Dokarmianie zwierząt zimą. Sprawdź, jak pomóc, by nie zaszkodzić – o tym warto pamiętać
Dokarmianie zwierząt zimą to temat, który pod koniec roku powraca jak bumerang. I słusznie. Bo choć do niesienia pomocy nie trzeba namawiać, część osób – całkiem nieświadomie – robi to źle, co może przynieść więcej szkody niż pożytku. Jak tego uniknąć?
W tym artykule: Dokarmianie ptaków zimą O czym warto pamiętać dokarmiając ptaki zimą? Czym i jak dokarmiać ptaki zimą? Jakie zwierzęta są dokarmiane zimą? Dokarmianie leśnych zwierząt zimą – jak karmić sarny? Nietypowe dokarmianie zwierząt zimą Nie jest tajemnicą, że zima to dla wszystkich zwierząt najcięższy okres w ciągu roku. Niektóre gatunki wraz z temperaturami spadającymi poniżej zera rozpoczynają walkę o przetrwanie. Dlatego tak ważna jest pomoc człowieka w dostarczeniu zagrożonym stworzeniom pokarmu. W tym przypadku nie wystarczą jednak tylko dobre chęci, warto także znać kilka podstawowych zasad zimowego dokarmiania. Co zatem należy zrobić, by dokarmianie zwierząt zimą było bezpieczne i przyniosło zamierzony skutek? O tym piszemy w dalszej części artykułu. Dokarmianie ptaków zimą Zimą ptactwo ma utrudnione zadanie w zakresie poszukiwania jedzenia. Niemal wszystko, co stanowi wartościowy posiłek, jest przykryte śniegiem lub lodem. By dotrzeć do źródła pożywienia, ptaki muszą się w istotny sposób namęczyć. Często wielu z nich nie udaje się przetrwać tego okresu, gdyż padają z wycieńczenia bądź zamrożenia. W przestrzeni zamieszkałej przez ludzi możemy spotkać bardzo zróżnicowane spektrum gatunków: kawki, gawrony, wróble, gołębie, sikorki, dzięcioły oraz wiele innych. I tak jak zróżnicowane jest owe spektrum, tak nie każdy ptak spożywa to samo. Aby więc skutecznie dokarmiać ptaki musimy zachować kilka istotnych zasad. O czym warto pamiętać dokarmiając ptaki zimą? Jeśli już zdecydujemy się dokarmiać ptaki, warto robić to systematycznie. Szybko zaczną rozpoznawać przyjazne dla nich miejsce. Zorientują się, że mogą zdobyć pożywienie dzięki nam, więc na pewno zaczną regularnie przylatywać. Przyroda ma swój rytm, ale ma także swoją pamięć. Dlatego jeśli otworzymy naszą przydomową jadłodajnię dla naszych latających braci mniejszych – warto utrzymywać ten trend przez cały ciężki, zimowy czas. W przeciwnym wypadku nasze dokarmianie ptaków może skończyć się dla nich tragicznie. Jeśli nie jesteśmy pewni, czym je dokarmiać, można skorzystać z gotowych produktów dostępnych nie tylko w sklepach zoologicznych, ale również w wielu supermarketach. Zazwyczaj są to mieszanki zbóż, kasz, ziaren słonecznika i dyni, suszone owoce. Podczas dokarmiania ptaków warto pamiętać też o źródle tłuszczu, np. słoninie (nie może ona wisieć zbyt długo, po upływie około 2 tygodni należy ją zmienić). Jak zapewnić dzikim zwierzętom bezpieczny dostęp do wody? Tegoroczna susza to problem nie tylko dla rolników. Zamieszkujące nasze ogrody ptaki i jeże też mają utrudniony dostęp do wody. Jak im pomóc? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/upaly-doskwieraja-dzikim-zwierzetom-jak-zapewnic-im-bezpieczny-dostep-do-wody-fot-getty-images-98195be.jpeg" width="938" height="624" alt="Upały doskwierają dzikim zwierzętom. Jak zapewnić im bezpieczny dostęp do wody? (fot. Getty Images)" title="Upały doskwierają dzikim zwierzętom. Jak zapewnić im bezpieczny dostęp do wody? (fot. Getty Images)" /> Czego nie wolno dawać ptakom zimą? W żadnym wypadku nie można karmić ptactwa pieczywem. Może ono stanowić uzupełnienie pokarmu, ale lepiej zrezygnować z rzucania resztek bułek czy chleba. Tak samo należy unikać solonych przysmaków. Jeśli chcemy dokarmić kaczki lub łabędzie, należy użyć do tego celu specjalnego granulatu. Ptaki wodne można też dokarmiać drobno pokrojonymi warzywami i ziarnami zbóż. Mniejsze ptactwo woli nasiona, kasze, pszenicę. Czym i jak dokarmiać ptaki zimą? Najlepszym sposobem na to, by regularnie dokarmiać ptaki będzie zbudowanie dla nich karmnika. Jeśli dysponujemy ogródkiem lub kawałkiem przestrzeni, to będzie dobre rozwiązanie. Nawet jeżeli mamy jedynie balkon, możemy wykonać mniejszy karmnik, nieco odbiegający od naszego standardowego wyobrażenia. Ważne jednak, by w obu przypadkach zachować odpowiednią przestrzeń, zadbać o zadaszenie chroniące pożywienie przed padającym śniegiem lub deszczem. Karmnik bez problemu możemy kupić, jednak jeszcze ciekawszą opcją jest samodzielne zbudowanie go. Najprostszy wykonasz w kilka minut przy użyciu plastikowej butelki. Warto pamiętać, że ptasia stołówka powinna wisieć w widocznym dla stworzeń miejscu. Najlepiej w pobliżu drzew lub krzewów, gdzie ptaki czują się bezpiecznie. Natomiast z dala od dróg, skupisk ludzi czy legowiska domowych pupili, czyli kota i psa. Podczas dokarmiania ptaków warto pamiętać o kilku istotnych rzeczach: Oprócz pożywienia powinniśmy zapewnić stały dostęp do wody, więc gdy ta zamarznie, wymieńmy ją. Wysokość karmnika musi być odpowiednia. Powinno być w nim tylko świeże pożywienie. Dzięki temu będziemy mieć pewność, że nie narazimy ptaków na dodatkowe problemy zdrowotne. Jeśli dokarmiamy ptaki z parków miejskich (np. łabędzie), nie wrzucajmy pokarmu do wody. Zostawmy go na trawniku lub brzegu jeziora. Co zrobić, by zwierzęta nas kochały? Sprawdź, jak zdobyć zaufanie psa, kota i innych pupilów O tym, czy zwierzętom jest z nami dobrze, świadczy wiele czynników. Poczynając od stanu futra czy upierzenia przez chęć do zabawy, apetyt po umiejętność uczenia się nowych rzeczy. Z kolei... Jakie zwierzęta są dokarmiane zimą? Ptactwo to bez wątpienia najbardziej magiczny, a jednocześnie najbliższy ludzkości element dzikiej przyrody. Jednak należy także pamiętać o zwierzętach żyjących w lesie. Zwierzęta leśne, takie jak sarny, jelenie czy dziki również chętnie skorzystają z pomocy człowieka, który może je dokarmiać zimą. W okresie najcięższych mrozów nie jest im łatwo znaleźć pożywienie. Choć z perspektywy wielkiego miasta słowa te wydają się abstrakcyjne – zwróćmy uwagę, ile żywności idzie na zmarnowanie. A przecież mogłaby ona służyć w dokarmianiu dzikich leśnych zwierząt. Przynajmniej częściowo. Dokarmianie leśnych zwierząt zimą – jak karmić sarny? Karma sucha – do karmy suchej nadającej się dla przeżuwaczy (saren, łososi) należy przede wszystkim siano, zielona karma, liście jeżyny, wysokoenergetyczne, pełne białka pokarmy (te jednak powinni podawać ci, którzy mają świadomość potrzeb zwierząt) Odpowiednie ilości – należy umieścić w paśniku takie ilości karmy, by mogły być zjedzone w możliwie jak najkrótszym czasie. Przeleżana karma może się psuć i zaszkodzić zwierzętom. Warto pamiętać – jeśli nie mamy pewności, w jaki sposób możemy dokarmiać sarny lub łosie, możemy zgłosić się do leśniczego. I zaoferować swoją pomoc chociażby w postaci dostarczania składników spożywczych. Dokarmianie wiewiórek to kolejna rzecz, jaką możemy zrobić z myślą o pomocy zwierzętom leśnym. Szczególnie pod koniec zimy, kiedy zaczyna się ich okres rozrodczy i potrzebują dużo sił na podtrzymanie gatunku. Można im podawać orzechy (włoskie i laskowe), nasiona słonecznika, ziarna kukurydzy, kasztany, rodzynki, jabłka, marchew, cukinię, nasiona grabu. Nietypowe dokarmianie zwierząt zimą Możemy zdecydować się na… zimowe dokarmianie pszczół. Jeśli znamy kogoś, kto posiada ule, możemy zaangażować się w pomoc w przetrwaniu zimy tym niezwykle istotnym i pożytecznym owadom. Zwykle tę czynność wykonuje się jednak zawczasu, najlepiej jeszcze wczesną jesienią, po ostatnim zebraniu miodu. Pszczoły dokarmia się przede wszystkim specjalnym syropem cukrowym. W specjalistycznych sklepach dostępne są gotowe mikstury. Mieszankę taką możemy też przygotować samodzielnie. Wystarczy odpowiednia proporcja wody i cukru. Pszczoły wspomaga się także specjalnym „ciastem miodowo-cukrowym”. Zwykle podaje się je pod koniec zimy albo bardzo wczesną wiosną, kiedy owady są już bardzo słabe, po okresie największych mrozów. Można też dokarmiać nim pszczoły w późniejszych okresach, jednak krańcowym terminem jest sierpień. Ciasto można przygotować samodzielnie. Kładzie się je na górze ramki, gdyż owady mają w zwyczaju wędrować ku górze podczas powolnego zimowego dożywania się. Psia Wioska „Ada” w Przemyślu niesie pomoc czworonogom z Polski i Ukrainy Psia Wioska „Ada” powstała z inicjatywy doktora Radosława Fedaczyńskiego. Jej głównym zadaniem jest socjalizacja zwierzaków, a docelowo ułatwienie im adopcji. W Przemyślu schronienie zn... Zwierzęta w naturze to jednak nie jedyne, którymi powinniśmy się zainteresować. Te w schroniskach także czekają na naszą pomoc. Warto więc wspomóc instytucje opiekuńcze poprzez podarowanie karmy dla psów i kotów, ale też pamiętać o wsparciu w wyposażeniu potrzebnych rzeczy. Ciepłe koce oraz inne tekstylia mogą okazać się bardzo przydatne. Z pewnością gdy zgłosimy się do najbliższego schroniska, dostaniemy dokładne informacje o jego potrzebach. Jak wychować szczęśliwego, zdrowego i grzecznego pupila? Tego dowiesz się z przewodnika dla miłośników kotów i psów, który jest już dostępny w sprzedaży. Specjalny numer magazynu „National Geographic Polska” możesz nabyć bez wychodzenia z domu za pośrednictwem strony kultowy.pl:
Gdzie w góry z dziećmi? Oto zestawienie 10 najlepszych tras dla całych rodzin
Gdzie w góry z dziećmi? Poniżej prezentujemy listę 10 najciekawszych polskich szlaków, które cieszą się dużą popularnością zarówno wśród rodziców, jak i ich pociech.
W tym artykule: Góry z dzieckiem – gdzie warto się udać? Góry z wózkiem Co zrobić, by dzieciaki pokochały góry? Takie pytanie z pewnością zadaje sobie niejeden rodzic, dla którego trekking i inne górskie aktywności to nieodłączna część życia. Pojawienie się malucha na świecie, co udowadnia wiele matek i ojców, nie musi oznaczać rezygnacji z własnych pasji. Przykładem jest dwukrotna mistrzyni olimpijska w biegach narciarskich Justyna Kowalczyk, która na swoje wyprawy zabiera kilkumiesięcznego synka. Zatem podróże, odkrywanie nowych miejsc, wędrówki po górach – wszystko to pozostaje nadal do dyspozycji rodziców. O ile tylko potrafią znaleźć złoty środek, własne marzenia skorelować z możliwościami i dostosować się do specyficznych, bądź co bądź, potrzeb malucha. Góry z dzieckiem – gdzie warto się udać? Polskie góry oferują niezliczone ilości tras przyjaznych dzieciom. Dlatego śmiało można zabierać młodych odkrywców w miejsca, gdzie czas płynie wolniej, a natura pokazuje swoją potęgę. Wystarczy się odpowiednio przygotować i wybrać właściwy szlak. Zatem gdzie w góry z dziećmi? Oto nasze TOP 10: 1. Szklarska Poręba i Wodospad Szklarki Jeżeli nawet osoby dorosłe, poruszające się na wózkach, decydują się na wędrówkę trasą ze Szklarskiej Poręby do Wodospadu Szklarki, to rodzice z dziećmi również dadzą radę. To bardzo łatwa trasa, rozpoczynająca się przy parkingu na DK nr 3. Brak tam większych przeszkód i nierówności, nie ma stromych uskoków, ścieżka w miarę równa. Mały szkrab bez kłopotu powędruje pod górę, a i dla wózka dziecięcego nie będzie to problem. To trasa zdecydowanie przyjazna dzieciom. 2. Pod Reglami Piękne krajobrazy i otoczenie zieleni to atuty drogi Pod Reglami, która prowadzi także ze Szklarskiej Poręby. Dzieci będą zachwycone widokiem strumieni, które płyną w lecie. Trasa prowadzi szutrową drogą, pozbawioną większych trudności. Bez trudu można wybrać się nawet z bardzo małymi dziećmi. 3. Karpacza do Schroniska nad Łomniczką Nieco większe dzieci można zabrać na dwugodzinny spacer z Karpacza na Kopę do schroniska Nad Łomniczką. To typowo spacerowy trakt, który jednakże nie jest polecany zbyt małym pociechom – z uwagi na jego długość. Pięć kilometrów może okazać się zbyt ambitną odległością dla pięciolatka – ale już starsza młodzież spokojnie da radę. 4. Dolina Chochołowska Typowo dla dzieci przeznaczona jest oczywiście Dolina Chochołowska. Z parkingu na Siwej Polanie do Wywierzyska Chochołowskiego jest co prawda kawałek, ale różnorodność trasy i możliwość skorzystania z różnych opcji podróży stanowi niewątpliwy atut. Jeśli bowiem okaże się, że dzieciom jednak droga sprawia trudność, do polany Huciska można dotrzeć kolejką. Aby uatrakcyjnić trasę, można też wynająć dorożkę lub rowery. Wspaniała przygoda. 5. Dolina Kościeliska Dolina Kościeliska jest równie przyjazna dzieciom. Start trasy należy obrać w Kirach – tam można bez kłopotu zaparkować auto. Zaletą tej drogi jest jej zróżnicowanie. Mijamy wspaniały Potok Kościeliski, niesamowitą Cudakową Polanę. Dla większych dzieci obowiązkowym punktem jest też wejście do Jaskini Mroźnej. Następnie przez Lodowe Źródło, Polanę Pisaną, aż do Wąwozu Kraków – spotykają nas same przygody, bo droga wciąż się zmienia, krajobraz również. Dzieci będą zachwycone. 6. Dolina Rybiego Potoku Szczególnie polecana dla młodych wędrowców jest również Dolina Rybiego Potoku. To jedna z ciekawszych tras w Tatrach, przyjazna dzieciom – bo pozbawiona uskoków czy ostrych skał. Warto zajrzeć osobiście. 7. Kopiniec Wielki Droga na Kopiniec Wielki nie jest polecana dzieciom idącym na własnych nogach. To raczej opcja dla rodziców, którzy zabierają swoje pociechy w nosidełkach. Spore wzniesienia mogą nastręczać trudności młodym piechurom. Ale dla dorosłych, pokazujących swój świat i przekazujących pasję od pierwszych miesięcy życia dzieci – absolutnie do polecenia. 8. Rabczańska Leśna Ścieżka Edukacyjna Dzieci, z którymi można już porozmawiać o otaczającym świecie, warto zaprosić na Rabczańską Leśną Ścieżkę Edukacyjną. To górska trasa zaplanowana maksymalnie na 3 godziny, z ciekawymi tablicami informacyjnymi i wyjątkową porcją wiedzy o przyrodzie. 9. Z Łopusznej przez Kiczorę Z Łopusznej na Kiczorę to trasa dla nieco starszych dzieci, które są już bardziej cierpliwe i wytrzymałe. Z uwagi na długość, polecana raczej na kolejne – a nie na pierwsze wyjazdy w góry. 10. Żółtym szlakiem na Turbacz Wyjątkowy i ciekawy jest także Żółty Szlak Papieski na Turbacz. Droga przeznaczona również dla nieco starszych maluchów – ale już pięcio–sześciolatki radzą sobie całkiem nieźle. Diabeł tkwi w szczegółach, czyli jak przygotować się do wyjazdu w góry Na pytanie, kiedy najlepiej jechać w góry, bez wahania odpowiada: latem. Z Anną Szczepaniak, licencjonowaną trenerką CrossFitu i organizatorką górskich obozów, rozmawiamy między innymi o t... Góry z wózkiem Choć dla wielu to wciąż nie do pomyślenia, coraz większa liczba rodziców na górskie wyprawy zabiera dzieci w wózku. Jak się okazuje, w Polsce znajdziemy wiele szlaków, które można bez problemu pokonać z maluszkiem u boku. Do najpopularniejszych i najchętniej odwiedzanych przez rodziny należą: Szklarska Poręba – Szrenica; Palenica Białczańska – Morskie Oko; Huta Szklarna – Łysa Góra; Bielawa – Koci Grzbiet; Przełęcz Tąpadła – Ślęża.
Polska Toskania. Wyprawa do krainy lubuskich winnic
Słoneczne winnice, proste i pożywne jedzenie i relaks z dala od zgiełku dużych miast. Lubuski Szlak Wina i Miodu nie bez powodu uchodzi za Polską Toskanię. Na podróż po tej wyjątkowej krainie zaprasza Agnieszka Trolese.
W tym artykule: Polska Toskania – Winnice w Lubuskiem Toskania w Polsce – Nie tylko wina Lubuski Szlak Wina i Miodu – Noclegi Już od ponad 15 lat Szlak Wina i Miodu pozostaje jedną z największych atrakcji Ziemi Lubuskiej. Na trasie szlaku znajduje się około 40 obiektów, których zwiedzanie warto rozłożyć na przynajmniej kilka weekendowych wypadów. Poza lokalnymi przysmakami można tu poznać różne sposoby wytwarzania miodu i wina. Poza pasiekami i winnicami na gości czekają też noclegi w gospodarstwach agroturystycznych oraz małe ciekawe muzea. Polska Toskania – Winnice w Lubuskiem Jak można przeczytać na stronie Szlaku Wina i Miodu – „środkowe Nadodrze jest regionem, gdzie przemysłowa uprawa winnego krzewu przetrwała najdłużej w północnej Europie. Odcisnęła tym samym piętno na duchowym i materialnym dziedzictwie tych ziem". Na odwiedzających czekają 33 winnice, w których nie tylko można skosztować lokalnych szczepów innych, ale również skorzystać z dodatkowych atrakcji, takich jak jazda konna, czy po prostu wypoczynek za miastem. – Przecieram oczy ze zdumienia. To u nas w Polsce są takie piękne winnice? Nie trzeba jechać do Toskanii, by ujrzeć wysokie, równe filary winorośli i spróbować dobrze skomponowanych, ciekawych win? – Nie trzeba. Oto polska Toskania! – odpowiada mi Kinga z uśmiechem, nalewając lampkę wina, które powstało ze szczepu posadzonego przed 1985 rokiem pod Zieloną Górą. Czuję się jakbym odnalazła kopalnię złota – czasami szukamy tak daleko, a wystarczy przecież wyjrzeć przez okno! – wspomina swoją wizytę w winnicy Agnieszka Trolese, autorka bloga Taste and Travel. Agnieszka wie, co mówi. Na co dzień mieszka w Italii, a Toskanię zna jak własną kieszeń. Bez trudu odnajduje się w polskim wydaniu słonecznego włoskiego regionu. Olsztyn na weekend. Dlaczego warto odwiedzić stolicę Warmii? Miejsce, gdzie wymyślono rewolucyjną teorię, która zmieniła losy światowej nauki, nie może być miejscem złym do życia (ani na wakacje). Toskania w Polsce – Nie tylko wina Także bartnictwo i hodowla pszczół mają w tym regionie bogatą historię. To dziedzictwo jest opoką odradzającej się hodowli pszczół na Ziemi Lubuskiej. Warto zajrzeć do jednej z 4 tradycyjnych pasiek. Gospodarstwo Pszczelarskie „Dutkowiak" (ul. Paska 68, Sulęcin) Gospodarstwo Rolno-Pszczelarskie (Gralewo 100A, Santok) Pasieka Rodzinna S. Kamińskiego (ul. Szeroka 1, Dąbie) Pasieka Rodziny Żegleń (ul. Strażacka 22B, Przylep) Podróż po województwie lubuskim to jednak nie tylko wycieczki po winiarniach. Ten region ma także do zaoferowania wyjątkowo romantyczne miejsca na weekend we dwoje. Agnieszka Trolese proponuje zarezerwować sobie jeden wieczór na obejrzenie zachodu słońca nad Jeziorem Łagowskim, które nazywane jest perłą Ziemi Lubuskiej. – Jesienią, gdy jest trochę mniej turystów można spokojnie odpocząć i pospacerować wzdłuż brzegu w promieniach zachodzącego słońca. A propos tych ostatnich – jeśli jesteście miłośnikami fotografii zachody słońca nad Jeziorem Łagowskim uważam za jedne z najpiękniejszych w Polsce. – zachęca blogerka. Bory Tucholskie rowerem. Czeka 200 km leśnych tras To nie tylko jeden z największych w Polsce kompleksów leśnych, ale też jedyna w kraju sieć leśnych dróg. Kaszubska marszruta to w sumie blisko 200 km tras rowerowych: dzieli się na cztery... Lubuski Szlak Wina i Miodu – Noclegi Ziemia Lubuska leży na zachodzi Polski. Łatwo tam dotrzeć samochodem lub pociągiem do Gorzowa Wielkopolskiego lub Zielonej Góry. Zwiedzając Lubuski Szlak Wina i Miodu warto zatrzymać się w jednym z gospodarstw agroturystycznych w regionie. Agroturystyka na Leśnej Polanie (Proczki 3) Gospodarstwo agroturystyczne „Dereniówka" (Lubiechnia Wielka 8, Rzepin) Karczma Taberska (Janowiec 1, Nowe Karmsko) View Ediplayer on the source website Więcej informacji na stronie szlakwinaimiodu.pl. Agnieszka Trolese / Taste and Travel Wiecznie poszukuję perfekcji, a w chwilach uniesienia tworzę teksty. Jestem pasjonatka podróży, miłośniczką win i dobrego jedzenia. Najchętniej spędziłabym 365 dni w roku z najbliższymi – podróżując. Na blogu chcę pokazać, że podróże motywują i zmieniają życie, a przede wszystkim staram się inspirować do odkrywania świata.
Wakacje na dwóch kółkach. Jak przygotować się się do wyprawy rowerowej?
Wakacje na rowerze, wiatr we włosach i widoki, które zapamiętasz do przyszłego lata? Niejeden pasjonat dwóch kółek marzy o takim urlopie, jednak nie każdy wie, jak przygotować nie tylko siebie, ale i rower do udanej wyprawy.
Według CBOS aż 74% badanych jeżdżących na rowerze robi to w celach rekreacyjnych. Wysiłek i przyjemność z jazdy łączymy z podziwianiem krajobrazów i zwiedzaniem nieznanych dotąd miejsc. Zbliżają się wakacje, które wiele osób spędzi właśnie na rowerowych wyprawach, niektórzy po raz pierwszy. Dlatego dzisiaj podpowiadamy w pięciu punktach, w jaki sposób najlepiej się do nich przygotować. 1. Kluczowe znaczenie formy Planując wakacyjną podróż rowerową, warto zatroszczyć się o formę wcześniej. Recepta jest prosta i składa się z dwóch elementów. Pierwszy stanowią regularne, najlepiej dokładnie analizowane i stopniowo rozszerzane treningi (to nic trudnego, jeśli korzysta się z aplikacji badających aktywność takich jak np. Endomondo czy Strava). Jeśli na regularną jazdę brakuje jednak czasu, warto poszukać kompromisu i korzystać z okazji. Na kilka tygodni przed wakacjami polska pogoda zazwyczaj pozwala docierać do pracy na rowerze. Ten środek transportu dobrze także wybrać, udając się na codzienne zakupy i spotkania z rodziną czy znajomymi, a dłuższe trasy można wówczas pokonywać w weekendy. Z punktu widzenia rowerzysty, także początkującego, spore znaczenie ma odpowiednia dieta. Najlepiej, gdy składa się ona z pięciu mniejszych posiłków dziennie. Przed jazdą warto uzupełnić szczególnie węglowodany, gdyż to one dostarczają energii, którą w trakcie pokonywania kolejnych kilometrów szybko tracimy. Ostatni posiłek najlepiej spożyć na godzinę przed jazdą. W jadłospisie rowerzysty pożądanymi produktami są między innymi makarony, ryż i kasza, płatki owsiane, suszone owoce, orzechy i nabiał (źródło). 2. Niezawodny rower, nieocenione dodatki Wybierając się na rowerowe wakacje w dalszą lokalizację, na przykład poza Polskę, świetnie przygotowany sprzęt możemy wypożyczyć na miejscu. Jednak wielu z nas woli korzystać z własnych, sprawdzonych już dwóch kółek, co jest w pełni zrozumiałe – wiadomo, że najlepszym przyjacielem każdego rowerzysty jest oczywiście jego niezawodny sprzęt, który jednak przed dłuższymi trasami powinien zostać za każdym razem dobrze przygotowany. Napompowanie kół, nasmarowanie łańcucha i przymocowanie bagażnika to podstawa, z którą bez trudu poradzi sobie doświadczony użytkownik. Początkujący amatorzy kolarstwa mogą skorzystać natomiast z porady ekspertów w serwisie rowerowym. Jeśli nie zdążymy przygotować sprzętu przed wyjazdem, nic straconego. Wzdłuż wielu europejskich szlaków rowerowych spotkamy liczne, również darmowe serwisy, a także hotele przystosowane do potrzeb rowerzystów, w których znajdzie się miejsce do przechowywania rowerów, ich konserwacji i suszenia ubrań, a personel będzie w stanie udzielić każdemu niezbędnych wskazówek związanych z pokonaniem pobliskich tras. Jeśli te okażą się zbyt trudne dla początkujących, ponieważ – jak np. w Austrii – znajdują się w górach, może warto pomyśleć nad przejechaniem ich rowerami elektrycznymi, które są prawdziwym hitem! Dłuższe podróże wymagają specjalnego podejścia. Poza kaskiem przydatne będą także ochraniacze na stawy. Nie powinniśmy zapominać o dobrym oświetleniu, a jeśli telefon służy nam do nawigacji, także o odpowiednim uchwycie na kierownicę. Wygodę zapewnią rękawice rowerowe, a dodatkowe bezpieczeństwo – lusterka. Bagaż, zamiast w plecaku, warto przewozić w przytwierdzonych do roweru specjalnych sakwach (źródło). 3. Samotnie czy w peletonie? Spontaniczne wycieczki rowerowe w gronie kilku osób często polegają na skrzyknięciu grupy przez telefon lub portal społecznościowy, aby wyruszyć w konkretne miejsce. W przypadku dłuższych wyjazdów sprawa nie jest taka prosta. Wówczas zdarza się, że każdy chce… jechać w swoją stronę. Dlatego przed zaplanowaniem wakacji warto spotkać się, by dokładnie omówić trasę. Czy wszystkim odpowiadają strome podjazdy? Trzymamy się szosy, czy stawiamy na trekking w nieznane, a może na kolarstwo górskie? Jeśli wyprawa ma charakter rodzinny, trasę trzeba także omówić pod względem możliwości fizycznych dzieci i starszych uczestników. Jednak nawet górzysty teren, który z wizualnego punktu widzenia wydaje się najbardziej atrakcyjny, nie musi stanowić przeszkody dla dzieci, osób starszych, a także dopiero przyzwyczajających swój organizm do wysiłku. Z pomocą przychodzą wspomniane już rowery elektryczne, które zapewniają mięśniom wsparcie w trakcie pokonywania podjazdów. 4. Wybór lokalizacji, czyli harmonia pomiędzy rekreacją, naturą i zwiedzaniem Znając potrzeby i możliwości grupy, czas wybrać konkretne miejsce na rowerową wyprawę. Wielu polskich miłośników dwóch kółek odkryło już najwspanialsze szlaki w naszym kraju i wiele popularnych w krajach o dużych tradycjach rowerowych. Może w tym roku warto postawić na kierunek dobrze przygotowany na przyjęcie zarówno doświadczonych, jak i początkujących rowerzystów, by każdy znalazł trasy odpowiednie dla swoich możliwości? Pod tymi względem wiele do zaoferowania ma Austria z tamtejszymi urozmaiconymi szlakami rowerowymi. Na co mogą liczyć rowerzyści w tym kraju? Między innymi na uroki 16 najpiękniejszych i największych oraz dziesiątek nieco mniej znanych, ale też pozwalających na odkrywanie kolejnych atrakcji i krajobrazów tras rowerowych. Część z nich, np. trasa Talrunde Galtür, umiejscowiona jest z panoramicznym widokiem na doliny, dzięki czemu w zasięgu wzroku będziemy mieć miasteczka i przyrodę tętniące letnim życiem na tle górskich szczytów. Ciekawe trasy wzdłuż austriackich rzek – Dunaju i Drawy – to znakomita okazja do poznania tamtejszej kultury, historii i walorów kulinarnych. Z kolei dzięki zatrzymaniu się przy jednym z krystalicznie czystych jezior możemy zasmakować sportów wodnych – kajakarstwa, żeglarstwa czy nurkowania. Austria należy do najlepiej przygotowanych pod tym względem krajów w Europie. Przy okazji noclegu możemy więc dokonać naprawy roweru w dedykowanym serwisie, zakupić niezbędny ekwipunek, a także… zregenerować się w saunie. 5. Nie tylko rower. Co warto ze sobą zabrać? Ostatni element udanej wakacyjnej wyprawy rowerowej to ekwipunek. Podróż autem, którą w przypadku polskich turystów wybiera aż 74% wczasowiczów, w zasadzie rozwiązuje wszystkie dylematy, ponieważ w bagażniku zmieści się o wiele więcej, niż jest to niezbędne – można więc mniej potrzebne wyposażenie trzymać na stałe w samochodzie i używać tylko tego, co akurat jest najbardziej przydatne. Jeśli zaś dłuższe trasy planujemy pokonywać wyłącznie rowerem, bagaż powinien zostać ograniczony do minimum. Wszystko, co konieczne, musi znaleźć się w przytwierdzonych do roweru sakwach, które nie mogą być zbyt ciężkie, bo zwiększa to wysiłek wkładany w pokonanie każdego kilometra. Sakwy należy dobrać tak, by zmieściły się w nich wyłącznie najpotrzebniejsze rzeczy. Ważne parametry przy ich wyborze to odporność na wodę i wygodne mocowanie z regulowanym rozstawem haków. Tak naprawdę niezbędne będą bielizna termiczna (która zwiększy komfort podczas wysiłku) i kilka zestawów garderoby, w tym kurtka przeciwdeszczowa oraz apteczka (tak, to od niej zaczyna się bezpieczne podróżowanie!). Nieodłącznym atrybutem rowerzysty jest kask, a niekiedy również ochraniacze na łokcie i kolana. Zapasowa dętka, pompka i podstawowe narzędzia również powinny znaleźć się w bagażu. Na czas urlopu można natomiast śmiało zrezygnować z elektroniki – z wyjątkiem smartfona używanego głównie do nawigacji. Pokonując wakacyjne trasy, warto zaopatrzyć się również w aparat fotograficzny. Wystarczy ruszyć w drogę i delektować się spokojem natury!
Nie tylko luksus, przepych i wielkie inwestycje. Dubaj nie jest już twierdzą najbogatszych
Sto lat temu Dubaj był nieznaną nikomu wioską poławiaczy pereł. Jak to się stało, że w ciągu trzech pokoleń powstało miasto, które pretenduje do miana stolicy świata? W której w dodatku można dziś spędzić czas za całkiem rozsądne pieniądze.
Mylisz się, przyjacielu… – Omar z uśmiechem pogładził starannie wypielęgnowany zarost i pociągnął z czarki łyk jasnej, niemal żółtej, pachnącej kardamonem kawy. – Odwieczne zasady naszej gościnności wymagają, by to gospodarz pierwszy skosztował kawy. Twojej inteligencji zawierzam dopowiedzenie sobie, skąd ten stary zwyczaj się wziął wśród moich żyjących na surowej pustyni braci. Podpowiem ci tylko, że pewna nieufność jest cechą ludzi roztropnych… Ostrożnie potrząsnął czarką, zwracając baczną uwagę, by na jego śnieżnobiałą kandorę nie spadła ani kropla płynu. Wpatrzony w niego służący w lot zrozumiał sygnał, by zamiast kolejny raz dolać kawy z blaszanego imbryczka, podać już gospodarzowi słodkiego daktyla i przejść do głównych dań. Bo w przeciwieństwie do kultury śródziemnomorskiej tu, na Półwyspie Arabskim, kawa rozpoczyna, a nie kończy biesiadę. Siedzimy na ozdobnym dywanie w Sheikh Mohammed Centre for Cultural Understanding. Zanim tu trafiliśmy, nieco błądziliśmy w ciasnych uliczkach dubajskiej starówki, w dzielnicy Al-Bastakija. Odwiedziliśmy Muzeum Dubaju, które mieści się w najstarszym budynku w emiracie – forcie Al-Fahidi pamiętającym XVIII w. Jest tu ciekawa ekspozycja przedstawiająca historię Dubaju przed wydobyciem ropy naftowej w latach 60. XX w. i po odkryciu czarnego złota. Tak, to jest właśnie tutejsza miara czasu. Bo choć Dubaj szczyci się tradycją sięgającą 5 tys. lat, to jeszcze niedawno nie było tu ani szerokich arterii, ani budzących powszechny zachwyt wysokościowców. Sto lat temu Dubaj był nieznaną nikomu wioską poławiaczy pereł. Morze było głównym źródłem bogactwa, a lokalnymi bohaterami byli odważni nurkowie. Naturalne perły z Zatoki Perskiej do dziś uważane są za najpiękniejsze na świecie. Są wyjątkowe, bo Zatoka Perska jest płytka, wody bardzo ciepłe, a piasek drobniutki i biały jak mąka. Chodząc po salach muzeum, staramy się zrozumieć, jak to się stało, że w ciągu trzech pokoleń powstało miasto, które pretenduje do miana stolicy świata. Widok ze szczytu – Oczywiście, że sukces ma różne oblicza – zgadza się z nami Omar, który w centrum porozumienia kultur, w ramach tzw. lunchów kulturowych, cierpliwie tłumaczy nowym mieszkańcom dynamicznie powiększającego się miasta, na czym polega arabska tradycja. – Wśród 3 mln osób zamieszkujących metropolię dubajczycy są już mniejszością. Ale umiemy się dzielić tym, co mamy. A ja żyję ponad 50 lat, dostatecznie długo, by pamiętać czasy, gdy to my wyjeżdżaliśmy szukać pracy w obcych krajach. Omar niespiesznie myje dłonie nad złotą miską, po czym nakłada z półmisków na talerz ryż, warzywa, gulasz z koziego mięsa, sałatkę z pomidorów i ogórków, a na deser małe pączki polane syropem z daktyli. Bez zmęczenia, cierpliwie i z uśmiechem odpowiada na dziesiątki pytań, które zadaje zaciekawione małżeństwo z Filipin. Przeprowadzili się tu niedawno i chcą wiedzieć, dlaczego kobiety zasłaniają twarze (to nie jest arabska tradycja – przyszła z Afganistanu i rozpowszechniła się w krajach Zatoki Perskiej dopiero w latach 80.) albo czy to prawda, że każdy mężczyzna ma tu cztery żony (nieprawda, rzadko kogo stać na więcej niż jedną, bo wiąże się to z finansowaniem na tym samym poziomie czterech domów). Na koniec wypijamy herbatę i wychodzimy okadzani przez dyskretnych, ubranych w nieskazitelną biel służących. Schodzimy w stronę przystani. Wsiadamy na tradycyjną łódź abra i wręczamy przewoźnikowi jednego dirhama (ok. 1 zł), w ten sposób przeprawimy się na drugą stronę Dubai Creek, chłonąc nieco orzeźwiającej bryzy. Na przeciwnym brzegu tętni życie. Setki małych sklepików z aromatycznymi przyprawami i pamiątkami bardziej przypominają egipski suk niż centrum miasta wieżowców ze szkła i stali. Obok straganów z typowymi bliskowschodnimi przyprawami i pamiątkami stoją eleganckie sklepy ze złotem i biżuterią. Atrakcyjne ceny kruszcu wabią tu klientów z całego świata. Przez Złoty Suk przepływają dziennie setki tysięcy dirhamów. Ale choć tradycyjnych suków są w Dubaju dziesiątki, bo plac targowy ma tu każda dzielnica, to jednak są to miejsca spełniające częściej funkcje towarzyskie dla lokalnej społeczności. A prawdziwe zakupy robi się gdzie indziej – w największym na świecie centrum handlowym Dubai Mall. Jedziemy tam metrem, rozdzielając się na moment – kobiety i dzieci jadą w osobnym wagonie. Wokół nas gwar języków: arabski, angielski, hiszpański, rosyjski, hindi, tajski, malajski. Ludzie wokół nas mają długie arabskie koszule, sari, burki, T-shirty, garnitury… Wagoniki metra mkną estakadami wzdłuż sześciopasmowej autostrady. Dobrze widać stąd górującą nad miastem Burdż Chalifę. Najwyższy budynek świata – 828 m wysokości – hipnotyzuje, kiedy spojrzeć na jego smukłą sylwetkę kilkukrotnie przewyższającą okoliczne wysokie wieżowce. Oszałamiający widok roztacza się także z góry, z najwyżej na świecie położonego tarasu widokowego. Tłumy turystów wjeżdżają tu obserwować magiczne zachody słońca. Ale niewyobrażalnie więcej odwiedza mieszczący się pod wieżą Dubai Mall. To właściwie miasto w mieście. 1200 sklepów wszystkich liczących się marek świata przyciąga rocznie ponad 50 mln klientów. Można tu spędzić cały dzień i nie ma w tym ani słowa przesady. Jeżeli znudzą nam się zakupy, idziemy zobaczyć Underwater ZOO albo akwarium o pojemności 10 mln litrów, w którym pływa – bagatela – 400 rekinów. Dzieci zachwycą się KidZanią – niezwykłym parkiem rozrywki, w którym niczym w państwie Króla Maciusia mogą zająć miejsca dorosłych i spróbować swoich sił w kilkunastu atrakcyjnych profesjach. Nie ma też obawy, że doskwierał nam będzie głód – na miejscu jest 120 restauracji. Sztuka kulinarna w Dubaju stoi na wysokim poziomie. Także dosłownie – tu mieści się najwyżej położona restauracja na świecie: na 122. piętrze Burdż Chalify. Ale są też autorskie lokale należące do światowej sławy mistrzów patelni, na przykład Gordona Ramsaya, a po mieście organizowane są specjalne wycieczki dla smakoszy łączące zwiedzanie z jedzeniem i poznawaniem kuchni narodów zamieszkującym emirat. Miłośnicy kulinariów już szykują się na Dubai Food Festival 2019 wielkie święto wielbicieli dobrego jedzenia na przełomie lutego i marca. Wiele z dubajskich atrakcji jest tak niebosiężnych, że warto jest zobaczyć je z nieba, najlepiej z pokładu helikoptera. Dopiero stamtąd docenić można, jak wielkim i niezwykłym przedsięwzięciem jest wybudowany w zatoce archipelag sztucznych wysp w kształcie mapy świata. Dla Dubaju był to strzał w dziesiątkę. Celebryci i milionerzy rzucili się, by rezerwować swoje prywatne tropikalne raje, już trwa też budowa następnych. Maszyna z gracją zakręca nad słynnym hotelem w kształcie żagla, Burdż Al-Arab – obiektu, który jest tak luksusowy, że zabrakło dla niego skali; w tej pięciogwiazdkowej oznaczono go... siódemką. Noc w tym miejscu kosztuje majątek. Ale, jak to w mieście kontrastów, tuż obok hotelu jest darmowa plaża i całkiem za free można pluskać się w ciepłych wodach Zatoki Perskiej. Przychodzą tu rodziny z dziećmi, amatorzy joggingu, a także miłośnicy jogi, którzy medytują na ciepłym piasku o zachodzie słońca. Lądujemy przy hotelu Atlantis. Jest tu park wodny z niebotycznymi zjeżdżalniami i zatokami ze sztucznymi falami, a także basenem, w którym można pływać z delfinami. Ale to nie wszystko, w Atlantisie można zamieszkać w podwodnym apartamencie, w którym zamiast okien są panoramiczne szyby z widokiem na gigantyczne akwaria pełne egzotycznych ryb, płaszczek, a nawet rekinów. Świat przyszłości Następnego ranka o świcie wyruszamy spojrzeć na Dubaj znów z innej perspektywy. Bo przepych, luksusowe hotele i centra handlowe to tylko jedna twarz tego niezwykłego skrawka lądu na skraju największej piaszczystej pustyni świata. Wsiadamy do samochodu terenowego i ruszamy w stronę rozpalonego środka Półwyspu Arabskiego. Kilkanaście minut później mijamy ostatnie budynki i jeszcze tylko przez jakiś czas odbłysk słońca na iglicy Burdż Chalify przypomina nam, gdzie jest tętniące życiem miasto. Przed nami jest już tylko pustynia. Jej środek jeszcze w czasach naszego dzieciństwa – przed epoką zdjęć satelitarnych – zaznaczano na mapach białą plamą. Tu chyba najlepiej można poczuć ducha Dubaju. Wszak ledwie pokolenie temu, w epoce „przed ropą”, to pustynia była domem Dubajczyków. Ale dziś nie planujemy ekstremalnej ekspedycji. Jedziemy tylko 130 km od miasta – do górskiego ośrodka nad jeziorem Hatta. Można tu uprawiać m.in. trekking po oznakowanych szlakach, kolarstwo górskie, kajakarstwo. Można zjechać na linie tyrolskiej, trenować łucznictwo i skoki spadochronowe. Absolutnie zachwycająca jest tu umiejętność łączenia prostoty z luksusem. Bo można tu np. polecieć balonem z sokołem, by podziwiać wschód słońca nad pustynią, wypuścić w przestworza specjalnie szkolonego ptaka, a na koniec udać się na śniadanie, na które podany będzie kawior i pustynny szampan, czyli bezalkoholowy musujący napój z daktyli. Wracamy do hotelu sześciopasmową ulicą Szejka Zajida. Patrzymy na place budowy między wieżowcami. Jeszcze w tym roku w mieście pojawi się m.in. największe koło młyńskie na świecie AIN Dubai. Będzie miało 210 m, czyli o 70 więcej niż słynne London Eye. A także Museum of The Future – największa na świecie prezentacja śmiałych projektów i designu przyszłości. Tu zobaczymy nasze życie w świecie ze sztuczną inteligencją i „samodzielnie myślącymi” domami. Cóż, takie rzeczy tylko w Dubaju. Magda i Sergiusz Pinkwartowie Dziennikarze podróżnicy. Mieszkają w Wielkiej Brytanii. W Dubaju starają się być co najmniej kilka razy w roku. Najbardziej lubią żeglować abrą po Dubai Creek i latać helikopterem nad wybrzeżem Zatoki Perskiej. INFO Dojazd Z Warszawy liniami Emirates dolecimy doDubaju za 1150 zł. Z Katowic do Dubaju trzy razy w tygodniu lata Wizz Air, z Krakowa pięć razy w tygodniu FlyDubai. Bilety można kupić już od 300 zł w jedną stronę. Emirates i FlyDubai lądują na lotnisku Dubai International (DXB), tanie linie zaś na Dubai World Central (DWC), co ważne przy planowaniu podróży ze względu na duże odległości w mieście. Transport Przez całe miasto biegną dwie linie szybkiego bezzałogowego metra. Za przejazdy komunikacją miejską płaci się kartami NOL. Najtańsza jest czerwona – kartonik kosztuje 2 zł i można go naładować na 10 przejazdów. Srebrna jest nieco droższa, ale bardziej elastyczna – 25 zł (w tym 19 zł na przejazdy). Na Palmę dojedziemy kolejką Monorail. Znajdziemy tu także autobusy oraz Ubera i jego lokalny odpowiednik – Careem. W starej części miasta tradycyjne łodzie abra – przeprawa na ich pokładzie przez Creek kosztuje ok. 1 zł. Nocleg Tańsze hotele znajdziemy w starej części miasta; za pokój w trzygwiazdkowym hotelu ze śniadaniem i basenem – od ok. 130 zł za noc. Jedzenie Najtańsze uliczne jedzenie znajdziemy w okolicach Gold Souk, gdzie za tradycyjną szoarmę zapłacimy 10–15 zł. W Dubai Mall warto wybrać się do włoskiej restauracji Scoozi – z tarasem z widokiem na Dubai Fountains – największe na świecie tańczące fontanny. Nieopodal znajduje się kawiarnia serwująca świeżo paloną kawę z wielbłądzim mlekiem.
"Zanzibar jak Polska lat 80". Subiektywne impresje Polaka, który mieszka na wyspie
Prowadząc profil "Polacy na Zanzibarze", często otrzymuję pytanie: jaki jest Zanzibar, jak go najlepiej poznać i zrozumieć? Zawsze powtarzam, że dużo łatwiej będzie nam go pojąć, jeśli przypomnimy sobie, jak wyglądało życie w Polsce lat 80 i 90 - pisze Wojtek vel "Polak na Zanzibarze"
Miejscowi Jeden telewizor w wiosce, siedzenie na ławce i obserwowanie otoczenia, zagraniczne towary niedostępne dla mieszkańców, a jednocześnie mniejszy konsumpcjonizm niż Europie czy USA. To jest Zanzibar. Mieszkańcy nie mają wielu dóbr, ale lubią swoje życie bez nich. W Jambiani, gdzie mieszkam i prowadzę działalność, wszyscy znają się bardzo dobrze. Spotykają się praktycznie codziennie i spędzają wiele godzin na rozmowach. A jak jest coś ciekawego do obejrzenia w telewizji to siadają wspólnie i oglądają telewizję.... Czy nie brzmi to znajomo? Czy nie pamiętamy tego z lat 80. w Polsce, gdy jeden sąsiad w bloku miał telewizor i wszyscy szli do niego oglądać mecz? Podobnie jest z żywnością. Żyje się skromnie, ale nie ma głodu. Tak jak było w Polsce: przysłowiowy schabowy tylko niedzielę. Dzieci To częsty temat na mojej stronie. Dzieci są zadbane, czyste, ale mają też potrzeby, na które nie stać rodziców. Często same składają zabawki, jak choćby żaglówki z kawałka drewna. Robią strzelnice, ustawiając butelki i rzucając w nie kamieniami. Mnóstwo radości dają im kolorowe przybory szkolne, zeszyty, kredki, ołówki. Myślę że wielu z nas pamięta takie czasy w Polsce. Też byliśmy łasi na różne podarki, a to od rodziny z przysłowiowych Niemiec, a to od wujków i cioć z zagranicy. Mimo niedostatków materialnych na Zanzibarze jest widoczne autentyczne szczęście. Grupki dzieci biegają razem, broją, śpiewają, grają w piłkę, składają żaglówkę, czy brudzą brudzą się w błocie przy oceanie. Tu widać uśmiechy, radość, otwartość – coś co uciekło, obawiam się, już na zawsze z Polski. Siedząc na tarasie w Jambiani, widzę często jak dzieci grają w piłkę i co ciekawe, zaczepiają turystów żeby pograli z nimi. Turyści z roczników, które znają lata 80 z autopsji, dają się wciągać w tę grę... Wojtek www.pilipili.pl www.polacynazanzibarze.pl
Sztolnia Królowa Luiza: Przejdź przez bramę do podziemnego świata
To miejsce przyciąga odwiedzających już ponad 25 lat. Każdy kolejny rok to nowe plany, doświadczenia i coraz ciekawsze pomysły. Skansen Sztolnia Królowa Luiza został właśnie doceniony przez Polską Organizację Turystyczną, która przyznała mu swój prestiżowy certyfikat!
Tytuł „„Najlepszego Produktu Turystycznego” Polskiej Organizacji Turystycznej to nagroda, którą mogą pochwalić się tylko najciekawsze miejsca w Polsce. Przyznawany jest co roku miejscom, które łączą w sobie edukację, turystykę i przygodę. Sztolnia Królowa Luiza takich przygód ma w ofercie wiele.Obecnie działają tam aż trzy podziemne trasy turystyczne, każda oferująca osobną paletę wrażeń. „Podziemna Trasa Wodna” to najmłodsza z atrakcji, otwarta w 2017 roku. Obejrzymy tu historyczne wyrobiska i będziemy mogli przepłynąć 1100 unikatowym odcinkiem wodnym na łodziach. Pod ziemią czeka na nas opowieść o pracy górników, ich zwyczajach i kulturze, poznamy sekrety skał i minerałów oraz fascynujący świat podziemnych roślin. Udało się je wyhodować za pomocą sztucznego światła, 40 metrów pod ziemią, gdzie wilgotność powietrza sięga 90%. „Podziemna Trasa Turystyczna” to wyprawa do niezgłębionej sieci podziemnych korytarzy górniczych, fascynująca i tajemnicza. Podróż rozpoczyna się w zabytkowej Łaźni Łańcuszkowej, a dalej jest tylko ciekawiej: zobaczymy chodnik wykuty w węglu, maszyny górnicze, podziemny port. Tu można poczuć warunki i trud górniczej pracy na własnej skórze, ale oczywiście w atmosferze pełnego bezpieczeństwa. Jedną z ciekawszych atrakcji jest tu także parowa maszyna wyciągowa wyprodukowana w 1915 roku i znajdująca się obecnie w maszynowni szybu Carnall. Potężny mechanizm ma moc 2 tys. koni mechanicznych i napędza windy nawet do prędkości 10 metrów na sekundę! Wreszcie trzecia, „Podziemna Trasa Rodzinna” to przygoda dla rodziców i dzieci, także tych najmłodszych (od 4 lat). Trasa rozpoczyna się przy wejściu do kopalni na ul. Sienkiewicza 43 w Zabrzu, skąd uczestnicy ruszą pod ziemię. Podczas zwiedzania krętych korytarzy spotkają Skarbnika, który opiekuje się górnikami, zobaczą maszyny wydobywające węgiel, obejrzą projekcje filmów o pracy zabrzańskich górników oraz historii całego Górnego Śląska. Sztolnia Królowa Luiza to nie tylko atrakcje podziemne. Otwarta dla turystów wieża szybowa pozwala zachwycać się rozległą panoramę Zabrza i okolic. Wśród innych atrakcji są tu między innymi: Labirynt, śruba Archimedesa czy słoneczny zegar i słoneczna fontanna. Przygody, jakie do tej pory oglądałeś w filmach akcji są na wyciągnięcie ręki. " Najcenniejszymi elementami kompleksu, oraz tym, co go wyróżnia w skali całej Europy, są podziemne wyrobiska - dawnej Kopalni Królowa Luiza i towarzyszącej jej Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej o łącznej długości przekraczającej 5 km" – mówił niedawno o Sztolni Bartłomiej Szewczyk, dyrektor Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu - Nigdzie indziej nie udało się zrewitalizować, zakonserwować i adaptować dla odwiedzających tak wyjątkowych przestrzeni, przebiegających pod centrum niemal 180-tysięcznego miasta. Można z powodzeniem powiedzieć, że serce Zabrza bije pod ziemią – w Sztolni Królowa Luiza. View oEmbed on the source website
Rowerem przez Słowenię. Przystanek 3: Piran i słoweńskie winnice
Wystarczyły tylko 2 godziny, żeby kompletnie zmienić klimat i otoczenie. Z alpejskiej scenerii przenieśliśmy się nad Morze Adriatyckie. Zmieniło się wszystko. Słupek rtęci podniósł się prawie o 10 stopni, zniknęły niskie chmury na rzecz niebieskiego nieba i słońca, powietrze stało się suche, a górski krajobraz przekształcił się w wybrzeże.
Piran – miasteczko leżące na półwyspie o tej samej nazwie, nazywane przez miejscowych klejnotem Słowenii. Samochodem można wjechać tylko za opłatą, a i tak większość miasteczka zamknięta jest dla ruchu ulicznego. Wsiadamy zatem na nasze rowery i rozpoczynamy kolejną wycieczkę. Piran to plątanina wąskich brukowanych uliczek. Kolorowe okiennice z wywieszonym praniem, ciepły wiatr niosący zapach smażonej ryby i język włoski dochodzący z małych sklepików i straganów sprawiają, że czujemy się jak na wakacjach w Wenecji. Trochę nie bez powodu. Z murów cytadeli dokładnie widać włoskie i chorwackie wybrzeże, które jest tak blisko, że można by dopłynąć wpław. Piran urzeka nas swoją atmosferą. Ludzie żyją tu nieśpiesznie. Z rynku można dostać się w każdą część miasta w przeciągu 15 minut. Nawet turyści zwalniają tempa. Rozsiadają się w wygodnych fotelach pod parasolami i kontemplują kolejną filiżankę kawy. My ruszamy wzdłuż wybrzeża. Pierwszy przystanek to miasto Portorose, gdzie czeka nas degustacja win w restauracji z widokiem na zatokę. Do każdego wina serwowane jest niebanalne danie, sporządzone specjalnie na tę kulinarną podróż. Słoweńska mapa wina dzieli się na 3 podstawowe regiony: Podravje, Posavje i właśnie nadmorskiego Primorje. Wina słoweńskie są mało znane w Europie, mimo że sztuka uprawiania winorośli ma tu długą i bogatą tradycję sięgającą prawie 2,5 tys. lat. W sumie próbujemy pięciu win. Mnie najbardziej przypada do gustu białe wino wytwarzane z winogron odmiany kerner. Po degustacji czeka nas parę kilometrów pedałowania. Tym razem słoneczne popołudnie spędzimy na łódce. Wypływamy w głąb Zatoki Pirańskiej. W trakcie rejsu poznajemy tradycję i historię Fondy oraz właścicieli rodzinnej farmy rybnej, prowadzonej przez ich rodzinę od czterech pokoleń. Właściciele – oprócz tego, że przykładają szczególną uwagę do warunków, w jakich dorastają ich ryby – duży nacisk kładą również na ekologię. Fonda to nieduża hodowla, ryby od urodzenia do połowu żyją tu w nadzorowanych warunkach jak najbardziej zbliżonych do naturalnych. Karmione są ręcznie parę razy w ciągu dnia, a ich karma nie zawiera szkodliwych suplementów. Dowiadujemy się również, jak rozpoznać świeżą rybę w supermarkecie. I wbrew przekonaniu, że ryba ma specyficzny zapach, świeża ryba powinna pachnieć wodą morską. Jeśli ma zbyt intensywny rybi zapach, oznacza to, że od połowu minęło od 5 do 12 dni. Na tym kończymy naszą rowerową podróż po Słowenii. Kraju, którego największą zaletą jest jego kompaktowość i zróżnicowanie geograficzno-klimatyczne: rano możesz wędrować po górach, a wieczorem wykąpać się w ciepłym morzu. Niewątpliwie to jedna z najbardziej niezwykłych cech Słowenii. Iwona El Tanbouli-Jabłońska
Dokądkolwiek zmierzasz, buty to podstawa. Co nowego w męskiej kolekcji Kazar?
Kazar prezentuje nową kolekcję na lato, która jest dowodem na to, że marka nie zapomina o swoich męskich odbiorcach i zdecydowanie rozwija dla nich ofertę. Jest odpowiedzią dla tych, którzy szukają obuwia i akcesoriów idealnie dopasowanych do swoich potrzeb w każdej sytuacji i każdych okolicznościach. Ogromna różnorodność modeli oraz motywów, umożliwi mężczyznom urozmaicenie swojego wizerunku, a niektórym spośród nich, wręcz jego określenie. Kazar słynie z eleganckiego obuwia biznesowego, ale nowa kolekcja pokazuje, że marka ma bardzo dużo do zaoferowania w zakresie obuwia codziennego oraz sneakersów. Mnogość motywów jest ogromna – od stonowanych i klasycznych po odważne i modowe. Z tych ostatnich wymienić należy przede wszystkim ozdobne, tekstylne taśmy, zarezerwowane dotychczas dla największych domów mody. Dodają one charakteru nie tylko klasycznym modelom, ale występują w różnych formach jako ozdoba również w mokasynach czy obuwiu sportowym. Na sneakersach znajdziemy też printy nawiązujące do streetartu i graffiti oraz przełamujące monotonię, intrygujące kolory tęczy. Na szczególną uwagę zasługują niezwykle modne, dzianinowe modele sportowe. Paleta barw jest bogata – odcienie kobaltu, głęboki granat, mineralna czerwień i słoneczna, energetyczna żółć a także piękne, wyrafinowane bordo. Okres wiosenny to też odrodzenie zieleni - w licznych odcieniach – od jasnej, wypłowiałej po nasyconą leśną. Bogactwo barw jest widoczne zwłaszcza w kategorii mokasynów, wykonanych z różnych rodzajów skór – licowej, nubuku czy zamszowej i dostępnych w aż piętnastu wersjach kolorystycznych. Warto obejrzeć także idealne na upalne dni stylowe sandały. W letniej kolekcji znajdziemy, jak widać, propozycje dla mężczyzn poszukujących odważniejszych dodatków i tych, którzy wolą minimalistyczne wzornictwo. Niezależnie od modelu, każdy odświeży i nada wyrazistości codziennej, męskiej stylizacji. Dzięki świetnemu designowi oraz najwyższej jakości skórom, marka Kazar może poszczycić się wysoką trwałością swoich produktów, a także, co chyba najważniejsze w codziennym użytkowaniu, wygodę i komfort. Różnorodność materiałów, wzorów i modeli zarówno w kolekcji męskiej jak i damskiej wpisuje się we wspomniany na wstępie manifest marki. Daje ona bowiem możliwość zdefiniowania swojego własnego, indywidualnego stylu i wyrażenie swojej osobowości. Marka stawia na indywidualne podejście do mody, własnego wizerunku i wolny wybór. Szeroka oferta butów, toreb i akcesoriów umożliwia tworzenie niezliczonych wariacji. O końcowym efekcie decydują, wszakże detale. Kolekcja Wiosna 2019 dostępna jest już w sklepach i na kazar.com View Ediplayer on the source website
„Życie ma bujniejszą wyobraźnię niż ja. Nigdy nie wymyśliłabym tego, co ono samo przynosi”. Rozmowa z Małgorzatą Łupiną
Podróżuje po całym świecie i kieruje kamerę tam, gdzie dzieje się coś ważnego. Rzeczywistość sama podsuwa jej tematy. Opowiada tylko te historie, które zdarzyły się naprawdę. W jej rękach kamera potrafi być ostrzejsza niż skalpel. Filmując, stawia pytania o to, gdzie zmierza świat. Jej programy i filmy dokumentalne poruszają nie tylko jurorów międzynarodowych festiwali ale przede wszystkim zwykłych ludzi. O reżyserowaniu w najdalszych zakątkach świata i inspiracjach niesionych przez życie z Małgorzatą Łupiną, reżyserką, operatorką, szefową sześciu kanałów tematycznych w TVN Discovery Polska, rozmawia Grażyna Piotrowska.
Jak odkryłaś w sobie twórczy gen filmowca? Zawsze ciągnęło mnie do kreowania, wypowiadania się w jakiejś materii twórczej. Jako dziecko wyżywałam się na zajęciach plastycznych i omal nie zostałam malarką. Przez kilka lat studiowałam na wydziale architektury i budownictwa, ale doszłam do wniosku, że projektowanie domów nie jest dla mnie, bo za dużo w tym matematyki. Na studiach w Łodzi założyliśmy grupę artystyczną „Łódź Fabryczna”, by razem z przyjaciółmi kontestować sztukę konceptualną. Przestałam to robić, gdy za jedną z parodystycznych instalacji dostaliśmy poważną nagrodę za…dzieło konceptualne. Gdy zrobiłam pierwsze zdjęcie, poczułam, że znalazłam swoją pasję i narzędzie do opisywania świata. Jedyną polską szkołą uczącą fotografii była wtedy łódzka Filmówka. Dostałam się na Wydział Operatorski. Wiele osób mówiło: co ci przyszło do głowy, to nie jest zawód dla kobiety. A ja pokochałam to medium, gdy uruchomiłam pierwszy raz kamerę na taśmę filmową. Fotografia w ruchu – tego szukałam. W Szkole Filmowej spotkałam mistrzów, którzy nauczyli mnie nie tylko rzemiosła. Dzięki nim dowiedziałam się, jak portretować człowieka, w jaki sposób opowiadać jego historię, żeby poruszyć nią widzów. Przez cztery lata miałam przyjemność pracować razem z wybitnym operatorem Witoldem Sobocińskim i wybitnym reżyserem Jerzym Wójcikiem. Profesor Sobociński nauczył mnie szacunku dla cudzej pracy i tego, że na planie nie ma problemów, których nie dałoby się rozwiązać. Pamiętam, jak zrobił wózek pod kamerę: pociął kij od szczotki, a na uzyskanych w ten sposób rolkach położył deskę. Później zaczęłam pracować samodzielnie jako operator, fotograf i reżyser. Ciągnęło mnie do dokumentu, ale tworzyłam też animacje, bawiłam się surrealistyczną konwencją. Eksperymentowałam z fotografią, czego efekty można oglądać w łódzkim Muzeum Sztuki. Za jeden z pierwszych filmów dokumentalnych – „Himilsbach. Prawdy, bujdy, czarne dziury” – dostałam Złotego Lajkonika. To zachęciło mnie do jeszcze cięższej pracy, kolejne realizacje były tylko kwestią czasu.. To był prawdziwy zastrzyk twórczej energii. Początek przygody. W jaki sposób zostałaś dokumentalistką-obieżyświatem? TVN miał ambitny projekt zrealizowania dużego cyklu podróżniczego, programu na miarę serii z Tonym Halikiem. Materiały miały powstawać na całym świecie i być kręcone z rozmachem. Powierzono mi reżyserię i produkcję tego przedsięwzięcia. Prowadzącą została Martyna Wojciechowska, w tytuł serii wpisano jej imię. Dla „Misji Maryna” robiłam zdjęcia w Indiach, na Samoa, w Australii, Japonii, Wietnamie, Kambodży, Boliwii, Ghanie, Kenii, Argentynie, Jordanii, Meksyku, Nepalu, Tanzanii. Mniej więcej w tym okresie połknęłam podróżniczego bakcyla. Ciekawili mnie napotykani ludzie. Fascynowała kulturowa różnorodność świata. Zachwycała przyroda. Liczyłam odwiedzone kraje: 20, 50, 100… Po sto pięćdziesiątym przestałam je liczyć, podobnie jak ilość godzin spędzonych w powietrzu. Pokochałam możliwość opowiadania historii, które zdarzyły się naprawdę, bycia z kamerę blisko bohatera. Moja twórcza aktywność skupiła się głównie na realizacji programów i filmów dokumentalnych. Tak jest do dziś. I choć obecnie, ze względu na szefowanie kanałom tematycznym w TVN i grupie Discovery Polska, mam mniej czasu na pracę dokumentalisty, to kilka razy w roku pakuję kamerę, wsiadam w samolot i lecę sfilmować historię, która mnie poruszyła. Co się inspiruje? Jakie tematy cię pociągają? Rzeczywistość sama podsuwa temat. Interesuje mnie człowiek. Jego emocjonalność, potrzeby, dramaty. Gdy dowiedziałam się, że w Indiach w ciągu jednej godziny gwałcone są trzy kobiety, a sprawcy najczęściej nie są karani, byłam wstrząśnięta. Musiałam zrobić o tym film. Jestem z tych którzy zastawiają się dokąd zmierzamy. W jakim położeniu znajdzie się człowiek za kilkadziesiąt lat. Niedawno zafascynował mnie temat obsesji doskonałości, która ogarnęła mieszkańców Korei Południowej. Posiadanie najlepszego wykształcenia, dobrego stanowiska oraz perfekcyjnego wyglądu jest tam społecznym przymusem. Co piąty Koreańczyk robi makijaż, wielu poddaje się operacjom plastycznym. Wysoki status społeczny i udoskonalona uroda nie przynoszą jednak szczęścia. Sfrustrowani Koreańczycy popadają w depresję i odbierają sobie życie. W Seulu, gdzie targa się na nie około pięćdziesięciu osób dziennie, mówi się o epidemii samobójstw. Nieszczęśliwcy próbują odzyskać radość, inscenizując własne pogrzeby, które organizują specjalne firmy. Człowiek zamyka się na pół godziny w trumnie, by poczuć, że żyje! Musiałam zobaczyć to w obiektywie kamery. Gdy usłyszałam o klinice, w której za 600 tysięcy dolarów można sklonować psa, wiedziałam, że klonowanie będzie tematem kolejnego dokumentu. Poznałam naukowców, którzy już kilkukrotnie sklonowali mamuta. Żaden nie przeżył, bo trudno odtworzyć skład prehistorycznego mleka. Zapytałam o klonowanie ludzi. Przed kamerami uczeni nie pisnęli ani słowa, ale poza nimi mówili, że można sklonować każdego ssaka, a narządy klona nadają się do przeszczepu po dziewięciu latach. Gdy słucham takich rzeczy, przechodzi mnie dreszcz. Zastanawiam się, co stanie się z empatią? Jak będziemy postrzegać szczęście? Lubię stawiać pytania, szukać odpowiedzi. Mam głód kontaktu ze światem, chcę żeby do mnie mówił. Nad czym teraz pracujesz? W końcowej fazie montażu jest dokument o losach Indianek Asháninka, które latami były więzione przez terrorystów ze Świetlistego Szlaku. Organizacja ta starała się wprowadzić w Peru komunistyczne rządy. Terroryści porywali dziewczynki Asháninka do obozów ukrytych w dżungli. Indianki harowały i były gwałcone, żeby rodzić dzieci, które szkolono do zabijania i w wieku kilku lat wcielano w oddziały terrorystów. Kobiety wyczerpane pracą i seryjnymi ciążami porzucano. Zostawiano wraz z chorowitymi dziećmi w całkowicie niedostępnych rejonach Amazonii. Żyły tam jak zwierzęta, karmiły dzieci robakami, polowały gołymi rękami. Gdy zachorowały, umierały. Trzy lata temu jedna z takich grup została odnaleziona i uwolniona z dżungli przez żołnierzy peruwiańskich sił zbrojnych. Kobiety i dzieci zakwaterowano w prowizorycznych domach na peryferiach niewielkiej osady. Gdy tam dotarliśmy z moją ekipą filmową, zobaczyliśmy porażający obraz. Kobiety, mimo odzyskanej wolności, są niewolnikami własnej traumy i niemożności przystosowania się do nowych warunków. Trwają w zawieszeniu między dzikością a cywilizacją. Poczuciem obcości a koniecznością integracji. Perspektywą nowego życia a groźbą śmierci: po latach izolacji są tak nieodporne na choroby, że może je zabić zwykłe przeziębienie. Nie umieją czytać, pisać, nie znają żadnego rzemiosła. Nie mają pieniędzy, narzędzi, ubrań, środków czystości, leków, domowych sprzętów. Nikt nie uczy ich, jak mają teraz żyć, co mają zrobić z odzyskaną wolnością. Trudno uwierzyć, że takie historie dzieją się współcześnie, tuż za progiem znanego nam świata… I właśnie dlatego trzeba o nich mówić. Moja ekipa dotarła do odbitych Indianek jako pierwsza i jak do tej pory jedyna. Pozwolenie na zdjęcia zdobyliśmy, prowadząc w Peru rozmowy na szczeblu rządowym. Miałam genialnego producenta, Jacka Klisowskiego, który umawiał mnie na te rozmowy. Musiałam przekonać do siebie kilku generałów, przedstawić wojskowym mój dorobek, udowodnić, że nie jestem powiązana z terrorystami. Pokazałam scenariusz, położyłam przed mundurowymi 64-gigowy pendrive z filmami, które do tej pory zrobiłam. Przeczytali, obejrzeli, pokiwali z uznaniem głowami. Miałam wrażenie, że najbardziej atrakcyjny był ten pendrive, który z radością zatrzymali. Ale najważniejsze, że nam zaufali. Zgodzili się wpuścić z kamerami do wioski i przekazali unikatowe materiały nakręcone przez wojsko. Wykorzystałam te zdjęcia w filmie: dokumentują akcję wydobycia Indian z dżungli za pomocą helikopterów. Obrazują bestialstwo terrorystów: potworne warunki w obozach, ekshumacje zamordowanych. Świetlisty Szlak został rozgromiony, ale pozostałości grup terrorystycznych ciągle są aktywne. W niedostępnych rejonach Amazonii wciąż więzionych jest kilkaset osób, większość z nich to dzieci. Mój film opowiada o życiu w zawieszeniu między tragiczną przeszłością i nieokreśloną przyszłością. Indianki przywołują drastyczne wspomnienia porwań, mordów, przemocy, głodu, chorób, niewolniczej pracy. Wiem, że możliwość opowiedzenia swoich historii stała się dla nich formą psychoterapii. I czymś jeszcze: możliwością upomnienia się o uwagę świata. Czy będąc dokumentalistką poruszającą trudne tematy, często stajesz przed niełatwymi wyborami? Bardzo często. Niedługo będzie miał premierę mój dokument o prasowaniu piersi w Kamerunie. Dojrzewające dziewczynki poddaje się tam bolesnemu zabiegowi – prasowania, spłaszczania, przypalania rosnącego biustu za pomocą rozgrzanych kamieni, drągów, szpachli, tłuczków, szyszek. Często robi to babcia lub matka. Rodzinny dom staje się miejscem tortur, najbliższe osoby oprawcami. Zabieg prowadzi do poważnych powikłań, może powodować nowotwory. Fakt, że jest wykonywany z powodu troski o dziecko, stanowi tragiczny paradoks: prasowanie piersi ma hamować ich wzrost i zmniejszać widoczność, by chronić dziewczynki przed gwałtami i przedwczesnymi ciążami. Te dwa problemy dotykają większość kobiet w państwie, gdzie nie istnieje edukacja seksualna, a antykoncepcja jest niedostępna. Żeby zrobić wiarygodny dokument, musiałam pokazać zabieg. Ale nie mogłam dopuścić do tego, żeby był on przeprowadzony specjalnie dla kamer. Nim podjęłam decyzję o nakręceniu sceny prasowania piersi, uzyskałam stuprocentową pewność, że filmowane dziewczynki przeszły już wcześniej taki zabieg i byłyby poddane kolejnym niezależnie od naszej obecności. Wybraliśmy rodziny, w których piersi prasuje się od pokoleń i nigdy nie odstępuje od przeprowadzania zabiegu. Niezależnie od tej wiedzy decyzja o filmowaniu była bardzo trudna, podobnie jak bycie świadkiem tych scen. Podobne dylematy miałam na Vanuatu, gdzie w czasie święta Naghol kilkuletni chłopcy i dojrzewający mężczyźni skaczą na lianach z kilkupiętrowych platform. Inicjacyjne skoki na lianach zawiązanych wokół kostek nóg stały się pierwowzorem bangee jumpingu. Zdarzało się, że rytuał prowadził mężczyzn do śmierci lub kalectwa. Liany zrywały się lub były zbyt długie. Skoczkowie uderzali głowami o ziemię. Ginęli na miejscu albo łamali kręgosłupy. Przed zdjęciami upewniłam się, że skoki odbędą się w ramach święta i nie zostały zorganizowane ze względu na obecność kamer. Mimo to, śledziłam rytuał z duszą na ramieniu. Mistrzowie dokumentu uczyli: zanim zaczniesz kręcić, oswój bohatera. Pozwól też, by poznał ciebie. Jak wygląda to oswajanie w warunkach kulturowej odmienności i szybkich zdjęć? Konieczność oswojenia bohatera istnieje zawsze, niezależnie od ilości dni zdjęciowych, ale gdy mam ich tylko pięć, muszę błyskawicznie przełamywać bariery. Pamiętam pierwsze spotkanie z Indiankami Asháninka. Docieramy do wioski – nasza wizyta jest zapowiedziana, mieszkańcy osady czekają na mnie i mojego przewodnika, producenta. Wysiadam z samochodu, żeby się przywitać i nagle: popłoch, panika. Przerażone kobiety rzucają się do ucieczki, wrzeszcząc „piśtako, piśtako!”. Nie ma wątpliwości, że to ja sieję grozę. Przewodnik pakuje mnie z powrotem do auta i idzie załagodzić sytuację. Gdy wraca, mówi mi: w ich wierzeniach piśtako, czyli diabeł, ma białe włosy. No to po zdjęciach – myślę. Nikt nie będzie chciał gadać z blondynką-szatanem. Ale zaraz przychodzi inna myśl: zrób coś, spróbuj nawiązać kontakt. Zakładam czapkę z daszkiem, wciskam pod nią jasne kosmyki. Wychodzę z auta – w nakryciu głowy nie wydaję się już taka straszna. Kobiety chcą pomalować mi twarz barwnikiem. Pozwalam się pomazać. Z czerwonymi kreskami na polikach jestem oswojonym diabłem, w którym po upływie godziny zaczynają widzieć człowieka. Zwykłą kobietę, która po prostu przybywa z daleka. W jaki sposób w odległym zakątku świata dochodzi do ponadkulturowego spotkania: człowiek-człowiek? Co sprzyja takiemu spotkaniu ? Ciekawość. Gdy jest obopólna, zbliża. Nie zapomnę pewnej kobiety z plemienia Karen. Przedstawicielka Długich Szyj natychmiast po zakończeniu wywiadu, który w Tajlandii przeprowadzała z nią Martyna Wojciechowska, zażądała: teraz ja chcę rozmawiać z tobą! Panie zamieniły się miejscami i zarejestrowałam jeden z zabawniejszych dialogów w historii programu „Kobieta na krańcu świata”: – Masz męża? – pyta przedstawicielka Długich Szyj. – Nie – mówi Martyna. – A ile masz lat? Martyna podaje swój wiek. – Jak to! I jeszcze nie masz męża! – Mam córkę. – Masz córkę, ale nie masz męża?! Co na to rodzice?! Co jeszcze pomaga w przełamywaniu lodów? Stół. Często byłam zdana na to, co ugotowali bohaterowie. Jadłam z pokrywek, z liści, na ryżu siadały muchy, piach chrzęścił mi w zębach, a gumowej kozy nie dało się przeżuć, ale to nieważne. Istotne jest, że wspólny posiłek łączył i prowokował dialog. W Namibii kręciliśmy ślub w plemieniu Himba. Poczęstowano mnie weselną wołowiną. Po uboju krowa dwa dni wisiała na drzewie, żeby skruszeć. Wrzucono ją do wrzątku, dosłownie na kilkanaście minut. Bez soli i przypraw. Żeby nie zrobić przykrości gospodarzom, udawałam, że jem, a mięso chowałam do kieszeni spodni. Zaufanie zdobyłam i mogłam za to porozmawiać z wodzem. Był niesłychanie ciekaw Polski. Tłumaczyłam mu, co to śnieg, a on chciał natychmiast polecieć do Warszawy „żelaznym ptakiem”. – U nas jest zimno – chłodziłam jego zapał. – To będę chodził w dwóch kocach – nie dawał za wygraną. Jak ludzie w różnych częściach świata reagują na kamery i aparaty fotograficzne? Bywa różnie. W Boliwii Indianie wierzą, że robienie zdjęć wykrada duszę. Gdy szłam ulicą z kamerą, masa ludzi zakrywała twarze melonikami, chustami, dłońmi. Na nic zdawały się zapewnienia, że nie jestem złodziejką dusz. Wszystkich trzeba było błagać o pozwolenie na filmowanie. W Namibii było inaczej. Aparat okazał się niezwykle pomocny w skracaniu międzyludzkiego dystansu. Gdy robiłam zdjęcia i pokazywałam je na wyświetlaczu, nad moją głową gromadził się tłum. Ludzie, którzy pierwszy raz obcowali z fotografią, dziwili się wyrazowi własnej twarzy, śmiali z miny swojej ciotki, sąsiada. Oglądanie zdjęć rozbawiło całą wioskę. Tam gdzie pojawia się humor, znika dystans. Śmiech ma niesamowitą moc. Rozbraja. Oswaja. Rozluźnia. Kobiety jednego z afrykańskich plemion śmiały się do rozpuku z tego, że noszę stanik. One w ogóle nie zasłaniają biustu, więc moja bielizna wydała się im groteskowa. Oglądały ją i od razu zaczynały chichotać. Zaglądały mi pod bluzkę i rechotały. Jak można więzić piersi w czymś takim?! Nawet zwykły biustonosz może przełamać lody… W jakich warunkach przychodzi pracować ekipie, gdy robi się filmy w tak odległych miejscach? W Nepalu moja ekipa wspinała się sześć godzin do wioski, w której mieszkała bohaterka. Dwa osły dźwigały plecaki z ubraniami. Resztę: kamery, kompendia, obiektywy taszczyliśmy sami. Przez sześć godzin szliśmy pod górę po kamieniach. Brakowało nam tchu, bo im wyżej, tym mniej tlenu. Byliśmy wyczerpani. Gdy dotarliśmy do celu, zobaczyliśmy, że jesteśmy w niebie. Nie zapomnę smaku herbaty, którą nas poczęstowano. Piłam ją na wysokości czterech tysięcy metrów i patrzyłam na chmury. Były tak blisko, że mogłam niemal dotknąć ich ręką. Poczułam coś, co trudno pochwycić i opisać – szczęście. To właśnie to, ten ulotny moment, pomyślałam. Na Polinezji Francuskiej zawieziono nas na bezludną wyspę, gdzie zamierzaliśmy kręcić timelapsy. Łódka miała przypłynąć po nas dopiero następnego dnia. Nie było tam nic „cywilizowanego” oprócz… sedesu pod gołym niebem. Nasz przewodnik zostawił dla nas udka kurczaka, które mogliśmy upiec na ogniu. Trzymaliśmy je w plastikowych torebkach zanurzonych w morzu – tak na bezludnej wyspie wygląda lodówka. Do naszej zakradły się mureny – przegraliśmy z nimi walkę o kolację. Kręciliśmy o pustym brzuchu. W Indiach, wchodząc do świątyni szczurów, gdzie mieszkają tysiące gryzoni, musieliśmy zdjąć buty. Filmowaliśmy, stojąc w odchodach, a szczury wchodziły pod nogawki spodni i wspinały się po naszych nogach. Zdarzyły Ci się w pracy sytuacje mrożące krew w żyłach? Płynąc na Komodo, natrafiliśmy na tsunami. Kazano nam przywiązać się linami do górnego pokładu. – Może przeżyjemy – usłyszeliśmy. Targało nami przez dwanaście godzin, nim ocean się uspokoił. W Tanzanii robiliśmy program o kobiecie pilocie. Chciała pokazać nam oszałamiający widok – mieliśmy przelecieć nad wulkanem. Przez małe okna awionetki nie zrobi się porządnych zdjęć. Pilotka zgodziła się wyjąć drzwi z samolotu. – Bez drzwi jeszcze nie latałam – widać potraktowała to jako wyzwanie. W jedną stronę lot był znośny. Kiedy wracaliśmy, zaczęło nami rzucać. Huk. Wibrujące blachy. Utrata stabilności. Przechyły. Zaczęłam się modlić. Gdy wylądowaliśmy, spojrzałam na naszą bohaterkę. Była zielona. W Peru uciekaliśmy przed potężnymi lawinami błotnymi, jadąc samochodem po torze kolejowym. Inne drogi zostały zniszczone, a nam groziło odcięcie od świata. Pracujemy zazwyczaj w bardzo trudnych warunkach. To cena, jaką płacimy za dobry materiał. Robimy to bez narzekania, jeśli czujemy, że jest tego wart. Mam cudowną ekipę, która jest już jak moja rodzina i chyba też dlatego udaje nam się dużo wytrzymać i przetrwać nawet w trudnych warunkach. Takie przeżycia zbliżają? Z moją ekipą, operatorami: Michałem Nowickim, Adamem Lenartem, dźwiękowcem, Jackiem Zakrzewskim i reżyserem Jowitą Baraniecką zrealizowałam setki godzin materiałów. Śmiejemy się, że łatwiej jest nam powiedzieć, gdzie razem nie byliśmy, niż wymienić odwiedzone miejsca. Spaliśmy na dachu nepalskiego domu, na hinduskim klepisku, w wenezuelskich hamakach, afrykańskich chatach, prowizorycznych namiotach i na ziemi pod gołym niebem. Bywaliśmy potwornie zmęczeni, bo zawsze ścigaliśmy się z czasem. W Korei, gdzie realizowaliśmy program o saperach, na plan zdjęciowy – pola minowe – jechaliśmy codziennie cztery godziny. Tyle samo zajmował powrót do hotelu. Wyjeżdżaliśmy nad ranem, gdy było ciemno, wracaliśmy w nocy. Widok z hotelowych okien zobaczyliśmy dopiero w dniu odlotu. W naszej pracy nie jest lekko, ale w takich okolicznościach ludzie mają szansę naprawdę się poznać. Ufamy sobie. Rozumiemy się bez słów. Wspaniale jest mieć taką ekipę. Jestem wdzięczna Jackowi, Michałowi i Adamowi za świetną robotę i ludzkie wsparcie a montażyście Łukaszowi Żwirkowskiemu, że przez te wszystkie lata jest ze mną i przepięknie opowiada te wszystkie historie. W jaki sposób radzisz sobie z barierami językowymi w czasie pracy w egzotycznych miejscach? Bariera języka nie jest przeszkodą nie do pokonania, choć często stanowi utrudnienie, szczególnie jeśli bohater mówi jakimś rzadkim dialektem. Pamiętam, że w Tajlandii u plemienia Karen mieliśmy aż trzech tłumaczy. Przypominało to trochę zabawę w głuchy telefon. Ja zadawałam pytanie po angielsku. Tłumaczono je z angielskiego na tajski. Z tajskiego na narzecze tego regionu i następnie na język plemienia Padaung, Długich Szyj. Nie dość, że na odpowiedź czekało się dziesięć minut, to czasem jej abstrakcyjność dowodziła, że gdzieś w translatorskiej sztafecie ktoś upuścił pałeczkę z pytaniem. No i wracaliśmy na pozycję startową. Od pytania do odpowiedzi upływało kolejne dziesięć minut, a dźwiękowiec Jacek zasypiał, trzymając tyczkę. U Asháninka moją tłumaczką była policjantka doglądająca ludzi uwolnionych z rąk Świetlistego Szlaku. Tylko ona umiała tłumaczyć z hiszpańskiego na język Indian, ponieważ sama wywodziła się z tego plemienia. – Nie mogę zajmować się tłumaczeniem – powiedziała mi pierwszego dnia. – Dlaczego? – spytałam. – Bo muszę wyjąć dzieciom wszy. Jeśli ich nie usunę, maluchy rozdrapią skórę. Krew przyciągnie nietoperze. Nietoperze będą ssać krew i zostawią rany na głowach dzieci. W rany wkręcą się robaki mirunda, które później trudno usunąć. Zaproponowałam, że będę zabijać pasożyty, żeby ona mogła tłumaczyć. I tak pracowałyśmy: na moich kolanach siedziało dziecko, wyjmowałam mu wszy, jednocześnie zadając pytania bohaterce. Producent Jacek tłumaczył na hiszpański a policjantka przekładała pytania na język Indian Asháninka. Dzięki temu mogłam nagrać rozmowy. Jaką zarejestrowaną scenę szczególnie mocno zapamiętałaś? Niezwykłą sytuację przeżyłam w Indiach, gdy miałam odtworzyć z aktorami scenę zbiorowego gwałtu, który miał miejsce w New Delhi, w nocnym autobusie. Ofiara zmarła. Jej śmierć wstrząsnęła Indiami i wywołała falę protestów w całym kraju. Ludzie domagali się zaostrzenia prawa, powieszenia oprawców. Obawiałam się, że trudno będzie przekazać statystom precyzyjne informacje związane z przebiegiem sceny, chronologią zdarzeń, kwestiami, które należało wypowiedzieć. Przydzieliłam aktorom role i weszliśmy do autobusu. Ku mojemu zdziwieniu każdy z nich zajął właściwe miejsce. Nikt o nic mnie nie pytał. Wszyscy byli skupieni. Zrozumiałam, że ci ludzie są znakomicie przygotowani do odegrania sceny. Nie dlatego, że otrzymali gażę. Nie dlatego, że są aktorami. Powód był inny: ta historia ich poruszyła, znali wszystkie jej szczegóły z prasy, telewizji, radia. Wiedzieli, co mówili oprawcy, bo media podały do wiadomości treści z przesłuchań. Gdy powiedziałam: „akcja!”, scena została bezbłędnie rozegrana. Nie potrzebowałam dubla. Bez jednej reżyserskiej uwagi udało mi się zarejestrować dokładną rekonstrukcję zdarzeń, bo miałam do czynienia z ludźmi, których naprawdę obchodził temat poruszany w filmie a historię znali lepiej ode mnie. Twoje dokumenty często dotykają ludzkich tragedii, traum. Czy obcowanie z silnymi emocjami bohaterów, ich dramatycznymi historiami, odbija się na Tobie i ekipie? Mogłabym teraz powiedzieć: „ jestem profesjonalistką, to mnie nie rusza”. Ale to nieprawda. Zdarza mi się płakać na planie z bezsilności i wzruszenia. Profesjonalizm nie wyklucza uczuć. Nie można założyć blokady na empatię. – Mój mąż ukradł kiedyś buraka – opowiada nam kobieta więziona przez lata przez terrorystów ze Świetlistego Szlaku. – Zrobił to, bo był głodny. Terrorysta za karę odrąbał mu nogę. Upiekł ją na ogniu i zjadł. Musiałam na to patrzeć. Jeśli jakieś dzieci w obozie były chore i nie nadawały się do pracy, wtedy kazano innym dzieciom, tym zdrowym, kopać dół i wrzucać do niego chore dzieci. Później zmuszano zdrowe dzieci, by dusiły sznurkami te słabe. Robiły to. Później zasypywały dół. Siedzę metr od tej kobiety. Czuję każde drżenie jej głosu. Słucham o ekshumacji ciał dzieci. O tym, jak matki rozpoznawały ciała córek po sukienkach, butach, lalkach. Jak mogę nie płakać? Mam film nagrany przez policję z tego momentu. Wszyscy ryczymy. Dźwiękowiec, operatorzy, producent. Gdy w Indiach kręciłam „Trzy na godzinę”, przeprowadzałam wywiady z ofiarami gwałtów. Wiele z nich nie osiągnęło jeszcze pełnoletności. Siedziałam naprzeciw dziewięcioletniej dziewczynki, która skarżyła się, że wujek zrobił jej coś złego. Inna opisywała, jak kilku sąsiadów gwałciło ją i biło tak mocno, że straciła przytomność. Na rozmowę zgodziła się też matka dziewczyny, która umarła na skutek zbiorowego gwałtu w autobusie. Kobieta mówiła spokojnie, z wielką godnością, nie płakała. – Moje łzy się wyczerpały – powiedziała. Gdy po nagraniach rozmów z hinduskami wychodziliśmy z ich domów, nie odzywaliśmy się do siebie. Zazwyczaj dużo mówimy, komentujemy. A wtedy nic – cisza. Cisza w aucie, gdy jechaliśmy na kolejne zdjęcia. Milczenie, gdy jedliśmy posiłek. Cisza, gdy wracaliśmy do hotelu. Zawsze będę pamiętać tę ciszę. Matce bestialsko zgwałconej dziewczyny zabrakło łez. Nam brakowało słów. Jak myśl Ci przyświeca, gdy dotykasz tak bolesnych tematów? Kiedy rozmawiam z ofiarami gwałtów, okaleczających rytuałów czy terroryzmu, wiem, że moje pytania, nawet najdelikatniej zadane, mogą ranić. W tych ludziach jest wiele bolesnych miejsc i każde pytanie dotyczące przeszłości może ich dotknąć. To trudna świadomość. Myślę: nie dość, że zabieram człowiekowi jego historię, to jeszcze przyprawiam go o łzy. Wtedy przypominam sobie, po co to robię. Jaki jest powód, dla którego powstaje film: chcę pomóc. Zależy mi, żeby świat dowiedział się o czyimś złym losie, przemocy, niegodziwości, bezprawiu i jakoś na nie zareagował. Uznałabym własną postawę za naiwność lub idealizm, gdyby nie dowody na to, że świat reaguje. Po emisji dokumentu „Trzy na godzinę” ginekolog i chirurg plastyk, doktor Andrzej Barwijuk, zaoferował medyczną pomoc dla bohaterek filmu – ofiar zbiorowych gwałtów. Dziewczynki wymagały poważnych operacji. Cierpiały z powodu poważnych obrażeń narządów rodnych. Dzięki staraniom cudownych ludzi pracujących ze mną w TVN obie Hinduski przyleciały do Warszawy i zostały pacjentkami kliniki należącej do doktora. Po operacjach wróciły do zdrowia. Dziś walczą o prawa kobiet w swoim kraju. Po emisji telewizyjnej wersji dokumentu o kobietach odbitych z rąk Świetlistego Szlaku udało się zebrać pieniądze, dzięki którym zorganizowano szkolenia dla poszkodowanych. Indianie przeszli kurs hodowania kurczaków, dzięki czemu nie będą musieli głodować. Znany stylista fryzur zebrał środki na odwszawiające szampony dla dzieci. Zostały kupione i wysłane do wioski. Dokument o prasowaniu piersi w Kamerunie będzie pokazywany w tamtejszych szkołach. Stanie się swoistym materiałem edukacyjnym. Ktoś powie: „to tylko krople w morzu potrzeb, gesty, które nie zmienią kształtu ponurej rzeczywistości”. Odpowiem: zmienianie życia na lepsze zaczyna się od takich gestów. Co dały Ci podróże i kontakt z tyloma spotkanymi ludźmi? Z każdej podróży przywożę masę wrażeń i refleksji. Dają mi one dystans i poczucie, że jestem tylko częścią ogromnej, różnorodnej społeczności, gdzie znaczna ilość ludzi żyje w nieporównywalnie gorszych warunkach niż my. Skala tych różnic jest ogromna i to jest wielki problem naszego świata. Zawsze dzielę się takimi przemyśleniami z moją córką. Sądzę, że również dzięki temu Mania wyrosła na bardzo wrażliwego, empatycznego człowieka. Wyjazdy pogłębiają moją wiedzę. Gdybym nie dotarła do Tajlandii, nie wiedziałabym, że plemię Karen nie ma pojęcia, co to pocałunek. Oni się nie całują. Ani na dzień dobry, ani w czasie intymnych zbliżeń. Żeby wytłumaczyć tamtejszej kobiecie, czym jest buziak, musiałam dotknąć ustami jej ust. Była zaskoczona, że istnieje taka forma kontaktu. Podróże uwrażliwiły mnie na proekologiczne działania. W slumsach pod New Delhi widziałam kilkuletnie dzieci segregujące elektroniczne odpady. Kilkulatka podgrzewała nad ogniem płytkę telefonu, żeby rozebrać ją na mniejsze części. – W wieku dwudziestu lat córka dostanie raka od tych oparów – powiedziała matka dziewczynki. – Ale do tego czasu, dzięki temu, że tu pracuje, będzie miała co jeść – dodała. Po tym, co widziałam na wysypiskach elektrośmieci, nie przychodzi mi do głowy, by kupić nowy telefon, nim stary się nie rozpadnie. Podróże uczą też pokory. W każdym miejscu na świecie zadaję ludziom pytanie: o czym marzysz? W Europie słyszę: „żeby mieć dużo pieniędzy”, „żeby być sławnym”, „żeby mieć złotą rybkę spełniającą życzenia”. Na świecie odpowiedzi są inne: „marzę, żeby mieć worek ryżu”, „marzę, żeby wykształcić jedną osobę z wioski”. Gdy to słyszę, czuję wdzięczność za wszystko, co mam. A jakie są Twoje marzenia? Marzenia bywają wybieganiem w przyszłość. Ja staram się być tu i teraz. Bardzo cenię kontakt z teraźniejszością. Intensywnie pracuję, spełniam się, realizuję moje pasje. Po prostu żyję i uwielbiam ten stan. Życie ma bujniejszą wyobraźnię niż ja. Nigdy nie wymyśliłabym tego, co ono samo przynosi. Lubię, gdy mnie zaskakuje.
Ostatni moment by zwiedzić Olympus Perspective Playground. Wystawa dostępna tylko do niedzieli we Wrocławiu.
Ponad 2000 metrów kwadratowych interaktywnej instalacji, stworzonej przez światowej sławy artystów, a także wyjątkowe warsztaty i wykłady prowadzone przez cenionych fotografów - to wszystko czeka już na wielbicieli sztuki audiowizualnej. We Wrocławiu ruszył Olympus Perspective Playground, jedna z największych imprez fotograficznych.
Olympus Perspective Playground to angażująca wystawa, skierowana do entuzjastów i zawodowych fotografów. Impreza przyciągnęła niemal pół miliona odwiedzających w 16 europejskich miastach, a tym razem zawitała do Wrocławia. Wydarzenie trwa od 15 lutego do 10 marca w starej zajezdni tramwajowej “Dąbie”, przy ulicy Tramwajowej. Wystawę można oglądać przez cały tydzień, od niedzieli do środy w godzinach 11:00 do 21:00, a od czwartku do soboty od 11:00 do 23:00. Jedynym warunkiem jest bezpłatna rejestracja na stronie organizatora: https://my-events2.olympus.eu/web/#/web/wroclaw2019-pre/pl_pl Uroczyste otwarcie Wernisaż Perspective Playground odbył się 14 lutego i zgromadził blisko 400 gości, którzy jako pierwsi mogli wejść na fotograficzny plac zabaw i eksperymentować z aparatem Olympus w ręku. Przygotowane atrakcje wywarły na uczestnikach ogromne wrażenie, potwierdzając, że jest to miejsce zarówno dla osób początkujących, jak i profesjonalistów. - Cieszymy się, że po tak dużym międzynarodowym sukcesie, festiwal Olympus Perspective Playground dotarł także do Polski - powiedział Tomasz Mrzygłód, Prezes Zarządu Olympus Polska. Wrocław jest dla nas szczególnym miejscem tym bardziej, że w 2018 roku otworzyliśmy tam centrum usług biznesowych. Mamy nadzieję, że wystawa dostarczy odwiedzającym niezapomnianych wrażeń - dodaje Agnieszka Orłowska, Dyrektor Zarządzająca OBSE we Wrocławiu. View oEmbed on the source website Bawiąc uczy, ucząc bawi Na uczestników Olympus Perspective Playground czekają oryginalne konstrukcje przygotowane przez światowej sławy artystów - m.in. Morag Myerscough, Luke’a Morgana, Marcusa Doeringa czy Bena Laubera - które w twórczy i zabawny sposób prezentują możliwości technologii optycznych, wykorzystywanych w aparatach fotograficznych, medycynie oraz naukach przyrodniczych. Wyróżnikiem wystawy niewątpliwie jest charakter instalacji i sposób odbioru tej sztuki, ponieważ poszczególne elementy Perspective Playground lepiej oglądać przez obiektyw aparatu, niż gołym okiem. Pozwala to wejść na nowy poziom postrzegania sztuki, nieznany dotychczas w Polsce. Dodatkowo, każdy gość Perspective Playground może wypożyczyć kompaktowe i lekkie bezlusterkowce Olympus OM-D oraz PEN. Dzięki temu każdy odwiedzający staje się współtwórcą tej wystawy. Żaden z uczestników nie opuści wystawy z pustymi rękami - każdy z nich w prezencie otrzyma kartę SD z wykonanymi przez siebie zdjęciami. Warsztaty pod okiem ekspertów Olympus Perspective Playground to nie tylko interaktywna wystawa, ale również warsztaty prowadzone przez doświadczonych i uznanych fotografów, od lat współpracujących z marką Olympus, którzy w najbliższych tygodniach przybliżą uczestnikom tajniki zawodu. Wśród prowadzących pojawi się m.in. Marcin Dobas, który opowie o fotografii podróżniczej, czy Jakub Kaźmierzyk, który poprowadzi warsztaty dotyczące fotografii wnętrz i fotograficznych efektów specjalnych. Udział w wykładach i warsztatach jest bezpłatny, ale wymaga rejestracji na stronie organizatora. Olympus Perspective Playground Firma Olympus, nieustannie tworząc innowacyjne produkty, takie jak endoskopy (pomagające ratować życie), aparaty fotograficzne (pozwalające zachować niepowtarzalne momenty) i urządzenia life science (zapewniające nam bezpieczeństwo i pomagające pogłębiać wiedzę), stała się liderem na wielu rynkach. Perspektywiczne myślenie wymaga platform, które łączą różne dyscypliny i pozwalają na wymianę wiedzy, a także prowadzenie twórczych eksperymentów. Olympus Perspective Playground jest właśnie jedną z takich platform. To wydarzenie, na którym nie może zabraknąć osób szukających spektakularnych wizualnych i praktycznych wrażeń na najwyższym poziomie. Interaktywną instalację najlepiej uwiecznić wiodącymi na świecie obiektywami, z których Olympus jest dumny. Więcej informacji na stronie: https://my.olympus-consumer.com/perspective-playground/
W którym emiracie spędzić urlop? Podpowiadamy – nie w Dubaju
Zjednoczone Emiraty Arabskie to nie tylko pełne przepychu budowle, w tym najwyższe wieżowce na świecie. To także zróżnicowany krajobraz, między innymi górski, z najwyższym szczytem w całym kraju – Dżabal aj-Dżajs, piaszczyste plaże rozciągające się nad Zatoką Perską, aż wreszcie zachwycająca czerwoną barwą pustynia.
Wśród najchętniej odwiedzanych przez turystów emiratów na pierwszym miejscu zdecydowanie plasuje się Dubaj, który z sezonu na sezon święci coraz większe triumfy (prawie 16 milionów odwiedzających w latach 2017-2018). W związku z nadchodzącym latem 2019 warto pochylić się jednak nad Ras al-Chajma – emiratem okrzykniętym najbardziej malowniczym w całym kraju. W kontrze do najchętniej odwiedzanego emiratu Spośród argumentów przemawiających za obraniem tego kierunku za cel swojej podróży warto wymienić kilka najważniejszych. Położenie geograficzne „szczytu namiotu” (nazwa emiratu w dosłownym tłumaczeniu z języka arabskiego) – jest tu wszystko, czego potrzeba, żeby zachwycić podróżnicze oko. Łańcuch górski na wschodzie, zadbane plaże ciągnące się wzdłuż linii brzegowej Zatoki Perskiej od strony zachodniej i piasek pustyni na południu. Bogactwo zachwycających widoków gwarantowane. Oferta hotelowa Ras al-Chajma – przyciąga przede wszystkim niższymi cenami za pobyt. Nie oznacza to bynajmniej, że brakuje tu luksusowych hoteli. Nie odstają one niczym od obiektów zlokalizowanych w prestiżowym, oddalonym o zaledwie 60-90 minut jazdy Dubaju. Warto zaznaczyć, że niektóre hotele oferują bezpłatne przejazdy do tego emiratu. Liczne atrakcje i perspektywa rozwoju w sektorze turystyki. Głównym założeniem RAKTDA (Ras Al Khaimah Tourism Development Authority) na najbliższe lata jest urozmaicanie oferty turystycznej w regionie. Kilka kroków zostało już podjętych w tym kierunku. W 2018 roku została otwarta najdłuższa na świecie kolej tyrolska o długości 2800 m. Podczas zjazdu odbywającego się z prędkością około 150 km/h można podziwiać wspaniałe pasmo górskie Dżabal aj-Dżajs i poczuć się niemal jak skoczek uprawiający wingsuiting. Aktywności dopasowane do zróżnicowanych potrzeb Jeśli urlop, to tylko błogie lenistwo z formułą all inclusive? W Ras al-Chajma bez trudu można znaleźć 5-gwiazdkowe, zachwycające wystrojem, położone tuż przy plaży hotele. Poza tym w przeciwieństwie do obleganego przez turystów, momentami wręcz onieśmielającego Dubaju, Ras al-Chajma jawi się jako oaza spokoju. Pamiątkowe selfie czy zdjęcia przyrody? Pamiątkowe selfie na tle przyrody, i to nie byle jakiej. To między innymi, wspomniane wcześniej, majestatyczne góry ze szczytem Dżabal al-Dżajs, na który można się dostać pieszo lub wjechać samochodem, podziwiając przy tym malownicze kaniony. Nie mniej wrażeń dostarczy oglądanie wschodu słońca na pustyni czy spacerowanie po dziewiczych plażach. Najważniejsza dewiza brzmi „sport to zdrowie”? Pejzaż emiratu nie tylko zachwyca, lecz także daje możliwość skorzystania z licznych aktywności. W Ras al-Chajma coś dla siebie znajdą zarówno ci, którzy po prostu lubią ruch, jak i miłośnicy dostarczania organizmowi zwiększonych dawek adrenaliny. Wędrówki po górach, kolarstwo górskie, sporty wodne, takie jak nurkowanie czy żeglowanie, pustynne safari i ekstremalny zjazd kolejką tyrolską to kilka z przykładów. Na deser coś dla pasjonatów zwiedzania. W stolicy emiratu można bowiem odnaleźć ślady odległej historii. Znajduje się tu między innymi pochodzący z okresu średniowiecza pałac Sheeba czy Ras Al Khaimah Museum, w którym eksponowane są znaleziska pochodzące jeszcze z czasów przed narodzinami Chrystusa. Którędy do Ras al-Chajma? W Dubaju wszystko jest największe i najlepsze, w Ras al-Chajma – najpiękniejsze. Żeby jednak dyskutować o tym, co nas bardziej zachwyca, samemu trzeba się o tym przekonać. Niewątpliwie warto poświęcić uwagę obu emiratom, i, co więcej, można to zrobić w trakcie tego samego urlopu, z łatwością przemieszczając się pomiędzy jedną i drugą stolicą. Do portu lotniczego w Ras al-Chajma w sezonie letnim 2019 można dolecieć bezpośrednio z Katowic liniami lotniczymi Enter Air za pośrednictwem biura podróży TUI.
Większość turystów odwiedza Krainę Tysiąca Jezior w sezonie letnim, a zimą tłumnie rusza w góry. To błąd, bo na Warmii i Mazurach nie brakuje zimowych atrakcji.
Ferie zimowe to czas podróży. Jedni ruszają na podbój Alp, inni stawiają na krajowe wczasowiska, a ci, którym zależy na spokoju i ciekawych atrakcjach, wybierają Warmię i Mazury. Zazwyczaj kojarzy się je z żeglarstwem, windsurfingiem i inną letnią aktywnością, tymczasem także zimą mają wiele do zaoferowania. Miłośnicy jazdy na nartach i snowboardzie z pewnością docenią siedem warmińsko-mazurskich ośrodków narciarskich. Skuszą ich zróżnicowane trasy, nowoczesne wyciągi oraz rozbudowane zaplecze serwisowe i gastronomiczne. Dodatkowym atutem jest bogata baza noclegowa oraz liczne promocje, na przykład na karnety narciarskie w cenie pobytu. Szukający mocnych wrażeń z pewnością będą doskonale bawić się w specjalnie przygotowanych snowparkach, które pozwalają na trenowanie wyszukanych akrobacji w bezpiecznych warunkach. Na najmłodszych czekają z kolei specjalne parki rozrywki oraz szkółki narciarskie. View oEmbed on the source website Tym, którzy szukają ekstremalnych doznań, można polecić snowkiting oraz snowtubing. Pierwsza dyscyplina to połączenie snowboardu z kitesurfingiem – do nabrania prędkości wykorzystuje się specjalny żagiel i siłę wiatru. Snowtubing zaś to jazda po śniegu na dużej dętce. W niektórych ośrodkach używa się quadów lub skuterów śnieżnych do ciągnięcia dętki po zamarzniętym jeziorze. Emocje gwarantowane! Warmia i Mazury to region popularny wśród narciarzy biegowych. Są tam dziesiątki kilometrów zróżnicowanych tras, zlokalizowanych w najbardziej malowniczych zakątkach. Narciarstwo jest doskonałym sposobem na obcowanie z naturą. Dla tych, którzy przede wszystkim cenią sobie ciszę i spokój, atrakcyjne może być wędkarstwo podlodowe. Początkujący wędkarze mogą liczyć na doświadczonych przewodników – nie tylko pomogą znaleźć odpowiednie miejsce, ale również wypożyczą niezbędny sprzęt. Tym, których nie nęci wędkarstwo, polecamy nordic walking. Znajdą tam liczne trasy pozwalające nacieszyć się ciszą i pięknymi widokami. Zimowy spacer po lesie to samo zdrowie! Jednak Warmia i Mazury to nie tylko miejsce wypoczynku. Zachęta dla inwestorów i przedsiębiorców sprawia, że wielu turystów postanawia tam zostać i rozwijać biznes. Jak mówi marszałek województwa Gustaw Marek Brzezin: – Warmia i Mazury to jedno z niewielu miejsc w Polsce, które z powodzeniem łączy korzystne warunki do prowadzenia biznesu ze wszystkimi zaletami życia z dala od wielkich miast. U nas zdrowe życie idzie w parze z czystym zyskiem! Dowiedz się więcej: http://invest.warmia.mazury.pl fb/warmia i mazury zdrowe zycie czysty zysk
Jakie zwyczaje związane z kawą panują w różnych krajach? Sprawdziliśmy
Picie kawy to rytuał, a sposób jej podania wiele mówi o naszym charakterze i przyzwyczajeniach. To także ważny element każdej podróży – poranna kawa na lotnisku, łapane w biegu espresso na włoskiej ulicy albo odwrotnie, pita na spokojnie w zestawie ze słodką bułką w ramach szwedzkiej fiki.
Etiopia – ceremonia Etiopska ceremonia picia kawy to symbol gościnności, przyjaźni i wzajemnego szacunku. Jest obowiązkowym elementem uroczystych spotkań i organizuje się ją niezależnie od pory dnia. Jeśli zostaniecie na nią zaproszeni, musicie uzbroić się w cierpliwość. Ceremonia trwa nawet kilka godzin. Kawę przygotowaną w specjalnym czajniczku, podaje zwykle kobieta ubrana w tradycyjną białą szatę z kolorowymi ornamentami, po wcześniejszym uprażeniu i zmieleniu zielonych ziaren kawy. Napój przelewany jest następnie do filiżanek, bardzo cienkim i długim strumieniem z wysokości kilkudziesięciu centymetrów– najmłodsze dziecko woła gości i podaje filiżanki kolejno, kierując się płcią i wiekiem. Najpierw otrzymuje ją najstarszy mężczyzna. Co ważne, zawsze przygotowuje się o jedną porcję więcej, niż potrzeba i pozostawia w filiżance. Kawa w Etiopii najczęściej podawana jest z dużą ilością cukru, ale na wsiach pije się ją także z dodatkiem soli. W tradycyjnych społecznościach rytuał odprawia się trzy razy dziennie i każdy z nich nosi osobną nazwę – pierwsza, poranna runda to Abol, południowa Tona oraz wieczorna Baraka. Włochy – Espresso Tradycja picia włoskiego espresso sięga początków XX wieku. To właśnie we Włoszeh powstał pierwszy ekspres do małej, mocnej kawy zaprojektowany przez Luigiego Bezzerę. Udoskonalany przez dekady stał się nieodłącznym elementem życia Włochów i atrakcją turystyczną. Obecnie szacuje się, że Włosi wypijają rocznie 9 miliardów filiżanek czarnego napoju w małej, podgrzanej filiżance. Błąd popełniany często w wymowie „ekspresso” prowadzi do błędnego wniosku, że nazwa kawy pochodzi od szybkości jej przygotowania. W rzeczywistości nawiązuje jednak do wyrazistości smaku. Wietnam - cà phê trứng W Wietnamie kawa jest napojem kojarzonym głównie ze śniadaniem. W połowie XX wieku, w kawiarni The Glang Cafe zaczęto więc łączyć napój z posiłkiem i podawać kawę z pływającym na wierzchu surowym żółtkiem jaja. Całość dosładzana jest skondensowanym mlekiem, a czasem też posypywana odrobiną sera i kruszonych orzechów. Żeby napój utrzymał swoją temperaturę, podaje się go w kubku umieszczonym w misce z gorącą wodą. Szwecja – Fika Fika jest szwedzkim odpowiednikiem angielskiej „five o’clock”. Tak jak Brytyjczycy raczą się herbatą w ramach codziennego rytuału, Szwedzi spędzają 15 minut przy kubku gorącej kawy i równie gorącej bułeczce z cynamonem i gruboziarnistym cukrem. W wielu szwedzkich firmach fika jest sformalizowaną porą, niezależną od przerwy od pracy, czy przerwy obiadowej. Ma służyć nie tylko samemu wypiciu kawy, ale też zacieśnianiu więzi i prowadzeniu luźnych rozmów między pracownikami różnych działów. Japonia – Kan Kohi Wymowa przypomina wam angielskie słowa „can coffee”? To nie przypadek. Japończycy uwielbiają gotowe posiłki i szybkie rozwiązania, więc na kawę też nie lubią długo czekać. Wolą kupić ją w puszce w supermarkecie. Rozwiązanie po raz pierwszy wprowadziła w latach 60. firma Mira Coffee, ale dopiero gigant UCC Ueshima Coffee Co. kilka lat później podbił serca i podniebienia Japończyków. Obecnie na japońskim rynku działa kilkadziesiąt firm produkujących kawę w puszce zarówno w wersji na zimno, jak i na ciepło. Popularne jest nie tylko picie takich napojów, ale też kolekcjonowanie ich puszek. Producenci prześcigają się w kreatywności podczas produkcji opakowań na specjalne okazje, jak święta, targi motoryzacyjne, czy festiwale dla miłośników mangi. Irlandia – Irish Coffee Czarna kawa jest tu tylko podstawą napoju. Jego istotą są dodatki – dobrej jakości irlandzka whiskey, gęsta bita śmietana oraz cukier trzcinowy. Wynalezienie irish coffee przypisuje się Josephowi Sheridanowi, który raczył taką rozgrzewającą mieszanką pasażerów samolotów przemierzających Ocean Atlantycki. Pomysł spodobał się jednemu z podróżnych – Stantonowi Delaplane’owi, któremu udało się wprowadzić go do stałego menu kawiarni w San Francisko w latach 50. XX wieku. Maroko – kawa z tygielka Przyrządzana w metalowym dzbanuszku, zwanym Delah lub tygielkiem, kawa ma w Maroko charakterystyczny posmak orientalnych przypraw. Dodaje się do niej w trakcie gotowania kardamon, cynamon, a nawet miętę, a następnie podaje gościom w określony sposób. Gospodarz trzyma w prawej dłoni filiżanki dla gości, a w lewej tygielek z kawą. Najpierw nalewa niewielką ilość kawy dla siebie i próbuje jej, by upewnić się, że zaserwuje napój o idealnym smaku. Następnie uzupełnia pozostałe naczynia, a na koniec dopełnia własną filiżankę. Nawet jeśli gospodarz używa tacy, wręcza filiżankę każdemu z gości bezpośrednio z ręki do ręki. Kolejność wręczania kaw podyktowana jest wiekiem, stopniem, a czasem również płcią gości. Na stoliku najczęściej zostawia się naczynie z wodą różaną lub wodą z olejkiem z kwiatu pomarańczy, by goście mogli dodać do swojego napoju kilka kropli dla podkreślenia smaku kawy. To zdecydowanie częstsze rozwiązanie, niż popularne w innych krajach mleko. Meksyk – cafe del olla To dosłownie kawa z garnka. Jest przyrządzana w specjalnym glinianym naczyniu o grubym dnie, a jej historia związana jest ściśle z historią Meksyku. Las Soldaderas, kobiety pomagające bojownikom w czasie rewolucji meksykańskiej przygotowywały słodki napój z czekoladą, goździkami i cynamonem, by dodać mężczyznom energii do walki. Obecnie kawa z piloncillo, czyli brązowym cukrem popularnym w Ameryce Południowej oraz przyprawami i czekoladą podawana jest raczej na specjalne okazje niż na co dzień. Do jej przyrządzenia stosuje się zawsze grubo zmielone ziarna kawy i powoli gotuje na wolnym ogniu, a następnie podaje w glinianym kubku, często z pływającym w nim kawałkiem kory cynamonu. Boliwia – kawa w woreczku Uliczna kawa na wynos popularna jest właściwie w każdym kraju, ale to właśnie Boliwia wyróżnia się w tej kwestii na mapie świata. Kraj słynący z świetnej jakości ziaren jest też popularny wśród turystów dzięki chłodzącemu napojowi – czarnej kawie podawanej w foliowym woreczku ze słomką. Indonezja – Kopi Tubruk To rodzaj gęstej i bardzo słodkiej kawy, która powstaje po dodaniu do gotującej się wody świeżo zmielonej kawy oraz kilku łyżeczek cukru. W Indonezji tradycja picia kawy sięga XVII wieku i ściśle łączy się z codziennym rytuałem jej mieszkańców. W miastach spotkać można liczne punkty z kawą na wynos, a na wsiach spróbować napoju nie tylko z ziaren kawy, ale także z jej liści.
Nie ma lepszego sposobu przemieszczania się po Maroko niż podróż własnym samochodem.
Po kilku godzinach auto staje się oswojoną przestrzenią. Domem. Upychanie podróżnego ekwipunku w precyzyjnie określonych zakamarkach przynosi radość. Pudła z ubraniami, skrzynki z jedzeniem, namioty, wąż prysznica, butelki z wodą. Drobne przedmioty, których używanie wymaga równie drobnych gestów. Rytuałów, dzięki którym masz poczucie panowania nad życiem. Każdego dnia pakujesz cały dobytek od nowa i ruszasz przed siebie. Wszystko staje się proste. Jesteśmy niczym współczesna karawana. Zamiast stąpających po piasku wielbłądów, wybraliśmy napędzane na cztery koła subaru. Przesuwamy się po marokańskim krajobrazie z uwagą, prowadzeni przez parę przewodników, w których aucie mam przyjemność podróżować. Za nami kleją się pozostałe samochody, uczestnicy cyklicznego projektu Subariada. Mamy wrażenie, że możemy dojechać tam, gdzie tylko zechcemy. View oEmbed on the source website *** W drodze do Fezu szukamy ścieżki dźwiękowej tej wyprawy. Wahamy się między Hansem Zimmerem, Queen, a Bonobo. Szerokie pasaże Zimmera miękko wypełniają łuki dróg, wolne tempo Migration Bonobo bardziej jednak pasuje do niespiesznego przemierzania przestrzeni autem. W medinie w Fezie odnajduję znajomy zapach marokańskich miast. Nutę garbowanej skóry, przypraw, cedrowego drewna, mięty, świeżo złowionych ryb. Zapewne niewiele zmieniła się ona od wieków, podobnie jak cała medina, dzielnica skupiona wokół bazarów, meczetów i medres. Przebijamy się przez plątaninę uliczek, idąc w półmroku napierających na siebie ścian, mijając osiołki niosące na grzbietach towary na sprzedaż, mężczyzn w gelabijach – sięgających stóp szatach ze spiczastym kapturem – jubilerów, kozie głowy i nóżki oferowane przez rzeźników. Z tarasu sklepu ze skórzanymi wyrobami patrzę na rozciągającą się w dole garbarnię Chouarasa. W ostrym zapachu mocznika i amoniaku kilkunastu mężczyzn depcze płachty skóry wrzucone do kamiennych niecek, powtarzając ruchy wykonywane od stuleci. Proces garbowania i farbowania skór – głównie kozich i wielbłądzich – nie zmienił się od średniowiecza, od czasu, gdy to miasto się rozwinęło. Wciąż używa się tu wyłącznie naturalnych barwników, a cały proces wymaga silnych nóg, rąk i wytrzymałego kręgosłupa. W okrągłych kadziach skrzą się oczka jaskrawych kolorów. *** Głęboką nocą na wydmach Sahary nieopodal Merzougi ciemna płachta nieba opiera się niemal o nasze głowy. Siedzimy na położonym na piachu berberyjskim turbanie, pożyczonym nam przez jego właściciela, który parę godzin wcześniej rozpalił ognisko i wygrał prostą, trafiającą prosto do trzewi melodię na bębnie. Chwilę później rozpłynął się gdzieś w ciemności, jakby nomadyczny gen północnoafrykańskiego plemienia, do którego przynależy kazał mu być ciągle w ruchu. Berberowie przemieszczali się od zawsze, wędrując własnymi ścieżkami przez pustynie i góry, pozostając zawsze wolnymi ludźmi. Budowali osady z gliny zmieszanej z trawą, niewypalanego budulca, który stawał się w afrykańskim słońcu twardy jak beton i rozpływał się przy pierwszych deszczach. Kilka dni wcześniej zajechaliśmy do Aït-Ben-Haddou, najbardziej znanej berberyjskiej miejscowości, których strzeliste wieże i rdzawe ściany przyciągają dziś ekipy filmowe. W jej murach żyje zaledwie dziewięć rodzin, które co ranek wita widok otaczających osadę daktylowych palm i rdzawych szczytów Atlasu. Aparat na statywie wykonuje tysiące zdjęć, które po złożeniu w jedną całość być może oddadzą to, co jest nad nami. Wyłapią ocean świetlnych punktów, klarowne kształty gwiazdozbiorów, drgający puls planet. Rozmyty pas drogi mlecznej sięga od horyzontu do horyzontu. Tylko w kilku miejscach na świecie nocne niebo zyskuje podobną wyrazistość, jak tu, nad Saharą. Nie tłumi jej światło miast, ani wiosek. Jesteśmy sami. Poranek wita nas wilgocią i chłodem. Piach tworzący wydmy o wysokości 150 m przybiera szarą barwę. Wychodzimy z namiotów w milczeniu, kuląc się z zimna, tupiąc nogami. Palce wschodzącego słońca przesuwają się po diunach, świetliste smugi niosące ciepło i otuchę. *** Jedziemy na zachód. Ulice w Marrakeszu żyją własnym, trudnym do pojęcia rytmem. Ruch uliczny zdaje się być tu odrębnym bytem, tańcem elektronów, do którego na moment dołączasz. Strumienie aut płyną nie zatrzymując się ani na chwilę, gładko oblewając wszelkie przeszkody. Skrzyżowania, wysepki, twój samochód, jeżeli akurat się zatrzymałeś. Zderzak w zderzak, metal w metal, lusterko w lusterko. W niegasnącej nawet na chwilę melodii klaksonów. Ten teatr przenosi się wieczorami na słynny plac Dżama al-Fna, na którym pośród tłumu krążą kuglarze, akrobaci, połykacze noży, opowiadacze historii, muzycy. Pomiędzy światłami stoisk z sokami z pomarańczy i marokańskimi zupami snuje się zapach kadzideł, smażonego mięsa i haszyszu. Przysiadamy na dachu restauracji, otaczając dłońmi gorące czarki z miętowym naparem i pozwalając, by ten cały rozedrgany świat chwycił nas, delikatnie obracał, kołysał. Michał Głombiowski
Skąd wziąć pieniądze na podróż dookoła świata?
Podróże uczą i rozszerzają nasze horyzonty. Pozwalają nam na poznanie ciekawych miejsc, ludzi, ale przede wszystkim na poznanie własnego wnętrza. Podróżnicze marzenia są po to, aby je realizować. Niestety do ich spełnienia bardzo często potrzebne są spore środki finansowe, szczególnie wtedy, kiedy marzeniem jest podróż dookoła świata.
Specjalnie dla Was sprawdziliśmy, ile kosztuje taka podróż i skąd wziąć pieniądze na jej opłacenie. Ile to kosztuje? Wszystko zależy od trasy jaką zaplanujecie i czasu, jaki chcecie spędzić w podróży. Znaleziona w sieci przykładowa trasa wycieczki dookoła świata, trwająca 31 dni, wygląda następująco: Kalifornia - Arizona - Utah - Nevada - Meksyk - Hawaje - Nowa Zelandia Północna i Południowa - Australia - Hongkong lub Singapur. Wyceniono ją na 25 tysięcy złotych. Inna opcja obejmująca trasę: Wielka Brytania - Japonia - Australia - Nowa Zelandia - Fidżi - Stany Zjednoczone to koszt ponad 35 tysięcy złotych. Na całkowity koszt takiej wyprawy mają też wpływ wasze wymagania. Jeśli jesteście zwolennikami spania w namiocie i podróżowania autostopem, koszty będą znacznie mniejsze. Jeśli natomiast lubicie wypoczywać w nieco bardziej komfortowych warunkach i odwiedzać lokalne restauracje, przygotujcie sobie na podróż większy budżet. Skąd wziąć pieniądze na taką podróż? Jeśli zarabiacie naprawdę dobrze, kwota około 35 tysięcy złotych nie powinna stanowić dla Was problemu. Możecie ją odłożyć na konto oszczędnościowe w kilka miesięcy. Jeśli nie macie wysokich dochodów, oszczędzanie będzie nieco trudniejsze i bardziej pracochłonne, ale możliwe! Zarabianie na blogu Osoby, które prowadzą poczytne blogi podróżnicze zarabiają na swoje podróże na reklamach umieszczanych na ich serwisie. Publikowanie reklam typu adsense, seopilot, prolink czy artykułów sponsorowanych, pozwala im na pokrycie kosztów kolejnych wypraw. Prezentacje dotyczące podróży W każdym większym mieście są organizowane spotkania w ramach Klubów Podróżnika. Podczas tych spotkań odbywają się prezentacje i zbiórki pieniędzy na kolejne podróże prelegentów. Są nawet podróżnicy, którzy tylko z tego się utrzymują. Finansowanie społecznościowe Polakpotrafi.pl to strona internetowa, gdzie ludzie mogą Was wesprzeć w zamian za jakąś unikalną nagrodę, np. koszulkę z podpisami albo pocztówkę z podróży. Żeby przebić się na takim portalu trzeba mieć jednak oryginalny i medialny pomysł, który sam się zareklamuje i skłoni ludzi do wpłacania datków na Wasze konto. Sponsorzy To sposób dla osób wytrwałych i cierpliwych. Bardzo trudno znaleźć firmę, która sfinansuje podróż dookoła świata. Zazwyczaj wiąże się to z podpisaniem umowy i dokładnym określeniem zasad współpracy. Problemem jest jednak znalezienie takiej firmy, która chciałaby was wesprzeć. Pożyczki pozabankowe Jeden z najłatwiejszych sposobów na sfinansowania swojego marzenia o kilkumiesięcznej podróży. Pożyczki pozabankowe są coraz popularniejsze, nie wymagają wielu formalności, a ich przyznawalność jest znacznie większa niż w banku. Pożyczki pozabankowe są bardzo szybkie, więc nie trzeba ich załatwiać kilka miesięcy przed podróżą. Dodatkowym plusem, jaki mają pożyczki pozabankowe jest to, że w każdej chwili możecie dobrać sobie dodatkową kwotę pożyczki.
Ile kosztuje fotowoltaika? Cena paneli fotowoltaicznych
Czy wiecie, że słońce świeci z mocą 130 tysięcy lumenów na jeden metr kwadratowy? Jakże nie skorzystać z takiego potencjału? To mnóstwo energii, która się marnuje, podczas, gdy nasze powietrze średnio już nadaje się do oddychania. Panele fotowoltaiczne są bardzo nowoczesnym, ekologicznym i sprytnym rozwiązaniem w pozyskiwaniu energii elektrycznej wprost ze słońca. Jednak legendy jakimi obrósł ten wynalazek wskazują na rzekomy brak opłacalności montażu owego systemu. A przecież wystarczy wziąć pod lupę wszystkie wartości i dodać je do siebie.
Czym są panele fotowoltaiczne? Panele fotowoltaiczne, znane także jako „ogniwa fotowoltaiczne” to systemy, które przetwarzają energię słoneczną na energię elektryczną. Odpowiedni system gwarantuje nam, że napięcie i natężenie jest zgodne z tym, które występuje w naszych gniazdkach. A zatem dzięki ekologicznej i ekonomicznej energii słonecznej pozyskujemy prąd niemal za darmo. Niemal, gdyż koszty montażu owych systemów nie są równe zeru, jednak biorąc pod uwagę nawet bardzo wstępne kalkulacje zastosowanie owego rozwiązania jest zwyczajnie mądre. Panele fotowoltaiczne są krzemowymi płytkami półprzewodnikowymi, wewnątrz których kumuluje się pole elektromagnetyczne. Zasada ich funkcjonowania jest zbliżona do tej, która występuje w charakterystycznych paseczkach, które znamy z kalkulatorów. Jednak w tym wypadku oddają one znacznie potężniejszą niż ta potrzebna do zasilenia małej baterii. Ogniwa (które montujemy zwykle na dachu) łączy się szeregowo, by efekt uzyskiwania energii był możliwie najlepszy. Taki ciąg ogniw nazywany jest „stringiem”. Każde ogniwo, w momencie wystawienia na słońce (nawet to za chmurami), generuje napięcie o średniej wartości 0,5 V. W bardziej technicznym ujęciu proces przebiega następująco: gdy światło pada na ogniwa, z półprzewodników wytrącają się elektrony, dzięki czemu tworzą się przeciwne ładunki. Naturalne działanie pola elektromagnetycznego powoduje rozdzielanie się owych ładunków i powstawanie energii elektrycznej. Falownik (inwerter) sprawia, że powstały prąd stały zmienia się w prąd zmienny, pasujący do naszych europejskich standardów (230/400V, 50Hz). Wiele osób myli panele fotowoltaiczne ze słonecznymi. O tym, czym się one różnią można przeczytać pod TYM linkiem. Panele fotowoltaiczne – cena Cena paneli fotowoltaicznych zależna będzie od powierzchni, jaką zamierzamy przeznaczyć, doboru producenta, oraz rodzaju paneli. Na rynku mamy do wyboru trzy podstawowe typy: - Ogniwa monokrystaliczne ( wysoka wydajność, a zatem idealne rozwiązanie dla małych powierzchni). Przykładowo tego typu panel o powierzchni 1m x 1.7 m jest w stanie wyprodukować prawie 300 W w ciągu doby, podczas średnio słonecznego dnia. Orientacyjny koszt z montażem od około 500 zł do 2000 zł. - Ogniwa polikrystaliczne (mniejsza wydajność, a zatem potrzebują więcej miejsca). Przykładowo taki panel o zbliżone powierzchni do wyżej wspomnianego jest w stanie wyprodukować około 250 W. Orientacyjny koszt zależny jest od kilku czynników, ale cenowo waha się w podobnych ramach. - Ogniwa amorficzne są mniej popularne, mimo atrakcyjnej ceny, gdyż ich wydajność jest dość znikoma. Antycypowana cena tak naprawdę zależna jest od wielkości i rodzaju powierzchni, na której będziemy montować panele. Jeśli przestrzeń nas nie ogranicza, możemy układać fronty paneli pod kątem jak najbardziej zbliżonym do prostego. Jeśli chcemy maksymalnie wykorzystać miejsce, na którym zbudujemy system, wówczas bierzemy pod uwagę odpowiednie nachylenie. Finalnie musimy uwzględnić ilość prądu, jaką chcemy uzyskać. Wówczas uzyskamy w miarę klarowny obraz kosztów, które obejmują nie tylko same urządzenia, ale także montaż, transport, monitoring, a czasem pomoc w uzyskaniu dofinansowania. Mądrze wybierz producenta Na polskim rynku mamy kilka sprawdzonych firm, które nie tylko pomogą nam dobrać odpowiednie dla nas rozwiązanie, ale doradzą, w jaki sposób zdobyć dodatkowe środki, rozłożyć zakup na wygodne raty. Jedną z takich firm jest Stilo Energy. Na co warto zwrócić uwagę podczas wyboru firmy fotowoltaicznej? - Stosunek jakości do ceny - Stosunek wydajności do kosztów ogólnych - Gwarancję producenta (niektórzy oferują aż 25 lat) - Dostępność serwisu konserwacyjno-technicznego Ile zyskujemy dzięki panelom fotowolaticznym? Być może inwestycja wydaje się początkowo dość wysoka, ale długofalowo pozwala nam ona uzyskać ogromne oszczędności, a w pewnym momencie uzyskujemy już prąd całkowicie za darmo. Dodatkowo warto zaznaczyć, że w Polsce funkcjonuje program „Czyste powietrze”, dzięki któremu możemy pozyskać częściowy lub całkowity zwrot kosztów montażu i instalacji. Trudno jest jednak mówić o generalnych kosztach i generalnych zwrotach, gdyż każdy przypadek rozpatrywany jest indywidualnie. Biorąc jednak pod uwagę bardzo ogólne czynniki, koszt może zwrócić się już po kilku latach. A jeśli weźmiemy pod uwagę, iż średnia żywotność paneli wynosi 27-28 lat (przy gwarancji na lat 25) możemy już śmiało dostrzec bardzo wyraźne korzyści płynące z takiej instalacji.
Olympus Perspective Playground we Wrocławiu
Mieszkańcy Wrocławia i miłośnicy sztuki z całej Polski będą mogli uczestniczyć w festiwalu kreatywnej fotografii, który odbywa się od 15 lutego do 10 marca 2019 roku, w starej zajezdni tramwajowej „Dąbie”, przy ulicy Tramwajowej. Na ponad 2000 metrów kwadratowych entuzjaści i zawodowi fotografowie będą mieli szansę wejść w świat wyjątkowej optyki i sztuki audiowizualnej. Odwiedzający przetestują kompaktowe i lekkie bezlusterkowce Olympus OM-D oraz PEN, a każdy uczestnik wystawy otrzyma w prezencie kartę SD ze zdjęciami, które sam wykonał na miejscu.
Wystawę można oglądać przez cały tydzień, od niedzieli do środy w godzinach 11 – 21, a od czwartku do niedzieli od 11 do 23. Wydarzenie jest bezpłatne, jednak wymagana jest rejestracja na stronie organizatora. Perspective Playground, w zabawny i artystyczny zarazem sposób pokazuje, jak duże znaczenie mają obiektywy i technologie optyczne, wykorzystywane w aparatach fotograficznych, naukach przyrodniczych i w medycynie. Inspirująca wystawa sztuki staje się fotograficznym placem zabaw i dostarcza niezapomnianych wrażeń. Zwiedzający wystawę nie tylko przetestują aparaty OM-D oraz PEN, lecz także dowiedzą się więcej o marce i firmie Olympus, wydrukują swoje ulubione zdjęcia, doświadczą malowania światłem oraz wezmą udział wielu warsztatach i wydarzeniach, organizowanych także wieczorami. Warsztaty prowadzone będą przez doświadczonych i uznanych fotografów, współpracujących z marką od lat. Udział w nich jest bezpłatny, jednak ze względu na charakter edukacyjny, konieczna jest rejestracja na poszczególne formuły tych spotkań. Sztuka, fotografia, nauka Artyści Morag Myerscough i Luke Morgan znani są na całym świecie dzięki swoim wyjątkowym, dużym konstrukcjom, które ozdabiają neonowymi, geometrycznymi wzorami oraz kształtami. Do każdej z nich dodają również napisy zawierające pozytywnie brzmiące wiadomości. Specjalnie z myślą o Olympus Perspective Playground stworzyli pełną intensywnych kolorów, nieustannie zmieniającą się, interaktywną instalację „Super Labyrinth”. Instalacja „EyeCatcher” przygotowana przez Humatic pokazuje piękno i osobliwość ludzkiej tęczówki oraz rosnące znaczenie systemów, które autonomicznie przetwarzają dane biometryczne. View oEmbed on the source website Artyści Marcus Doering i Ben Lauber wzięli już udział w kilku poprzednich wystawach Perspective Playground. Ich rzeźba „Resonant Space” zachęca zwiedzających do ciągłej zmiany projektu eksponatu, wykorzystując ruch ciała uczestnika wystawy. Zabawa kalejdoskopem opiera się na tworzeniu symetrycznych wzorów, z wykorzystaniem lustra. Dwaj hiszpańscy architekci, Juan Manzanares Suárez oraz Cristian Santandreu Utermark ze studia A2arquitectos, opracowali kalejdoskop na dużą skalę – tu wzory powstają także z udziałem ludzi, którzy wchodzą w interakcję z tą wyjątkową instalacją. Interaktywne instalacje, stworzone przez światowej klasy artystów, przyciągnęły w ubiegłym roku ponad 400 000 odwiedzających, którzy uczestniczyli w wydarzeniu w szesnastu europejskich miastach. Olympus Perspective Playground Firma Olympus, nieustannie tworząc innowacyjne produkty, takie jak endoskopy (pomagające ratować życie), aparaty fotograficzne (pozwalające zachować niepowtarzalne momenty) i urządzenia life science (zapewniające nam bezpieczeństwo i pomagające pogłębiać wiedzę), stała się liderem na wielu rynkach. Perspektywiczne myślenie wymaga platform, które łączą różne dyscypliny i pozwalają na wymianę wiedzy, a także prowadzenie twórczych eksperymentów. Olympus Perspective Playground jest właśnie jedną z takich platform. To wydarzenie, na którym nie może zabraknąć osób szukających spektakularnych wizualnych i praktycznych wrażeń na najwyższym poziomie. Interaktywną instalację najlepiej uwiecznić wiodącymi na świecie obiektywami, z których Olympus jest dumny. Więcej informacji na stronie: https://my.olympus-consumer.com/perspective-playground/
Spalanie w samochodzie hybrydowym, czyli ile pali hybryda?
Samochody hybrydowe systematycznie zyskują w Polsce na popularności. Ich sprzedaż zbliża się do 20 tys. aut rocznie, o czym decydują coraz bardziej atrakcyjne ceny, porównywalne z cenami samochodów konwencjonalnych oraz niskie zużycie paliwa i koszty utrzymania, bez konieczności zmiany przyzwyczajeń – większości hybryd nie ładuje się z gniazdka, wystarczy zwykłe tankowanie paliwa. Nie bez znaczenia jest także płynna, cicha jazda z automatyczną skrzynią biegów w standardzie.
Ile pali hybryda? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, ponieważ gama modeli samochodów hybrydowych jest bardzo szeroka i obejmuje niemal wszystkie segmenty – od aut miejskich i kompaktowych przez SUV-y, crossovery i minivany, aż po luksusowe limuzyny i auta sportowe. Średnie spalanie auta hybrydowego zależy od wielkości i masy, ale także od wydajności układu napędowego i stopnia wykorzystania silnika elektrycznego podczas jazdy. Na liście najpopularniejszych samochodów hybrydowych w Polsce dominują auta Toyoty. Producent ten jest nie tylko pionierem technologii hybrydowej – za sprawą Priusa, który w 1997 roku wzbudził ogromne emocje i gorące komentarze – ale także największym producentem tych samochodów. O sukcesie Toyoty na rynku zelektryfikowanych aut decyduje opatentowany przez tę firmę pełny napęd hybrydowy, dzięki któremu współczesne hybrydy tej marki w miejskich warunkach mogą poruszać się na samym silniku elektrycznym co najmniej przez połowę czasu jazdy. Bez ładowania akumulatora z gniazdka i bez spalania paliwa – a więc za darmo. Więcej na temat hybrydowych aut od Toyoty na stronie producenta. Hybrydowe Toyoty – raport spalania Nowy model samochodu, wprowadzany na rynek, musi spełnić obowiązujące normy emisji spalin. Tylko wtedy otrzyma homologację. Przez kilka dekad w Europie obowiązywała procedura NEDC – New European Driving Cycle. Zdaniem wielu ekspertów badanie to znacznie odbiegało od rzeczywistych warunków, dlatego od 1 września 2018 roku każdy z producentów jest zobowiązany do testowania nowych samochodów według procedury WLTP – Worldwide Harmonized Light-Duty Vehicle Test Procedure. Norma WLTP pozwala z dużo większą dokładnością wyliczyć wartości zużycia paliwa i emisji spalin. Jednocześnie badanie odbywa się w kontrolowanych warunkach, aby wyniki były porównywalne. Testy uwzględniają różnice w wyposażeniu, dlatego obecnie wartości zużycia paliwa podawane są w specyfikacjach samochodów jako przedział wartości. Popularne hybrydy Toyoty – spalanie Średnie spalanie najmniejszego auta hybrydowego na rynku – Toyoty Yaris Hybrid o mocy 100 KM – wynosi od 3,7 l/100 km. Kompaktowy hatchback Auris z napędem 136 KM potrzebuje od 4 l/100 km, zaś odmiana kombi – od 4,2 l/100 km. Crossover Toyota C-HR o mocy 122 KM, wyposażony w napęd hybrydowy czwartej generacji, opracowany w najnowszej technologii TNGA, potrzebuje tylko od 3,8 l benzyny na 100 km. Zaskakująco niskie jest spalanie Toyoty RAV4 Hybrid – rodzinnego SUV-a średniej wielkości – które w przypadku nowej generacji tego modelu wynosi zaledwie od 4,5 l/100 km. Układ napędowy nowego RAV4, również oparty na technologii TNGA, wyróżnia się bardzo wysoką wydajnością zarówno silnika benzynowego 2.5, którego efektywność cieplna sięga aż 40%, jak i silników elektrycznych, układu odzyskiwania energii z hamowania oraz zmodernizowanego akumulatora hybrydowego. Technologia ta zadebiutowała na polskim rynku w 2016 roku wraz z premierą Priusa 4. generacji. Pierwsza i najpopularniejsza hybryda na świecie w najnowszym wydaniu jest napędzana układem silnika benzynowego 1.8 i elektrycznego o łącznej mocy 122 KM. Toyota Prius pali od 3,4 l/100 km. Jakie oszczędności daje hybryda? Najbardziej oszczędne auta to takie, których całkowity koszt posiadania jest niski. Ekonomiczne auta powinny być trwałe, zużywać mało paliwa, mieć niewielkie koszty serwisowe, wysoką wartość odsprzedaży i rozsądną cenę. Hybrydy są obecne na rynku od ponad 20 lat i w tym czasie ich sprzedaż wzrosła z kilkuset sztuk do ponad miliona rocznie. Masowa sprzedaż i coraz doskonalsza technologia przełożyły się na spadek cen. Obecnie cena samochodu hybrydowego jest porównywalna z takim samym samochodem z silnikiem Diesla. Obok niskiego spalania, hybrydy wyróżniają się pod względem bezawaryjności – dzięki prostej konstrukcji samochodu oraz niewysilonemu silnikowi benzynowemu, który jest wspierany przez silnik elektryczny, hybrydy mogą pokonać bez awarii nawet milion kilometrów. Trwałość i ekonomiczność samochodów hybrydowych powoduje, że utrzymują wysokie ceny
Już tej zimy otwarcie nowego Aparthotelu na stoku.
Nowoczesny ośrodek narciarski Czarna Góra Resort to najnowocześniejszy kompleks narciarski w Polsce. Stanowi idealną lokalizację dla miłośników sportów zimowych, gdzie znajdziesz 9 nartostrad i 4 polany narciarskie o łącznej długości 13 km, w tym 6 długich tras powyżej 10000 km. Noclegi dla wymagających Luksusowe apartamenty czy klimatyczne pokoje w góralskim klimacie? Każdy gość Czarna Góra Resort znajdzie nocleg odpowiadający jego potrzebom. Na Naszych Gości czeka ponad 1700 miejsc noclegowych na najwyższym poziomie! Strefa czystego powietrza Tereny ośrodka Czarna Góra Resort znajdują się w strefie czystego powietrza, gdzie roczna średnia zanieczyszczeń AQI wynosi poniżej 10 punktów na 100. A czyste górskie powietrze to gwarancja efektywnego wypoczynku. Dowiedz się więcej na www.czarnagora.pl.
Atrakcje turystyczne rekomendowane przez Polską Organizację Turystyczną
Prezentujemy najlepsze produkty turystyczne, którym przyznano Certyfikaty w konkursie Polskiej Organizacji Turystycznej na Najlepszy Produkt Turystyczny 2018. Złoty Certyfikat otrzymało Muzeum Powstania Warszawskiego.
Certyfikaty Polskiej Organizacji Turystycznej w konkursie na Najlepszy Produkt Turystyczny przyznawane są od roku 2003. Mają status prestiżowej marki. Stanowią wiarygodną rekomendację Polskiej Organizacji Turystycznej i Regionalnych Organizacji Turystycznych, udzielaną produktom turystycznym, które wyróżniają się atrakcyjnością, są nowatorskie, przyjazne turystom, dają wiele możliwości spędzenia w ciekawy sposób wolnego czasu. Najbardziej prestiżowy, Złoty Certyfikat 2018 zdobyło Muzeum Powstania Warszawskiego (www.1944.pl), w którym przeszłość zbiega się ze współczesnością, miejsce pamięci połączono z innowacyjną ekspozycją. Wykorzystując nowoczesne techniki multimedialne, odtworzono atmosferę powstańczej stolicy, która pomaga współczesnym odbiorcom zrozumieć historię sprzed 74 lat. Przybliża widza do eksponatu, dzięki czemu ułatwia spotkanie z pamiątkami historii. Muzeum jest wyrazem hołdu dla tych, którzy w 1944 walczyli i ginęli za wolną Polskę. Do Złotego Certyfikatu 2018 nominowane było także Centrum Słowian i Wikingów w Wolinie oraz Zabytkowa Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach. Certyfikaty POT 2018 Centrum Edukacji Ekologicznej Hydropolis (www.hydropolis.pl). Nowoczesna stała wystawa, która pokazuje jak ważna w naszym życiu jest woda. Hevelianum gdańskiego centrum nauki (www.hewelianum.pl). Instytucja popularyzująca naukę i technikę z dbałością o dziedzictwo kulturowe i spuściznę historyczną. Kompleks Sztolnia Królowa Luiza (www.sztolnialuiza.pl). Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, największy kompleks w Polsce związany z dziedzictwem pogórniczym. Lawendowa Osada i Zagroda Edukacyjna Lawendowej Osady (www.lawendowaosada.pl). Ekologiczne gospodarstwo, z największymi polami lawendy na Pomorzu. Hodowanych jest tu ponad 20 różnych odmian lawendy, różniących się kolorem kwiatów i liści. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (www.wilanow-palac.pl). Pałac w Wilanowie, choć w przeciwieństwie do Wersalu, skromny, ziemiański dwór z narożnymi alkierzami, zachwyca turystów z całego świata. Jest jedynym barokowym pałacem królewskim w Polsce. Oprócz zabytkowej architektury i historycznej kolekcji sztuki Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oferuje turystom przestrzeń ogrodów i parków. Muzeum Pałac w Rogalinie (www.rogalin.mnp.art.pl). Wybitny przykład architektury rezydencjonalnej w Wielkopolsce. Park z kilkusetletnimi dębami, pałac z XVIII wieku i cenne eksponaty. Turystom udostępnione są wnętrza pałacowe, gabinet londyński prezydenta Edwarda Bernarda Raczyńskiego z galerią portretów, powozownia i ogród rokokowy. Ski-Raft Spływy Pontonowe Bardo (www.ski-raft.pl). Ekscytujący i malowniczy rafting na przełomie gór sudeckich. Smak adrenaliny połączony z niezwykłymi widokami. Wspaniała przygoda dla całej rodziny. Spływ przełomem Dunajca (www.flisacy.pl). Jedna z największych atrakcji polskich Pienin. Malownicza trasa spływu prowadzi przez liczne zakola rzeki otoczone wapiennymi skałami, które sięgają nawet do 300 metrów wysokości. Hotel Stare Kino Cinema Residence (www.cinemahotel.pl). Butikowy hotel w centrum Łodzi przy słynnej ulicy Piotrkowskiej. Każdy apartament to inna, filmowa opowieść, która zabiera w niezwykłą podróż do magicznego świata. Zamek Moszna (www.moszna-zamek.pl). Mottem Zamku w Mosznej jest „historia bez barier”. Obiekt zachował 90 proc. oryginalnej architektury, która zachwyca baśniowością i gwarantuje atmosferę niespotykaną w innych tego typu miejscach. Certyfikat Specjalny przyznany po raz pierwszy w roku 2018 produktowi turystycznemu posiadającemu potencjał rozwojowy, ale funkcjonującemu nie dłużej niż dwa lata. Certyfikat Specjalny otrzymało Muzeum Mleka w Grajewie (www.muzeummleka.pl), interaktywny, nowoczesny obiekt, w którym można się dowiedzieć, jaką drogę przechodzi mleko zanim trafi na sklepowe półki. Certyfikaty Internautów. Laureat wyłaniany jest w ogólnokrajowym głosowaniu, w którym uczestniczy dziesiątki tysięcy użytkowników sieci kierujących się indywidualnymi sympatiami, emocjami i sentymentalnymi skojarzeniami wakacyjnymi, związanymi z podróżami po kraju i pobytami w atrakcyjnych miejscach polskich regionów. Największą liczbę głosów otrzymała realistyczna rekonstrukcja wydarzeń II wojny światowej Frontem do Wolności. Łabiszyńskie Spotkania z Historią (http://labiszyn.pl/artykuly/162/labiszynskie-spotkania-z-historia), Obszerne opisy produktów turystycznych posiadających Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej zamieszczone są na stronach Narodowego Portalu Turystycznego https://polska.travel/pl/zobacz-koniecznie/certyfikaty-pot
Podziwiać Alpy z okna pociągu. Oto Bernina Express najwyżej położona kolej w Europie
Kto marzy o pięknych widokach, a jednocześnie chce, by wszystko działało jak w szwajcarskim zegarku, ten powinien zasmakować podróży niezwykłymi liniami kolejowymi między włoskim Tirano a helweckim Chur. Czystość powietrza i widoki są tam obłędne!
Ekspres Bernina to kolej z tradycjami. Jeździ pięknymi alpejskimi szlakami od 1910 r., łączy północną i południową część gór oraz Szwajcarię z Włochami. Startuje z włoskiego miasteczka Tirano na północy Lombardii. Rusza z 429 m n.p.m., a chwilę później jest już o wiele wyżej, czyli na przełęczy Bernina - 2253 m n.p.m., mniej więcej na wysokości polskich Rysów. To najwyższy punkt trasy. Wspinaczka pociągu zaczyna się tuż za włosko-szwajcarską granicą. Nachylenie torów dochodzi nawet do 7 proc. Pociąg pokonuje ogromne różnice wysokości i wije jak wąż po skalistych zboczach pięknych Alp. Mija miasteczka, kościoły, błękitne alpejskie jeziora, białe szczyty Alp, wieczne lodowce i alpejskie łąki zimą przysypane śniegiem. Jego metą jest miasto Chur, stolica kantonu Gryzonia i najstarsze miasto w Szwajcarii. Na trasie Berniny jest 55 tuneli, 196 mostów i wiaduktów. Niezwykłe wrażenie robią: wiadukt Landwasser, tunele okrężne między Bergün a Preda, a także spiralny wiadukt w Brusio. Widoki są niezwykłe – pociąg ma panoramiczne okna i wszystko wygląda jak na wyciągnięcie ręki. Ekspres Bernina to najwyżej położona kolej w Europie, która tak duże nachylenia pokonuje bez zębatek. Czystość powietrza i widoki są tam obłędne! Trasa ta jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jako trzecia trasa kolejowa na świecie. Pociąg w wersji zimowej (Bernina Panorama Winter) jeździ od 29.10.2018 do 31.03.2019. Wiosną, latem i jesienią kursuje od 11.05. do 27.10. Więcej informacji i rezerwacje: www.rhb.ch​
Amundsen Photo Awards – znamy finalistów
Podróże są doskonałą inspiracją i potrafią zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych eksploratorów. Fotografia natomiast pozwala uchwycić te wyjątkowe momenty i przedstawić świat w sposób, w jaki widzi go autor. 12 grudnia, w Fortecy Kręgliccy odbyła się Gala Amundsen Photo Awards, podczas której wyłoniono autorów najlepszych fotografii w czterech wyjątkowych kategoriach. Galę poprowadził Olivier Janiak.
Fotografia to sztuka przedstawienia innym swojej perspektywy patrzenia na świat. Jej wyjątkowość polega na tym, że przy okazji pozwala uchwycić czas wraz z towarzyszącymi mu emocjami. Podróże z kolei nie tylko inspirują, lecz także zachęcają do wychodzenia poza utarte szlaki, dlatego też fotografia i podróże tak znakomicie pasują do siebie nawzajem oraz do kampanii #OdkrywajWięcej” marki Amundsen. Konkurs dla odkrywców Z myślą o wszystkich doświadczonych fotografach, podróżnikach i pasjonatach, marka Amundsen w tym roku przygotowała specjalny konkurs Amundsen Photo Awards. Mogli wziąć w nim udział wszyscy, bez względu na stopień doświadczenia. Każdy znalazł coś dla siebie, co ułatwiały trzy główne kategorie – zwierzęta, ludzie, krajobraz oraz jedna kategoria specjalna nawiązująca do idei marki i jej historii - Zimowa Ekspedycja. Uczestnicy mogli wysłać maksymalnie 3 fotografie w kategorii. Zainteresowanie konkursem przeszło najśmielsze oczekiwania organizatorów. Niemal 4 tysiące zgłoszeń, czyli aż 14 tysięcy zdjęć sprawiło, że jurorzy mieli twardy orzech do zgryzienia. Ostatecznie wyłoniono po 5 finalistów z każdej kategorii. Gala Amundsen Photo Awards Środowy wieczór, podobnie jak cały rok 2018, przyniósł wiele emocji. Zaproszeni goście mogli obejrzeć wystawę najlepszych prac, ale przede wszystkim poznali laureatów konkursu na najlepszą fotografię podróżniczą. Oto zwycięzcy! Kategoria: ZWIERZĘTA I. Aneta Łącka II. Szymon Kaczmarczyk III. Arkadiusz Miaśkiewicz Kategoria: LUDZIE I. Piotr Zwarycz II. Olga Rachwalak III. Krystian Niedbał Kategoria: KRAJOBRAZ I. Wojciech Kruczyński II. Piotr Kanka III. Paweł Zygmunt Kategoria specjalna: ZIMOWA EKSPEDYCJA I. Adam Kokot II. Rafał Bachanek III. Barbara Grubka Przez świat marki gości przeprowadził Olivier Janiak, a nagrody wręczyli ambasadorzy kampanii - Łukasz Nowicki, Marcin Dobas i Krzysztof Starnawski, a zwycięzca kategorii specjalnej otrzymał ją z rąk Marka Sypka, Dyrektora Zarządzającego w Stock Polska. Wśród nagród znalazł się profesjonalny sprzęt fotograficzny i 4-dniowe warsztaty z Marcinem Dobasem. Gala Amundsen Photo Awards była idealnym zwieńczeniem całorocznej kampanii #OdkrywajWięcej. Partnerami konkursu Amundsen Photo Awards są Olympus Polska oraz Alstor.
„Trudno się do niego dostać. Tylko jeden człowiek na raz może pracować z młotem” – tłumaczy Peter Grigorjew, jakucki poszukiwacz kłów mamucich. Grigorjew przywołuje moment, gdy przez przypadek – zwykłe poślizgnięcie – trafił toporem w brzuch zamarzniętego ciała mamuta, i wtem wyciekła płynna krew… Obejrzyj koniecznie ten niewiarygodny moment we fragmencie filmu „Genesis 2.0”. Już od piątku w kinach!
Fragment filmu przedstawiający niesłychane odkrycie można zobaczyć tu: W najnowszym filmie nominowanego do Oscara Christiana Freia („Fotograf wojenny”) wędrujemy na odległe Wyspy Nowosyberyjskie. Grupa zapaleńców poszukuje w wiecznej zmarzlinie kłów mamutów. Cena „białego złota” nigdy nie była tak wysoka, szczególnie na chińskim rynku luksusowych dóbr. Znaleziska są magnesem także dla naukowców. Chcą sklonować mamuta z zamrożonego materiału genetycznego z niemal nienaruszonym DNA, pozyskanym z syberyjskiego lodowca. Próba wskrzeszenia wymarłego ssaka jest pierwszym zwiastunem wielkiej rewolucji, w wyniku której człowiek stanie się stwórcą, autorem nowego Genesis – Księgi Rodzaju.
Kulinarna podróż SEATem przez Katalonię, czyli dlaczego warto mieć ogromne marzenia i jeszcze większy apetyt na życie
W Katalonii byłam niejednokrotnie , co nie zmienia faktu, że za każdym razem przyjeżdżając tu, otwierają mi się oczy na coś zupełnie innego. Tym razem przyjechałam tu razem z Pawłem, by wspólnie z Seatem móc puścić wodzę fantazji.
Bardzo mi odpowiada filozofia marki i nowe hasło Seata Tarraco, które brzmi: “WHY NOT NOW?”. Bo po co mamy zwlekać z tym, by spełniać marzenia? A skoro zachęcono mnie do poznawania Katalonii po swojemu, wiedziałam, że muszę namówić Pawła na małą gastronomiczną podróż. Kuchnia katalońska jest mocno eklektyczna. Odbija się tu echo zarówno Francji, Sycylii, Neapolu, okolic Walencji, a nawet odrobina orientu. Z czego to wynika? Katalonia była zawsze “oknem na świat” Hiszpanii. Ogromny port pozwalał na przepływ produktów i przypraw z krajów arabskich, które ciągle odgrywają duże znaczenie w kuchni tego regionu. Za sprawą średniowiecznej historii i tego, jak daleko sięgały granice królestwa Aragonii, dziś w kuchni lokalnej możemy spotkać różnego typu makarony i dania kojarzone z klasyczną kuchnią włoską. Wtedy granice królestwa sięgały aż pod sam Neapol. Nie będzie też dużym zaskoczeniem znalezienie analogii pomiędzy kuchnią katalońską a francuską. Zarówno położenie geograficzne, jak i bliskość kulturowa, dały podwaliny wielu smakom, które łączą oba te kraje. Podczas pierwszego przystanku w nadmorskiej miejscowości Sitges, nie mogłam oderwać oczu od piaszczystych plaż i małych, wąskich, uliczek. Aby móc cieszyć się jednym i drugim jednocześnie, wybraliśmy się z Pawłem po przekąski i pyszności na wynos. Plaża jest tu idealnym miejscem na piknik i leniwe oraz spokojne wczucie się w klimat Katalonii. Spacerując po uroczych uliczkach, polecam zaopatrzyć się w katalońskie produkty, takie jak owczy ser Abadessa d’Elins czy kubek płynnej czekolady z przyprawami i świeżo usmażonymi churrosami, posypanymi gruboziarnistym cukrem. Rozpusta z błogimi widokami w najlepszym wydaniu. Następnego dnia, o poranku dotarliśmy do Besalú. Szukając miejsca, w którym moglibyśmy zjeść lokalne śniadanie trafiliśmy na kawiarnię Can Quei serwującą tostadas i bocadillos z lokalnymi wędlinami, których nie można pominąć jeżdżąc po okolicy. Botifarra, fuet i Ilonganisa to mięsne, suszone i długo dojrzewające kiełbasy, które mogą przypominać odrobinę włoskie salami. Wędliny te bardzo często występowały także w tapasach i pinchos serwowanych w przeróżnych restauracjach w całym regionie. Przeważnie w towarzystwie oliwek, serów, jamon serrano, świeżych i wędzonych ryb oraz unikatowych sosów. Pisząc o kuchni katalońskiej oraz współczesnej, nie można pominąć rewolucjonisty tego tematu oraz samego aspektu fine diningu, który tu szczególnie ma tu swoje źródło. Szef Ferran Adria, kataloński wirtuoz i założyciel El Bulli stał się kulinarną ikoną i pokazał nowy kierunek swojej kuchni lokalnej w wersji molekularnej. Mimo że El Bulli już nie istnieje, my mieliśmy okazję odwiedzić restaurację L’Ó, nieopodal Barcelony, która posiada jedną gwiazdkę Michelin i czerpie z historii Katalonii oraz produktów regionu to, co najlepsze. Elementy kuchni molekularnej oraz współczesnej, katalońskiej gastronomii, łączą się tu z prostotą i najwyższą jakością serwowanych produktów. Dbałość o detal, idealny dobór win regionalnych, oraz ogromna wiedza kelnerów, prowadzą odbiorcę przez unikatowy świat smaków, ucząc i uświadamiając. Tym razem, mimo, że byliśmy tu tylko kilka dni, mam wrażenie, że poczuliśmy klimat i unikatowość tego regionu bardziej, niż kiedykolwiek. Połączenie widoków, świeżych smaków, jazdy autem krętymi drogami wokół linii brzegowej, czy zachwyt kolorami wschodu słońca, stojąc na zboczu Masywu Montserrat, sprawiło, że nabrałam jeszcze większego apetytu na dalsze eksplorowanie Katalonii. Martyna Chomacka