyn traveler
subject: podróże
subject: porady w podróży
subject: Travel
description: Dziewięć stalowych mostów, czterdzieści pięć wiaduktów, trzy tunele. Razem to 286. Wiem, coś nie psuje, ale 286 to nie suma wymienionych atrakcji, tylko numer linii kolejowej, która łączy Wałbrzych i Kłodzko.
encoded: W tym artykule: Wałbrzych i tunel pod Małym Wołowcem Jedlina-Zdrój: tunel i Bollywood Pałac Jedlinka Góry Sowie, Głuszyca Górna, Podziemne Miasto Osówka Ścinawka Średnia i Zamek Kapitanowo Zdaniem tych, którzy mają fioła na punkcie pociągów i Dolnego Śląska, to najpiękniejsza trasa w tej części Polski. Dla mnie wyjątkowa. Po pierwsze smaczna, po drugie pełna tajemnic. Na dodatek po drodze mnóstwo niesamowitych widoków i ciekawych ludzi. A wszystko na zaledwie 52 kilometrach. Zanim ruszę w podróż, muszę podjąć decyzję. Tylko jadę i oglądam świat z okna czy wysiadam, zwiedzam, spotykam się ze znajomymi. Dolny Śląsk znam jak własną kieszeń, ale tą trasą będę jechać pierwszy raz. Stawiam więc na to drugie. Trasa 286 nie ma charakteru stricte wycieczkowego, ludzie po prostu dojeżdżają nią do pracy. Takie zresztą było zadanie tej linii, gdy powstawała pod koniec XIX w. Nazywała się wtedy Śląską Koleją Górską, a jej budowa wiązała się z pokonywaniem trudnego terenu. Stąd tunele, wiadukty i wielkie zawieszone mosty. Wałbrzych i tunel pod Małym Wołowcem Mam też drugi dylemat – skąd jechać. Z Wałbrzycha czy z Kłodzka. Kłodzko wydaje mi się bardziej interesujące – tam skończę podróż. Startuję więc z nieco ponurego dworca Wałbrzych Główny. Pierwszy odcinek trasy zabiera mi dokładnie 8 min. Ale jakie to minuty! Metalowym mostem frunę nad ulicą Niepodległości, zostawiam za sobą miasto i niemal po chwili skład wjeżdża w ciemność, do najdłuższego tunelu kolejowego w Polsce. Został wydrążony pod Małym Wołowcem, niewysoką (720 m n.p.m.) zalesioną górą. Jak wszystko w tych okolicach, jej masyw, niezwykle rozłożysty, ma w sobie jakąś piękną surowość. Tunel powstał na początku XX w. obok drugiego, znacznie starszego, wydrążonego ponad 30 lat wcześniej i dzisiaj już nieczynnego. Ma długość 1601 m, jest więc tylko o 2 m krótszy niż Śnieżka, najwyższy szczyt Sudetów! Zawsze żałuję, że w pociągu jadącym tunelem …

perla-w-koronie-polskich-kolei-trasa-laczaca-walbrzych-do-klodzko-zachwyca-na-kazdym-kroku-c7e169a.jpg
width: 5464
height: 3640

Czy to jej zawdzięczamy podróże w kosmos? Była geniuszem, znaną postacią na całą Europę
type: item
date: 2024-02-08T14:30:57.000Z
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
description: W XVII w. zainteresowania Marii Cunitii były dla niektórych co najmniej podejrzane. Pewne sfery, w tym te niebieskie, próbowano zarezerwować dla mężczyzn. Ale gdyby nie pasja tej kobiety, podróże w kosmos nie byłyby dziś możliwe.
encoded: W tym artykule: W małym Krakowie Praca gospodyni domowej nie była dla niej Zaraza, polityka i astrologia Zakochani połączeni pasją Wyrwana z kuchni Wojna przeszkodziła w badaniach Współcześni nazywali ją Śląską Ateną. Była absolutnie niezwykłą kobietą, geniuszem, który świetnie wpasował się w zapotrzebowanie swoich czasów – mówi dr Paweł Preś z Wydziału Fizyki i Astronomii Instytutu Astronomicznego we Wrocławiu i uzasadnia: „Dzieło jej autorstwa »Urania Propitia« stało się słynne w całej Europie”. Maria Cunitia urodziła się w maju 1610 r. Ten rok był ważny dla astronomii. Wielki Galileusz odkrył właśnie cztery księżyce Jowisza. Dał tym argument na rzecz teorii heliocentrycznej. Jesienią tego samego roku odkrył fazy Wenus. Również i to zjawisko było dowodem na okrążanie przez Wenus Słońca, a więc na to, że Kopernik miał jednak rację. Dla uzyskania pewności świat astronomii potrzebował jednak zaobserwowania paralaksy rocznej. Tylko stwierdzenie powtarzających się w cyklu rocznym zmian położenia bliższych gwiazd względem gwiazd leżących dalej dowodziło niezbicie, że Ziemia porusza się po zamkniętej orbicie wokół Słońca. Astronom Tycho Brahe, chcąc pogodzić ogień z wodą, zaproponował przejściowy model geo-heliocentryczny: Ziemia się w nim nie poruszała, wokół niej krążyło Słońce, a wokół Słońca planety. Ojciec Marii Henryk Kunic, matematyk oraz astronom, pracował z Brahe. Odwiedził słynną siedzibę Duńczyka, potężny Uranienborg na wyspie Ven, i przywiózł stamtąd mnóstwo pytań dręczących ówczesnych badaczy. Pytań, na które ani on, ani jego koledzy po fachu nie potrafili jeszcze znaleźć odpowiedzi. Miała im pomóc dopiero Marysia. W małym Krakowie Kunicowie z czwórką dzieci osiedlili się w Świdnicy. Zamieszkali w domu Pod Złotym Chłopkiem, czyli w kamienicy nr 8 w Rynku. Łatwo sobie wyobrazić, jak wtedy wyglądało miasto. Starówka przetrwała w swoim zasadniczym kształcie od średniowiecza i dziś uważana jest za najcenniejszą na Dolnym Śląsku. – Kto wie, jak potoczyłyby się lo…

maria-cunitia-5f43507.jpg
width: 1920
height: 1446

Islamska medycyna była niezwykle skuteczna. Współczesna ochrona zdrowia mogłaby się wiele nauczyć
type: item
date: 2023-12-09T13:30:34.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: arabowie
subject: Edukacja
subject: historia
subject: islam
subject: medycyna
subject: średniowiecze
description: Już ponad tysiąc lat temu islamscy medycy leczyli ludzi, a nie choroby. Współczesna medycyna nadal mogłaby się od nich wiele nauczyć.
encoded: W tym artykule: Awicenna i początki psychologii Rozwój medycyny islamskiej Świat medycyny arabskiej wyprzedzał Europę Awicenna, wielki mędrzec islamu Kanon medycyny to jedno z najważniejszych dzieł średniowiecza Pierwsze kompendium wiedzy medycznej Rozwój chirurgii Pierwsze badanie oka Kiedy sułtan wzywał z haremu nałożnicę, dziewczyna miała obowiązek wślizgnąć się pod kołdrę od strony sułtańskich stóp i z szacunkiem przeczołgać się do przodu. Wcześniej zażywała kąpieli, była depilowana i nacierana wonnymi olejkami. Sam Mahomet zalecał przecież medycynę higieny, twierdząc, że „czystość to połowa wiary”. Koran nakazywał ablucje przed każdą modlitwą. Światowi arabskiemu zawdzięczamy nie tylko udoskonalenie mydła, wprowadzenie ługu sodowego i łoża z baldachimem. W czasie Złotej Ery Islamu, która trwała od połowy VIII do połowy XIII wieku, arabska medycyna rozwinęła się w błyskawicznym tempie. Powstało wtedy wiele terapii i leków stosowanych – oczywiście w unowocześnionej formie – aż do dzisiaj. Awicenna i początki psychologii W XI wieku perski książę z Isfahanu zapadł na dziwną chorobę. Melancholia łączyła się u niego z przekonaniem, że jest krową. Emir przestał jeść, schudł, muczał jak krasula. Domagał się, żeby go zaszlachtować, bo „z jego mięsa będzie smaczny gulasz”. Lekarze nie dawali sobie rady z władcą. Wezwano w końcu Awicennę, najbardziej cenionego medyka tamtych czasów. Ten zaś, zanim udał się do emira, wysłał wiadomość, która niezwykle ucieszyła chorego. Awicenna oznajmił, że wnet do pałacu przybędzie rzeźnik i prosi, aby pacjent się rozchmurzył, bo jego prośby zostaną spełnione. Następnie „książę nauki”, jak nazywano słynnego lekarza, przybył z nożem i zapytał: gdzie jest krowa, którą mam zaszlachtować? Emir pokornie, choć podobno z żałością, zamuczał i na polecenie „rzeźnika” położył się na ziemi. Awicenna obejrzał „krowę” i głośno oznajmił: „To zwierzę jest za chude, więc nie ma sensu go zabijać. Trzeba je dobrze karmić i zabić wtedy, gdy będzie zdrowe i …

1000-lat-temu-islamska-medycyna-byla-niezwykle-skuteczna-wspolczesna-sluzba-zdrowia-moglaby-sie-wiele-nauczyc-dc8f830.png
width: 1080
height: 1080

Jak wyglądał Egipt pierwszych faraonów? Odkrycie polskich archeologów
type: item
date: 2023-04-03T10:00:00.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia egiptu
subject: Kultura
subject: nil
subject: piwo
description: Polscy badacze odkryli w Tell el-Farcha zabytki, które nie mają żadnych analogii i wskazują nowy etap w dziejach sztuki. Najważniejsze jednak, że teoria o istnieniu dwóch odrębnych królestw Górnego i Dolnego Egiptu straciła rację bytu.
encoded: W tym artykule: Polskie wykopaliska w Egipcie Co odkryto w Tell el-Farcha? Odkrycie jednego z największych budynków starożytnego Egiptu Przełomowe odkrycia egipskiej sztuki Po kolejnych sezonach prac wykopaliskowych wiadomo już, że trzy niepozorne wzniesienia w Tell el-Farcha są jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w kraju faraonów. Polskie wykopaliska w Egipcie Pod warstwami ziemi polscy archeolodzy odnaleźli dzieła sztuki i grobowiec, który nie powinien jeszcze istnieć w tamtych czasach. A także gigantyczne budowle, jakie nie są znane w innych częściach Egiptu oraz najstarszy na świecie browar. Tell el-Farcha, czyli Wzgórze Kurczaka, leży w delcie Nilu, ok. 120 km od Kairu. Składa się z trzech, nazywanych tu tellami albo komami, wzgórz, które zajmują powierzchnię zaledwie czterech hektarów. Nie robią imponującego wrażenia. Porośnięte ostrą trawą wzniesienia wystają zaledwie pięć metrów ponad poziom otaczających je pól. Nie ma tu piasków, ziemia jest wilgotna i żyzna. Obszar od północy zamyka kanał irygacyjny, zaś południową i wschodnią granicę stanowi współczesna wieś Ghazala. Jej najbiedniejsi mieszkańcy pomagają polskim archeologom. Na 100 pracowników najemnych aż 70 to kobiety. W przerwach słychać śmiechy, zaloty. Mieszkańcy Ghazali przy okazji uczą się historii swojej ziemi, jednego z najmniej znanych i przez to najbardziej tajemniczych rejonów Egiptu. Nad całością prac czuwają prof. Krzysztof M. Ciałowicz z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i dr Marek Chłodnicki z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. Przez 10 lat w wykopaliskach wzięło udział 100 naukowców – archeologów, geologów, geofizyków, antropologów i paleobotaników – oraz wyszkoliło się tu ponad 100 studentów. Wybrali sobie do badań trudne miejsce, w którym bez większych efektów pracowali już inni naukowcy. Co odkryto w Tell el-Farcha? – Wydaje się, że dzieje kraju faraonów są już dobrze poznane. Penetrowanie monumentalnych świątyń, królewskich grobowców i piramid od lat przynosi sp…

tell-el-farcha-2e556bc.jpg
width: 992
height: 660

Park Mużakowski to raj dla rowerzystów i zakochanych. Jako jedyny z Polski jest na liście UNESCO
type: item
date: 2023-03-28T05:39:13.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: Go Poland
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: polska
subject: polska rowery
subject: rowery
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Park Mużakowski to jeden z najpiękniejszych parków Europy i jedyny z Polski na liście UNESCO.
encoded: W tym artykule: Mużakowski Park Krajobrazowy Mużakowski Park Krajobrazowy – trasy rowerowe Południowa część Mużakowskiego Parku Krajobrazowego Park Mużakowski – ciekawostki Park Mużakowski – zwiedzanie pieszo Park Mużakowski – zwiedzanie rowerem Informacje praktyczne Kiedy w 1811 r. książę Hermann von Pückler odziedziczył po ojcu majątek, zafascynowany angielskimi krajobrazami sam zaczął tworzyć dzieło swego życia. Parkowi Mużakowskiemu poświęcił 30 lat i cały majątek. Kiedy skończyły się pieniądze, wraz z żoną postanowili się rozwieść i szukać kolejnej bogatej narzeczonej dla księcia. Mużakowski Park Krajobrazowy Park Mużakowski to właściwie skrawek na oceanie lasów i łąk znanych jako Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa”. 200 lat temu książę von Pückler wykorzystał zaledwie jego malutki fragment. Całość jest zaś imponująca. Można tu godzinami włóczyć się wśród księżycowych krajobrazów i nie spotkać żywej duszy. Dookoła tylko ptaki, dziki, sarny. Park Krajobrazowy „Łuk Mużakowa” leży na ziemi lubuskiej, został utworzony 10 lat temu i obejmuje obszar ponad 18 tys. ha. Ma on kształt łuku o długości 40 km, którego ramiona otwarte są na północ. 400 tys. lat temu dotarł tu szeroki na ponad 20 km jęzor lądolodu, formując widoczną także z kosmosu morenę. Łukiem zachwycają się nie tylko turyści, ale i geolodzy z całego świata. Otrzymał nawet certyfikat krajowego geoparku. Przez środek moreny płynie Nysa Łużycka, a także polsko-niemiecka granica. Znamy 7 Nowych Cudów Polski! Te miejsca trzeba zobaczyć [WYNIKI] Czytelnicy wybrali 7 Nowych Cudów Polski. Walka o miejsce w tym zaszczytnym gronie trwała do ostatnich chwil. W sumie na wszystkich nominowanych oddano ponad 30 000 głosów. Jeśli przyjrzeć się temu terenowi z lotu ptaka, zobaczymy ogromne skupiska jezior. Największe na południu i północy parku. To jednak nie naturalne oczka, a sztuczne zbiorniki. Na Łuku znajduje się największe w Polsce (razem z pobliską częścią niemiecką – największe w Europie) pojezierze antropogeniczne,…

to-miejsce-to-raj-dla-rowerzystow-spacerowiczow-i-zakochanych-2798a7c.jpeg
width: 1984
height: 1488

Skarb średzki. Jak odkryto jeden z najcenniejszych skarbów w Europie?
type: item
date: 2023-01-29T07:51:36.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Go Poland
subject: skarby
subject: śląsk
subject: tajemnice
subject: Travel
description: Niesamowity średniowieczny skarb średzki, zamiast trafić w całości do muzeum, zasilił kieszenie peerelowskich cwaniaków, cinkciarzy i paserów. Poszukiwania skarbu opatrzono kryptonimem „Korona".
encoded: W tym artykule: Kto pierwszy trafił na skarb średzki? Co oznaczał kryptonim „Korona"? Co składało się na „skarb średzki"? Kto i dlaczego zakopał skarb średzki? Dlaczego skarb pozostał w Środzie? Na czym polega „zagadka siódmego orła"? Kto ma prawa do skarbu średzkiego? Co się działo ze skarbem w ostatnim czasie? Gdzie można zobaczyć skarb średzki? Jakie skarby znaleziono w Polsce? Było ponure listopadowe popołudnie 1992 roku. W progu redakcji stanął mężczyzna w szarym prochowcu. „Zaraz coś pani pokażę” – powiedział i z wewnętrznej kieszeni wyciągnął zawiniątko. Delikatnie położył je na biurku. Z kawałka szmatki wysupłał wysadzanego kamieniami złotego orła. Obok mój gość położył jakiś dokument. Zaczęłam czytać. Wynikało z niego, że ten niewielki kawałek złota ma wartość jednorodzinnego domu. „I nikt tego ode mnie nie chce” – pożalił się mężczyzna. Dziś wartość korony, której fragmentem jest tamten orzełek, oszacowana została na ponad 65 mln dolarów. Sam zaś symbol królewskiej władzy stanowi część Skarbu Tysiąclecia, który wciąż nie ujawnił wszystkich tajemnic. Jego inna nazwa to skarb średzki. Kto pierwszy trafił na skarb średzki? Sensacja wybuchała kilka razy i zawsze towarzyszył jej… pech. Zaczęło się 6 czerwca 1985 roku przy ul. Daszyńskiego 14 w Środzie Śląskiej, niecałe 40 km od Wrocławia. Robotnicy szykujący wykop pod fundamenty budynku centrali telefonicznej natrafili na gliniany dzban z monetami. 3771 groszy praskich i miśnieńskich z XIV wieku zostało zabezpieczonych przez milicję i trafiło do Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu. Mimo wagi odkrycia, teren przy Daszyńskiego nie został zbadany i budowlańcy najzwyczajniej w świecie kontynuowali prace. Niecałe 3 lata później, 24 maja 1988 roku, niemal pod tym samym adresem robotnicy ponownie trafili na gliniane skorupy, wśród których coś połyskiwało. W mieście wybuchła prawdziwa gorączka złota. Środa Śląska nie jest jakąś metropolią. Niemal wszyscy się tu znają, więc wiadomość o kolejnym skarbie na budowie rozes…

skarb-sredzki-a2a9a9f.jpg
width: 1920
height: 1080

Mauzoleum Schaffgotschów w Raszowie to wyjątkowe miejsce na Śląsku. Tylko tu można zobaczyć takie sarkofagi
type: item
date: 2023-01-02T07:58:07.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dolny śląsk
subject: grobowce
subject: kościoły
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
description: Jeden hrabia ma kłopoty z nogą, drugi został pozbawiony nosa. Ale dla specjalistów nagrobki z dolnośląskiego Raszowa to absolutny hit! Całe rycerskie mauzoleum Schaffgotschów wymaga jednak akcji ratunkowej.
encoded: W tym artykule: Wyjątkowe sarkofagi z Raszowa Unikatowy zabytek na Dolnym Śląsku Losy dzieci rodziny Schaffgotschów Mauzoleum Schaffgotschów wymaga renowacji Nie dość, że Raszów na Dolnym Śląsku leży na uboczu, to kościół zbudowano na końcu wsi. Jego początki sięgają XIII w., ale dzisiejszy kształt uzyskał znacznie później. Możny i potężny ród Schaffgotschów, który miał swoją siedzibę w Grodztwie pod Kamienną Górą, postanowił wznieść przy kościele rodzinne mauzoleum. Dość nietypowe, bo wielkością niemal dorównujące rozmiarom świątyni i przylepione do niej tak, że razem tworzą jednolitą bryłę. Choć sama budowla wygląda raczej niepozornie, jej wnętrze robi wrażenie. Szare światło sączące się przez wysoko położone okna delikatnie otula dwie potężne tumby, na których leżą całopostaciowie figury zmarłych. Wyjątkowe sarkofagi z Raszowa Na pierwszej z tumb znajduje się inskrypcja z 1567 r. Leżą tam obok siebie Hans I Schaffgotsch z żoną Salome. U ich stóp siedzą dwa lwy, symbole męstwa. Grobowiec jest zdobiony płaskorzeźbami, przedstawiającymi sceny ze Starego Testamentu. Weekend na Opolszczyźnie? Podpowiadamy, do jakich opolskich zamków warto się wybrać Wielu osobom wydaje się, że zamki nie są wizytówką województwa opolskiego. Nic bardziej mylnego. Na Opolszczyźnie znajdziemy kilkadziesiąt zamków, pałaców i dworów, więc ciekawych miej... Druga tumba należy do Hansa II i jego żony Margarethy. Ten hrabia został przedstawiony w zbroi. Cokół zdobią kartusze herbowe oraz sceny ukrzyżowania. Ale to jeszcze nie wszystko. Na ścianach kaplicy znajduje się ponadto 13 epitafiów z XVI i XVII w. A także wykonany z białego marmuru monumentalny nagrobek rycerski, który zajmuje niemal całą zachodnią ścianę kaplicy. Pochodzi z 1570 roku. Unikatowy zabytek na Dolnym Śląsku – Nie ma takiego drugiego miejsca na Śląsku. Tylko w Raszowie znajdują się wolnostojące sarkofagi – przekonuje Patryk Straus z Urzędu Gminy w Kamiennej Górze, zajmujący się promocją i turystyką. Wagę zabytku podkreśla te…

mauzoleum-schaffgotschow-w-raszowie-to-wyjatkowe-miejsce-na-slasku-tylko-tu-mozna-zobaczyc-takie-sarkofagi-fot-przezal-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-f4881c8.jpg
width: 2560
height: 1920

Morawy jakich nie znacie. Czym przyciągają turystów?
type: item
date: 2022-04-02T12:08:02.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czechy
subject: europa
subject: Lifestyle
subject: traveler
description: Zwiedziłam połowę podziemnego świata, ale piwniczek takich jak tutaj nie widziałam nigdzie. Czym jeszcze zaskoczyły mnie Morawy?
encoded: W tym artykule: Morawy – kraina winem płynąca Z czego słyną Morawy? Burczak – symbol Moraw Wyjazd na Morawy pamiętam jak przez mgłę. Nie dlatego, że przejechałam je może zbyt szybko. Również nie z powodu malowniczych wiosek i wspaniałych zamków, które we wspomnieniach z czasem zbiły się w jedno miejsce. Winne są podziemia: magazyny, piwniczki, składziki, wszystkie wypełnione po brzegi butelkami z… winem. Według statystyk aż 96 proc. 50 rzeczy, które każdy podróżnik powinien przeżyć w Europie W tegorocznym zestawieniu przygotowanym przez redakcję National-Geographic.pl znalazły się ciekawe miejsca w Europie, które warto odwiedzić choć jeden raz w życiu. Oto informacje praktyczne,... Wszystkich winnic na terenie Czech znajduje się właśnie na Morawach, a te są ogromne. Zajmują wschodnią część Republiki Czeskiej i mają tyle twarzy, że trudno wybrać tę, z którą chciałoby się spędzić najwięcej czasu. Zaś nadmiar zawsze bywa problemem. No bo Brno – stolica Moraw – wabi starówką, katedrą i twierdzą; Kromieryż – dawna siedziba arcybiskupa – zachwyca zamkowymi ogrodami wpisanymi na listę UNESCO. Třebič natomiast to jedno z najbardziej zabytkowych miast w kraju, niemalże skansen z pięknie zachowaną dzielnicą żydowską. Ale tu jeżdżą wszyscy. Owszem, zajrzałam, zachwyciłam się i pojechałam na samo południe. Dla mnie serce Moraw bije właśnie tam. Morawy – kraina winem płynąca Zaczynam skromnie, ale godnie. W Šatovie, zaledwie kilka kilometrów od austriackiej granicy, wynajmuję pokój w klimatycznym pensjonacie i pożyczam rower. Na Morawach jest ponad 1,2 tys. km ścieżek rowerowych, świetnie oznakowanych, dlatego na jakiś czas lepiej zapomnieć o samochodzie. Sam Šatov jest maleńki, troszkę jakby pokryty patyną, ale właśnie dlatego jest taki uroczy. W najstarszej części z tradycyjną zabudową czas zatrzymał się lata temu. Znajduje się tu aż sześć winnic. Wybieram tę z najbardziej swojsko brzmiącą nazwą: Morawska Piwnica. Jej „centrum dowodzenia” mieści się w wiekowym domu z pobielony…

morawy-czechy-371eaf9.jpeg
width: 7360
height: 4912

Batumi. Gruziński Dubaj kusi architekturą i pysznym jedzeniem
type: item
date: 2022-03-17T09:19:33.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Travel
description: W położonej nad Morzem Czarnym stolicy autonomicznej republiki Adżarii jest światowo i swojsko. Jest tam też tak dobre jedzenie, że możecie zapomnieć o diecie.
encoded: W tym artykule: Szakszuka, czyli poranek Sok z granatu i kawa, czyli południe Pierwsze chaczapuri, czyli przedpołudnie To był ten poniedziałek, w którym obiecywałam sobie dokładnie to samo co sto razy wcześniej. Dzisiaj zaczynam odchudzanie. A jeśli nie odchudzanie, to może chociaż zero glutenu? Żadnych ciastek, bułek, tych pysznych i niezdrowych, które w połączeniu z serem i jajkiem zabijają powoli? Do wtorku trzymałam się dzielnie. A potem wylądowałam w Batumi. Szakszuka, czyli poranek Kapituluję już przy śniadaniu. Kelner przynosi szakszukę, bliskowschodnią mieszankę jajek, pomidorów, cebuli i papryki z pietruszką i przyprawami. Do granicy z Turcją mam zaledwie kilkanaście kilometrów, smaki nie znają podziałów i już dawno się wymieszały. Szakszuka w hotelu Admirał jest jednak inna niż ta, którą znam. Jej bazą są głównie pomidory, natomiast jajko w środku wydaje się nieco przypadkowym dodatkiem. Dobijam się bułką i serem. „Żeby stracić te kalorie, graj dwie godziny w ping-ponga” – informuje aplikacja w komórce. Hotel Admirał stoi niemal dokładnie w linii, która symbolicznie rozdziela Batumi. Z tyłu malownicze uliczki, kamienice nieco przeżarte upływem czasu, ale wciąż piękne. Od frontu widok na Morze Czarne, kontenerowce w porcie i szeroką ulicę, która prowadzi do ultranowoczesnej części miasta. Nieco z prawej góry. Gruzja poza sezonem: Warto? Nie warto? Opowieść o zaletach i wadach listopadowego podróżowania po Gruzji Przed przyjazdem wiedziałam tylko, że Batumi istnieje i że powinny być tu jakieś herbaciane pola, o których – zanim jeszcze przyszłam na świat – śpiewały Filipinki. Teraz z tarasu na dachu hotelu patrzę na – jak twierdzą autorzy przewodników – najpiękniejsze miasto w Gruzji. Batumi jest sercem słonecznej i górzystej Adżarii, w czasach PRL-u kojarzyło się z luksusowymi wczasami. Jest drugim największym miastem w kraju i wciąż pozostaje celem wakacyjnych podróży. W lecie jest przeludnione. Niektórzy nazywają je gruzińskim Dubajem. Wzdłuż plaż rosną lu…

thumb1351576reference-c894675.jpg
width: 1920
height: 1080

Dania - na szlaku historii i tajemnic. Poznaj najpiękniejsze duńskie zamki
type: item
date: 2021-04-05T12:45:09.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dania
subject: Travel
subject: zamki
description: Zwiedzanie zamków w Danii to pomysł na urlop nie tylko dla miłośników zamierzchłych czasów. "To obietnica niekończących się historii" - pisze Joanna Lamparska.
encoded: W tym artykule: Królewski sznyt Na górze róże, na dole skarb Dyskretny urok arystokracji INFORMATOR Kiedy przeczytałam, że w średniowiecznej Danii powstało ponad tysiąc zamków, zaczęła mi pracować wyobraźnia. To przecież tajemnice, historie wybryków i perwersji, do tego te wspaniałe uczty! W kilkadziesiąt minut zrobiłam listę miejsc, które chcę zobaczyć, i wtedy zaczęły się niespodzianki. Po najstarszych warowniach wikingów zostały tylko grodziska, natomiast na bazie wielu średniowiecznych budowli wyrosły rezydencje tak luksusowe, że bardziej kojarzą się z przepychem Wersalu niż surową Skandynawią. Królewski sznyt Dania to jedna z najstarszych monarchii na świecie. Na jej czele stoi (i słusznie!) kobieta, królowa Małgorzata II. Postępowa i uwielbiana przez Duńczyków, jest m.in. właścicielką Amalienborga, oficjalnej rezydencji duńskich rodzin panujących. Założenie ma rozmach, to cztery identyczne rokokowe pałace w centrum Kopenhagi. Swoją podróż zaczynam właśnie od nich. Budynki stoją wokół potężnego, pozbawionego zieleni placu. W pobliskim bistrze chwyciłam bułkę z łososiem, jakkolwiek by patrzeć, królewską rybą, i czekam teraz na zmianę warty. To wielka atrakcja turystyczna, takie kopenhaskie „must see”, tym bardziej że w tej właśnie gwardii służył Hans Christian Andersen. Raz do roku, w swoje urodziny, królowa wychodzi z rodziną na balkon pałacu Chrystiana IX i dziękuje za życzenia. Niestety królowa nie uzgadnia ze mną swoich terminów, więc pozostaje mi oglądanie słynnych duńskich gwardzistów. Mam jednak szczęście, jest niedziela. Władczyni – o czym informuje duński sztandar królewski, jest w pałacu, więc i warta ma uroczysty charakter. Wychodzą. Tłum obcokrajowców wyciąga setki komórek i wszyscy jak jeden mąż filmują żołnierzy w czerwono-niebieskich mundurach i wysokich bermycach – to wielkie futrzane czapki, z którymi kojarzą się na całym świecie. Nie mam pojęcia, jak można w nich wytrzymać w lipcu. Gwardziści prezentują broń, ja kończę kanapkę i ruszam dalej. C…

dania-sala-balowa-w-frederiksborgu-d14bc3d.png
width: 924
height: 616

Turecka północ, greckie południe. Wszystkie odcienie Cypru
type: item
date: 2021-01-11T07:56:56.000Z
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cypr
subject: Travel
subject: wakacje na cyprze
description: Cypr Północny jest piękny niczym filmowa scenografia Baśni 1001 nocy. Jednak niełatwo zapomnieć o jego skomplikowanej historii.
encoded: Przy małej tureckiej kawie i grillowanym halloumi czytam sobie Szekspira. Dlaczego? W Famaguście rozgrywa się akcja Otella. W cytadeli broniącej portu Otello, dowódca weneckiej armii, zabija żonę Desdemonę, którą podejrzewa o zdradę. Jednak boję się ciebie, boś straszny, kiedy tak dziko przewracasz oczyma – szepce przerażona Desdemona. Po dokonaniu skończy się wahanie – mówi do siebie Otello i dusi nieszczęsną. Łyk kawy staje w mi gardle. Wiem, że to fikcja, ale Szekspir w połączeniu z widokiem, jaki mam przed sobą... Bezcenne! Już w XIII w. Famagusta zyskała miano najbogatszego ośrodka handlowego azjatyckiej części Morza Śródziemnego. W gotyckiej katedrze św. Mikołaja odbywały się koronacje królów. Ale też katedra nie do końca wygląda jak katolicka świątynia. Warosia, turystyczna dzielnica Famagusty, była niegdyś najpiękniejszą perłą Morza Śródziemnego. Porównywano ją do Las Vegas. Elizabeth Taylor kochała to miejsce. Brigitte Bardot także. Teraz wygląda jak Prypeć po wybuchu w Czarnobylu. Patrzę na pozbawione okien budynki, odrapane ściany i bajkowe plaże, które oddzielają to miasto duchów od morza. I wyobrażam sobie, jak mogły prezentowały się przed laty. Miasto jak z bajki Turcy panowali tu już od roku 1571, kiedy to wyspę zajęły wojska Imperium Osmańskiego. Potem losy mieszkańców: greckiej większości i tureckiej mniejszości, plotły się – nierzadko dramatycznie. W XIX w. wielu Cypryjczyków uczestniczyło w walce o niepodległość Grecji. Sporą popularnością cieszył się pomysł włączenia Cypru do powstałego właśnie greckiego państwa. Ostatecznie do tego nie doszło, wyspę opanowali Brytyjczycy. Od 1960 r. Cypr był niepodległy. Kolejny z ważnych epizodów w tej trudnej historii miał miejsce 14 lat później. Państwo rozdarła wojna, trwające od wieków napięcia eskalowały. Inwazja Turcji rozpoczęła okupację, prawie 160 tys. Greków uciekło, pozostawiając za sobą opuszczone domy i kościoły. W 1983 r. Turecka Republika Cypru Północnego proklamowała niepodległość, a nowy kraj u…

cypr-ma-bogate-krajobrazy-i-rownie-bogata-historie-fot-getty-images-6fcaf75.jpeg
width: 2127
height: 1409

Frankenstein: To wydarzyło się naprawdę? Joanna Lamparska odkrywa tajemnicę Dolnego Śląska
type: item
date: 2020-11-18T04:59:08.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kultura
subject: Travel
subject: ząbkowice śląskie
description: Noc była burzowa. Wśród błyskawic i huku piorunów pięcioro przyjaciół w willi nad Jeziorem Genewskim zasiadło do rozmowy o duchach. W pewnym momencie lord Byron zaproponował: niech każdy z nas napisze jakąś straszliwą historię...
encoded: Tak zrodziło się monstrum, które zawładnęło ludzką duszą na setki lat. Stworzyła je 19-letnia Mary Shelley. Jej powieść Frankenstein, czyli współczesny Prometeusz stała się jedną z najsławniejszych książek świata, zaś główny bohater – potwór pozszywany przez doktora Frankensteina z fragmentów ludzkich i zwierzęcych ciał – przeistoczył się w ikonę popkultury. Skąd młoda kobieta czerpała inspirację? Jak zrodził się w jej głowie tak przerażający pomysł? Czy to możliwe, że jego źródeł należy szukać na Dolnym Śląsku? Śmiertelny eksperyment. Ząbkowice Śląskie to niewielkie miasteczko z ruinami zamku, słynne ze swej Krzywej Wieży, pięknego ratusza i pewnej przerażającej historii z początku XVII w. Za czasów Mary Shelley o Frankensteinie (tak nazywały się wówczas Ząbkowice) mówiono jak najgorsze rzeczy. Na Śląsku wszyscy pamiętali proces ośmiorga grabarzy, którzy z zadżumionych zwłok wytwarzali proszek, a następnie rozrzucali go po okolicy, żeby zarażać mieszkańców i dla zysku „produkować” kolejne trupy. Legenda zamieniła grabarzy w jednego potwora. Ponad 200 lat później, gdy przyszło żyć Mary Shelley, takie historie traktowano już jak mroczne ciekawostki, nadchodziła bowiem nowa era, era szkiełka i oka. Autorka Frankensteina przyszła na świat w 1797 r. jako Mary Wollstonecraft-Godwin. Jej rodzice świetnie pasowali do swoich czasów. Matka, Mary Wollstonecraft, była znaną feministką i pisarką, ojciec – William Godwin – anarchistycznym filozofem i dziennikarzem. Matka dziewczynki zmarła 10 dni po porodzie i był to pierwszy cień, który położył się na dorosłym życiu pisarki. Po śmierci żony Godwin ożenił się ponownie, ale dokonał fatalnego wyboru, gdyż wdowa Mary Jane Clairmont obdarzyła pasierbicę szczerą nienawiścią. Dla odmiany jedna z jej córek Jane, znana później jako Claire Clairmont, zaprzyjaźniła się z panną Wollstonecraft-Godwin, a ich losy miały się przeplatać przez wiele lat. Mimo że dziewczynki świetnie się rozumiały, napięcie w domu stawało się nie do wytrzymania. …

krzywa-wieza-w-zabkowicach-slaskich-42841d4.jpeg
width: 3511
height: 5306

Poszukiwanie skarbów to niemal nasz sport narodowy. Tylko... czy to legalne?
type: item
date: 2020-11-18T04:06:40.000Z
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: etyka
subject: Kultura
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Polacy mają syndrom Indiany Jonesa - w wolnych chwilach przeczesują pola i lasy w poszukiwaniu starych monet czy guzików. Czy to zgodne z prawem? I kto tak naprawdę jest właścicielem znaleziska?
encoded: Głos w słuchawce telefonu był zdenerwowany. Dzwonił właściciel pałacu w Domanicach, wiosce na Dolnym Śląsku. – Rano zobaczyłem w moim parku długi ślad, jakby ktoś ciągnął coś ciężkiego, zerwał nawet kawał trawnika. Biegł od samej ściany pałacu. Obok widać odciski opon. Sąsiedzi twierdzą, że późnym wieczorem widzieli w moim parku jakiś żółty traktor. Właściciel, niczym wytrawny śledczy, odnalazł traktor (pech, akurat w okolicy tylko jeden jest żółty), powiadomił policję i zrobiło się gorąco. Okazało się, że pod ścianą rezydencji leżała, przywalona kamieniem, szafa pancerna z XIX w. Nikt o niej nie wiedział, ale jako że pałac nie jest na stałe zamieszkały, zabytkowy sejf namierzyli „odkrywcy” z sąsiedztwa. Znalezisko było ciężkie, przyjechali więc traktorem z lawetą. Wywieźli „skarb” do swojej wsi, rzucili na podwórko, zrobili kilka zdjęć i… wystawili na Allegro. Wpadli po uszy. To jednak nie koniec tej historii. Okazało się, że nie ma za dużego zainteresowania sejfem i znalezisko, bardzo zresztą intrygujące – no bo kto i kiedy go ukrył, co było w środku? – leżało sobie na podwórku złodziei. Na dodatek wmieszała się w to szanowana w środowisku eksploratorów osoba i ex cathedra orzekła, że teren właściwie nie był prywatny, więc panowie mogli sobie sejf zabrać. Tyle że trudno znaleźć w całej Europie miejsce niczyje, każdy skrawek ziemi do kogoś należy. A polskie prawo pod tym względem jest nieugięte. Uważasz się za poszukiwacza, chcesz szukać zabytków, musisz mieć na to, przede wszystkim, zgodę właściciela terenu. Zielone ludziki W Polsce działa ponad 150 tys. eksploratorów – trudno powiedzieć, skąd biorą się statystyki. Najprawdopodobniej wiążą się z liczbą sprzedawanych wykrywaczy metalu, chociaż nie jest to miarodajne, bo detektory mają na wyposażeniu także wojsko, policja czy leśnicy. Mniej więcej od połowy lat 90. XX w. eksploracja stała się niemal sportem narodowym – dr hab. Maciej Trzciński, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor Muzeum Archeologicznego we…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/78c1f6bf4e4f6b98480ebf4e4e022e5761fe6bda-ac5e955.jpeg
width: 1000
height: 667