Fala turystów zalała schronisko w Dolomitach. Wszystko za sprawą pączków
W połowie sierpnia media obiegł niecodzienny widok. Do jednego z alpejskich schronisk we włoskich Dolomitach ustawiła się bardzo długa kolejka. Internetowy trend szybko wymknął się spod kontroli i na nowo postawił pytanie o to, gdzie leży granica wpływu mediów społecznościowych na turystykę.
W ostatnich latach światowa turystyka coraz mocniej zaczęła być napędzana przez media społecznościowe. Rosnącą popularność zyskują profile o tematyce podróżniczej, które wyznaczają trendy: gdzie warto pojechać, co zobaczyć i czego spróbować. Tak było również w przypadku Dolomitów, które od dawna cieszą się dużym zainteresowaniem. W ostatnich dniach w jednym z ich najbardziej malowniczych rejonów można było jednak zobaczyć wyjątkowo długie kolejki i wzmożony ruch turystyczny. Wszystko za sprawą pączków. Skąd wzięły się kolejki na wysokości 2300 m n.p.m.? W połowie sierpnia 2026 r. do mediów społecznościowych zaczęły trafiać nagrania, na których setki turystów stoją w kolejce do schroniska Friedrich August, położonego na wysokości około 2300 m n.p.m. w północno-wschodniej części włoskich Alp. Mimo że co roku w sezonie letnim ruch turystyczny w tym regionie znacząco się nasila, tym razem uwagę przyciągnęła skala zainteresowania jednym konkretnym miejscem. Okazało się, że sprawcą całego zamieszania nie są wyłącznie spektakularne widoki, lecz także pączki. Schronisko Friedrich August, położone w malowniczym miejscu między Col Rodella a Passo Sella, poza ofertą noclegową może pochwalić się również kuchnią. Między innymi w ofercie śniadaniowej od lat pojawia się tutaj tradycyjny wypiek krapfen, czyli pączek podobny do włoskich bombolone, często nadziewany kremem. I chociaż nie jest to żadna sezonowa nowość, w ostatnich dniach zrobiło się o nim naprawdę głośno. Wszystko za sprawą twórców internetowych, którzy przy okazji wizyt w Dolomitach zatrzymywali się właśnie w tym miejscu na śniadanie, a następnie polecali je w swoich filmach. Turyści zachęceni słodkimi wypiekami jedzonymi na tle Dolomitów szybko podchwycili temat, a sam pączek został okrzyknięty „viralem”. Chaos w Dolomitach spowodowany falą turystów Sytuacja napędzona internetowym trendem szybko wymknęła się spod kontroli. Media obiegają kolejne zdjęcia oraz nagrania kolejki ciągnącej się wzdłuż wąskiej ścieżki i turystów czekających na słynny wypiek. Chociaż według RAI News w jednym z pierwszych dni problem wynikał częściowo z kłopotów z internetem oraz płatnościami elektronicznymi, nie ulega wątpliwości, że w Dolomitach nagle pojawiły się setki osób zainteresowanych tym samym miejscem. Niektórzy turyści wstają nad ranem albo planują pobyt w okolicy tak, aby zdążyć na świeże krapfeny, zanim się skończą. I chociaż mogłoby się wydawać, że ogromne kolejki odstraszą mniej zdeterminowanych, nagrania pokazują, że często dzieje się odwrotnie. Pączek ze schroniska Friedrich August stał się tak popularny w internecie, że niektórzy przyjeżdżali głównie po to, żeby go spróbować i sfotografować. W relacjach medialnych pojawiały się wypowiedzi turystów, którzy przyznawali, że przyciągnęły ich posty z Instagrama pokazujące wypieki za przezroczystą szybą na tle Dolomitów. Turystyka napędzana przez media społecznościowe Warto jednak podkreślić, że „słynne” pączki schronisko wypieka od wielu lat, a w innych alpejskich chatach również można znaleźć bardzo dobre i świeże wypieki. Niestety, to nie pierwsza tego typu sytuacja. Od kilku lat internet stał się jednym z głównych wyznaczników tego, co w danym miejscu warto zobaczyć, zjeść i sfotografować, a turystyka coraz częściej zaczęła być napędzana przez media społecznościowe. Bardzo często wiąże się to z faktem, że dany punkt nie jest przygotowany na masowy napływ turystów, co prowadzi do chaosu. Nie można zapominać, że obecna sytuacja rozgrywa się w górach i że wciąż jest to bogaty przyrodniczo region, w którym obowiązują określone zasady. Przy zbyt dużym napływie odwiedzających trudniej jest kontrolować ruch, chronić ścieżki, ograniczać zaśmiecanie i dbać o spokój mieszkańców oraz innych turystów. Dodatkowo sytuacja wywołała duże poruszenie wśród mieszkańców i miłośników gór, którzy zwracają uwagę, że część osób podążających za internetowymi trendami przyjeżdża przede wszystkim po zdjęcie, a nie po to, by naprawdę docenić piękno Alp. Dlatego na nowo rozpoczęła dyskusję o negatywnym wpływie mediów społecznościowych i idących za nimi trendów na środowisko. Dolomity nie są scenografią do nagrań, lecz żywym, cennym i wrażliwym krajobrazem, który wymaga od turystów uważności, szacunku i odpowiedzialności. Źródła: The Guardian, Daily Mail, Rai News, Montagna TV Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Niezwykłe odkrycie dzięki wideo z TikToka. Naukowcy natrafili na nieznany gatunek
Nagranie opublikowane w mediach społecznościowych doprowadziło naukowców do niezwykłego odkrycia. W Bihar w północnych Indiach opisano Gangaichthys indonepalicus – nowy gatunek wodnego kręgowca, który żyje w całkowitej ciemności.
Czy TikTok może przyczynić się do naukowego odkrycia? Okazuje się, że tak. Z pozoru zwykłe nagranie może stać się dla badaczy wskazówką, gdzie warto zatrzymać się na dłużej. Właśnie w taki sposób międzynarodowy zespół naukowców odkrył w Bihar w Indiach Gangaichthys indonepalicus – nowy gatunek węgorza żyjący w podziemnych wodach, będący pierwszym takim w tym regionie. Wideo z TikToka doprowadziło naukowców do granicy Indii z Nepalem Wszystko za sprawą niepozornego nagrania. W 2024 roku zespół badaczy natknął się na krótki film zamieszczony w aplikacji TikTok, który przedstawiał wodne stworzenie wypływające ze studni. Na pierwszy rzut oka wyglądało jak niewielki organizm przystosowany do życia w wodach podziemnych – stygobiont – z małymi oczami oraz słabo zabarwioną skórą. Zaskakujący wygląd, a także fakt, że do tej pory w pobliżu granicy Indii z Nepalem, czyli w regionie, z którego pochodziło nagranie, nie były znane żadne stygobiontyczne organizmy, sprawiły, że badacze postanowili odnaleźć tajemniczego bohatera filmu i ustalić jego tożsamość. Nie było łatwo odnaleźć rybę z TikToka Proces poszukiwań nie był jednak wcale łatwy. Znalezienie organizmu, a co za tym idzie – zdobycie fizycznych próbek, wymagało intensywnych badań terenowych. Badacze musieli prosić właścicieli lokalnych pomp ręcznych i studni wierconych o pozwolenie na pobieranie wody do celów naukowych. Następnie samodzielnie pompowali tysiące litrów wody, wypatrując przedstawiciela nieznanego gatunku. Po wielu próbach pierwszy osobnik pojawił się po wypompowaniu około 2000 litrów wody, ale w niestety nie przeżył tego procesu. Drugi, nienaruszony okaz, znaleziono dopiero po wypompowaniu kolejnych 500 litrów z tej samej pompy. To właśnie on stał się później holotypem, czyli okazem wzorcowym nowo opisanego gatunku. Ma zaledwie 4 cm i żyje w całkowitej ciemności Nowo odkryty gatunek węgorza jest niewielki – mierzy około 4 cm długości. Jego małe, osłonięte skórą oczy i ciało z bardzo małą ilością pigmentu wskazują na dobre przystosowanie do życia w całkowitej ciemności. Zwierzę ma półprzezroczyste, wydłużone ciało, a międzynarodowe czasopismo naukowe ZooKeys określa go po angielsku jako earthworm eel, czyli „węgorza dżdżownicowatego”. Przeprowadzono również zaawansowane badania, w tym mikrotomografię komputerową, która pozwoliła zobrazować wewnętrzną mikrostrukturę organizmu bez niszczenia okazu. Analiza genetyczna potwierdziła, że ryba reprezentuje całkowicie odrębny rodzaj w rodzinie Chaudhuriidae z rzędu szczelinokształtnych. Skąd wzięła się nazwa Gangaichthys indonepalicus? Gatunek otrzymał oficjalną nazwę Gangaichthys indonepalicus. Pierwszy człon, Gangaichthys, odnosi się do systemu rzecznego, w którym został znaleziony. W bezpośrednim tłumaczeniu oznacza „rybę Gangesu”, ponieważ jest to pierwszy znany stygobiontyczny gatunek na terenach otaczających świętą rzekę. Natomiast indonepalicus odnosi się do miejsca, w którym znaleziono zwierzę – rejonu położonego w pobliżu granicy Indii z Nepalem. Odkrycie pokazuje, że nawet pod jednym z najgęściej zaludnionych i najbardziej intensywnie wykorzystywanych krajobrazów Azji mogą kryć się organizmy, których nauka dotąd nie znała. Źródła: Phys.org, ZooKey, Popular Science Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Po ponad dwóch latach Rhossi wraca do domu. Rzadki żółw morski przebył tysiące kilometrów samolotem z Walii do Teksasu
Żółw zatokowy naturalnie żyjący w Zatoce Meksykańskiej został znaleziony na plaży w północnej Walii. Wycieńczony i osłabiony przeszedł intensywne leczenie oraz długą rehabilitację. Teraz po ponad dwóch latach przyszedł czas, by Rhossi wrócił do domu.
Żółw zatokowy (lepidochelys kempii), znany również po angielsku jako Kemp’s Ridley, to najmniejszy żółw morski na świecie. Gatunek ten występuje głównie w Zatoce Meksykańskiej i zachodnim Atlantyku. Ze względu na niewielką populację i liczne zagrożenia został wpisany na listę gatunków zagrożonych. Jeden z jego młodych przedstawicieli trafił jednak tysiące kilometrów od naturalnego zasięgu – na Wyspy Brytyjskie. Historia małego Rhossiego naprawdę zaskakuje. Jak Rhossi trafił do Walii? W grudniu 2023 roku na plaży Rhosneigr w północnej Walii znaleziono małego żółwia zatokowego. Zwierzę mierzyło zaledwie około 25 centymetrów i ważyło mniej niż kilogram. Po natychmiastowym zawiadomieniu odpowiednich służb w ciężkim stanie trafiło do Anglesey Sea Zoo, które zajmuje się między innymi ochroną i rehabilitacją zwierząt morskich. Tam żółw został poddany intensywnemu leczeniu, choć początkowo trudno było ocenić jego szanse na przeżycie. Nie był to pierwszy żółw morski, który trafił pod opiekę Anglesey Sea Zoo. We wcześniejszych latach placówka zajmowała się kilkoma podobnymi przypadkami, w tym Tally, również należącą do Kemp’s Ridley, uratowaną w 2021 roku. Gatunek ten występuje przede wszystkim w wodach Zatoki Meksykańskiej, położonej tysiące kilometrów od północnej Walii, gdzie panują zupełnie inne warunki klimatyczne. Pracownicy oceanarium uważają, że żółw mógł zostać zniesiony przez silne prądy i wiatry, a następnie doznał tzw. cold-stunning, czyli oszołomienia zimnem. To stan, w którym wychłodzone zwierzę traci siły, przestaje normalnie pływać i może zostać wyrzucone na brzeg. Dla żółwi morskich pozostawionych w zimnej wodzie lub na plaży pierwsze dni intensywnej terapii są szczególnie krytyczne. Mimo wycieńczenia żółwiowi udało się przetrwać. Gdy jego stan się poprawił, rozpoczął długą rehabilitację, a kiedy na dobre zadomowił się w Anglesey Sea Zoo, otrzymał imię Rhossi – od nazwy plaży, na której został znaleziony. Powrót po ponad dwóch latach. Dlaczego to nie takie proste Po ponad dwóch latach pobytu w walijskim oceanarium i długim okresie rehabilitacji przyszedł czas, by Rhossi wrócił do domu. Przez ten czas znacząco urósł – z żółwia ważącego mniej niż kilogram stał się osobnikiem o masie około 21 kilogramów – i odzyskał siły. Jednak operacja przetransportowania żółwia przez Atlantyk nie była taka prosta. Wyjątkowy pasażer wymagał specjalnych warunków oraz tego, by cała podróż trwała możliwie jak najkrócej. Dlatego planowanie zajęło wiele miesięcy i obejmowało między innymi przygotowanie specjalnej skrzyni transportowej, która pozwalała kontrolować warunki podczas długiej trasy z północnej Walii do Teksasu. Trzeba było też zadbać o to, by Rhossi przez cały czas miał zapewnioną opiekę i odpowiednie nawilżenie. Miało to zapobiec przesuszeniu skóry oraz pancerza. Co ciekawe, ekipa zaangażowana w transport wykorzystała w tym celu między innymi produkty dostępne w aptece – wazelinę oraz lubrykant niedrażniący oczu. Ponad to trzeba było wypełnić dokumentację, niezbędną do transportu żółwia przez oba kraje. Długa droga do domu. Samolotem z Walii do Teksasu Po zakończeniu pierwszego etapu podróży Rhossi bezpiecznie dotarł do Houston w Teksasie. Tam został poddany szczegółowym badaniom, między innymi badaniom krwi, ocenie kondycji, masy ciała oraz obrazowaniu medycznemu. Wyniki mają pokazać, czy jest gotowy do powrotu do naturalnego środowiska. Jeśli specjaliści potwierdzą, że jego stan na to pozwala, Rhossi zostanie przewieziony dalej na wybrzeże Teksasu, w rejon Padre Island, a następnie wypuszczony do wód Zatoki Meksykańskiej. To obszar szczególnie ważny dla ochrony żółwi zatokowych i jeden z kluczowych punktów działań na rzecz tego gatunku. Jest to duże wydarzenie szczególnie dla osób opiekujących się Rhossim od samego początku. Był jednym z najmniejszych pacjentów Anglesey Sea Zoo i spędził tam ponad dwa i pół roku. Jego planowany powrót do Zatoki Meksykańskiej to emocjonujący finał długiej misji ratunkowej i przykład międzynarodowej współpracy na rzecz ochrony zagrożonych gatunków. Źródła: BBC, Daily Mail, NOAA Fisheries Szukasz więcej inspirujących podróży, fascynujących odkryć i opowieści ze świata nauki? Skorzystaj ze specjalnej oferty prenumeraty magazynów National Geographic Polska i National Geographic Traveler. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Poleciałem do Nepalu zobaczyć Everest. To, co przeżyłem, przerosło moje wyobrażenia
Nepal zaczyna się od kontrastów: oślepiająco czystej bieli i intensywnej zieleni, wiecznego śniegu na 5 000 m n.p.m. i 36 stopni w cieniu, Himalajów i dżungli. To kraj, który zachwyca smakiem, zapachem oraz kulturą, ale równie wymagający. Podróż tu to wyzwanie, które wymaga wielu przygotowań, wyrzeczeń, a przede wszystkim cierpliwości. Jednak kiedy się już go podejmie, przepadnie się bez pamięci.
Nepal od lat przyciąga wielu podróżników obietnicami o Himalajach i spotkaniem z najwyższym szczytem świata. Ten kraj to jednak znacznie więcej. Od surowego górskiego klimatu i trekkingu w śniegu, niewiele trzeba by znaleźć się na dachu land rovera w dzikiej dżungli. Zachwyca kolorem, smakiem i zapachem, ale także uczy pokory, o czym miał szansę się przekonać podczas swojej podróży w 2019 roku Maciej Liczbarski. Nepal tak bardzo skradł jego serce, że zdecydował się opisać go w swoim reportażu. Himalaje. Piękne, ale wymagające Czy wiesz, co zrobić, gdy idziesz wąską granią, jesteś przywiązany liną do drugiej osoby, a ona nagle stacza się w przepaść? – pyta niby mimochodem przy kolacji i jeden z przewodników. Nie mam pojęcia. Okazuje się, że bez chwili zwłoki też powinienem skoczyć w przepaść, tyle że po drugiej stronie. To jedyna szansa, żeby przeżyć. Jesteśmy na prawie trzech tysiącach metrów. Wszystkie ekstremalne doznania jeszcze przed nami. Nasza grupa to kilku doświadczonych wspinaczy, reszta to amatorzy, jeśli nie początkujący. Dla nas wszystko jest nowe, niezwykłe. Pierwsze spotkanie z Nepalem, a zwłaszcza z Himalajami, jest właśnie jak taki skok w przepaść. Skala tego, co widać wokół, jest nieporównywalna z niczym. Wszystko jest większe, potężniejsze, masywniejsze niż w jakichkolwiek innych górach. Do głowy przychodzą dziesiątki banalnych przymiotników rozpoczynających się od „naj”. Największy, najpiękniejszy... W końcu Everest jest prawie na wyciągnięcie ręki. I to on będzie naszym drogowskazem przez najbliższe kilka dni. Przed wędrówką w górę lecimy helikopterem pomiędzy najpiękniejszymi szczytami, sześcio-, siedmio-, a nawet ośmiotysięcznik są tuż obok. Oglądamy m.in. Everest, Lhotse – gdzie w 1989 r. zginął najlepszy polski himalaista Jerzy Kukuczka – trapezowaty Ama Dablam, Nuptse, Lobuche... Dziesiątki ośnieżonych szczytów, wyrastające nagle turnie i granie jak żyletki, na których z trudem mijają się dwie osoby. Kiedy dość szybko wznosimy się na poziom 6000 m n.p.m., czuję to, o czym poczytać można w każdej sztampowej relacji. Kręci mi się w głowie i zapiera mi dech w piersiach. Tyle że w moim przypadku nie jest to jedynie oklepana metafora. Czuję kłucie w klatce piersiowej i coraz silniejsze mdłości. Przysuwam się do uchylonego okna. Na tej wysokości zawartość tlenu w powietrzu to zaledwie 47 proc. tego, co na poziomie morza. Organizm buntuje się. Jeśli zostalibyśmy tu dłużej, brak aklimatyzacji mógłby mieć dla nas bardzo groźne skutki, łącznie z obrzękiem mózgu i płuc, a w konsekwencji śmiercią. Na szczęście dość szybko lądujemy na polanie przy klasztorze Tengboche, na bezpiecznej wysokości ok. 3860 m n.p.m. Mnisi ze świątyni akurat grają w siatkówkę. Przyjaźnie machają do nas z oddali. Przed nami jak na dłoni: Ama Dablam i południowa ściana Lhotse – 3,5 km w pionie! Po godzinie pilot zarządza powrót do Lukli. To stamtąd wyruszają wyprawy na najwyższą górę świata. Wszystkie pory roku, jaki i Nemche Bazaar podczas wyprawy pod Everest W jednym ze schronisk jemy późne śniadanie. Zamawiam gęstą zupę czosnkową i pierożki momo. W tym klimacie to zestaw obowiązkowy. Rozgrzewa, daje energię. Każdego kolejnego dnia narażeni będziemy na coraz większy chłód. Każde sto metrów w górę to 0,6 stopnia Celsjusza mniej. Tak jest w teorii. W praktyce wydaje mi się, że wszystko zmienia się dużo szybciej. W Katmandu (ok. 1300 m n.p.m.) mieliśmy lato. W Lukli była już jesień. Teraz z każdym krokiem coraz głębiej zanurzamy się w srogą zimę. I jest to zima nieskażona żadnym brudem czy pyłem. Śnieg jest tu biały jak w reklamie wiodącego proszku do prania, niebo – błękitne jak koszula maklera z Wall Street. Gdybym zobaczył to na zdjęciu, pomyślałbym, że to efekt poprawek w Photoshopie. W nocy koloru nie ma. Wcale. Panuje czerń absolutna. Dla kogoś wychowanego w mieście, gdzie ciemność zawsze rozpraszana jest przez świetlne smugi, jest to zjawisko wręcz szokujące. Bez latarki boję się zrobić choćby krok, żeby nagle nie znaleźć się kilkadziesiąt metrów niżej. Rano ruszamy w stronę nieoficjalnej stolicy nepalskich Szerpów, Namche Bazaar, na wysokości 3440 m n.p.m. Kolejne linowe mosty, młynki modlitewne, wskazujące kierunek kamienne kopczyki. Gdyby nie to, można by założyć, że jesteśmy w Tatrach lub Beskidach. Tyle że do potęgi trzeciej. Po drodze mijamy niewysokich, szczupłych, za to nieludzko silnych tragarzy. Na plecach potrafią nieść nawet lodówkę. Pracują ponad siły, bo często są jedynymi żywicielami licznych rodzin. W wysokie góry idą zwykle w lekkim dresie i klapkach lub tenisówkach, skutkiem czego są odmrożenia i kontuzje. Są silni i wytrzymali, ale organizm ma swoje prawa. Szerpowie często stają się kalekami, umierają młodo. W Lukli działa fundacja na ich rzecz. Warto tam wpaść, dowiedzieć się więcej o ich życiu, oddać niepotrzebny już polar, buty czy lekarstwa. Na to ostatnie na razie nie mam szans. Dwa dni temu podczas transportu zaginął mój plecak. W trakcie trekkingu pozbawiony jestem nawet szczoteczki do zębów. W Namche Bazaar kończy się cywilizacja. Ostatni punkt internetowy, ostatni bazar, ostatni sklep trekkingowy, ostatni pub. Jest dość wcześnie, minęła trzynasta. Ten dzień poświęcamy na aklimatyzację. Snujemy się po ulicach miasteczka, zaglądamy do sklepików z suwenirami. Duże poruszenie wywołuje wśród nas śmiesznie tani sprzęt trekkingowy. Jak tłumaczy jeden z naszych Szerpów, wszystko pochodzi z przemytu z Chin. No i rzecz jasna są to podróbki cenionych firm. Na obrzeżach miasteczka, tuż obok nas, wolno przesuwają się jaki – kudłate himalajskie bawoły. Zabawne, że jaki w przeciwieństwie do ludzi dostają choroby „wysokościowej”, gdy schodzą poniżej 3500 m. Namche leży właśnie na tej granicy. Najlepszy punkt widokowy na Mount Everest Gdzieś pomiędzy uskokami zamajaczy czasem sznur modlitewnych chorągiewek – w kolorach białym, niebieskim, żółtym, czerwonym i zielonym. Każdy kolor to inna buddyjska modlitwa, każdy symbolizuje inną intencję. Mniej więcej na wysokości 5000 m przekraczamy linię wiecznego śniegu. Temperatura znacznie poniżej zera. Za to cały czas świeci słońce. Trzeba na nie uważać. Konieczne są okulary lodowcowe ze specjalnym filtrem. Niemal co roku zdarzają się tu przypadki czasowego oślepnięcia. Jeden z naszych przewodników opowiada o człowieku, który na wysokości 7000 m n.p.m. na trzy dni stracił wzrok tylko dlatego, że jego okulary były porysowane i przepuszczały zbyt dużo promieni. Idziemy wolno, zależy nam na dobrej aklimatyzacji. Wchodzimy kilkaset metrów w górę, potem cofamy się kilkaset w dół. To metoda stosowana przez himalaistów z całego świata. Mimo to przez ostatnie dni niemal cały czas czuję mdłości i ból głowy. Według zaleceń lekarza w przypadku wymiotów lub różowej piany toczonej z ust trzeba zastanowić się nad powrotem. Jakoś udaje mi się przetrwać. Wreszcie jesteśmy u celu naszej podróży, na szczycie Kala Pathar (5545 m n.p.m.), czyli najlepszym punkcie widokowym na Everest. Zachwycamy się górską panoramą, robimy kolejne setki zdjęć. Najwyższy punkt świata jest „tuż” przed nami. Równie fantastyczny widok mamy pod nami. Dziesiątki mniejszych lub większych szczytów, grani, przełęczy... Do tego chmury płynące pod naszymi stopami. Dosłownie. Zanim ruszymy w drogę powrotną, idziemy jeszcze do Everest Base Camp (5364 m n.p.m.), skąd startują wyprawy na dach świata. I teraz również stoi tu kilka namiotów. Mimo całej niezwykłości miejsca, z którym wiąże się długa historia himalaizmu, obóz robi nieco przygnębiające wrażenie. Wokół walają się zużyte butle tlenowe, śmieci. Obok wrak helikoptera. Podobno niebawem ma się tu zacząć wielkie sprzątanie. Wracając, niemal biegniemy. Z każdym kolejnym metrem w dół rośnie w nas euforia powodowana powiększającymi się dawkami tlenu. Na dole czekamy kilka godzin na samolot do Katmandu. To być może najbardziej niezwykłe lotnisko świata. Położony na wysokości 2840 m n.p.m. pas startowy, a po obu stronach straszą kilkusetmetrowe przepaście. Na dodatek poranna mgła sprawia, że widoczność spada do kilkunastu metrów. Liczę na umiejętności pilotów, podobno najlepszych w regionie. Polecimy małym zgrabnym samolotem linii Yeti Airlines. I już sama nazwa wprowadza nas w jeszcze lepszy nastrój. Stolica Nepalu. Thamel, błogosławieństwo babci i żywa bogini Kumari W stolicy kwaterujemy się w jednym z tanich hoteli w historycznej dzielnicy Thamel. W latach 60. i 70. zjeżdżali tu z całego świata hipisi. Oczywiście głównym powodem były tanie i łatwo dostępne narkotyki. Ale chyba nie tylko. Wielu przyciągała tutaj (i tak jest do dziś) magia tego miejsca i jego egzotyka. Ulica Thamelu tak naprawdę wygląda jak wielki bazar. Setki straganów z ubraniami, tkaninami, pamiątkami. W cenie są zwłaszcza maski hinduistycznych bóstw i „grające” miski. Mnóstwo sprzedawców przekąsek, czyściciele butów i uszu. Nawet uliczni dentyści. Gdzieś z boku ulokował się zaklinacz kobry. Obok niego dostojny sadhu, czyli mędrzec, w pomarańczowych szatach. I przechodnie – nierzadko w kolorowych gurkhowskich czapeczkach. Gurkhowie wywodzą się z dawnej kasty wojowników. Znani są z odwagi, niezłomności i noża kukri, którego używają, by zabić. Jeśli wyciągną go bez potrzeby, muszą odciąć sobie kciuk. Nie przypadkiem do dziś istnieje gurkhowski regiment w armii brytyjskiej. Przy Durbar, centralnym placu miasta, zwiedzamy stary pałac królewski i liczne świątynie: Wisznu, Sziwy Parwati i Jaganath, a także Taledźu poświęconą krwawej bogini Durdze. Nieco dalej możemy oglądać żywą boginię – Kumari. Mamy szczęście, bo właśnie stoi w oknie XVIII-wiecznego pałacu Kumari Bahal i uśmiecha się do nas. Może mieć najwyżej siedem lat i jest ubrana w odświętny, bogato zdobiony strój: wszystko mieni się od czerwieni, czerni, srebra i złota. Największe wrażenie robią ogromne ciemne oczy dziewczynki, podkreślone dodatkowo czarną kredką. Kumari to bogini, a jednocześnie przywódczyni duchowa, nepalski odpowiednik tybetańskiego dalajlamy. Na obiad najbardziej tradycyjne z nepalskich dań – dal bhat, czyli ryż z soczewicą. Prosto, smacznie, pożywnie. Potem herbatka (oczy wiście w stylu nepalskim, z mlekiem, cukrem i kardamonem) na dachowym tarasie jednej z knajp z widokiem na centrum miasta. Wracając, zachwycamy się nieco zaniedbanym Thamelu: rzeźbionymi misternie gzymsami, drzwiami i oknami, ornamentami i muralami. Kiedy tak snujemy się wąskimi ulicami, zaczepia nas kilkunastoletni chłopak. Łamanym angielskim klaruje, że jego babcia obchodzi dziś 90. urodziny i byłby zaszczycony, gdybyśmy dołączyli do biesiadujących. Tylko przez chwilę się wahamy. Kelnerzy przynoszą nam najsmaczniejsze kąski lub miejscowy alkohol. Inni goście zerkają na nas ukradkiem, ktoś uniósł kciuk, pytając, czy wszystko w porządku. Ustawiamy się w kolejce do szacownej jubilatki. Kłaniamy się jej, a w zamian otrzymujemy błogosławieństwo wyrażone znakiem tika na czole, między brwiami, i garścią pozłacanych okolicznościowych monet. Pomarańczowa tika jest symbolem powszechnym wśród hinduistów, maź do nakładania na czoło powstaje z mieszanki proszku cynobrowego, popiołu i proszku z drzewa sandałowego. Katmandu to miasto dwóch religii: hinduizmu i buddyzmu. Żeby mieć pełen obraz, kolejnego dnia jedziemy do najstarszej świątyni buddyjskiej w mieście, stupy Swajambhunath. Stupa jest czymś w rodzaju kopca, nie można do niej wejść, można wejść na nią lub ją obejść. Niezwykłe wrażenie robią oczy Buddy wyrysowane w centralnym punkcie świątyni, pomiędzy dwoma wieżami. Z pobliskich sklepów dobiega spokojna, ascetyczna muzyka. Śpiewający mnisi. Muszę mieć ich płytę! Dzikie zwierzęta i spóźniony monsun w parku Chitwan Po kilku dniach ruszamy na południe, do królewskiego parku narodowego Chitwan. Ostatni odcinek jedziemy na dachu land rovera. Trzęsie potwornie, ręce bolą od kurczowego trzymania się relingów. Największe emocje budzi przeprawa przez częściowo wyschniętą rzekę. W porze deszczowej miejscami ma ponad pół kilometra szerokości! Kolejny dzień zaczynamy wcześnie, bo już o szóstej rano. Zanim dotrzemy do dżungli, przedzieramy się przez pola monstrualnej, ponad dwumetrowej trawy. Podobno to ulubiony przysmak słoni. A potem między drzewami staramy się wypatrzeć zwierzęta, z których park Chitwan słynie: tygrysa bengalskiego i lamparta... Bezskutecznie. Widzimy za to dwa jelenie samburu, kilka nosorożców i mnóstwo ptaków z orłem szarogłowym na czele. Tak jak w górach fascynowała intensywność bieli czy błękitu, tu w parku zachwyca siła zieleni. Każdy liść aż lśni, mieni się w przymglonym świetle. Wszystko jest nasycone wodą, wilgocią. I tylko jedno przeszkadza nam w obcowaniu z pierwotną, dziką naturą. Komary i meszki. Mimo stosowania repelentów po kilku godzinach jestem pocięty na całym ciele. Piecze i swędzi. Popołudnie spędzamy w czółnie, na rzece. O tej porze roku jest spokojna, wolna. Ale kiedy po monsunowych deszczach wody przybiera, można tu urządzać naprawdę ekscytujący rafting. Gdy wychodzimy na brzeg, dość niespodziewanie mamy okazję doświadczyć (spóźnionego) monsunu w pigułce. Nagle słońce znika za chmurami, robi się ciemno. I niemal od razu zaczyna lać. Jeśli dotąd miałem jakieś skojarzenia z określeniem „ściana wody”, tu musiałem je błyskawicznie zweryfikować. Mimo że jesteśmy przygotowani na deszcz, mamy wodoodporną odzież i pokrowce na plecaki, po dziesięciu minutach mokre jest dosłownie wszystko, na zewnątrz, w środku. Deszcz znika równie gwałtownie, jak się pojawił. Wracamy na kemping. Jest gorąco i wilgotno. Pomimo 36 stopni w cieniu ubrania nie chcą wyschnąć przez trzy dni. Tuż przed wyjazdem, w Katmandu, zamawiam sobie pamiątkową koszulkę. Tutejsi krawcy wyspecjalizowali się w haftowaniu okolicznościowych napisów na T­-shirtach. Spieszę się, więc wybieram według szablonu: „Maciek in Nepal” – kolorowy haft na białym tle plus tradycyjne kwiatki wokół. Po godzinie całość jest gotowa. Koszulkę pakuję do plecaka (odnalazł się pod koniec wyprawy! Co prawda zniknęły z niego wszystkie ładowarki, ale i tak się cieszę). Maciek w Nepalu... Niby proste słowa. A jak wiele dla mnie znaczą. Teraz zawsze już, kiedy na nie spojrzę, w głowie wyświetla mi się film pełen kolorów, smaków i zapachów. Film z naprawdę górnej półki. Żywa bogini Dla nepalskich hinduistów i części buddystów jest wcieleniem bogini Taledźu. Kumari po nepalsku oznacza „dziewicę”. I tak jest. Bogini „odnajdywana” jest wśród dzieci w wieku od 3 do 5 lat, pochodzących z kasty złotników. Swoją kumari ma każde większe miasto w Nepalu. Do jej obowiązków należy codzienna modlitwa, medytacja, a także spotkania z wiernymi. Boski rydwan bez gwoździ Odbywające się w baisakh – pierwszym miesiącu nepalskiego kalendarza (przełom kwietnia i maja) święto Rato Machhendranath poświęcone jest bogowi Machhendranath. To opiekun Katmandu, zapewniający miastu i krajowi deszcz oraz dobrobyt. Ulicami miasta przejeżdża wówczas boski rydwan (wysoki na 15 m, zbudowany z witek i drewna, ale bez użycia gwoździ). Najważniejszym momentem święta jest Bhoto Jatra, czyli prezentacja boskiej szaty Machhendranatha. Ten dzień jest dla mieszkańców stolicy dniem wolnym od pracy. 3 SPOSOBY NA NEPAL NOCLEG W dzielnicy Thamel, np. Kathmandu View Hotel. Świetny taras dachowy i telefon w pokoju. Hotel Nirvana, też na Thamelu. Warto sprawdzić, co zainspirowało Maanam do nagrania piosenki o takim właśnie tytule. The Everest Hotel. Luksusowy i stylowy, ma m.in. tawernę w stylu gurkhowskim. JEDZENIE Dal bhat czy pierożki momo w Katmandu będą kosztować kilka dolarów. W Namche Bazaar czy Lukli znacznie więcej, bo im wyżej, tym drożej. Restauracja OR2K w Katmandu. Specjalność zakładu to burger z grzybami. Last but not least – czyste WC. Cafe Mitra – eleganckie bistro z szeroko rozumianą kuchnią Azji. Niebanalne wnętrze plus klimatyczna muzyka ROZRYWKA Zakupy na bazarach. Za 5 dol. kupisz haftowany T-shirt ze swoim imieniem czy „magiczne miseczki” wydające przy pocieraniu dźwięk. Rafting! W tak górzystym kraju nietrudno o rwącą rzekę. Markowy alkohol jest drogi, co i tak nie zraża turystów. W Katmandu w Buddha Bar można skosztować np. drinka Chłodny Powiew Everestu.
Internet zatoczył koło. Pokolenie Z ma dość algorytmów i wraca do analogowego świata
Pokolenie Z dorastało ze smartfonem w ręku, ale coraz częściej wybiera cyfrowy minimalizm. Stare aparaty kompaktowe, płyty CD, iPody i telefony z klapką wracają nie tylko z nostalgii. Dla wielu młodych osób to sposób na odzyskanie uwagi, prywatności i kontroli nad cyfrową codziennością.
Ostatnie lata przynoszą wyraźny powrót do analogowych i prostszych urządzeń. Co ciekawe, coraz chętniej sięga po nie pokolenie Z, które dorastało w czasie największego cyfrowego przyspieszenia. Pojawia się jednak pytanie: dlaczego? Przebodźcowane społeczeństwo w erze Internetu Ekrany stały się nieodłącznym elementem codzienności. W 2024 roku liczba aktywnych użytkowników mediów społecznościowych przekroczyła 5 miliardów, a w kolejnych latach nadal rosła. Nie wspominając o tym, że komputer, laptop czy telefon stały się podstawowymi narzędziami pracy. Patrząc przez pryzmat codzienności – obecnie, idąc do sklepu, często najlepiej mieć pobraną aplikację. Nawet gdy urządzenie leży obok albo jest schowane, co chwilę rozlega się dźwięk powiadomienia z nowym mailem lub wiadomością. Statystyki pokazują, że przeciętny dorosły internauta spędza online ponad 6 godzin dziennie, a przedstawiciele pokolenia Z należą do grup szczególnie intensywnie korzystających z mediów społecznościowych i w ich przypadku średnia wynosi 9 godzin. Wszystko za sprawą coraz bardziej przemyślanych i złożonych algorytmów, które pozwalają platformom rekomendować lepiej dopasowane treści. Dochodzi do tego tempo, w jakim są one dostarczane. Platformy takie jak TikTok czy Instagram, które obecnie należą do najpopularniejszych wśród młodych użytkowników, koncentrują się wokół szybkiej konsumpcji treści. Współczesny odbiorca szybko się nudzi, dlatego klipy trwają najczęściej kilkanaście sekund i mieszczą w sobie dynamicznie zmieniające się ujęcia. W ostatnim czasie popularne stały się nawet filmy dzielone na pół, w których na każdej części ekranu równocześnie pojawia się inny obraz. Detoks od ekranu realnie wpływa na zdrowie psychiczne Takie zabiegi i sposób kształtowania uwagi odbiorcy mogą wpływać na koncentrację i pamięć. Przetwarzanie dużej ilości informacji, szybkie konsumowanie treści i śledzenie jednocześnie kilku rozmów lub bodźców o różnym ładunku emocjonalnym może pogarszać jakość uwagi. Badania pokazują również, że długi czas spędzany przed ekranem może niekorzystnie wpływać na zdrowie psychiczne. Grupa badaczy z Austrii przeprowadziła w tym celu badanie z udziałem 111 zdrowych studentów w wieku od 18 do 29 lat, którzy korzystali ze smartfona co najmniej 3 godziny dziennie. Następnie uczestników podzielono na dwie grupy – jedna miała korzystać z telefonu tak jak do tej pory, natomiast druga przez 3 tygodnie ograniczała czas korzystania ze smartfona do maksymalnie 2 godzin dziennie. Przy pomocy kwestionariuszy badacze sprawdzali między innymi dobrostan, objawy depresji, stres i jakość snu. Po trzech tygodniach u grupy ze zredukowanym czasem przed ekranem zaobserwowano poprawę wybranych wskaźników zdrowia psychicznego. Pokazuje to, że ograniczenie czasu korzystania ze smartfona może korzystnie wpływać na samopoczucie. Wydawać by się mogło, że urok mediów społecznościowych jest znacznie silniejszy. Okazuje się jednak, że niekoniecznie. Going analogue. Kontrola życia w świecie algorytmów Pokolenie Z to grupa najmocniej narażona na internetowe uzależnienie. W ostatnich latach zauważono jednak nowy trend. Okazuje się, że grupa statystycznie spędzająca bardzo dużo czasu online, zaczyna być tym zmęczona. Przeciążenie, przebodźcowanie, gorsza koncentracja i pogorszone samopoczucie sprawiają, że Zetki tęsknią za wolniejszym tempem. Coraz nowsze technologie, choć wciąż atrakcyjne i zaawansowane, dają tak szeroki wybór, że podejmowanie decyzji staje się trudniejsze. Coraz więcej młodych osób wraca do prostszych rozwiązań. Starsze technologie mają ograniczenia, które z perspektywy świata algorytmów, aplikacji i sztucznej inteligencji, stają się pożądane. Dają poczucie kontroli i większej uważności. Dlatego trwający od kilku lat ruch „going analogue” w 2026 roku stał się jeszcze bardziej widoczny, a wraz z nim powróciły rozwiązania sprzed dekad. Do czego wraca pokolenie Z? Aparaty kompaktowe Coraz większą popularność zyskują sklepy ze starymi aparatami kompaktowymi i aparatami na kliszę. Mimo że obecnie smartfony mają wbudowane bardzo zaawansowane aparaty, pokolenie Z zatęskniło za klimatem zdjęć z lat 90. i początku lat 2000. Niepowtarzalny efekt, niepewność przy wywoływaniu zdjęć oraz kilka kroków, które trzeba wykonać ręcznie, sprawiają, że to chętnie wybierany sposób na uwiecznianie wspomnień. W świecie natychmiastowego podglądu i automatycznych filtrów aparat staje się nie tylko narzędziem, ale też doświadczeniem. Płyty CD, kasety i iPody Wydawać by się mogło, że czas kaset, iPodów i płyt CD przeminął na dobre. Nic dziwnego – coraz rzadziej można spotkać odtwarzacze, które pozwalają z nich korzystać. Poza tym istnieje dziś wiele platform oferujących niemal nieograniczony wybór utworów w ramach miesięcznej subskrypcji. Co ciekawe, według Hindustan Times w 2025 roku na eBayu ceny wybranych modeli iPodów wzrosły o 40, a nawet 60 procent, a urządzenia były wyszukiwane średnio około 1300 razy na godzinę. Natomiast raport Luminate wykazał, że sprzedaż płyt CD w USA w pierwszej połowie 2026 roku wzrosła o 16 procent. Dla młodych odbiorców fizyczny nośnik coraz częściej oznacza coś więcej niż samą muzykę – jest przedmiotem kolekcjonerskim, symbolem estetyki i sposobem na bardziej świadome słuchanie. Telefony z klapką Smartfony sprawiają, że jesteśmy dostępni dla innych praktycznie przez cały czas. Ich największa zaleta stała się jednak jednocześnie jedną z największych wad. Pokolenie Z zaczęło tęsknić za telefonami z klapką i klawiaturą, które dają więcej prywatności i ograniczają czas spędzony przed ekranem. Zainteresowanie takimi urządzeniami wzrosło między innymi dzięki TikTokowi, gdzie telefony typu „dumbphone” stały się symbolem cyfrowego detoksu. Nie oznacza to masowej rezygnacji ze smartfonów, ale raczej próbę odzyskania kontroli nad czasem, uwagą i własną dostępnością. Źródła: Neuro Lauch, National Library of Medicine, Hindustan Times, The Guardian, Demandsage Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Tatrzańskie stawy pod presją turystów. Dlaczego nie wolno w nich pływać?
Jeziora, stawy oraz potoki stanowią jeden z najważniejszych elementów tatrzańskiego krajobrazu, a co ważniejsze – tworzą bardzo delikatny i wyjątkowy ekosystem. Mimo to podczas upalnych dni na szlakach można zauważyć turystów, którzy świadomie bądź nieświadomie łamią zasady mające chronić dziką przyrodę. Za kąpiel na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego grożą wysokie mandaty.
„W zbiornikach wodnych i górskich rzekach nie można pływać, myć się ani płukać brudnych naczyń. To źródło wody pitnej dla schronisk i miejsce życia rzadkich gatunków zwierząt”. Tak brzmi jedna z podstawowych zasad zwiedzania Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN), którą można przeczytać na jego oficjalnej stronie. Mimo to na szlakach prowadzących przy stawach, jeziorach i górskich potokach wciąż zdarzają się przypadki turystów, którzy tatrzańskie wody traktują jako miejsce ochłody lub rekreacji. Kiedy najczęściej dochodzi do kąpieli na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego? – Przypadki kąpieli w akwenach na terenie parku zdarzają się szczególnie podczas upalnych dni i przy dużym ruchu turystycznym – podaje TPN. Trudno jednak jednoznacznie określić skalę zjawiska. Na pewno nie można też mówić, że jest ono masowe. Część incydentów jest nagłaśniana przez świadków w mediach społecznościowych. Funkcjonariusze Straży Parku oraz osoby wspomagające służby patrolują m.in. okolice najbardziej uczęszczanych tatrzańskich stawów i w przypadku zauważenia takich zachowań podejmują interwencję. – Trzeba jednak pamiętać, że sieć szlaków turystycznych w TPN liczy około 275 kilometrów i przy tak dużym ruchu turystycznym, jaki ma miejsce szczególnie w sezonie letnim, nie jest możliwe, aby strażnicy byli jednocześnie obecni w każdym miejscu – podkreśla Straż Parku. Dlatego nie każde zdarzenie jest bezpośrednio obserwowane przez pracowników i nie każde trafia do nich w formie zgłoszenia, co uniemożliwia szybką interwencję. Kary za kąpiel w tatrzańskich wodach Warto jednak pamiętać, że niezależnie od tego, czy w okolicy akurat znajduje się strażnik lub pracownik parku, czy nie, na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego obowiązuje całkowity zakaz kąpieli w jeziorach, stawach i potokach. – Za naruszenie zakazów obowiązujących na terenie parku może zostać nałożony mandat do 500 zł. Jeżeli dochodzi do zbiegu wykroczeń, np. turysta schodzi ze znakowanego szlaku, a następnie wchodzi do stawu, grzywna nałożona w drodze mandatu może wynieść do 1000 zł. Sprawa może również zostać skierowana do sądu, który może wymierzyć grzywnę do 5000 zł – informuje TPN. Warto przy tym podkreślić, że maksymalną wysokość grzywny nakładanej w drodze mandatu karnego określa polskie prawo i jest ona niezależna od TPN. Dlaczego kąpiel w Tatrach jest tak szkodliwa? Tatrzańskie jeziora, stawy i potoki są jednymi z najpiękniejszych przejawów górskiej przyrody. Chociaż wody powierzchniowe zajmują jedynie 1% powierzchni parku, uzupełniają widoki podczas niemal każdej wędrówki. I choć w czasie letnich upałów mogą wydawać się naturalnym sposobem na ochłodę, nie można ich traktować jak zwykłych miejsc rekreacji. – To bardzo delikatne ekosystemy. Są zimne, ubogie w składniki odżywcze i rozwijają się w nich organizmy przystosowane do specyficznych, wysokogórskich warunków. Wchodzenie do wody oznacza wnoszenie do niej tego, co mamy na skórze, ubraniu czy obuwiu: potu, kosmetyków, filtrów UV, pozostałości detergentów czy mikrocząstek z odzieży – podkreśla TPN. Nawet niewielkie ilości takich substancji w przypadku naturalnie ubogich wód tatrzańskich mogą mieć duże znaczenie, zwłaszcza że nie mówimy o jednym przypadku, lecz o miejscach odwiedzanych przez tysiące osób. Przy dużym ruchu turystycznym pojedyncze wejście do wody szybko przestaje być „pojedyncze”. Często zachowanie zaobserwowane u innych traktowane jest jako ciche przyzwolenie na robienie tego samego. Problem polega na tym, że łamanie zakazu przez kolejne osoby staje się realną presją nakładaną na przyrodę. – Ludzie kąpią się lub brodzą zwykle w strefie przybrzeżnej, czyli w jednej z najważniejszych biologicznie części zbiornika. To tam skupia się wiele organizmów wodnych, między innymi fito- i zooplankton oraz organizmy żyjące na dnie. Brodzenie narusza osady denne i bezpośrednio ingeruje w ich siedlisko – dodaje TPN. Nie tylko bezpośrednia ingerencja w zbiornik stanowi duży problem. Szkody powstają także na brzegach. Osoby wchodzące do wody zwykle schodzą poza szlak, wydeptują dojścia i niszczą roślinność. Problemem są również resztki jedzenia, śmieci i inne zanieczyszczenia pozostawiane w pobliżu brzegu. W Tatrach jesteśmy gośćmi Warto pamiętać, że decydując się na wizytę w Tatrzańskim Parku Narodowym, ma się obowiązek znać zasady obowiązujące na jego terenie. Zakazy mają na celu przede wszystkim ochronę dzikiej przyrody i ograniczenie ingerencji w delikatny ekosystem. Dlatego widząc osoby, które kąpią się lub brodzą w stawie, jeziorze albo potoku, nie należy traktować tego jako cichego przyzwolenia. Warto w takiej sytuacji zareagować i zwrócić uwagę. To nie kwestia formalizmu, lecz ochrony specyficznych warunków, bez których tatrzańska fauna i flora nie mogłyby przetrwać w obecnej formie. Odwiedzając Tatry, jesteśmy przede wszystkim gośćmi i powinniśmy dostosować się do potrzeb „gospodarza”. Źródło: Tatrzański Park Narodowy Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Katastrofa w sercu kolumbijskiego regionu kawy. Najsilniejsze trzęsienie ziemi w tym tym stuleciu
Tragiczne sceny rozegrały się w zachodniej Kolumbii. 10 sierpnia 2026 r. w rejonie San José del Palmar doszło do trzęsienia ziemi. To najsilniejszy wstrząs zarejestrowany w Kolumbii w XXI wieku. Skala zniszczeń wciąż nie jest dokładnie znana, a bilans ofiar może wzrosnąć.
Zachodnią Kolumbię nawiedziło jedno z najsilniejszych trzęsień ziemi w historii kraju. Wstrząs był odczuwalny nie tylko w miastach regionu kawowego, ale także setki kilometrów dalej, w Bogocie oraz w sąsiednich państwach. Najbardziej ucierpiały miasta zachodniej i środkowo-zachodniej Kolumbii, w tym Pereira, Cali, Manizales, Armenia i Quibdó. Tragiczne skutki po trzęsieniu ziemi w Kolumbii W poniedziałek, 10 sierpnia, w zachodniej Kolumbii doszło do jednego z najsilniejszych trzęsień ziemi w XXI wieku. Według najnowszych doniesień zginęły co najmniej 132 osoby, około 570 zostało rannych, a do nocy z poniedziałku na wtorek zgłoszono ponad 2700 osób jako zaginione. Trudno oszacować, ile osób wciąż może znajdować się pod gruzami zniszczonych budynków. Według wstępnych raportów uszkodzonych zostało około 1600 obiektów, a co najmniej 61 budynków całkowicie się zawaliło. Nowy prezydent Kolumbii, Abelardo de la Espriella, który został zaprzysiężony zaledwie kilka dni wcześniej, ogłosił stan wyjątkowy. W części miast, między innymi w Cali i Pereirze, wprowadzono dodatkowe środki bezpieczeństwa, w tym godziny policyjne. Niektóre lotniska w regionie dotkniętym szkodami zostały czasowo zamknięte z powodu uszkodzeń infrastruktury. To nie pierwsze tak silne trzęsienie ziemi w Kolumbii Trzęsienie ziemi uderzyło około 7.30 czasu lokalnego. Według Służby Geologicznej Stanów Zjednoczonych jego magnituda wynosiła 7,4, epicentrum znajdowało się w pobliżu San José del Palmar w departamencie Chocó, a jego ognisko było położone na głębokości około 107 kilometrów. Wstrząsy były odczuwalne nawet w Bogocie, oddalonej o kilkaset kilometrów od epicentrum, a także w sąsiednich krajach, między innymi w Ekwadorze, Wenezueli i Panamie. Tego rodzaju ruchy sejsmiczne nie są w tym regionie rzadkością. Zachodnia Kolumbia leży na obszarze tektonicznie złożonym, gdzie oddziałują na siebie między innymi płyta tektoniczna Nazca, płyta karaibska i płyta południowoamerykańska. Przy takim położeniu trzęsienia ziemi są niestety naturalnym elementem geologicznej rzeczywistości. Poniedziałkowa tragedia była jedną z najsilniejszych od dekad. Podobne wydarzenie, choć słabsze pod względem magnitudy, ale też tragiczne w skutkach, miało miejsce w 1999 roku, również w regionie kawowym Kolumbii. Wstrząs o magnitudzie około 6,2 w pobliżu Armenii pochłonął ponad 1100 ofiar śmiertelnych. W przypadku trzęsień ziemi ogromne znaczenie ma nie tylko siła wstrząsów, lecz także ich głębokość. Mimo że wstrząs z 1999 roku był słabszy, wyrządził ogromne szkody, ponieważ nastąpił znacznie płycej. Ucierpiał jeden z najważniejszych regionów w kraju Trzęsienie ziemi dotknęło między innymi miasta Pereira, Manizales i Armenia, należące do ważnego obszaru tzw. Osi Kawy (Eje Cafetero) – regionu słynącego z uprawy kawy. Kolumbia należy do największych producentów kawy na świecie, a uprawa kawowca jest jednym z najważniejszych elementów jej krajobrazu, gospodarki i tożsamości kulturowej. Obszar znany jako Kolumbijski Krajobraz Kulturowy Kawy został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obejmuje sześć krajobrazów rolniczych i 18 ośrodków miejskich położonych u podnóża zachodniego i centralnego pasma Kordyliery Andów. Tragedia uderzyła więc nie tylko w miasta i infrastrukturę, ale także w region o ogromnym znaczeniu kulturowym i gospodarczym dla całej Kolumbii. Źródła: The Guardian, CNN, BBC, The Week, UNESCO Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Adrenalina, która może zabić. Oto zasady korzystania ze skuterów wodnych w Polsce
Skutery wodne są jedną z najpopularniejszych wakacyjnych atrakcji nad jeziorami. Mimo, że są łatwo dostępne i wyglądają efektownie, wymagają dużo większej odpowiedzialności. Po dwóch tragicznych wypadkach, do których doszło 9 sierpnia w Polsce, wraca pytanie o patenty motorowodne, zasady bezpieczeństwa i wypożyczalnie.
Fale upałów w sezonie letnim sprzyjają weekendom nad wodą. Infrastruktura przy wielu akwenach jest dobrze rozwinięta i oferuje szeroki wybór dodatkowych atrakcji. Jedną z najpopularniejszych są właśnie skutery wodne. Na pierwszy rzut oka wydają się proste w obsłudze, a na tafli jeziora, dzięki swojej prędkości, wyglądają bardzo efektownie. Chociaż dla fanów adrenaliny mogą być wyjątkowo atrakcyjne, należy pamiętać, że nie każdy może z nich swobodnie korzystać, za to każda wodna rozrywka wiąże się z ryzykiem. Tragiczne wypadki z udziałem skuterów wodnych W niedzielę 9 sierpnia 2026 roku w Polsce doszło do dwóch śmiertelnych wypadków. Na Jeziorze Jagodne doszło do zderzenia dwóch jednostek – skutera wodnego i łodzi motorowej. W wyniku wypadku zginął 16-letni kierujący skuterem. Według wstępnych ustaleń uczestnicy wypadku posiadali niezbędne uprawnienia do kierowania jednostkami. Tego samego dnia na Jeziorze Rożnowskim w województwie małopolskim utonęła 42-letnia mieszkanka województwa podkarpackiego, która podczas gwałtownego skrętu wypadła z płynącego skutera wodnego. Skuterem miał kierować mąż kobiety, który po utracie kontaktu z żoną wezwał służby. Mimo akcji ratunkowej ciało odnaleziono dopiero po kilku godzinach. O czym warto pamiętać wypożyczając skuter wodny? To nie jedyne takie przypadki. Wypadki z udziałem skuterów wodnych zdarzają się niemal każdego roku i niestety bardzo często mają tragiczne konsekwencje. Dlatego przed wyborem takiej formy rozrywki należy zapoznać się z najważniejszymi przepisami i zasadami bezpieczeństwa. Skuter wodny klasyfikowany jest jako jednostka o napędzie mechanicznym, podobnie jak łodzie silnikowe. Ważne, by znać specyfikę maszyny, z której się korzysta. W Polsce do prowadzenia jachtu motorowego o mocy silnika powyżej 10 kW, czyli około 13,6 KM, wymagany jest patent sternika motorowodnego. Aby go zdobyć, trzeba mieć co najmniej 14 lat i zdać egzamin składający się z części teoretycznej oraz praktycznej. Kurs nie jest formalnie obowiązkowy, ale w praktyce stanowi najlepsze przygotowanie do bezpiecznego poruszania się po wodzie. Jest to ważne ze względu na dużą prędkość, jaką mogą rozwijać skutery wodne, a także dlatego, że wspomniany patent wymaga znajomości przepisów obowiązujących na wodach. Dzięki temu zwiększa się świadomość, że akweny, podobnie jak drogi, mają swoje określone zasady i trzeba zachować na nich szczególną ostrożność. Dodatkowo, korzystając ze skutera wodnego, należy pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa, takich jak kamizelka ratunkowa lub asekuracyjna oraz linka odcinająca zapłon. Upadek na taflę wody przy dużej prędkości może być szczególnie niebezpieczny, dlatego ważna jest dobrze dobrana kamizelka o odpowiedniej wyporności, która pomaga utrzymać się na powierzchni. Linka odcinająca zapłon sprawia natomiast, że przy ewentualnym upadku silnik przestaje pracować, a maszyna nie odpłynie dalej bez kontroli. „Bez patentu”. Atrakcyjna pułapka Mimo że w sezonie letnim prowadzone są nasilone kontrole, w przystaniach i portach wciąż można natknąć się na wypożyczalnie skuterów wodnych oraz łodzi silnikowych z kuszącym napisem „bez patentu”. Chociaż dla osób nieposiadających uprawnień może wydawać się to dobrą okazją do łatwego skorzystania z ekscytującej atrakcji, tak naprawdę powinna się tutaj zapalić czerwona lampka. Nad wodą nie ma drogi na skróty. Oczywiście, jeśli silnik ma moc do 10 kW, można zgodnie z prawem pływać bez patentu. Należy jednak pamiętać, że wiele skuterów wodnych ma znacznie większą moc. Dodatkowo, wypływając na wodę bez znajomości choćby podstawowych przepisów, stwarza się zagrożenie nie tylko dla siebie, ale też dla innych. Dlatego sprzęt należy wypożyczać ze sprawdzonych źródeł, które przy jego udostępnianiu wymagają odpowiednich uprawnień i jasno informują o zasadach bezpieczeństwa. Jeśli natomiast ktoś nie posiada patentu, a chce w pełni skorzystać z wypoczynku nad jeziorem, to dobra okazja, by przygotować się do egzaminu, zdobyć uprawnienia i dopiero wtedy usiąść za sterem. Źródła: Policja, Gazeta Krakowska, Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
W upały mózg zaczyna działać inaczej. Wystarczyło kilka stopni różnicy
Klimatyzacja podczas upałów to nie tylko kwestia wygody. Badanie Harvardu pokazało, że osoby śpiące w nagrzanych, nieklimatyzowanych pomieszczeniach miały rano wolniejszy czas reakcji i gorsze wyniki w testach poznawczych. W czasie coraz częstszych fal upałów chłodne mieszkanie może więc realnie poprawiać funkjonowanie mózgu.
Tegoroczne rekordowe upały, a także gwałtowne zmiany temperatur, nie bez powodu są alarmujące pod wieloma względami. Przede wszystkim wiążą się z podwyższonym ryzykiem przegrzania i udaru cieplnego oraz stanowią poważne zagrożenie dla osób z chorobami przewlekłymi. Powodują też duży dyskomfort utrudniający codzienne funkcjonowanie. Nie każdy jednak wie, że wysokie temperatury mogą negatywnie wpływać także na pracę mózgu. Dlaczego fale upałów są tak niebezpieczne dla mózgu? Wysokie temperatury mają wiele negatywnych konsekwencji dla organizmu. Ciało musi uruchamiać mechanizmy termoregulacji, aby utrzymać bezpieczną temperaturę wewnętrzną. Dlatego szczególnie niebezpieczne są narastające i coraz częstsze fale upałów, czyli okresy, w których przez co najmniej kilka dni temperatura przekracza 30 st. C. W Polsce od czerwca zanotowano skrajnie wysokie wartości temperatury, a po upalnych dniach następowały gwałtowne zmiany pogody. Jak podaje dr Magdalena Janc z łódzkiego Instytutu Medycyny Pracy, ludzkie ciało potrzebuje od 10 do nawet 14 dni żeby się odpowiednio aklimatyzować do nowych warunków. Dlatego nagłe skoki cieplne mogą negatywnie wpływać na pracę całego ciała, w tym jednego z najważniejszych organów – mózgu. Badanie wpływu temperatury na funkcje poznawcze Grupa badaczy z Harvard T.H. Chan School of Public Health zauważyła, że wiele budynków projektowano tak, by dobrze zatrzymywały ciepło zimą. Okazuje się jednak, że ta sama cecha może działać także w czasie upałów. W pomieszczeniach bywa wtedy cieplej niż na zewnątrz, szczególnie jeśli budynek nagrzewa się w dzień i wolno oddaje ciepło nocą. Dlatego latem 2016 roku badacze przeprowadzili badanie, którego celem było sprawdzenie, jak temperatura wewnątrz budynków wpływa na funkcje poznawcze. Wzięło w nim udział 44 studentów z okolic Bostonu. Część z nich mieszkała w budynkach z klimatyzacją, a część w budynkach bez klimatyzacji. Następnie, przez 12 dni przed falą upałów, w jej trakcie i po niej, badani codziennie rano wykonywali dwa testy oceniające między innymi szybkość reakcji, uwagę i pamięć roboczą. Średnia temperatura w pomieszczeniach bez klimatyzacji wynosiła około 26,3 st. C, a w klimatyzowanych – około 21,4 st. C. Choć różnica kilku stopni może wydawać się niewielka, wyniki były jednoznaczne. Studenci przebywający w nieklimatyzowanych pomieszczeniach mieli dłuższy czas reakcji, a w części testów odnotowano u nich także spadek wydajności poznawczej. Badacze zdawali sobie sprawę z ograniczeń, jakie wynikały z obserwacyjnego charakteru badania. Uczestnikami byli młodzi, zdrowi studenci, a testy wykonywano zaraz po przebudzeniu, dlatego nie można automatycznie zakładać, że taki sam efekt utrzymywał się przez cały dzień i w każdej grupie wiekowej. Mimo to wyniki pozostają ważnym sygnałem: zbyt wysoka temperatura w pomieszczeniach może wiązać się z pogorszeniem koncentracji, szybkości reakcji i pamięci roboczej. Przy coraz częstszych falach upałów średnia temperatura w mieszkaniach, akademikach, szkołach czy biurach może mieć więc większe znaczenie, niż dotąd sądzono. Fala upałów a praca mózgu. Jak sobie radzić? Według American Brain Foundation nadmierne fale upałów mogą powodować trudności z koncentracją, zmęczenie, dezorientację, problemy z pamięcią i tzw. mgłę mózgową. Ponadto mogą nasilać niektóre emocje, takie jak lęk, stres czy drażliwość, a także sprzyjać impulsywności i podejmowaniu bardziej ryzykownych decyzji. Pozytywny wniosek jest jednak taki, że istnieją rozwiązania adaptacyjne, które mogą znacząco wpływać zarówno na samopoczucie, jak i na funkcje poznawcze. Jednym z nich jest właśnie kluczowa zmienna z badania Harvardu, czyli klimatyzacja. Nie jest ona jedynym sposobem radzenia sobie z upałem, ale w czasie ekstremalnych temperatur może odegrać ważną rolę w ochronie zdrowia, jakości snu, koncentracji i codziennej sprawności mózgu. Tam, gdzie klimatyzacji nie ma, znaczenie mają także wentylacja, zacienianie okien, ograniczanie nagrzewania pomieszczeń, regularne nawadnianie, przerwy w chłodniejszych miejscach i unikanie największego wysiłku w najgorętszych godzinach dnia. Źródła: IMP Łódź, PLOS Medicine, American Brain Foundation Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Najlepsze ryby do pierwszego akwarium. 9 gatunków, które wybaczają drobne błędy
Akwarystyka to fascynująca, choć niezwykle wymagająca pasja. Wbrew mylnym przekonaniom nie polega jedynie na wlaniu wody do zbiornika i wpuszczeniu kolorowych ryb. Każdy gatunek ma własne wymagania dotyczące temperatury, wielkości akwarium, pokarmu, a nawet towarzystwa. To 9 ryb akwariowych najlepszych na początek.
Akwarium z odpowiednio dobraną obsadą może być piękną ozdobą domu i fascynującym fragmentem podwodnego świata. Zanim jednak zdecydujemy się na konkretną rybę, trzeba realnie ocenić możliwości, którymi dysponujemy. Wielkość akwarium, filtr, grzałka, oświetlenie, jakość wody i dojrzałość biologiczna zbiornika mają ogromne znaczenie. Początkujący akwarysta powinien pamiętać, że najłatwiejsze w utrzymaniu ryby to nie te, które „wszystko przetrwają”, lecz te, których potrzeby można odpowiedzialnie spełnić. Najczęstsze błędy. Czego unikać na początku akwarystycznej drogi? Odpowiednia wiedza, przygotowanie, a następnie regularna pielęgnacja zbiornika to podstawa, od której w dużej mierze zależy nie tylko zdrowie, ale i życie ryb. Dlatego tak ważne jest, by od samego początku przykładać do tego dużą wagę. Przed zakupem trzeba sprawdzić docelowy rozmiar ryby, minimalną wielkość akwarium, temperament, wymagania dotyczące temperatury, pH i twardości wody, liczebność grupy, a także dodatkowe potrzeby danego gatunku, na przykład gęstą roślinność, kryjówki lub dużą przestrzeń do pływania. Nie wolno też zapominać o podstawach — akwarium powinno być dojrzałe biologicznie, filtrowane i regularnie kontrolowane. Jeśli planuje się akwarium towarzyskie, czyli takie, w którym żyje kilka gatunków ryb, warto wcześniej sprawdzić, które z nich mogą przebywać razem. Chodzi nie tylko o temperament, ale również o wymagania dotyczące parametrów wody, temperatury, wielkości zbiornika i sposobu żerowania. Dla początkujących najlepiej sprawdzą się gatunki odporne i spokojne, które lepiej znoszą drobne błędy akwarystyczne. Nie należy jednak traktować tego jako przyzwolenia na zaniedbania. Od początku trzeba dbać o ich możliwie największy komfort. Poza odpowiednio dobranymi parametrami wody i akwarium dostosowanym do potrzeb konkretnych gatunków warto unikać najczęściej powielanych błędów. Należą do nich przede wszystkim przekarmianie ryb, które prowadzi do zanieczyszczenia wody, brak regularnego monitorowania temperatury i parametrów wody, zbyt szybkie wpuszczanie ryb do świeżo założonego akwarium oraz zaniedbywanie pielęgnacji zbiornika. Jakie gatunki ryb akwariowych warto wybrać na początek? 1. Gupik pawie oczko Zestawienie popularnych ryb akwariowych otwiera gatunek, który od lat cieszy się ogromną popularnością. Gupik pawie oczko jest ruchliwy, kolorowy i dobrze odnajduje się w akwarium towarzyskim z innymi spokojnymi rybami. Osiąga około 3–5 cm długości i najczęściej pływa w górnych oraz środkowych partiach zbiornika. Gupiki [rzyjmują pokarm suchy w płatkach i granulkach, a także okazjonalnie drobny pokarm żywy. Trzeba jednak pamiętać, że bardzo szybko się rozmnażają. Najlepiej trzymać 1 samca na 3 samice, ponieważ zbyt duża liczba samców może powodować stres i powadzić do walk wewnątrz gatunku. Ponadto jeżeli w akwarium znajdą się samce i samice, narybek może pojawiać się regularnie, dlatego obsadę trzeba planować rozsądnie. Wymagania: temperatura wody: zwykle około 22–26 st. C, odczyn wody: pH ok. 7,0–8,0, woda twarda, akwarium: od około 40–60 litrów dla małej grupy. 2. Bystrzyk neonowy (neon Innesa) Bystrzyk neonowy, nazywany często neonkiem, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych ryb akwariowych. Niewielki rozmiar, intensywnie niebieska smuga i czerwone ubarwienie sprawiają, że ławica neonków wygląda wyjątkowo efektownie, zwłaszcza w akwarium z roślinami, korzeniami i nieco przytłumionym światłem. To ryba ławicowa, dlatego nie powinno się trzymać pojedynczych osobników. Najlepiej czuje się w grupie co najmniej 6–10 osobników. Chociaż neonki bywają polecane początkującym, nie są najlepszym wyborem do świeżo założonego akwarium. Potrzebują stabilnych parametrów wody i dojrzałego zbiornika. Można je łączyć z innymi niewielkimi i nieagresywnymi gatunkami. Wymagania: temperatura wody: około 22–25 st. C, odczyn wody: pH ok. 6,0–7,0, woda miękka – lekko średnia, akwarium: od około 60 litrów dla grupy. 3. Mieczyk Hellera Mieczyk Hellera to żywiołowa, ruchliwa ryba, która potrzebuje przestrzeni do pływania. Samce mają charakterystyczne wydłużenie dolnej części płetwy ogonowej, przypominające miecz. Gatunek ten jest odporny i efektowny, ale nie nadaje się do bardzo małych akwariów, ponieważ jego osobniki mogą osiągać długość do 12 cm. Mieczyki są wszystkożerne. Przyjmują pokarm suchy, roślinny i żywy. Najlepiej trzymać je w układzie z przewagą samic, aby ograniczyć stres związany z zachowaniem samców. Akwarium powinno być około 100-litrowe, dobrze oświetlone, a wzdłuż bocznych i tylnych ścian wysadzone roślinami. Wymagania: temperatura wody: 23–25 st. C, odczyn wody: pH ok. 7,0–7,5, akwarium: słodkowodne, najlepiej od około 100 litrów. 4. Zmienniak plamisty (platka) Zmienniak plamisty, znany też jako platka, to niewielka, towarzyska ryba słodkowodna. Osiąga długość do 6 cm i dobrze czuje się w akwarium z innymi spokojnymi, niedużymi gatunkami. Nie należy łączyć jej z dużymi lub agresywnymi rybami, ponieważ może wtedy stać się płochliwa i chować się wśród roślin. Platki są dość odporne, ale – podobnie jak inne ryby – wymagają stabilnej wody i regularnej pielęgnacji zbiornika. Jedzą pokarm suchy oraz roślinny jako dodatek, a okazjonalnie także żywy. Również one są żyworodne, dlatego trzeba liczyć się z potomstwem i planować akwarium z większą ilością miejsca lub zdecydować się na grupę jednopłciową. Wymagania: temperatura wody: około 22–26 st. C, odczyn wody: pH ok. 7,0–8,0, woda średnia – twarda, akwarium: słodkowodne, najlepiej od około 60 litrów. 5. Molinezja Molinezja, w tym popularna odmiana Black Molly, jest efektowna i stosunkowo odporna, ale nie zawsze jest najłatwiejszym wyborem dla zupełnie początkujących. Źle znosi zaniedbania, skoki temperatury i pogorszenie jakości wody. Wymaga też większego akwarium, ponieważ osiąga długość do 10 cm. Molinezje są wszystkożerne, ale w ich diecie ważny jest udział pokarmu roślinnego. W akwarium powinny mieć przestrzeń do pływania, stabilną temperaturę i dobrą filtrację. To dobry wybór dla osób, które mają już podstawową wiedzę o pielęgnacji zbiornika. Wymagania: temperatura wody: około 24–28 st. C, odczyn wody: pH 7,0–8,0; ważne, by była średnia lub twarda; źle znoszą wodę miękką, akwarium: słodkowodne, najlepiej od około 100 litrów. 6. Kirysek Kirysek to charakterystyczny mieszkaniec dolnych partii akwarium. Ma płytki kostne tworzące rodzaj pancerza oraz wąsiki, którymi bada podłoże w poszukiwaniu pokarmu. Jest spokojny i dobrze nadaje się do akwarium towarzyskiego. Trzeba jednak pamiętać, że kiryski są rybami stadnymi. Najlepiej czują się w grupie co najmniej 6 osobników i nie przeszkadza im towarzystwo innych gatunków. Potrzebują delikatnego, nieostrego podłoża – najlepiej piasku lub drobnego żwiru, ponieważ ostre kamienie mogą uszkadzać ich wąsiki. Żywią się pokarmem opadającym na dno, ale nie są „odkurzaczem” do resztek. Trzeba je normalnie karmić. Wymagania: temperatura wody: około 20–26 st. C, odczyn wody: 6,0–7,5, woda miękka – średnia, akwarium: słodkowodne, najlepiej od około 70–80 litrów dla grupy. 7. Zbrojnik pospolity Popularny „glonojad” to najczęściej zbrojnik pospolity lub pokrewne formy z rodzaju Ancistrus. To ryba denna o spłaszczonym ciele i otworze gębowym w formie przyssawki. Chętnie zeskrobuje glony z powierzchni, ale nie należy traktować jej jako rozwiązania problemów z brudnym akwarium. Zbrojnik potrzebuje kryjówek, drewna, odpowiedniego pokarmu roślinnego opadającego na dno. Produkuje też sporo odchodów, dlatego wymaga dobrej filtracji. Jest spokojny wobec większości ryb, ale samce mogą rywalizować o kryjówki, dlatego najlepiej w małym akwarium trzymać jednego osobnika. Wymagania: temperatura wody: około 22–26 st. C, odczyn wody: pH 6,5–7,5, woda miękka – średnio twarda, akwarium: słodkowodne, najlepiej od około 90–100 litrów. 8. Danio pręgowany Danio pręgowany to jeden z lepszych gatunków dla początkujących, pod warunkiem że zapewni mu się odpowiednio długi zbiornik. To ryba bardzo aktywna, szybka i towarzyska, dlatego nie powinna być trzymana pojedynczo. Najlepiej czuje się w grupie co najmniej 6–8 osobników. Wymaga wolnej przestrzeni do pływania, dobrej filtracji i przykrytego akwarium, ponieważ potrafi wyskakiwać. Dobrze sprawdza się w akwariach towarzyskich z innymi gatunkami, pod warunkiem, że są równie aktywne. Danio swoją ruchliwością mogą stresować spokojniejsze ryby, zwłaszcza w małych akwariach. Wymagania: temperatura wody: około 20–26 st. C, odczyn wody: pH 6,5–7,5, akwarium: od około 60 litrów, z dużą przestrzenią do pływania. 9. Kardynałek chiński Kardynałek chiński to niewielka, spokojna ryba ławicowa, która dobrze sprawdza się u początkujących. W przeciwieństwie do wielu popularnych gatunków tropikalnych preferuje chłodniejszą wodę, dlatego nie zawsze potrzebuje grzałki. Najlepiej trzymać go w grupie co najmniej 6–8 osobników. Cechuje go dobra odporność. To gatunek, który wybaczy drobne błędy. Nie powinien być łączony z dużymi rybami, które mogłyby stanowić dla niego zagrożenie lub go stresować. Wymagania: temperatura wody: około 18–22 st. C, odczyn wody: pH 6,5–7,5, woda miękka – średnia, akwarium: od około 50–60 litrów dla grupy. Źródła: Plantica, Planta Garden, RybyAkwariowe.eu. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
Linie Nazca w Peru przyciągają turystów z całego świata. Teraz doszło tam do tragedii
1 sierpnia 2026 roku w Peru, podczas lotu widokowego nad Liniami Nazca, rozbił się mały samolot turystyczny. W wyniku katastrofy zginęło 11 turystów z Europy oraz dwóch członków załogi. Trwa śledztwo, które ma wyjaśnić przyczyny tragedii.
Linie i geoglify Nazca to jedne z największych archeologicznych odkryć. Co roku przyciągają tysiące turystów, którzy często decydują się oglądać je z lotu ptaka. W pierwszy weekend sierpnia media obiegła informacja, że w ich okolicach doszło do katastrofy lotniczej z udziałem samolotu turystycznego. W wyniku wypadku zginęło 13 osób, w tym 11 turystów z Europy. Tragedia nad Liniami Nazca 1 sierpnia samolot należący do lokalnej peruwiańskiej firmy Aerodiana rozbił się podczas lotu widokowego nad Liniami Nazca. Według relacji medialnych miał on wystartować z lotniska Pisco i kilka minut później stracić połączenie radiowe z wieżą. Do katastrofy doszło w rejonie Pueblo Viejo, około 6 kilometrów od miasta Nazca. Po uderzeniu w ziemię samolot stanął w ogniu. W wypadku zginęły wszystkie osoby znajdujące się na pokładzie, w tym 11 turystów z Włoch, Niemiec i Hiszpanii oraz dwóch członków załogi. Trwają ustalenia w sprawie wypadku w Peru Loty linii Aerodiana zostały tymczasowo zawieszone do momentu zakończenia ustaleń wyjaśniających okoliczności wypadku. Komisja zajmująca się badaniem wypadków lotniczych analizuje między innymi dokumentację operatora, zgodność lotu z przepisami lotniczymi, zapisy komunikacji oraz pozostałości maszyny. Według wstępnych informacji załoga miała zgłosić problem techniczny przed utratą łączności radiowej, ale na tym etapie śledztwa nie można jeszcze przesądzać, czy właśnie to doprowadziło do wypadku. Peruwiańskie Ministerstwo Handlu Zagranicznego i Turystyki wydało oświadczenie, w którym wyraziło głęboki żal po śmierci turystów i członków załogi, przekazało kondolencje rodzinom ofiar oraz zapowiedziało wsparcie dla ambasad państw, z których pochodzili zmarli. Czym są i gdzie znajdują się Linie Nazca? Linie i geoglify Nazca to jedna z największych archeologicznych zagadek na świecie. Są to ogromne rysunki i linie wyryte na powierzchni pustynnego płaskowyżu w południowym Peru. Według UNESCO powstały między 500 r. p.n.e. a 500 r. n.e. i obejmują obszar około 450 kilometrów kwadratowych. Przedstawiają figury geometryczne, rośliny, istoty fantastyczne oraz zwierzęta, w tym owady i ptaki. Niektóre z linii ciągną się przez kilka kilometrów. W 1994 roku Linie i Geoglify Nasza oraz Palpa zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako wyjątkowe świadectwo działalności dawnych ludów zamieszkujących tereny dzisiejszego Peru. Do dziś jest to jedna z najważniejszych atrakcji regionu. Ich położenie, rozległość i skala sprawiają, że wielu turystów decyduje się oglądać geoglify z lotu ptaka i wykupując właśnie lot widokowy. To nie pierwszy tragiczny wypadek lotniczy w okolicach Linii Nazca. Do podobnych katastrof dochodziło już wcześniej, między innymi w 2022 roku, gdy zginęło pięciu turystów i dwóch członków załogi, oraz w 2010 roku, gdy śmierć poniosło sześć osób. Najnowsza tragedia ponownie zwróciła uwagę na bezpieczeństwo lotów widokowych nad jednym z najsłynniejszych stanowisk archeologicznych świata. Źródła: CNN, The Guardian, BBC, MINCETUR, UNESCO Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Między Bałtykiem a Zatoką Pucką. Półwysep Helski krok po kroku
Półwysep Helski to coś więcej niż wakacyjne plaże i kempingi. Na wąskim pasie lądu między Bałtykiem a Zatoką Pucką mieszczą się historyczne i przyrodnicze skarby, a każda miejscowość – od Władysławowa, po Hel – ma tu własny rytm.
Półwysep Helski to niezwykle ważne miejsce na mapie Polski – nie tylko z turystycznego, ale także historycznego i przyrodniczego punktu widzenia. Dlatego poza typowymi nadmorskimi atrakcjami można znaleźć tu prawdziwe bałtyckie perełki: latarnie morskie, chaty rybackie, słone łąki, piaszczyste plaże i mieliznę Zatoki Puckiej. Jednocześnie każda z leżących tu miejscowości ma własny, niepowtarzalny klimat, który trudno porównywać. To miejsce dla całych rodzin, tych, którzy chcą poczuć klimat surferskiej wioski i osób, które lubią podróżować we własnym tempie. Władysławowo To brama na półwysep, która w sezonie letnim tętni życiem. Jednocześnie jest jednym z najpopularniejszych pomorskich kierunków wakacyjnych i co roku przyciąga wielu turystów. Jednym z jego największych atutów jest nieoczywiste położenie, ponieważ Władysławowo ma dostęp zarówno do Morza Bałtyckiego, jak i Zatoki Puckiej. Dlatego można niekiedy usłyszeć, że to „miasto nad dwoma morzami”. Poza typowymi dla nadmorskich miejscowości atrakcjami znajdziemy tutaj także coś dla miłośników natury. Słone Łąki to rezerwat przyrody położony między miastem a Zatoką Pucką, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego. Swoją nazwę zawdzięcza słonolubnym roślinom oraz zasolonym siedliskom, na które wpływają słone wody Zatoki Puckiej. To miejsce szczególnie cenne przyrodniczo, gdzie żyje wiele gatunków zwierząt oraz roślin. Władysławowo jest miejscowością, która dobrze sprawdza się zwłaszcza podczas wyjazdów rodzinnych. Oferuje szeroki wybór noclegów, gastronomii i atrakcji. Gdy jednak pustoszeje po sezonie, staje się dobrym kierunkiem dla osób szukających ciszy i spokoju oraz chcących eksplorować Kaszuby w spokojniejszym rytmie. Chałupy To miejscowość doskonale znana wszystkim miłośnikom sportów wodnych, położona na jednym z najwęższych odcinków półwyspu. W ostatnich latach stała się bardzo atrakcyjnym kierunkiem zwłaszcza dla młodych ludzi, którzy chcą poczuć niepowtarzalny klimat nadmorskiego luzu. Chociaż baza noclegowa obejmuje również pensjonaty, domki i hotele, Chałupy słyną przede wszystkim z kempingów, kamperów oraz przyczep. To idealny wybór, jeśli naprawdę chce się poczuć surferski klimat, skorzystać z dobrych warunków wiatrowych na Zatoce Puckiej i spróbować rozmaitych sportów wodnych. W sezonie przyjeżdża tu dużo młodzieży, odbywają się koncerty oraz imprezy do późnych godzin, dlatego warto mieć to na uwadze przy wyborze docelowej bazy na półwyspie. Osoby szukające ciszy lub podróżujące z małymi dziećmi mogą znaleźć znacznie spokojniejsze miejsca w okolicy. Kuźnica Kuźnica, położona tuż obok Chałup, również leży na bardzo wąskim odcinku półwyspu. To właśnie tutaj już w okresie międzywojennym zaczęły rozwijać się pierwsze obiekty turystyczne, a miejscowość do dziś zachowała bardziej kameralny charakter. Także tutaj można korzystać ze sportów wodnych, w tym kite- i windsurfingu. Miłośnicy przyrody również znajdą coś dla siebie. W okolicy znajduje się Góra Libek, najwyższa wydma piaszczysta na tym terenie, mierząca 12,5 m n.p.m. To dobre miejsce na krótki spacer i obserwację ptaków morskich. W pobliżu Kuźnicy zaczyna się też jedna z najbardziej niezwykłych przyrodniczych ciekawostek regionu – Rybitwia Mielizna, czyli płytki pas Zatoki Puckiej ciągnący się w kierunku Rewy. W sprzyjających warunkach można pokonywać go pieszo w wodzie, ale zawsze trzeba pamiętać, że poziom wody, wiatr i pogoda mają tu ogromne znaczenie. Co roku organizowany jest tu „Marsz Śledzia”, którego uczestnicy przechodzą przez zatokę z półwyspu w stronę stałego lądu. Jastarnia To jedno z najlepszych miejsc na wypoczynek w tradycyjnym wydaniu. Szerokie plaże co roku przyciągają wielu turystów, a okoliczne schrony bojowe – miłośników historii. Dawniej Jastarnia była rybacką wioską i do dziś można zauważyć ślady tej tradycji. Spacerując po miejscowości, trudno nie natknąć się na stare rybackie chaty. Jedną z najważniejszych jest Chata Rybacka w Jastarni, zabytkowy budynek, w którym zrekonstruowano wnętrze dawnej rybackiej zagrody i pokazano narzędzia związane z życiem mieszkańców półwyspu. Zatrzymując się na dłużej, można również zajrzeć do miejsc związanych z rybacką tradycją i lokalnym rzemiosłem, a także do portu, aby obejrzeć sprzęt rybacki i poczuć codzienny rytm nadmorskiej miejscowości. Nie sposób też nie wspomnieć o jednym z najbardziej charakterystycznych punktów miasta – Latarni Morskiej w Jastarni. Należy ona do szlaku latarni ciągnącego się wzdłuż polskiego wybrzeża. Jurata Niewielka, ale dzięki temu urokliwa. Jej niewątpliwym atutem jest molo wychodzące na Zatokę Pucką, z którego turyści chętnie korzystają o każdej porze roku. Jurata ma bardziej elegancki, spokojny charakter i świetnie sprawdza się jako miejsce na spacer albo odpoczynek z dala od największego zgiełku. Molo stanowi również dobry punkt wyjścia do krótkich spacerów przyrodniczych. W okolicy znajduje się ścieżka edukacyjna „Żyzne Lasy z Orlicą”. Chociaż jest krótka, prowadzi przez fragment lasu, w którym można spotkać orlicę pospolitą – paproć dorastającą nawet do około dwóch metrów wysokości. Hel Sam czubek półwyspu obejmuje jego najszerszą część i jednocześnie stanowi jego kwintesencję. To miejscowość, w której każdy znajdzie coś dla siebie. Miłośnicy historii mogą ruszyć Szlakiem Fortyfikacji w Helu, obejmującym między innymi zabytkowe schrony i obiekty militarne, a także odwiedzić Muzeum Obrony Wybrzeża. Fani aktywnego wypoczynku, podobnie jak w poprzednich miejscowościach, mogą skorzystać z oferty sportów wodnych, ścieżek rowerowych oraz pieszych. Ci, którzy chcą w pełni korzystać z uroków Bałtyku, mogą liczyć na szerokie, piaszczyste plaże. Hel oferuje naprawdę wiele z tego, czego potrzeba do pełnego wypoczynku. Do punktów obowiązkowych należy Fokarium Stacji Morskiej im. prof. Krzysztofa Skóry Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Można tu zobaczyć foki szare, ale przede wszystkim zgłębić wiedzę na temat ich ochrony i problemów ekosystemu Bałtyku. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia. W Helu znajduje się także Latarnia Morska, również należąca do wspomnianego przy okazji Jastarni szlaku. Rowerem przez Półwysep Helski Cały Półwysep Helski można przejechać rowerem, a specjalnie wyznaczona trasa stanowi niewątpliwie jedną z najpiękniejszych na całym polskim wybrzeżu. Prowadzi od Władysławowa prosto do Helu i ma około 35 km. Jej długość pozwala na częste postoje w dowolnych miejscowościach i przy najciekawszych atrakcjach. To idealny sposób na zobaczenie mierzei z innej perspektywy. Ze względu na niezbyt wymagający charakter trasy sprawdzi się ona dla wielu turystów, również tych, którzy nie jeżdżą na rowerze regularnie. Można ją dostosować do własnych potrzeb – na przykład wyruszyć z Władysławowa, dojechać do Helu i wrócić tego samego lub następnego dnia. Doskonałą opcją jest również urozmaicenie wycieczki i rozpoczęcie jej w Trójmieście. W sezonie z Gdańska i Gdyni kursują statki oraz tramwaje wodne na Hel, a część rejsów umożliwia zabranie roweru. W ten sposób można zakończyć wycieczkę we Władysławowie i połączyć rowerową trasę z rejsem przez Zatokę Gdańską. Możliwości jest wiele, a sam szlak da się pokonać w jeden dzień. Warto jednak skorzystać z okazji, zatrzymać się trochę dłużej i dać się oczarować temu wyjątkowemu miejscu na mapie Polski. Źródło: Pomorskie.travel. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Pokochałam to polskie „morze” w sercu Bieszczad. Latem trudno o lepszy kierunek
Jednego dnia odpoczynek nad jeziorem, drugiego pieszy spacer wśród łąk na punkt widokowy, trzeciego przejażdżka kolejką nad zaporą, a w drodze powrotnej wizyta w Galerii Zdzisława Beksińskiego i przystanek na podkarpacką kuchnię. Solina i okolice Jeziora Solińskiego to bieszczadzka perełka i idealny przepis na długi weekend.
Solina i okolice Jeziora Solińskiego to jedno z najpiękniejszych miejsc w Bieszczadach, ale i na całym Podkarpaciu. To jednocześnie idealny kierunek, kiedy trudno się zdecydować, czy woli się spędzić urlop nad jeziorem, czy może jednak w górach. Odpowiedź jest prosta – wcale nie trzeba wybierać. Kajaki, piesze wędrówki, trasy rowerowe, rajdy konne, a wszystko to blisko natury i wśród pięknych widoków. Największy plus jest taki, że to kierunek, który sprawdzi się o każdej porze roku. Co warto zobaczyć nad Soliną? Zapora w Solinie Będąc w Solinie, nie można pominąć największej w Polsce betonowej zapory. Została wybudowana przede wszystkim w celu wykorzystania potencjału energetycznego Sanu, a dziś pełni również funkcję retencyjną i przeciwpowodziową. To monumentalna konstrukcja o 664 metrach długości i 82 metrach wysokości. Poza podziwianiem jej z zewnątrz można zwiedzić z przewodnikiem także jej wnętrze. To absolutna wizytówka Soliny, która co roku przyciąga wielu turystów i skupia wokół siebie liczne stoiska z pamiątkami. Ścieżka spacerowa „Perła Polańczyka” To krótka, spokojna i bardzo przyjemna trasa, której szacowany czas przejścia wynosi około dwóch godzin. To dowód na to, że nawet podczas niezbyt wymagającej wędrówki można podziwiać piękne widoki. Droga prowadzi przez pola, łąki oraz las bukowy prosto do punktów widokowych, między innymi na Kabajce i Horbie, skąd roztacza się panorama jeziora, Polańczyka i otaczających je wzgórz. Ścieżka spacerowa „Zielone Wzgórza nad Soliną” To trasa również niezbyt wymagająca, ale dłuższa od poprzedniej. Szacowany czas jej przejścia to około pięciu godzin, jednak istnieje możliwość pokonania tylko części wyznaczonego odcinka i dojazdu albo powrotu kursującym w okolicy autobusem. Podczas spaceru można dostrzec bieszczadzkie połoniny, widok na przystań statków, a także Jezioro Myczkowieckie. Ścieżka spacerowa „Niebieska Łezka” Jest to trasa, która prowadzi wokół Jeziora Myczkowieckiego, skąd wzięła się jej nazwa. To najdłuższa ze wskazanych ścieżek spacerowych, jednak – podobnie jak w przypadku „Zielonych Wzgórz nad Soliną” – istnieje możliwość jej skrócenia i powrotu autobusem. To właśnie tutaj, znad skraju skalnej ściany, można podziwiać oba jeziora, a przy czystym niebie także szczyt Połoniny Wetlińskiej. Trasa rowerowa Jest również opcja dla tych, którzy nie wyobrażają sobie wyjazdu bez roweru. Trasa rowerowa prowadzi z Polańczyka przez nadsolińskie miejscowości: Wołkowyję, Górzankę, Bereżnicę Wyżną, Wolę Matiaszową, Berezkę oraz Myczków, a następnie wraca do Polańczyka. Chociaż satysfakcja po takim przejeździe jest gwarantowana, trzeba mieć na uwadze, że po drodze czeka kilka dość stromych i męczących podjazdów. Solina: atrakcje w okolicach Już samo Jezioro Solińskie zapewnia wiele atrakcji. Mowa oczywiście o szerokim wyborze sportów wodnych. Rowery wodne, kajaki, SUP-y, żaglówki, deski do kitesurfingu, a także statki spacerowe – każdy znajdzie wodną aktywność dostosowaną do własnych preferencji i możliwości. Można je znaleźć w większości miejscowości nad linią brzegową, natomiast statki kursują między innymi z Soliny oraz Polańczyka. Warto też zapoznać się z ofertą wybranej bazy noclegowej, ponieważ ośrodki wczasowe bardzo często dysponują własnym sprzętem do pływania i przystanią. Bieszczadzki Park Narodowy Będąc nad Soliną i mając odpowiednią ilość czasu, warto przeznaczyć chociaż jeden lub dwa dni, by pojechać kilkadziesiąt kilometrów na południe, do samego serca Bieszczad – Bieszczadzkiego Parku Narodowego. To tutaj znajdują się jedne z najpiękniejszych szlaków górskich w Polsce, między innymi trasa na Tarnicę, Małą i Wielką Rawkę czy Połoninę Caryńską. To idealna opcja, żeby na nowo zakochać się w pieszych wędrówkach. Nie można jednak zapominać o odpowiednim sprzęcie oraz przygotowaniu. Choć wiele bieszczadzkich tras uchodzi za przyjazne turystom, w górach zawsze trzeba sprawdzać warunki, pogodę i realnie ocenić własne możliwości. Rajdy i przejażdżki konne Bieszczady to nie tylko piesze wędrówki. W lesie można bardzo często natknąć się na konny rajd, który akurat przejeżdża jednym ze specjalnie wyznaczonych szlaków, a na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego znajduje się Zachowawcza Hodowla Konia Huculskiego. W wielu miejscach wokół Soliny można natknąć się na stadniny oferujące przejażdżki konne dla turystów – zarówno w obrębie wyznaczonego padoku, jak i po górskich trasach. Miłośnicy tej formy aktywności mogą w przyszłości rozważyć udział w kilkudniowych rajdach, które dają możliwość zwiedzania Bieszczad z zupełnie innej perspektywy. Kolejka gondolowa Solina To jedna z największych atrakcji nad Soliną i jedna z najchętniej wybieranych przez turystów. Kolej gondolowa Solina prowadzi od dolnej stacji Plasza do górnej stacji Jawor, gdzie znajduje się wieża z tarasem widokowym. Jednak najpiękniejszą panoramę jeziora oraz widok na zaporę można zobaczyć podczas samego przejazdu. Warto rozważyć tę formę podziwiania Bieszczad, szczególnie jeśli ma się mocno ograniczony czas. Muzeum Beksińskiego w Sanoku Sanok znajduje się około 45 minut jazdy samochodem w północno-zachodnim kierunku od Soliny. Dlatego warto rozważyć go jako przystanek w drodze powrotnej znad jeziora, szczególnie że wiele tras powrotnych prowadzi właśnie tędy. To tu miłośnicy historii oraz sztuki znajdą prawdziwą perełkę na mapie regionu – Muzeum Historyczne w Sanoku. W ramach muzeum można zobaczyć między innymi Galerię Zdzisława Beksińskiego, który jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich artystów współczesnych. Mało kto wie, że to właśnie w Sanoku Beksiński się wychował, a następnie – po czasowym wyjeździe – wrócił i założył rodzinę. Co warto zjeść podczas pobytu nad Jeziorem Solińskim? Będąc nad Jeziorem Solińskim, warto spróbować tradycyjnych bieszczadzkich smaków. Solina i okoliczne miejscowości mogą się pochwalić naprawdę wyśmienitą kuchnią podkarpacką. Dlatego będąc tam, koniecznie trzeba spróbować regionalnych potraw. Proziaki To podkarpacki zamiennik chleba, przygotowywany z mąki pszennej, jajka, maślanki, soli i sody. Proziaki wykorzystuje się na różne sposoby, jednak warto spróbować ich w tradycyjnej formie, na przykład z masłem czosnkowym. Fuczki To podkarpacki specjał, który na pierwszy rzut oka może wydawać się dziwnym połączeniem, ale naprawdę jest wart spróbowania. To delikatne naleśnikowe ciasto wymieszane z kiszoną kapustą i podawane w formie słonych placków. Hreczanyki To niezwykle sycące kotlety z mielonego mięsa i kaszy gryczanej, wywodzące się z kuchni łemkowskiej i bojkowskiej. Najlepiej smakują w towarzystwie sosu z grzybów zebranych właśnie w bieszczadzkich lasach. Knysze Podkarpacie ma nawet swoją własną wersję pierogów. Knysze są wypełnione farszem z kaszy gryczanej, twarogu i cebuli oraz smażone na głębokim tłuszczu. Naleśniki z jagodami Lato to pora jagodowa w Bieszczadach. Tutejsze pierogi i naleśniki z jagodami to pozycja obowiązkowa, zwłaszcza po długiej górskiej wędrówce. Szczególnie że po legendarnego Naleśnika Giganta w Schronisku Aniołów w Wetlinie ustawiają się długie kolejki. Kiedy warto jechać nad Jezioro Solińkie? Bieszczady są urokliwe o każdej porze roku – zarówno pod grubą warstwą śniegu, jak i w pełnym sierpniowym słońcu. Dlatego nad Jezioro Solińskie warto wybrać się zawsze. Aby jednak w pełni skorzystać z możliwości, jakie oferują Solina i jej okolice, najlepiej przyjechać tutaj późną wiosną lub latem. Od wspomnianych kajaków, przez piesze wędrówki, aż po pierogi ze świeżymi jagodami – lato w Bieszczadach ma po prostu szczególny klimat. Zwłaszcza że można znaleźć tutaj również pola namiotowe i kempingi, czyli idealne rozwiązanie dla tych, którzy chcą spędzić czas jak najbliżej natury. Baza noclegowa w tym rejonie jest bardzo dobrze rozwinięta, dlatego każdy znajdzie coś dla siebie – od uzdrowiska po domki letniskowe. Warto jednak pamiętać, że jest to jedno z najbardziej turystycznych miejsc w Bieszczadach, dlatego nocleg dobrze rezerwować z większym wyprzedzeniem. Źródła: Gmina Solina, Podkarpackie.Eu, Muzeum Historyczne w Sanoku, Grupa PKL Solina Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Jedno z najpiękniejszych miast nad Wisłą. W sierpniu przyciąga tłumy turystów z całego świata
Często bywa przystankiem, choć zasługuje na osobny weekend. To miasto gotyckiej starówki UNESCO, tysięcy gwiazd i jednej z najpiękniejszych panoram nad Wisłą. Latem można tu połączyć zwiedzanie zabytków z warsztatami, wystawami i wydarzeniami, które pokazują, że Toruń ma znacznie więcej niż jedno oblicze.
Toruń to miasto często mijane przy okazji dalszych tras, jednak niewiele osób rozważa je jako opcję na letni wyjazd. A wielu mógłby zaskoczyć i pokazać, że to nie tylko pierniki oraz rodzinne miasto Mikołaja Kopernika. Chociaż te elementy oczywiście są ważne dla jego tradycji, nie można zapominać, że mowa o miejscu z prawie 800-letnią historią. Dlatego sprawdzi się idealne jako miasto na sierpniowy długi weekend, dla tych którzy lubią odkrywać Polskę na nowo. O mieście Historia miasta sięga 1233 roku i to właśnie wtedy, według dokumentu lokacyjnego, Toruń został założony przez Krzyżaków. Ze względu na bardzo korzystną lokalizację chętnie przyjeżdżali tu kupcy z pobliskich ziem, aż w końcu miasto zaczęło odgrywać ważną rolę w europejskim handlu. W 1997 roku średniowieczny zespół miejski Torunia został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Obecnie Toruń jest jedną z dwóch stolic województwa kujawsko-pomorskiego. Dojeżdżają tutaj pociągi i autobusy z wielu części Polski, dlatego miasto stanowi doskonałą opcję na weekendowy wyjazd w sierpniu. Zwłaszcza że jest jednym z najchętniej odwiedzanych miast w Polsce – nie tylko ze względu na imponującą historię, ale również wyjątkową tradycję toruńskich pierników. Co warto zobaczyć w Toruniu? Starówka Torunia kryje długą historię i stanowi prawdziwy skarbiec dla miłośników zabytków. Dlatego to przede wszystkim miejsce, które zwiedza się pieszo, z przewodnikiem w ręku i szeroko otwartymi oczami. A ciepłe, letnie dni idealnie temu sprzyjają. Na oficjalnej stronie miasta znajdują się propozycje dwóch tras spacerowych, prowadzących obok najważniejszych i kluczowych dla miasta miejsc. To cztery z nich, których nie można pominąć. Ratusz Staromiejski To czternastowieczny budynek w stylu gotyckim, który skupiał wokół siebie jarmarki, rycerskie turnieje i obrady rady miejskiej. Niesie ze sobą długą historię i przez kilkaset lat od momentu wzniesienia przechodził wiele zmian oraz był poddawany przebudowom, jednak jego serce pozostało. Do dziś jest uznawany za jeden z najważniejszych zabytków toruńskiej starówki i mieści się w nim siedziba Muzeum Okręgowego w Toruniu. Poza zwiedzaniem pomieszczeń i podziwianiem polskiego malarstwa z przełomu XIX i XX wieku można wejść na ratuszową wieżę, z której szczytu rozciąga się jeden z najlepszych widoków na całą starówkę. Dom Mikołaja Kopernika Trudno nie zauważyć, że Toruń poza piernikami kojarzony jest głównie z tym, który „wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię”. Na trasie spacerowej znajduje się jego pomnik oraz zabytkowa kamienica przy ul. Kopernika, należąca w XV wieku do rodziny wybitnego astronoma – Mikołaja Kopernika. Jego nazwisko wciąż przyciąga w to miejsce wielu odwiedzających. Dziś, podobnie jak Ratusz Staromiejski, Dom Mikołaja Kopernika jest oddziałem Muzeum Okręgowego. Nowoczesna, multimedialna ekspozycja opowiada nie tylko o życiu uczonego, lecz także o historii astronomii, rozwoju nauki i Toruniu z czasów Kopernika. Katedra Świętych Janów W średniowieczu była najważniejszym kościołem w mieście i to tutaj skupiało się życie religijne mieszkańców Torunia. Katedrę pod wezwaniem świętych Jana Chrzciciela oraz Jana Ewangelisty budowano przez prawie 200 lat, a prace zakończono na przełomie XV i XVI wieku. Chociaż już z zewnątrz robi wrażenie swoim rozmiarem, prawdziwe piękno kryje się wewnątrz. Środek świątyni jest przestronny, bogato zdobiony i wypełniony cennymi dziełami sztuki. To tutaj upamiętniono miejsce pochówku serca Jana Olbrachta, który nieoczekiwanie zmarł w Toruniu w 1501 roku. Jednym z najważniejszych elementów katedry jest dzwon Tuba Dei, czyli Trąba Boża, ważący ponad 7 tysięcy kilogramów. Ze względu na swoje rozmiary, rangę i historyczny charakter używany jest bardzo rzadko. Krzywa Wieża Według legendy miała zostać wzniesiona jako pokuta przez niewiernego Krzyżaka, który wbrew zasadom zakochał się w córce bogatego kupca. Powszechnie panuje przekonanie, że osoby, których grzechy są cięższe niż przewinienie owego rycerza, nie zdołają utrzymać równowagi, stojąc pod wieżą. Dlatego przechodząc obok, można zobaczyć grupy sprawdzające swoją uczciwość. W rzeczywistości to budowla wzniesiona w XIV wieku jako jedna z baszt obronnych, która najpewniej odchyliła się od pionu wskutek osiadania gruntu. Z obu stron wieży przylegają średniowieczne mury obronne z odtworzonym drewnianym gankiem. Nie tylko historia. Co warto zrobić w Toruniu? Zabytki to niewątpliwy atut Torunia, jednak miasto oferuje znacznie więcej. Dlatego osoby, które nie są wielkimi miłośnikami historii lub podróżują z bliskimi, również znajdą coś dla siebie. Od interaktywnych misji w kosmosie, przez starodawne przepisy, po wystawy i festiwale. Jedno jest pewne – latem w Toruniu nikt nie będzie się nudził. Gwiazdy w Toruniu To jedna z największych atrakcji turystycznych Torunia. W końcu miasto kojarzone jest przede wszystkim z najwybitniejszym polskim astronomem, więc nie mogło zabraknąć tu Centrum Popularyzacji Kosmosu. To jedno z najbardziej znanych planetariów w Polsce, które na przestrzeni lat mocno rozbudowało swoją ofertę, aby w jak najlepszy sposób przybliżać wiedzę o Wszechświecie. Znajduje się tu między innymi interaktywna przestrzeń przypominająca bazę kosmiczną, model Ziemi, przy którym można eksperymentować, oraz sala z kopułą, na której można oglądać seanse astronomiczne. To punkt obowiązkowy dla miłośników astronomii, nauki i tych, którzy lubią łączyć ją z dobrą zabawą. Atrakcja idealnie sprawdzi się podczas wyjazdu z bliskimi. Tradycja pachnąca kardamonem Żaden gość nie powinien wyjechać z Torunia bez piernika. To produkt głęboko zakorzeniony w tradycji i historii miasta. W tym przypadku również istotną rolę odegrało strategiczne położenie Torunia, który był ważnym punktem na szlaku handlowym. Dzięki temu piekarze mieli dostęp do aromatycznych przypraw, kluczowych w tradycyjnych przepisach. Piernikami toruńskimi zachwycali się między innymi Fryderyk Chopin i Jan Paweł II. Do historii przeszedł także piernik o długości 2 metrów i wysokości 30 centymetrów, upieczony dla carycy Katarzyny. Obecnie istnieje kilka miejsc, gdzie organizowane są warsztaty wypieku pierników. Jeśli jednak nie ma się czasu, by wziąć w nich udział, trzeba pamiętać – gość z Torunia bez piernika nie wyjeżdża. Wiślana panorama Torunia Będąc w Toruniu choćby jeden dzień, nie sposób przegapić jednego z najpiękniejszych widoków. Na prawym brzegu Wisły, między mostami im. Józefa Piłsudskiego i Ernesta Malinowskiego, rozpościera się wizytówka miasta – rzeczna panorama. Najlepiej podziwiać ją z punktu widokowego mieszczącego się na lewym brzegu Wisły, przy ulicy Majdany. Na spacer warto udać się późnym wieczorem, tuż po zachodzie słońca. To właśnie wtedy najcenniejsze zabudowania toruńskiej starówki są podświetlane i zyskują jeszcze bardziej wyjątkowy charakter. To jeden z najpiękniejszych widoków w mieście, dlatego jest punktem obowiązkowym, zwłaszcza po całodniowym zwiedzaniu. Wydarzenia w Toruniu w sierpniu i wrześniu Poza obowiązkowymi pozycjami do zobaczenia i zrobienia Toruń oferuje znacznie więcej. Wybierając się tu w sierpniu, można liczyć na dodatkowe wydarzenia oraz wystawy. Między innymi w Ratuszu Staromiejskim jeszcze do 20 września można obejrzeć wystawę archeologiczną poświęconą wynikom badań prowadzonych w latach 2022–2025 na terenie między Bramą Klasztorną a Bulwarem Filadelfijskim. Także przez lipiec i sierpień w Centrum Sztuki Współczesnej organizowane są pokazy filmów Andrzeja Wajdy w ramach cyklu „Andrzej Wajda. Dziedzictwo Mistrza”. Jeśli akurat planuje się pobyt w Toruniu w tym terminie, warto sprawdzić szczegóły. A gdyby ktoś planował sierpniowy wyjazd zahaczający o pierwszy weekend września, warto pamiętać, że 4 i 5 września odbywa się Festiwal NADA, na którym wystąpią popularni polscy artyści. Źródło: Toruń.pl Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Jedno z najpopularniejszych miast nad polskim Bałtykiem. Pokochałam je za plażę i molo
Na jeden weekend albo na dwa tygodnie. W sezonie tętni życiem, by poza nim zaskakiwać spokojem. To nadmorskie miasto, które – aby odkryć – wystarczy po prostu przejść pieszo. Jego urok tkwi w tym, że na krótkich dystansach można poznać kawałek historii, zaczerpnąć świeżego powietrza blisko natury i poczuć klimat bałtyckiego kurortu.
Aby poznać Kołobrzeg naprawdę, trzeba niewiele – tylko odrobiny ciekawości. To ona sprawi, że z pozoru typowo turystyczne miasto nagle pokaże swoją mniej oczywistą stronę i ukaże kawałek historii, sportowego charakteru oraz jedne z najpiękniejszych plaż w Polsce. Spacer po Kołobrzegu W sezonie miasto jest bardzo dobrze przygotowane na turystów, dlatego na pewno przyjeżdżając tu nikt nie będzie się nudził. Warto jednak pójść o krok dalej i korzystając z niewielkiego rozmiaru miasta, wybrać się na spacer. Tutaj znajduje się propozycja trasy po najciekawszych miejscach w Kołobrzegu. Parsęta Chociaż zwykle spacer po mieście rozpoczyna się od starówki, w przypadku Kołobrzegu warto zacząć odrobinę wcześniej – przy ulicy Rzecznej, nad Parsętą. Wzdłuż rzeki prowadzi chodnik oraz ścieżka rowerowa, a na jej tafli można czasem zobaczyć kajaki z pobliskiej wypożyczalni. Muzeum Oręża Polskiego Dochodząc do skrętu w ulicę ppor. Emilii Gierczak, po lewej stronie wyłoni się zewnętrzny plac z eksponatami wystawy „Dzieje Oręża Polskiego”, wchodzącej w skład Muzeum Oręża Polskiego. To obowiązkowy przystanek dla miłośników historii, którzy znajdą tutaj bogate zbiory od średniowiecza po współczesność. Warto też zaznaczyć, że wspomniana wystawa przy ul. ppor. Emilii Gierczak jest główną, ale nie jedyną częścią muzeum. W Kołobrzegu i jego okolicach znajdują się również Muzeum Miasta Kołobrzeg, Skansen Morski, Muzeum Zimnej Wojny w Podborsku oraz Muzeum Lotnictwa i Techniki Wojskowej w Rogowie. Wszystkie razem tworzą kompleks będący jednym z najważniejszych muzeów wojskowo-historycznych w Polsce. Starówka, Ratusz i Ziemia Mijając wystawę i idąc ulicą dalej prosto, powoli wchodzi się w jedną z najbardziej turystycznych części miasta – rynek przy ratuszu w Kołobrzegu. To neogotycka budowla, która powstała w latach 1829–1832 w miejscu dawnej siedziby Rady Miejskiej, zniszczonej podczas oblężenia miasta przez wojska napoleońskie. Obecnie znajdują się tutaj Miejska Informacja Turystyczna i Galeria Sztuki Współczesnej. Pośrodku ratuszowego placu znajduje się kamienny model Ziemi umieszczony na wodnej podstawie, dzięki czemu przy odrobinie siły można go obracać. Ta atrakcja codziennie przyciąga zarówno dzieci, jak i dorosłych. W sezonie można spotkać tutaj wiele ogródków restauracyjnych i kolorowych kramów. Katedra Idąc na lewo od ratusza, naprzeciwko skweru wznosi się Bazylika Konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołobrzegu. Gotycka budowla zachwyca już od pierwszych chwil, dlatego warto zatrzymać się przy niej choć na moment i zajrzeć do równie imponującego wnętrza. To architektoniczny skarb na mapie miasta, w którym wciąż prężnie działa duszpasterstwo. Dlatego poza zwiedzaniem można także wziąć udział we mszy. Wieża Ciśnień Około dziewięciu minut pieszo od kołobrzeskiej bazyliki, przy ulicy Budowlanej, znajduje się neogotycka budowla z czerwonej cegły. Wieża Ciśnień niegdyś służyła jako zbiornik na wodę, którą rozprowadzano do budynków mieszkalnych. Obecnie działa tu restauracja z lokalnym browarem. Deptak Kierując się dalej, dochodzi się do ulicy Unii Lubelskiej, która prowadzi do kładki nad torami. Stamtąd, idąc ulicą Cypriana Kamila Norwida, trafia się na ikoniczny deptak. Tutaj można skorzystać z nadmorskich atrakcji – straganów, gofrów czy zapiekanek. Jeśli jednak chce się uniknąć tłumów albo po prostu odłożyć spotkanie z nadmorskimi kramami na później, obok wiedzie sieć ścieżek między drzewami oraz szeroki chodnik wzdłuż ogrodzenia przy plaży. Molo Idąc deptakiem, ścieżką lub chodnikiem w lewą stronę, po około 15 minutach dochodzi się do kolejnego punktu – Molo w Kołobrzegu. Wielokrotnie odnawiane i modernizowane, stanowi jedną z wizytówek miasta. Kołobrzeg, dzięki korzystnemu mikroklimatowi, morskiemu aerozolowi i jodowi, od XIX wieku rozwijał się jako uzdrowisko. Molo to jedno z miejsc, w których najlepiej można poczuć ten klimat. Dlatego spotyka się tu wiele osób także poza sezonem. Latarnia morska Od molo, kierując się promenadą wciąż w lewą stronę, ponownie mija się stoiska z pamiątkami, restauracje oraz Pomnik Zaślubin Polski z Morzem w Kołobrzegu, aby po zaledwie kilku minutach dojść do latarni morskiej. Za dodatkową opłatą można wejść do środka i skorzystać z jej największego atutu – tarasu widokowego. To właśnie stąd roztacza się panorama miasta, portu i wybrzeża. Obok latarni znajduje się port, z którego organizowane są rejsy widokowe statkami. Marina i Reduta Mijając port, a następnie przechodząc przez Most Portowy, po około 15 minutach dochodzi się do jednego z piękniejszych kołobrzeskich miejsc. Marina Solna to port jachtowy, w którym poza żaglówkami znajdują się restauracja oraz bar. Ponadto jest to jedna z nadmorskich marin w Polsce wyróżnionych Blue Flag. To prestiżowe wyróżnienie przyznawane co roku na sezon letni kąpieliskom, marinom i statkom turystycznym spełniającym wysokie standardy środowiskowe oraz bezpieczeństwa. Dodatkowo na terenie mariny znajduje się Reduta Morast, nazywana też Redutą Bagienną, która stanowiła ważny punkt obrony portu i ujścia Parsęty. Dlatego warto zajrzeć do tej nietuzinkowej perełki. Obchodząc marinę i kierując się do głównej drogi wzdłuż ulicy Solnej, po przejściu przez przejście dla pieszych znajdziemy ogólnodostępne źródełko solankowe. Przy źródle solankowym można zakończyć spacer i idąc wzdłuż lewego brzegu Parsęty, dojść do miejsca, z którego się rozpoczął. Jeśli jednak ma się niedosyt, warto pójść dalej ulicą Solną w kierunku Bałtyckiej. To tutaj mieści się port, gdzie codziennie można kupić świeże ryby prosto z kutra. Idąc dalej prosto, dochodzi się do Parku Antoniego Szarmacha, za którym znajduje się dalsza część plaż. Gdzie na plażę w Kołobrzegu? Plaż w Kołobrzegu i jego okolicach nie brakuje. Na szczególną uwagę zasługują kąpieliska wyróżnione Blue Flag: Kołobrzeg Wschód „Bałtyk”, Kołobrzeg Wschód „Kamienny Szaniec” oraz Kołobrzeg Zachód „Plaża TRM”. Podobnie jak Marina Solna, zostały docenione za jakość, bezpieczeństwo i standardy środowiskowe. Jeśli jednak ma się odrobinę przestrzeni, samochód i chęć ruszenia poza miasto, warto rozważyć również taką opcję. Pobliskie miejscowości na wybrzeżu słyną z pięknych, szerokich plaż z drobnym piaskiem. Dlatego będąc w Kołobrzegu, warto przeznaczyć choć jeden dzień na wyjazd poza miasto – do Grzybowa, Dźwirzyna, Rogowa albo w przeciwnym kierunku, do Podczela. Chociaż przy pięknej pogodzie nikt nie da gwarancji mniejszej liczby turystów, warto to rozważyć ze względu na niepowtarzalny klimat mniejszych nadmorskich miejscowości. A będąc tu wieczorem można mieć pewność, że przy ładnej pogodzie zobaczy się jedne z najpiękniejszych zachodów słońca. Ścieżka rowerowa Podczele – Mrzeżyno Osoby, które wolą aktywny wypoczynek, również znajdą coś dla siebie. Wokół miasta znajduje się wiele różnorodnych tras rowerowych. To tutaj biegnie między innymi słynna Velo Baltica. Jeśli ktoś chce zrobić przerwę między typowym odpoczynkiem na plaży a zwiedzaniem miasta, to doskonała okazja, by skorzystać z tutejszych wypożyczalni rowerów i wybrać się na przejażdżkę z indywidualnie dobranym dystansem. Można między innymi skorzystać z wygodnej ścieżki rowerowej wpisującej się w odcinek trasy wzdłuż polskiego wybrzeża i przejechać nią na przykład z Podczela do Mrzeżyna. Na odcinkach w takich miejscowościach jak Grzybowo, Dźwirzyno, Rogowo czy Mrzeżyno trzeba uważać, ponieważ fragmenty ścieżki są pieszo-rowerowe i w godzinach szczytu można natknąć się na turystów schodzących z plaży. Sama trasa przez znaczną część jest malownicza i biegnie w cieniu, przy lesie, a także w pobliżu jeziora Resko Przymorskie. Dodatkowym atutem jest elastyczność, ponieważ w każdej chwili można zrobić przystanek w jednej z miejscowości, w których nie brakuje restauracji. A jeśli ktoś przezornie zabierze ze sobą ręcznik i odpowiedni strój, w każdej chwili może się zatrzymać i zejść pobliską ścieżką na plażę. To trasa, która sprawdzi się zarówno dla całej rodziny, jak i dla bardziej zaprawionych w jeździe kolarzy. Źródła: Kołobrzeg.eu, Urząd Miasta Kołobrzeg Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Koniki polskie, kajaki i szlak po drugiej stronie lustra. Ten park narodowy to idealny kierunek na długi weekend
Biebrzański Park Narodowy to największy park narodowy w Polsce i jeden z najdzikszych zakątków kraju. To właśnie tutaj, wśród rozległych torfowisk żyją dzikie konie, prowadzi podwodny szlak oraz znajdują się jedne z najpiękniejszych widoków. To idealny kierunek na weekendowy wyjazd, jeśli chcecie pobyć bliżej natury, ale macie na to ograniczony czas.
Biebrzański Park Narodowy może wydawać się mało oczywistym kierunkiem na sierpniowy długi weekend, ale właśnie w tym tkwi jego siła. To miejsce położone stosunkowo blisko centralnej Polski – z Warszawy można dojechać tu samochodem w około dwie godziny, w dużej części trasą szybkiego ruchu. Dzięki temu park sprawdzi się nawet na jednodniowy wypad za miasto. Jeśli jednak znajdzie się jeden lub dwa dodatkowe dni, zdecydowanie warto zostać tu dłużej. Choć największym atutem tego miejsca jest dzika przyroda, której obecność sprzyja odpoczynkowi, park oferuje znacznie więcej niż tylko piękne widoki. Można tu wędrować pieszo, jeździć rowerem, obserwować ptaki, szukać łosi przy Carskiej Drodze, płynąć kajakiem po Biebrzy, a przy odpowiednich warunkach nawet zejść pod wodę na specjalnym szlaku nurkowym. Największy park narodowy w Polsce Biebrzański Park Narodowy tworzą ciągnące się rozległe torfowiska, szuwary, tereny bagienne i lasy. Obejmuje on łącznie prawie 600 kilometrów kwadratowych terenu, co czyni go największym parkiem narodowym w Polsce i jednym z największych w Europie. Warto zauważyć, że jest większy od samej Warszawy. Zachowało się tutaj wiele zagrożonych gatunków roślin oraz zwierząt, a Bagna Biebrzańskie uznawane są za jedne jedno z najważniejszych siedlisk ptaków wodno-błotnych zarówno w Polsce, jak i Europie. Jego teren obejmuje przede wszystkim Kotlinę Biebrzańską oraz fragmenty Wzgórz Sokólskich, Doliny Górnej Narwi, Wysoczyzny Białostockiej i Kolneńskiej, jednak jego sercem jest właśnie rzeka Biebrza. To właśnie ona i jej rozlewiska tworzą jedne z najpiękniejszych widoków w Polsce i zapewniają życie wielu zagrożonym gatunkom. A jednocześnie stanowią największą atrakcję całego parku, skupiając wokół siebie różnorodne szlaki turystyczne oraz zabytki. Co zobaczyć w Biebrzańskim Parku Narodowym? Trudno wskazać jedno najpiękniejsze miejsce w całym parku, zwłaszcza że jego obszar jest bardzo rozległy. Na pewno warto zwrócić uwagę na kilka punktów, które dobrze pokazują różnorodność Biebrzy – od zabytków militarnych, przez drogi widokowe, po dzikie zakątki torfowisk. Twierdza Osowiec. Militarna historia w sercu bagien Twierdza Osowiec to obowiązkowy punkt dla pasjonatów historii. Budowla pochodzi z końca XIX wieku i była ważnym elementem systemu umocnień broniących zachodnich granic Rosji. Jej strategiczne znaczenie wynikało z położenia przy jednej z najważniejszych przepraw przez bagna biebrzańskie. Część terenu twierdzy nie jest dostępna dla turystów, ale wciąż można zobaczyć wybrane fragmenty fortyfikacji. Jednym z ciekawszych miejsc jest ścieżka edukacyjna „Wokół Fortu IV Twierdzy Osowiec”, prowadząca wzdłuż ruin, fosy i pozostałości dawnej infrastruktury wojskowej. Carska Droga. Najsłynniejsza trasa widokowa nad Biebrzą Carska Droga powstała pod koniec XIX wieku podobnie jak Twierdza Osowiec i była również wykorzystywana do celów militarnych. Dziś jest jedną z najbardziej znanych tras w Biebrzańskim Parku Narodowym. Najciekawszy przyrodniczo i krajobrazowo odcinek ma 34 km i biegnie między Strękową Górą a Osowcem-Twierdzą. To właśnie przy Carskiej Drodze turyści najczęściej wypatrują dzikich zwierząt. Można tu zobaczyć między innymi łosie, bobry, jelenie i liczne gatunki ptaków. Wzdłuż trasy znajdują się ścieżki edukacyjne, szlaki turystyczne, punkty widokowe i miejsca odpoczynku. Grzędy. Jeden z najdzikszych zakątków Biebrzy Grzędy to rozległy i dziki obszar, który prowadzi przez torfowiska, bory, bagna i wydmy. To jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Kotlinie Biebrzańskiej, idealne dla osób, które chcą pieszo obserwować dziką przyrodę. Na tym terenie znajdują się szlaki turystyczne, ścieżki edukacyjne, kładki oraz infrastruktura ułatwiająca zwiedzanie. Działają tu również Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt oraz Ośrodek Hodowli Zachowawczej Konika Polskiego. Choć Grzędy należą do najdzikszych fragmentów parku, są jednocześnie dobrze przygotowane do ruchu turystycznego. Biebrza dla aktywnych. Szlaki piesze, rowerowe i wodne Biebrzański Park Narodowy poza pięknymi widokami oferuje szeroki wybór letnich aktywności dla tych, którzy lubią łączyć ruch z bliskością natury. W parku wytyczono szlaki piesze, rowerowe, wodne, konne i edukacyjne. Przed wyjazdem warto jednak sprawdzić aktualne komunikaty parku, ponieważ część tras może być okresowo zalana, zamknięta albo objęta ograniczeniami. Szlaki piesze Piesze wycieczki to jeden z najlepszych sposobów odkrywania parku. Rozległy obszar Biebrzy, którego każdy fragment potrafi zaskoczyć, sprzyja powolnym wędrówkom w ciszy. Dzięki temu można uważniej podziwiać przyrodę i zwiększyć szanse na spotkanie dzikich mieszkańców parku. Warto jednak pamiętać, że warunki na bagnach i torfowiskach potrafią szybko się zmieniać. Po opadach część ścieżek może być mokra, śliska albo czasowo niedostępna. Dlatego przed wyruszeniem na szlak najlepiej sprawdzić aktualny komunikat turystyczny Biebrzańskiego Parku Narodowego. Szlaki rowerowe Na terenie parku oraz w jego okolicach znajdują się również trasy rowerowe. Niektóre szlaki piesze udostępnione są także rowerzystom. Na szczególną uwagę zasługuje Podlaski Szlak Bociani, należący do sieci szlaków Greenways w Polsce, czyli tras prowadzonych przez obszary ważne przyrodniczo i kulturowo. Nazwa szlaku nie jest przypadkowa. Na trasie znajdują się tablice informacyjne poświęcone bocianowi białemu. Odcinek biegnący przez okolice doliny Biebrzy pozwala połączyć spokojną jazdę rowerem z obserwacją krajobrazu, wsi, pól, mokradeł i ptaków. Szlaki wodne. Kajaki i tratwy na Biebrzy Biebrza słynie z licznych meandrów, zakoli i spokojnych odcinków, które przyciągają miłośników spływów kajakowych. Na terenie parku wyznaczono szlaki wodne o różnej długości i stopniu trudności. Najważniejszym z nich jest oczywiście sama rzeka Biebrza, ale do spływów udostępniane są także wybrane jej dopływy. Na części odcinków można skorzystać również ze spływu tratwą. To spokojniejsza forma poznawania rzeki, która pozwala poczuć klimat dawnych wypraw i tradycji związanych z nadbiebrzańskim życiem. Przed zaplanowaniem spływu trzeba jednak sprawdzić aktualne zasady obowiązujące w parku. Niektóre odcinki mogą być czasowo zamknięte, a korzystanie z własnego lub wypożyczonego sprzętu podlega określonym regulacjom. „Biebrza — po drugiej stronie lustra”. Pierwszy podwodny szlak turystyczny w Polsce Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji parku jest podwodny szlak turystyczny „Biebrza — po drugiej stronie lustra”. To pierwszy tego typu szlak w Polsce, pozwalający zobaczyć park z zupełnie innej perspektywy. Trasa obejmuje odcinek Biebrzy w okolicach Goniądza oraz odnogi rzeki tworzące pętle „Meander” i „Trzecia Woda”. To propozycja dla osób przygotowanych do nurkowania i świadomych ryzyka, jakie niesie taka aktywność. Przed zejściem pod wodę trzeba zapoznać się z regulaminem, warunkami bezpieczeństwa i aktualnymi komunikatami, ponieważ szlak może być okresowo zamykany, między innymi z powodu niskiego stanu wody. Koniki polskie w Biebrzańskim Parku Narodowym Na uwagę zasługuje również Hodowla Zachowawcza Konika Polskiego, prowadzona na terenie parku od 2004 roku. To jedna z nielicznych tego typu hodowli w Polsce. Koniki polskie są prymitywną rasą koni, uważaną za potomków tarpana, który żył niegdyś na terenach Polski, Litwy i Prus. Są niewielkie, odporne i dobrze przystosowane do trudnych warunków. Mają charakterystyczne myszate umaszczenie, ciemną pręgę na grzbiecie oraz ciemną grzywę i ogon. W parku funkcjonuje jeden tabun, który przemieszcza się swobodnie po wyznaczonym obszarze. Podczas spaceru po Grzędach można je czasem zobaczyć. To wyjątkowy widok, ale nie należy traktować tych zwierząt jak atrakcji do głaskania. Park przypomina, że nie wolno do nich podchodzić, dotykać ich ani dokarmiać. Szczególną ostrożność powinni zachować turyści z psami, ponieważ koń może potraktować psa jako zagrożenie. Gdzie nocować w Biebrzańskim Parku Narodowym? Na stronie parku znajduje się wiele różnorodnych propozycji noclegowych – od pokoi gościnnych, przez pensjonaty i prywatne kwatery, po pola namiotowe. Wybór jest na tyle szeroki, że można dopasować go do własnego stylu podróżowania. Przy rezerwacji warto jednak zwrócić uwagę na lokalizację. Biebrzański Park Narodowy jest bardzo rozległy, dlatego najlepiej najpierw zdecydować, co najbardziej chce się zobaczyć i dopiero potem warto szukać noclegu w najdogodniejszej części regionu. Biebrza nie jest miejscem, które odkrywa się w pośpiechu. To park dla tych, którzy potrafią zwolnić, patrzeć uważnie i cieszyć się ciszą. Właśnie dlatego może być jednym z najciekawszych kierunków na długi weekend w Polsce. Źródło: Biebrzański Park Narodowy Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Sierpień w Tatrach ma fioletowy kolor. Zakopane to idealny kierunek na długi weekend
Kwitnąca wierzbówka, tatrzańskie schroniska i szlaki z widokiem na najwyższe szczyty Polski sprawiają, że Zakopane latem ma zupełnie inny urok niż zimą. Sierpniowy długi weekend to dobry moment, by ruszyć w Tatry, zobaczyć Halę Gąsienicową, zajrzeć nad Morskie Oko albo po prostu poczuć atmosferę miasta, które od dekad przyciąga artystów, turystów i miłośników gór.
Rzucić wszystko i wyjechać w Bieszczady. A może jednak w Tatry? W końcu do Zakopanego dojeżdżają pociągi i autobusy z całej Polski, a jego okolice stanowią świetną bazę wypadową, by choć na chwilę uciec od natłoku spraw prosto na szlak. Sierpniowy długi weekend lub niewykorzystany urlop to idealna okazja, by odczarować wizję Tatr przykrytych grubą warstwą śniegu. Skąpane w słońcu i kwitnącej wierzbówce kiprzycy wyglądają równie pięknie. Zakopane Polski malarz, pisarz i taternik – Rafał Malczewski w okresie dwudziestolecia międzywojennego nazwał Zakopane „pępkiem świata”. To właśnie tutaj, do miasta leżącego u stóp Tatr, przyjeżdżali najwybitniejsi artyści w poszukiwaniu natchnienia, między innymi Henryk Sienkiewicz, Jan Kasprowicz, Kornel Makuszyński oraz Wisława Szymborska. I trzeba przyznać, że określenie Malczewskiego ani trochę się nie zestarzało. Zakopane to najwyżej położone miasto w Polsce. Ze względu na swoje wyjątkowe położenie jest jedną z najpopularniejszych miejscowości turystycznych w kraju i ważnym ośrodkiem wypoczynkowym na południu Polski. Zimą można znaleźć tu dobrze przygotowane stoki narciarskie, a latem szlaki prowadzące do najpiękniejszych miejsc w Tatrach. Chociaż turystyka w ostatnich latach mocno się tutaj rozwinęła, miasto i jego okolice wciąż pozostają idealną bazą wypadową na weekendową wędrówkę blisko natury. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem Decydując się na wyjazd do Zakopanego i jego okolic w sierpniu, warto rozważyć termin zahaczający o drugą połowę miesiąca. To właśnie wtedy, od 21 do 27 sierpnia 2026 roku, na Dolnej Równi Krupowej odbędzie się 57. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, organizowany przez Zakopiańskie Centrum Kultury. To wyjątkowe wydarzenie, podczas którego odbywają się koncerty zespołów z całego świata, prezentacje kultur z różnych krajów, warsztaty, animacje, spotkania, a przede wszystkim barwny korowód ulicami Zakopanego. W tym roku mają wystąpić zespoły między innymi z Portugalii, Senegalu, Ghany, Włoch, Turcji, Bułgarii, Chorwacji, Węgier, Rumunii, Bośni i Hercegowiny, Czech, Słowacji i Polski. To wydarzenie, które przybliża górską kulturę z różnych stron świata, a jednocześnie sprawia, że Zakopane staje się jeszcze bardziej kolorowe, radosne i tętniące życiem. Najpiękniejsze szlaki w okolicy Zakopanego Będąc w Zakopanem na dłuższy weekend, nie sposób nie poświęcić choć jednego dnia na wyjście na szlak. Zwłaszcza że trasy znajdujące się wokół miasta mają różny poziom trudności oraz różny szacowany czas przejścia, dlatego każdy może znaleźć coś dostosowanego do własnych możliwości oraz ograniczeń czasowych. Zarówno oficjalna strona miasta, jak i Tatrzański Park Narodowy prezentują szeroki wybór tras z opisem ich przebiegu oraz charakteru, tak aby łatwiej było ocenić, czy konkretny szlak jest odpowiedni. Należy jednak pamiętać, że w górach ze względu na różnicę wzniesień kilometraż odczuwa się inaczej, a podany czas jest przybliżony i nie należy traktować go jako pewnik, zwłaszcza jeśli podróżuje się większą grupą lub z dziećmi. Oto cztery propozycje tras, które warto rozważyć na sierpniowy długi weekend. Dolina Chochołowska Chociaż najpiękniejsze widoki można zobaczyć tutaj wiosną, kiedy kwitną krokusy, latem wciąż jest to miejsce warte uwagi. Dolina Chochołowska to jeden z nielicznych obszarów po polskiej stronie Tatr, gdzie na udostępniony odcinek można zabrać psa, a także jedna z tras dostępnych dla rowerzystów. Szlak prowadzi szeroką drogą, miejscami asfaltową, a później szutrową, dlatego sprawdzi się podczas wędrówki z dziećmi. Należy pamiętać, że całkowita długość trasy z Siwej Polany przez Polanę Huciska do Polany Chochołowskiej i z powrotem to około 15 kilometrów, a przejście w obie strony zajmuje zwykle około 4,5 godziny. Szlak rozpoczyna się przy parkingu w Siwej Polanie, gdzie znajduje się także przystanek autobusowy oraz punkt sprzedaży biletów, i prowadzi aż w rejon Schroniska PTTK na Polanie Chochołowskiej. Hala Gąsienicowa To szlak, który dla początkujących może być sporym wyzwaniem. Chociaż dystans nie wydaje się duży, po drodze trzeba pokonać wyraźną różnicę wysokości. Warto go jednak rozważyć, gdy pozwalają na to kondycja, pogoda i doświadczenie, ponieważ można się tu natknąć na jeden z piękniejszych widoków w całych Tatrach. To właśnie tutaj na przełomie lipca i sierpnia oraz w sierpniu można obserwować efektowne kwitnienie wierzbówki kiprzycy, dzięki której Hala Gąsienicowa przyjmuje intensywnie różowo-fioletowy kolor. Trasa prowadzi z Kuźnic przez Boczań, Skupniów Upłaz i Przełęcz między Kopami aż do Schroniska PTTK Murowaniec. Przewidywany czas dojścia to około 2 godziny w jedną stronę, choć w praktyce zależy od tempa, pogody i liczby postojów. Wprawieni i dobrze przygotowani turyści po dotarciu do schroniska mogą pokusić się o kontynuowanie wędrówki niebieskim szlakiem, który prowadzi nad Czarny Staw Gąsienicowy. Morskie Oko To jedno z najchętniej odwiedzanych miejsc w polskich Tatrach. Nic dziwnego – widoki znad największego tatrzańskiego jeziora naprawdę zachwycają. Z tego powodu trasa nad Morskie Oko jest jedną z najpopularniejszych i najbardziej turystycznych. Odcinek ten jest też stosunkowo łatwy technicznie, ponieważ prowadzi głównie asfaltową drogą oraz fragmentami kamiennego bruku, dlatego często wybierają go rodziny z dziećmi. Trasa rozpoczyna się w Palenicy Białczańskiej, dokąd można dojechać autobusem prosto z Zakopanego. Po drodze, przy dobrej pogodzie, da się zobaczyć z daleka Dolinę Białej Wody. Szlak prowadzi również obok słynnych wodospadów – Wodogrzmotów Mickiewicza – przy których można zatrzymać się na dłuższy postój, aby nabrać sił przed dotarciem do celu, czyli Schroniska PTTK przy Morskim Oku oraz samego jeziora. Przed wyjazdem warto pamiętać, że parking na Palenicy Białczańskiej zwykle wymaga wcześniejszej rezerwacji online, a w sezonie na trasie panuje bardzo duży ruch. Rysy Ze Schroniska PTTK nad Morskim Okiem prowadzi również czerwony szlak na Rysy, najwyższy szczyt Polski. Chociaż jest to bardzo atrakcyjny cel, należy pamiętać, że trasa nie jest dla każdego. Wymaga bardzo dobrej kondycji, doświadczenia, odporności na ekspozycję, odpowiedniego przygotowania oraz właściwego sprzętu. Droga na szczyt mija Morskie Oko i Czarny Staw pod Rysami, a następnie prowadzi przez wymagający teren w kierunku Buli pod Rysami, gdzie nawet latem można natrafić na zalegający śnieg. Dalej szlak prowadzi stromym odcinkiem ubezpieczonym łańcuchami, aby w końcu wyprowadzić na grań prowadzącą na szczyt. Stamtąd można podziwiać jedną z najpiękniejszych panoram Tatr i dotknąć najwyższego punktu na terenie naszego kraju. Osoby, które planują dłuższy pobyt, niekoniecznie muszą wracać tą samą drogą, ale wybór zejścia po stronie słowackiej wymaga wcześniejszego zaplanowania logistyki, sprawdzenia warunków oraz zasad obowiązujących w słowackiej części Tatr. Schroniska w okolicy Zakopanego Dookoła Zakopanego jest znacznie więcej szlaków oraz tras, które z pewnością warto rozważyć, zwłaszcza jeśli przyjeżdża się na dłużej i jest się zwolennikiem aktywnego wypoczynku. Warto też pamiętać, że im mniej oczywisty i mniej popularny szlak, tym łatwiej uniknąć tłumów. Nie można jednak zapomnieć o dodatkowym atucie górskich wędrówek. Każdy miłośnik Tatr przyzna, że nic nie smakuje tak jak posiłek po osiągnięciu celu i nic nie dorówna schroniskowemu klimatowi. Dlatego warto zajrzeć do schroniska choć na chwilę, by poczuć atmosferę, która jest jedyna w swoim rodzaju. To właśnie tam można spotkać tych, którym góry sprawiają największą radość. W okolicach Zakopanego i przy tatrzańskich szlakach można znaleźć między innymi: Schronisko PTTK na Polanie Kondratowej, Schronisko PTTK na Hali Ornak, Schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej, Schronisko PTTK w Dolinie Roztoki, Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, Schronisko PTTK nad Morskim Okiem. Co robić w Zakopanem? Zakopane przez cały rok tętni życiem i jest atrakcyjnym punktem turystycznym. Chociaż już samo położenie nadaje mu uroku, miasto oferuje wiele różnych możliwości dla osób, które poza górskimi wędrówkami szukają rozrywki, kultury albo inspiracji. Koleje linowe i krzesełkowe Osoby, które chcą zobaczyć piękne widoki, ale mają ograniczony czas na wędrówkę po szlaku, mogą skorzystać z kolei linowych i krzesełkowych. Najpopularniejszą jest niewątpliwie kolej linowo-terenowa na Gubałówkę, której dolna stacja znajduje się w pobliżu Krupówek. W okolicy Zakopanego działają też inne kolejowe atrakcje widokowe, między innymi kolej linowa na Kasprowy Wierch oraz koleje krzesełkowe i wyciągi w rejonie Butorowego Wierchu, Szymoszkowej, Harendy i Wielkiej Krokwi. Muzea i galerie sztuki Miłośnicy historii i sztuki również znajdą coś dla siebie. Zakopane równie mocno jak na turystykę stawia na kulturę. Znajdują się tutaj między innymi Muzeum Tatrzańskie oraz Muzeum Stylu Zakopiańskiego. Na uwagę zasługuje również Miejska Galeria Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego, jedna z najstarszych galerii sztuki w Polsce. Często organizowane są tu wystawy, spotkania autorskie, pokazy filmowe oraz wydarzenia kulturalne. Atrakcje turystyczne Osoby podróżujące z bliskimi, szczególnie z najmłodszymi, znajdą w Zakopanem także kilka atrakcji pod dachem. Jedną z nich jest Iluzja Park – miejsce, w którym można poczuć siłę wiatru halnego, zobaczyć realistyczny pokaz burzy z piorunami na Giewoncie, a także zmierzyć się z interaktywnymi instalacjami. To przystanek pozwalający zgłębić tajniki fizyki, zjawisk optycznych i iluzji. Źródła: Zakopane, Tatrzański Park Narodowy. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Latem trudno jej nie zauważyć. Jest jednym z najbardziej inwazyjnych gatunków, ale dla niektórych zwierząt także domem
Nawłoć kanadyjska to jeden z najbardziej ekspansywnych gatunków inwazyjnych w Europie. W Polsce porasta łąki, przydroża i nieużytki, tworząc gęste, żółte łany, które wypierają rodzime rośliny. A jednak naukowcy pokazali, że nawet tak problematyczna roślina może w pewnych warunkach stać się ważnym schronieniem dla rodzimych pająków.
Latem i wczesną jesienią trudno jej nie zauważyć. Tworzy wysokie, żółto kwitnące łany, które z daleka wyglądają efektownie. Pod względem przyrodniczym nie jest jednak niewinną ozdobą krajobrazu. Piękna i inwazyjna – nawłoć kanadyjska Nawłoć kanadyjska to gatunek pochodzący z Ameryki Północnej, który w Europie pojawił się jako roślina ozdobna. Z czasem zaczął szybko rozprzestrzeniać się poza ogrodami. W Polsce pierwsze udokumentowane stanowiska nawłoci kanadyjskiej poza uprawą pochodzą z 1872 roku z okolic Lublina i Krakowa. Dziś nawłoć kanadyjska występuje niemal w całym kraju. Rozsiewa się za pomocą lekkich nasion, a na zajętych siedliskach rozrasta się także przez kłącza. Najłatwiej kolonizuje miejsca zaburzone: przydroża, nieużytki, tereny wzdłuż linii kolejowych i łąki, na których osłabiona została konkurencja rodzimych gatunków. Dlaczego nawłoć kanadyjska jest groźna dla rodzimej przyrody? Problem polega na tym, że nawłoć kanadyjska jest bardzo konkurencyjna. Tworzy zwarte płaty, które ograniczają kiełkowanie i wzrost innych roślin. W efekcie krajobraz, który z daleka wygląda jak bujna, kwitnąca łąka, może być w rzeczywistości niemal monokulturą. Takie płaty są znacznie uboższe przyrodniczo niż naturalne łąki. Zmienia się skład roślin, a wraz z nim warunki życia owadów, ptaków i innych zwierząt. Dla części gatunków taka roślinność oznacza mniej pokarmu, mniej miejsc lęgowych i trudniejsze warunki do przetrwania. Dlatego nawłoć kanadyjska nie powinna być traktowana jak zwykły „chwast”, który po prostu rośnie tam, gdzie nikt go nie chce. To gatunek obcy i inwazyjny, którego ekspansja może realnie zmieniać całe siedliska. Nawłoć kanadyjska idealnym domem dla pająków Badacze Instytutu Zoologii z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu zwrócili uwagę na zaskakujący szczegół. Wiosną, gdy nawłoć jeszcze nie kwitnie, jej suche, zeszłoroczne pędy mogą tworzyć bardzo korzystne miejsce dla pająków. Badacze porównali powierzchnie porośnięte nawłocią z terenami niezajętymi przez tę roślinę. Sprawdzali, ile pająków znajduje się na roślinach, ile jest sieci i ile ofiar łapie się w pajęcze nici. Wyniki były jednoznaczne – na nawłoci pająków było znacznie więcej niż na rodzimych trawach. Na powierzchniach bez nawłoci odnotowano średnio 2,2 pająka na metr kwadratowy. Na powierzchniach zajętych przez nawłoć było ich średnio 14,6 na metr kwadratowy. Różnica była widoczna także w liczbie ofiar łapanych w sieci. Na nawłoci było ich średnio 155,3 na metr kwadratowy, a na terenach niezajętych przez nawłoć – około 13,8. Skąd tak duża różnica? Najprawdopodobniej chodzi o strukturę rośliny. Suche pędy nawłoci są sztywne, wysokie i gęste, dlatego dają pająkom więcej punktów zaczepienia do budowy sieci niż trawy. To sprawia, że mogą tworzyć skuteczniejsze pułapki i efektywniej polować. Nie oznacza to jednak, że nawłoć kanadyjska nagle staje się rośliną pożądaną w ekosystemie. Wyniki pokazują raczej coś bardziej złożonego – gatunki inwazyjne mogą mieć negatywny wpływ na jedne elementy przyrody, a jednocześnie w określonych warunkach wspierać inne organizmy. Chwast czy dom? Przyroda rzadko daje proste odpowiedzi Historia nawłoci i pająków dobrze pokazuje, że przyroda rzadko mieści się w prostych kategoriach. Dla człowieka nawłoć może być chwastem, dla rodzimych roślin – groźnym konkurentem, a dla pająków rusztowaniem, na którym łatwiej zbudować sieć i zdobyć pokarm. Nie zmienia to faktu, że nawłoć kanadyjska jest gatunkiem inwazyjnym, którego ekspansję trzeba kontrolować. Warto jednak pamiętać, że walka z gatunkami obcymi powinna być prowadzona mądrze. Usuwając jeden problem, nie powinniśmy tworzyć kolejnego – zwłaszcza tam, gdzie przez lata nawet inwazyjna roślina stała się częścią lokalnej sieci zależności. Źródła: naukawpolsce.pl, Springer Nature Link, GOV.pl. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Polska w top 3 krajów UE pod względem utonięć. Statystyki jasno pokazują, kto ginie najczęściej
W 2022 roku Polska zajęła trzecie miejsce wśród krajów Unii Europejskiej pod względem liczby zgonów z powodu utonięcia. W samym czerwcu 2026 roku w Polsce utonęło 67 osób. Statystyki jasno pokazują, że najczęstszymi ofiarami takich wypadków są mężczyźni. Poznajcie najnowsze dane na temat utonięć.
Sezon od maja do września sprzyja odpoczynkowi nad wodą. Jest to jednak również okres, w którym znacząco wzrasta liczba utonięć. Polska pod tym względem znajduje się w czołówce krajów Unii Europejskiej. I chociaż najgłośniejsze tragedie często mają miejsce nad Bałtykiem, to nie w morzu dochodzi do większości zgonów. To nie Bałtyk, ani Wisła. Gdzie ma miejsce większość wypadków? Jak wynika z najnowszych danych Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, od początku kwietnia 2026 roku w Polsce utonęło 131 osób. Według wstępnych statystyk Policji w samym czerwcu utonęło 67 osób, a od początku lipca do połowy miesiąca 17. Mimo że mogłoby się wydawać, że to na Bałtyku dochodzi do największej liczby wypadków, to okazuje się, że większość utonięć miała miejsce w jeziorach, basenach oraz stawach. Na drugim miejscu są rzeki, natomiast morze znajduje się znacznie niżej w tej statystyce. Rekordowe liczby utonięć w Niemczech Nie tylko Polska zmaga się z wysoką liczbą utonięć. Taki problem mają również nasi zachodni sąsiedzi. Niemieckie Towarzystwo Ratownictwa Wodnego (DLRG) odnotowało, że w samym czerwcu 2026 roku w Niemczech utonęło co najmniej 99 osób. To szczególnie alarmująca liczba, ponieważ tak tragiczny bilans po raz ostatni odnotowano 23 lata temu. W 2003 roku DLRG informowało o 107 przypadkach utonięć w samym czerwcu. Podobnie jak w Polsce, większość tegorocznych wypadków miała miejsce w jeziorach i rzekach. W morzu oraz w basenach odnotowano znacznie mniej zgonów. Jak słusznie komentuje prezes DLRG Ute Vogt: „Każda śmierć to o jedną za dużo”. Dane Eurostatu nie zostawiają złudzeń W najnowszych pełnych danych opublikowanych przez Eurostat za 2022 rok Polska zajęła trzecie miejsce pod względem liczby zgonów z powodu utonięcia wśród krajów Unii Europejskiej. Na pierwszym miejscu znalazła się Francja, gdzie odnotowano 784 ofiary śmiertelne, co stanowiło ponad 16 proc. wszystkich utonięć na terenie UE. Na drugim miejscu znalazły się Niemcy z liczbą 542 zgonów. Polska miała niewiele mniej – 535. Najniższe liczby odnotowano natomiast w Luksemburgu, gdzie utonęła 1 osoba, na Malcie, gdzie zginęły 3 osoby, oraz na Cyprze, gdzie odnotowano 13 takich przypadków. Dlaczego to mężczyźni są najczęściej ofiarami utonięć? Dane Eurostatu, RCB i DLRG wskazują jednoznacznie, że największy odsetek ofiar utonięć stanowią mężczyźni. To oni częściej giną w wodzie i częściej są hospitalizowani po podtopieniach. Pytanie brzmi: dlaczego? Według WHO ponad dwukrotnie wyższy wskaźnik utonięć wśród mężczyzn jest bezpośrednio związany z większą skłonnością do ryzykownych zachowań i częstszy kontakt z wodą. Chodzi między innymi o samotne pływanie, wchodzenie do wody poza miejscami wyznaczonymi przez ratowników, nieprzestrzeganie zakazów związanych z warunkami pogodowymi oraz pływanie pod wpływem alkoholu. Jak pokazują tragiczne historie znad polskiego wybrzeża, ryzyko może rosnąć także wtedy, gdy ktoś próbuje samodzielnie ratować osobę wzywającą pomocy. W wiadomościach z zeszłych lat wiele tragicznych historii było o ojcach, którzy rzucali się do wody w celu ratowania dziecka, na skutek czego sami ginęli. W takich sytuacjach odruch jest zrozumiały, ale wejście do wody bez asekuracji i wsparcia ratowników może skończyć się jeszcze większą tragedią. Źródła: WHO, DLRG, RCB, Eurostat, Statystyka Policja.pl Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
5 najpiękniejszych plaż blisko Polski. Turkusowa woda jest bliżej, niż myślisz
Majestatyczne, urokliwe i co ważne – w zasięgu podróży samochodem. Oto zestawienie pięciu zagranicznych plaż położonych stosunkowo blisko Polski, które potrafią zachwycić. To idealne kierunki dla tych, którzy szukają pięknych widoków krok dalej.
Chociaż polskie wybrzeże za każdym razem zachwyca tak samo, warto czasem pójść krok dalej i zajrzeć do naszych najbliższych sąsiadów, a także do nieco dalszych krajów, aby zobaczyć jedne z najpiękniejszych europejskich krajobrazów. Każde z tych miejsc jest inne i każde na swój sposób wyjątkowe. Oto pięć najpiękniejszych plaż poza granicami Polski, do których można dotrzeć samochodem. Centralna plaża w Juodkrantė (Litwa) Po drugiej stronie naszej granicy znajduje się niepozorny skarb. Centralna plaża w Juodkrantė leży niedaleko Neryngi, w okręgu kłajpedzkim, na Mierzei Kurońskiej. Jej położenie jest nietuzinkowe, ponieważ znajduje się między dwoma rozległymi akwenami – Morzem Bałtyckim i Zalewem Kurońskim. Już sam ten widok sprawia, że naprawdę warto odwiedzić to miejsce. Dlaczego jednak właśnie tę plażę, skoro po drodze można znaleźć wiele innych? Centralna plaża w Juodkrantė otrzymała certyfikat Blue Flag, czyli prestiżowe międzynarodowe wyróżnienie przyznawane kąpieliskom i marinom spełniającym wysokie standardy jakości wody, bezpieczeństwa oraz edukacji ekologicznej. To wyróżnienie, świadczy o wysokiej jakości tego miejsca, a przy tym jest naprawdę piękne. Liepājas pludmale (Łotwa) To druga propozycja plaży nad Bałtykiem, tym razem na wybrzeżu Łotwy. Jej atrakcyjność doceniali już w XIX wieku europejscy arystokraci, a niektóre źródła wspominają, że w tych okolicach odpoczywała również rodzina rosyjskiego cara. Nic dziwnego. Plaża w Lipawie jest rozległa – przy dobrej pogodzie ma od 50 do nawet 80 metrów szerokości i około 8 kilometrów długości. Pokrywa ją wyjątkowo drobny, jasny piasek. Potwierdzeniem jej jakości jest również certyfikat Blue Flag, którym wyróżniono oficjalne dwa kąpieliska w tym rejonie. Ponadto ta szeroka, piaszczysta plaża jest idealnym miejscem zarówno do uprawiania sportów wodnych, jak i do poszukiwania po burzliwej pogodzie bursztynów. St. Peter-Ording Strand (Niemcy) To plaża znajdująca się na wybrzeżu naszego zachodniego sąsiada, tym razem jednak nad Morzem Północnym. To kierunek dla tych, którzy są gotowi oddalić się od linii brzegowej Bałtyku, by zobaczyć zupełnie inny krajobraz. St. Peter-Ording Strand zachwyca około 12-kilometrową, piaszczystą plażą, szerokimi wydmami, lasami sosnowymi i charakterystycznymi domami na palach. Woda w tym rejonie bywa stosunkowo płytka, dlatego można pozwolić sobie na długie spacery brzegiem morza. To miejsce pełne równowagi, w którym każdy znajdzie coś dla siebie – zarówno rodziny z dziećmi, jak i osoby szukające ciszy, przestrzeni oraz oddechu. A trzeba zaznaczyć, że to miejsce znane z idealnych warunków do windsurfingu oraz przejażdżek konnych. Mesečev zaliv (Słowenia) Linia wybrzeża Słowenii jest niezwykle krótka, ale także tutaj znajduje się prawdziwa perełka wśród plaż Morza Adriatyckiego, położona między granicami Włoch i Chorwacji. Plaża Mesečev zaliv, znana również jako Moon Bay, znajduje się w Parku Krajobrazowym Strunjan. Chociaż nie da się do niej dojechać bezpośrednio samochodem, właśnie to jest jednym z uroków tego miejsca. Na plażę prowadzi krótka trasa piesza. Nie jest szczególnie wymagająca, według przewodników przeznaczona nawet dla małych dzieci, ale wystarcza, by zniechęcić część mniej zdeterminowanych turystów. To właśnie stąd rozpościera się jeden z najpiękniejszych widoków na zatokę i wysoki klif. Dodatkowo, ze względu na nieoczywiste położenie, plaża zachowała dziki, spokojny charakter. To idealne miejsce dla tych, którzy wolą odpoczynek z dala od barów, głośnych kurortów i tłumów. Plaża Podrače (Chorwacja) Podrače to najdalej położona plaża ze wszystkich propozycji. Chociaż droga zajmuje więcej czasu, warto o niej pomyśleć, zwłaszcza jeśli ktoś planuje samochodową podróż do Chorwacji. Nie mogło jej zabraknąć w tym zestawieniu, ponieważ w rankingu Europe’s 50 Best Beaches 2026 zajęła 14. miejsce. To jedna z najbliżej położonych Polski plaż, które znalazły się w tym zestawieniu. Podrače leży w malowniczej miejscowości Brela w Chorwacji, tuż przy słynnej plaży Punta Rata. Swoją międzynarodową popularność zyskała między innymi dzięki licznym rekomendacjom i zdjęciom, które pokazują ją jako jedno z najbardziej fotogenicznych miejsc nad Adriatykiem. Chociaż jest niewielka, nie bez powodu uchodzi za jedną z najpiękniejszych chorwackich plaż. Krystalicznie czysta woda, jasny żwir, turkusowa zatoka i chorwackie słońce tworzą krajobraz, który trudno zapomnieć. Źródła: Zeach.net, Go To Baltic, Beach Atlas, Videsfonds.lv, Muaka Travels, Vnaravi.si, Croatia.hr, Brela.hr, World’s 50 Best Beaches Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Podróże kształcą, ale nie wszystkich. Psycholog wskazuje trzy typy turystów
Hasło „podróże kształcą” jest jednym z najczęściej powtarzanych. Psycholog pokazuje jednak, że nie zawsze tak jest, i wskazuje trzy podstawowe typy turystów. Zależą od jednej kluczowej cechy – ciekawości.
Ankieta „Plany wakacyjne Polaków – sezon letni 2026”, przeprowadzona na zlecenie Polskiej Organizacji Turystycznej, wykazała, że 74 proc. Polaków w wieku od 18 do 65 lat planuje co najmniej jeden wyjazd turystyczno-wypoczynkowy z noclegiem poza miejscem zamieszkania. Podróże stały się nieodłącznym elementem lata. To jednak, jak wyglądają i czy niosą ze sobą dodatkową wiedzę oraz doświadczenie, w dużej mierze zależy od sposobu, w jaki podróżujemy. Trzy typy turystów. Nie każdy wraca z podróży bogatszy o nowe doświadczenia Psycholog Konrad Schroeder w rozmowie z PAP wskazał trzy główne typy turystów, które w dużej mierze pokazują, czy podróż stanie się cenną lekcją. Oto one: Konsument, w kontekście turystyki to osoba, która układa plan podróży według rekomendacji innych, często internetowych, i traktuje je jako punkty „do odhaczenia”. Głównym motorem napędowym wyjazdu jest nasilony w dzisiejszych czasach syndrom FOMO, czyli lęk przed tym, że ominie nas coś ważnego – w dużej mierze związany z mediami społecznościowymi. Dla tego typu podróżnego ważniejsze od samego wyjazdu i jego doświadczania może być opublikowanie zdjęć z podróży na swoim profilu. Obserwator to drugi typ wyróżniony przez psychologa. To osoba, która przykłada dużą wagę do planu podróży i stawia na większą liczbę doświadczeń. Często są one jednak bardziej powierzchowne, ponieważ koncentrują się na bezpiecznej obserwacji, a nie na interakcji z lokalną społecznością. Eksplorator to osoba, która nie boi się dyskomfortu podczas podróży. Jest nastawiona na pełne doświadczenie i chce spróbować wszystkiego, co lokalne – od kuchni po zwyczaje. Kieruje nią przede wszystkim chęć nauki i głębszego zrozumienia miejsca, które odwiedza. Co decyduje o tym, jakim typem turysty jesteśmy? Według eksperta najważniejszym czynnikiem decydującym o tym, jakim typem turysty staje się dana osoba, jest ciekawość, która prowadzi do obserwacji i refleksji. To ona skłania do zgłębiania wiedzy, weryfikowania informacji oraz analizowania przeżywanych doświadczeń, a przy tym wspiera uważność. Dlatego, aby w pełni doświadczać różnych aspektów podróży i być bliżej typu eksploratora, ciekawość jest niezbędna. Nie bez powodu bywa nazywana impulsem do lepszego poznania. Pobudzanie i kształtowanie w sobie zainteresowania światem może wpływać nie tylko na sposób podróżowania, ale także na ogólną jakość życia. Ciekawość zwiększa koncentrację, pobudza kreatywność i pomaga wyjść poza rutynę. Jak trenować ciekawość? Współcześnie jesteśmy szczególnie narażeni na przyjmowanie postawy turysty-konsumenta. Wynika to głównie z wpływu mediów społecznościowych oraz przyzwyczajenia do krótkich, intensywnych form pozyskiwania informacji. Dlatego tak ważne jest „trenowanie” ciekawości, która częściowo leży w ludzkiej naturze, ale może być również rozwijana. Jak podkreślają autorzy publikacji dotyczących ciekawości, kluczowe znaczenie ma pobudzanie w sobie chęci nauki oraz umiejętność stawiania trafnych pytań. Skuteczna może być również nauka nowych, nawet najprostszych rzeczy, a także zmiana codziennej rutyny – nawet jeśli początkowo wiąże się z wyjściem ze strefy komfortu. Źródła: naukawpolsce.pl, Polska Organizacja Turystyczna, National Library of Medicine, Harvard Business Review. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Tajfun Bavi ponownie uderzył, tym razem w Chiny. Setki tysięcy osób musiały opuścić domy
Tajfun Bavi, który wraz z początkiem lipca sieje spustoszenie na północno-zachodnim Pacyfiku, wciąż stanowi poważne zagrożenie. Dotarł do Chin, gdzie doprowadził do ewakuacji setek tysięcy mieszkańców i spowodował potężne szkody w infrastrukturze. Żywioł nie zwalnia tempa i zmierza w kierunku kolejnego państwa.
Podczas gdy w Europie okres od maja do września kojarzy się z najbardziej słonecznymi dniami w roku, w Azji trwa wtedy pora deszczowa. W tym roku szczególnie daje się ona we znaki. Na początku lipca w Chiny uderzył tajfun Maysak, w wyniku którego zginęło co najmniej 39 osób, a także wiele zwierząt gospodarskich. Niecałe dwa tygodnie później do kraju dotarł kolejny żywioł – Bavi, jeden z najpotężniejszych cyklonów tropikalnych w regionie w 2026 roku. W miejscach, przez które przeszedł, zmusił do ewakuacji setki tysięcy. Setki tysięcy osób musiały opuścić domy z powodu tajfunu Bavi Zgodnie z przewidywaniami tajfun Bavi, który w pierwszym tygodniu lipca uderzył z ogromną siłą w Wyspy Mariańskie na Pacyfiku, a następnie zagroził Japonii i Tajwanowi, sparaliżował część Chin rekordowymi opadami deszczu. Jak podaje PAP, najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w mieście Fushun w prowincji Liaoning, w północno-wschodnich Chinach. To właśnie tam ponad 265 tys. osób zostało zmuszonych do ewakuacji oraz prowadzono zakaz opuszczania domów bez pilnej potrzeby. Stan wody w rzekach w całym regionie drastycznie się podniósł, w wielu miejscach przekraczając poziom alarmowy. Główne ulice miast oraz pola uprawne zostały zalane. Wstrzymano kursowanie części pociągów i autobusów, a w niektórych miejscach także metra. Momentami nurt wody, której wysokość sięgała nawet dwóch metrów, był tak silny, że porywał samochody. Bavi kieruje się w stronę Korei. Meteorolodzy ostrzegają przed ulewami Tajfun Bavi, jak podkreślają meteorolodzy, należy do najdłużej utrzymujących się cyklonów tropikalnych w rejonie Azji w tym roku. W szczytowej fazie był klasyfikowany jako supertajfun, ponieważ towarzyszyły mu wiatry przekraczające 241 km/godz. Uformował się pod koniec czerwca nad Oceanem Spokojnym i objął obszar porównywany do wielkości Francji. Mimo ciągłego przemieszczania się jego struktura przez długi czas pozostawała wyjątkowo trwała. Według meteorologów swoją siłę zawdzięcza między innymi ciepłemu rdzeniowi oraz dużej ilości wilgoci. Obecnie zagrożenie przesuwa się w stronę Korei Północnej, przed czym ostrzegają tamtejsze władze. Szczególnie niebezpieczna może być sytuacja, w której Bavi zwolni i zacznie uwalniać nagromadzoną wilgoć. Może to doprowadzić do jeszcze intensywniejszych opadów oraz gwałtownych powodzi. Gdzie występują cyklony tropikalne? Cyklony tropikalne, do których zaliczają się tajfuny, to potężne układy niskiego ciśnienia o ciepłym rdzeniu, rozwijające się nad ciepłymi wodami oceanicznymi. Charakteryzują je silny wiatr, intensywne opady deszczu i niskie ciśnienie atmosferyczne. W konsekwencji mogą powodować powodzie, fale sztormowe i osuwiska. Aby cyklon mógł powstać, konieczna jest między innymi woda o minimalnej temperaturze 27 st. C na głębokości co najmniej 50 metrów. Takie zjawiska rozwijają się nad ciepłymi wodami oceanicznymi w strefie tropikalnej, w okolicach równika. Basen północno-zachodniego Pacyfiku to region, w którym cyklony tropikalne występują regularnie przez większą część roku. Ich aktywność nasila się zwykle właśnie od lipca do listopada, a szczyt sezonu przypada między końcem sierpnia a początkiem września. Źródła: PAP, BBC, The Straits Times, NASA, Britannica, NOAA. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Tragiczny wypadek po słowackiej stronie Tatr. Ratownicy apelują o rozwagę
Początek lata był prawdziwym wyzwaniem dla ratowników górskich. 13 lipca po słowackiej stronie Tatr doszło do tragicznego w skutkach wypadku. Kiedy ratownicy słowackiego HZS przybyli na miejsce, okazało się, że turysty nie udało się uratować. TOPR ponownie apeluje o rozwagę.
Początek lata mógłby się wydawać idealnym momentem na górskie wędrówki. Doświadczeni turyści, którzy co roku wracają w Tatry, wiedzą jednak, że pogoda nigdy nie jest tam pewna, a z pozoru prosta trasa w trudnych warunkach może stać się jedną z najbardziej wymagających. W rezultacie liczba akcji ratunkowych na przełomie czerwca i lipca była naprawdę wysoka, a niektóre z nich zakończyły się tragicznie. Śmiertelny wypadek pod Czarnym Szczytem W poniedziałek, 13 lipca słowackie Górskie Pogotowie Ratunkowe (HZS) poinformowało o tragicznej śmierci w Tatrach. Do wypadku doszło podczas wspinaczki dwójki turystów w rejonie Czarnego Szczytu. Turyści znajdowali się poza znakowanym szlakiem turystycznym, bez niezbędnego sprzętu i lin bezpieczeństwa. Jeden z nich, 40-letni Polak, spadł z wysokości około 200 metrów do Doliny Dzikiej. Po otrzymaniu zgłoszenia ratownicy przybyli na miejsce. Jednak okazało się, że nie byli już w stanie pomóc. Czarny Szczyt to masyw położony w głównej grani słowackich Tatr Wysokich. Choć otoczony stromymi urwiskami wygląda imponująco, na jego wierzchołek nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. Na wejście w ten rejon mogą pozwolić sobie jedynie doświadczeni i odpowiednio przygotowani taternicy. Ratownicy TOPR mieli wyjątkowo trudny początek sezonu Wypadek pod Czarnym Szczytem to nie jedyny taki przypadek. Początek sezonu letniego pod względem liczby akcji ratunkowych był dla Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego bardzo wymagający. Już na początku czerwca doszło do dwóch dramatycznych wypadków z ofiarami śmiertelnymi pod Staroleśnym Szczytem i Rysami. Odbyła się również nocna akcja ratunkowa w Jaskini Czarnej, zakończona szczęśliwie, w której wzięło udział aż 13 ratowników. W ostatnich dniach miesiąca ewakuowano wyczerpaną po burzy młodzież, która bez właściwej opieki znajdowała się w rejonie Orlej Perci, przez co zaangażowano również policję. Początek lipca był dla TOPR także trudny. W pierwszym tygodniu ratownicy udzielili pomocy 55 osobom, w tym 25 jednego dnia. Powody wezwań były różne – od urazów kończyn dolnych, przez zaginięcia, po zasłabnięcia spowodowane chorobami przewlekłymi. Z tego powodu ratownicy ponownie zaapelowali o rozwagę przy wyborze celów górskich wędrówek oraz o racjonalną ocenę własnych możliwości. TPN ostrzega przed warunkami w Tatrach Ostrzeżenie wydał również Tatrzański Park Narodowy (TPN) w związku z ostrzeżeniem meteorologicznym 2. stopnia. Prognozowane na 14 lipca burze na terenie Tatr są szczególnie niebezpieczne dla osób przebywających na graniach, szlakach z łańcuchami, a także w pobliżu wody. Towarzyszący burzom wiatr może łamać gałęzie i strącać kamienie ze stromych zboczy. Właśnie z powodu obrywu skalnego TPN odradza wędrówki w rejonie wschodniej ściany Wielkiego Szczytu Mięguszowieckiego i zaleca szczególną ostrożność na Przełęczy pod Chłopkiem. Należy też pamiętać, że po intensywnych opadach mokry i śliski szlak może stać się dużym wyzwaniem nawet dla dobrze przygotowanych turystów. Dlatego przed planowaną wędrówką należy zapoznać się z komunikatami na stronie TPN oraz ostrzeżeniami IMGW. Źródła: TOPR, Tatrzański Park Narodowy, TVN24, Portal Górski. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
Czy można lepiej kontrolować impulsywne decyzje? Badacze wykorzystali prąd elektryczny i hazard
Międzynarodowy zespół badawczy opracował metodę, która może wzmacniać kontrolę nad impulsywnymi decyzjami. Wszystko za sprawą stymulacji mózgu z użyciem prądu elektrycznego i… hazardu.
Impulsywność od wielu lat jest przedmiotem badań zarówno psychologów, jak i neuronaukowców. Szczególnie, że znacząco wzrosła świadomość dotycząca roli dopaminy oraz systemu nagrody, który w niektórych przypadkach może prowadzić do nieracjonalnych decyzji. Pomocne w tym kontekście okazują się badania przedniej części mózgu, a dokładniej brzuszno-przyśrodkowej kory przedczołowej. To właśnie ona odgrywa istotną rolę w aktywacji systemu nagrody i przy ocenie konsekwencji własnych działań. Jak wykazały wcześniejsze badania neurologiczne, jeśli ta część mózgu jest uszkodzona, człowiek może mieć trudności między innymi z przewidywaniem skutków swoich decyzji. Metoda z wykorzystaniem prądu elektrycznego Międzynarodowy zespół badawczy, w którego składzie znalazł się między innymi prof. Mirosław Wyczesany z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, sprawdził nowy, nieinwazyjny sposób, który może zmniejszać impulsywność decyzji. To nieinwazyjna metoda polegająca na stymulacji wybranych części mózgu poprzez przepuszczanie przez nie bardzo słabego prądu elektrycznego. – Nie powoduje ona bólu ani zmian w tkankach, lecz może przejściowo zwiększać lub zmniejszać pobudliwość neuronów – mówi prof. Wyczesany. W efekcie taka stymulacja może prowadzić do większej racjonalności oraz lepszej kontroli przy podejmowaniu ryzyka. Hazard w laboratorium. Tak sprawdzano reakcje mózgu na ryzyko Badanie zostało przeprowadzone na 72 zdrowych osobach, którym do głów przymocowano elektrody. Przepuszczano przez nie bardzo słaby prąd elektryczny w ramach trzech różnych rodzajów stymulacji: pobudzającej, hamującej oraz pozorowanej, tzw. placebo. Następnie osoby badane wzięły udział w grze hazardowej. W jej trakcie na bieżąco informowano je o prawdopodobieństwie wygranej lub przegranej, a następnie same decydowały, ile pieniędzy chcą postawić. Wyniki pokazały, że osoby poddane stymulacji hamującej wykazywały tendencję do podejmowania większego ryzyka. Z kolei uczestnicy po stymulacji pobudzającej podejmowali bardziej racjonalne i przemyślane decyzje, co przełożyło się na utratę mniejszej kwoty pieniędzy. Osoby poddane stymulacji pobudzającej spokojniej reagowały, gdy osiągały w grze oczekiwany rezultat. Gdy jednak wynik był niespodziewany, ich reakcja była silniejsza. Zdaniem badaczy to oznaka lepszego przetwarzania informacji przez mózg oraz skuteczniejszego wyciągania wniosków z własnych doświadczeń. Ten wniosek okazuje się kluczowy, ponieważ jedną z najczęstszych cech osób uzależnionych jest właśnie trudność w uczeniu się na podstawie niepowodzeń i negatywnych konsekwencji. Impulsywne decyzje pod kontrolą? Oznacza to, że metoda może poprawiać zdolność przewidywania skutków własnych decyzji. Niezbędne są jednak dalsze prace kliniczne i pogłębiona weryfikacja. Badanie przeprowadzono bowiem na zdrowych uczestnikach, a nie na osobach z uzależnieniem od hazardu lub innymi uzależnieniami behawioralnymi. – Choć do rutynowego wykorzystania stymulacji mózgu w terapii osób uzależnionych od hazardu jeszcze daleka droga, wyniki sugerują, że w przyszłości nieinwazyjne techniki neuromodulacji mogą stać się cennym uzupełnieniem psychoterapii – podsumowuje prof. Wyczesany. Źródła: Uniwersytet Jagielloński, naukawpolsce.pl. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.
W kilka dekad liczba upalnych dni w Polsce wzrosła o 100 procent. Naukowiec opisuje dramatyczne zmiany w naszym klimacie
28 czerwca 2026 roku odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Zdaniem klimatologa nie tylko sam rekord jest jednak problemem. Zmiany są naprawdę dramatyczne.
W minionych tygodniach w Polsce pojawiła się niepokojąca fala upałów. Wydawać by się mogło, że ciepłe dni latem są czymś naturalnym, jednak tak wysokie temperatury to alarmujący sygnał, szczególnie dla klimatologów. Prof. Bogdan Chojnicki w rozmowie z PAP przyznał, że w tym roku został pobity rekord temperatury, ale nie tylko on jest prawdziwym problemem. Nowy rekord temperatury w Polsce W minionych tygodniach do Polski napływało suche i gorące powietrze z Europy zachodniej. W połączeniu z bezchmurnym niebem oraz przesuszoną, nagrzaną glebą przyniosło to jedne z najgorętszych dni. 28 czerwca 2026 roku Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej odnotował najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Po 105 latach rekord został pobity w Słubicach, gdzie termometry wskazały 40,5 st. C. Było to o 0,3 st. C więcej niż poprzedni, zarejestrowany w Prószkowie w 1921 roku. Liczba upalnych dni w Polsce wzrosła dwukrotnie Rekordowo wysokie temperatury są mocnym sygnałem zmieniającego się klimatu, jednak zdaniem eksperta nie sam rekord jest największym problemem. Znacznie bardziej niepokojące jest to, że dni z temperaturą przekraczającą 30 st. C jest coraz więcej. Nie chodzi więc wyłącznie o to, że jednego dnia odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów, ale również o to, że zwiększyła się ogólna liczba dni upalnych. Według klimatologa prof. Bogdana Chojnickiego w latach 60. i 70. XX wieku w centralnej Polsce rejestrowano od kilku do około 10 takich dni rocznie. Obecnie liczba ta może sięgać od 20 do nawet 30 dni. Zdaniem eksperta to naprawdę dramatyczna zmiana. Noc tropikalna w Polsce Podczas podwyższonych temperatur wiele osób narzeka również na problemy ze snem. Jest to związane między innymi ze zjawiskiem nocy tropikalnej, które w ostatnim czasie występowało także w Polsce. Kiedy w ciągu dnia temperatura zbliża się do 40 st. C, wieczory i noce również bywają znacznie cieplejsze niż zwykle. Nie jest to obojętne dla ludzkiego organizmu, ponieważ według ekspertów prawidłowa regeneracja podczas snu zachodzi w temperaturze około 19 st. C. Tymczasem noc tropikalna oznacza sytuację, w której temperatura w nocy nie spada poniżej 20 st. C. Jeszcze do niedawna było to zjawisko bardzo rzadkie. W obliczu coraz częstszych fal upałów staje się jednak realnym problemem. Jak organizm reaguje na upały? Upał związany ze zmianami klimatu może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia. Według WHO wysokie temperatury utrzymujące się zarówno w ciągu dnia, jak i w nocy mogą powodować kumulujący się stres organizmu. To z kolei zwiększa ryzyko chorób, zwłaszcza wśród osób starszych i szczególnie wrażliwych. Brak odpowiednich warunków snu, związany z nocami tropikalnymi, zdaniem prof. Chojnickiego może powodować zmęczenie i rozkojarzenie. Dlatego podczas fal upałów tak ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa oraz minimalizowanie ryzyka niepożądanych konsekwencji zdrowotnych. Źródła: naukawpolsce.pl, Obserwator/IMGW, WHO. Nasza autorka Gabriela Celińska Dziennikarka i studentka psychologii. Najchętniej opowiada historie na styku człowieka, miejsca i doświadczenia – pisząc o psychologii oraz podróżach. Jej największą pasją jest fotografia, szczególnie podróżnicza i kulinarna, dzięki której zatrzymuje chwile, smaki oraz emocje. Zakochana w Hiszpanii, nieustannie poszukuje inspiracji w kulturze, ludziach i codziennych historiach.