National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-09T14:12:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To polskie letnisko kiedyś pękało w szwach. Dziennie odwiedzało je 30 tysięcy osób
items: Zboczyłem z głównego szlaku. To była najlepsza decyzja tej podróży
items: To tu wielki romantyk przeżył wielką namiętność. Co skrywa pałac w Śmiełowie?
items: 25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
items: Ciekawostki o Belgii – nie tylko frytki, czekolada i diamenty
items: Polska wieś stała się hitem zagranicznych mediów. „Marzenie i koszmar w jednym”
items: Stary Smokowiec – górski kurort, który skradł serce królowej Elżbiety II
items: Juliane Koepcke przeżyła katastrofę samolotu i upadek z 3000 metrów. 10 dni spędziła w dżungli
items: Liptów – region wiecznego lata. Jakie atrakcje czekają tu na turystów?
items: Rzuciła się pod motocykl, by uratować dzieci. Jej bohaterski czyn poruszył cały świat
items: Zapomnij o Malediwach. Takie widoki czekają tuż za polską granicą
items: To miejsce na Islandii zaskakuje: wulkany, maskonury i nocleg pod klifem
items: Ten jeden manewr młodego faraona zmienił Egipt w supermocarstwo!
items: Tajemnicze zgony w środowisku technologicznym. Ofiary były związane z badaniami nad AI
items: Weekend w Poznaniu? Sprawdź, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać
items: 48 godzin w boskim Buenos Aires. Co zobaczyć i gdzie tańczyć tango?
items: Polak zdobywa kosmiczne podium! Zobacz zdjęcie, które zachwyciło świat
items: Siła ludzi i potęga natury. Pięć filmów, których nie można przegapić na 22. MDAG
items: Miasto, które najlepiej odkrywać na rowerze. Oferuje aż 620 km ścieżek
items: Na ten widok czekają wszyscy wierni. Jak powstaje biały dym nad Watykanem?
items: Co z tymi jajkami? Naukowcy ocenili ich wpływ na zdrowie
items: Mało znane zwyczaje wielkanocne. Polska tradycja jest bardzo bogata
items: Borne Sulinowo – miasto, które nie istniało. Jest pełne tajemnic
items: Ten kraj przyciąga pięknymi plażami. Ale to jego stolica zaskakuje wszystkich bez wyjątku
items: Twierdza Modlin. Bronili jej Francuzi, Rosjanie i Polacy. I niedźwiedzica polarna

To polskie letnisko kiedyś pękało w szwach. Dziennie odwiedzało je 30 tysięcy osób
type: item
date: 2026-01-11T12:00:29.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: miasta
subject: polskie miasta
subject: wielkopolska
description: Pierwszy raz trafiłem do Puszczykowa trochę przypadkiem. Szukałem miejsca niedaleko Poznania, gdzie można na chwilę zwolnić tempo, zmienić otoczenie i po prostu odetchnąć. Nie spodziewałem się, że kilkanaście kilometrów dalej znajdę przestrzeń, która tak mocno przypomina dawne letniska z początku XX wieku.
encoded: Spis treści: Letniskowy klimat Puszczykowa Historia Puszczykowa. Spacer śladami dawnego letniska Puszczykowo dla aktywnych Gdzie warto zjeść w Puszczykowie? Już po kilku minutach spaceru po Puszczykowie miałem wrażenie, że czas płynie tu inaczej. W powietrzu czuć było zapach sosnowego lasu, w oddali słychać było śpiew ptaków, a wokół mnie rozciągały się wille, które wyglądały jak wyjęte z przedwojennych fotografii. Czułem, że to miejsce ma swoją historię – i że warto ją poznać. Letniskowy klimat Puszczykowa Im dłużej spacerowałem uliczkami Puszczykowa, tym lepiej rozumiałem, dlaczego ponad sto lat temu to właśnie tutaj odpoczywały poznańskie elity. Trudno dziś uwierzyć, że w czasach największej świetności potrafiło tu przyjeżdżać nawet 30 tysięcy osób dziennie. Rozwój kolei pod koniec XIX wieku sprawił, że miejscowość stała się niezwykle łatwo dostępna dla mieszkańców dużych ośrodków, a jej położenie nad Wartą i wśród lasów natychmiast przyciągało wszystkich, którzy marzyli o letnisku zanurzonym w zieleni. Do dziś zachowało się wiele śladów tamtej epoki. Drewniane pensjonaty, willowe rezydencje z szerokimi werandami i ogrody pełne starych drzew tworzą niepowtarzalny klimat. Gdy mijałem kolejne posesje, miałem wrażenie, że chodzę po otwartym muzeum historii wypoczynku. Bez trudu mogłem wyobrazić sobie rodziny spędzające tu całe lato, dzieci biegające boso po trawie i wieczorne kolacje na tarasach z widokiem na las. Historia Puszczykowa. Spacer śladami dawnego letniska Największe wrażenie zrobiło na mnie to, jak blisko natura jest tu obecna na co dzień. Wystarczy kilka kroków, by znaleźć się na jednym ze szlaków prowadzących w głąb Wielkopolskiego Parku Narodowego. Jego krajobrazy są naprawdę wyjątkowe. Jeziora ukryte między drzewami, pagórkowate tereny, wąwozy, wydmy i miejsca widokowe, z których można spojrzeć na okolicę z zupełnie innej perspektywy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b81b9fc77cb628d833d484b6bb99127f1ea15c7…

puszczykowo-shutterstock1828473905-8a591f4.jpg
width: 5472
height: 3648

Zboczyłem z głównego szlaku. To była najlepsza decyzja tej podróży
type: item
date: 2026-01-01T15:01:48.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Go Poland
subject: wielkopolska
description: Krajna to region pełen niespodzianek – od tajnych bunkrów, przez rezerwaty, po lokalne historie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Podczas wyprawy ze Złotowskim Korpusem Ekspedycyjnym zobaczyłam zupełnie inne oblicze tej krainy.
encoded: Spis treści: „Pomiędzy” kulturami i krajobrazami – tożsamość Krajny zapisana w terenie Złotowski Korpus Ekspedycyjny, czyli Krajna odkrywana w terenie Bunkry i tajne obiekty Diabelski Skok Wysadzony most na Gwdzie Miasto idealne na spokojne zwiedzanie Krajnę poznaję podczas wędrówki po regionie, który od wieków pełnił rolę pogranicza. To miejsce, gdzie historia zapisała się w krajobrazie – w lasach, rzekach i dawnych trasach. Podczas tej wyprawy trafiam na ślady militarnej przeszłości, obszary chronione oraz miasta o długiej historii. To spokojna, ale bardzo różnorodna podróż. „Pomiędzy” kulturami i krajobrazami – tożsamość Krajny zapisana w terenie Krajna od samego początku daje mi poczucie bycia „pomiędzy”. Nazwa tego regionu wywodzi się od położenia na krańcu dawnych ziem hipotetycznych Polan, na styku z Pomorzem, i to poczucie pogranicza jest tu wciąż wyczuwalne. Historia regionu zapisała się w naturalnych granicach – rzekach, bagnach i lasach, które przez wieki wyznaczały nie tylko granice administracyjne, ale też rytm codziennego życia. Przemierzając Krajnę, widzę, jak różnorodny jest to obszar. Region rozciąga się pomiędzy Gwdą, Brdą, Notecią, Debrzynką i Kamionką, sąsiaduje z Kaszubami, Borami Tucholskimi i Pałukami. Krajobraz zmienia się niemal niepostrzeżenie, a wraz z nim zmienia się charakter miejsc i opowieści. To kraina, w której wpływy kulturowe przenikały się przez pokolenia. Jednym z najbardziej czytelnych symboli tej odrębności jest haft krajeński. Towarzyszył mieszkańcom od pokoleń, zdobiąc stroje i przedmioty codziennego użytku. Dziś postrzegam go jako znak ciągłości – nie tylko pamiątkę po przeszłości, lecz element tożsamości, który wciąż funkcjonuje i przypomina o lokalnym charakterze regionu. Złotowski Korpus Ekspedycyjny, czyli Krajna odkrywana w terenie Poznając Krajnę, trafiam na działalność Złotowskiego Korpusu Ekspedycyjnego. To właśnie dzięki nim odkrywam region w sposób, który najbardziej mi odpowiada – w terenie, z dala od utartych szl…

krajna-7d0ccd7.jpg
width: 2813
height: 1875

To tu wielki romantyk przeżył wielką namiętność. Co skrywa pałac w Śmiełowie?
type: item
date: 2025-12-24T10:31:41.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: literatura
subject: polska zabytki
subject: wielkopolska
subject: zabytki
description: W niewielkim Śmiełowie, położonym malowniczo między Jarocinem a Żerkowem, mieści się jedno z najbardziej nastrojowych muzeów literackich w Polsce. To tu, w 1831 roku, Adam Mickiewicz znalazł bezpieczne schronienie, a miejsce to na zawsze zapisało się w historii polskiego romantyzmu.
encoded: Spis treści: „Polska Szwajcaria” i pałac, w którym każdy pokój opowiada historię Śladami wieszcza Chwila na oddech Punkt widokowy na Szwajcarię Żerkowską – panorama, której trudno zapomnieć Kiedy ruszałem w stronę Śmiełowa, nie spodziewałem się, że odkryję przestrzeń tak mocno przesiąkniętą historią, a jednocześnie tak urzekającą krajobrazem. Zaledwie kilkanaście kilometrów od Jarocina natrafiłem na widoki, które zostają w pamięci na długo. Wśród pagórków Szwajcarii Żerkowsko-Czeszewskiej wznosi się klasycystyczny pałac, otoczony zabytkowym parkiem. Od ponad pięciu dekad pełni funkcję Muzeum Adama Mickiewicza. Pisał, że Śmiełów jest dla niego „jedynym miejscem, gdzie mogę odpocząć”. „Polska Szwajcaria” i pałac, w którym każdy pokój opowiada historię Rezydencję ukończono w 1797 roku. Zaprojektowana przez Stanisława Zawadzkiego – twórcę słynnych założeń w Dobrzycy i Lubostroniu – zachwyca symetrią, monumentalnym portykiem jońskim i arkadowymi galeriami. To architektura, która nie tylko imponuje, ale także zaprasza do zanurzenia się w jej opowieści. Po przekroczeniu progu pałacu ma się wrażenie, że dawne rody – od Gorzeńskich po Chełkowskich – wciąż są tu obecne. Właśnie w tych wnętrzach Adam Mickiewicz zatrzymał się, próbując przedostać się do powstania listopadowego. Chodził tymi samymi alejkami, przesiadywał w tych samych pokojach i przeżywał jedno z najgorętszych romansowych epizodów swojego życia – uczucie do Konstancji Łubieńskiej. A widoki na „polską Szwajcarię”, które dziś podziwiam z tych samych okien, znalazły odbicie w słynnej inwokacji do „Pana Tadeusza”. Wnętrza zdobią imponujące sztukaterie Michała Ceptowskiego i freski braci Smuglewiczów. Pałac mógłby równie dobrze stać w jednej z europejskich metropolii, a jednak stoi tutaj – w sercu wielkopolskiej prowincji. Losy rezydencji nie zawsze były łaskawe. Podczas II wojny światowej została ograbiona, a później zamieniona na mieszkania pracownicze i szkolne klasy. Dopiero w 1955 roku rozpoczęto odbudowę i twor…

Smiejow-4b5db64.jpg
width: 2813
height: 1875

25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
type: item
date: 2025-10-21T07:46:51.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: holandia
subject: Travel
description: Ciekawostki o Holandii potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników. Od narodzin tulipomanii po absurdalne prawa – ten kraj skrywa więcej tajemnic, niż się wydaje.
encoded: W tym artykule: Co warto wiedzieć na temat Holandii 25 ciekawostek o Holandii Holandia to nie tylko kraj wiatraków i rowerów. Mało kto wie, że w Amsterdamie jest więcej rowerów niż mieszkańców, a pewne prawo zakazuje… chodzenia tyłem po ulicy w niedzielę! Choć wiele osób kojarzy Holandię głównie z liberalnym podejściem i pięknymi krajobrazami, to dopiero zgłębiając lokalne zwyczaje, poznajemy jej prawdziwe oblicze. Co warto wiedzieć na temat Holandii Holandia to kraj położony w północno-zachodniej części Europy, z terytorium zależnym na Karaibach. Graniczy tylko z dwoma państwami – Belgią i Niemcami. Północno-zachodnia część kraju leży nad wybrzeżem Morza Północnego i dzieli granice morskie z Wielką Brytanią, Belgią oraz Niemcami. Holandia jest jednym z 6 państw założycielskich Unii Europejskiej. Ponadto jest współzałożycielem strefy euro, G10, NATO, OrganizacjI Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i Światowej OrganizacjI Handlu. Największym miastem, a zarazem stolicą konstytucyjną Holandii, jest Amsterdam – dynamiczna metropolia, znana z unikalnej architektury, sieci kanałów, bogatej sceny artystycznej i liberalnej atmosfery. To również drugie najchętniej odwiedzane miasto Europy, przyciągające rocznie miliony turystów z całego świata. Co ciekawe, Holandia należy do grona nielicznych państw, które mają dwie stolice. Podczas gdy Amsterdam pełni funkcje reprezentacyjne i symboliczne, to Haga (Den Haag) uznawana jest za stolicę administracyjną. Właśnie tam mieści się siedziba rządu, parlamentu, rodziny królewskiej, a także kluczowe instytucje międzynarodowe, w tym Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny. Wśród innych znaczących miast Holandii znajdują się: Rotterdam – największy port w Europie i centrum nowoczesnej architektury, znane z odważnych projektów urbanistycznych i kosmopolitycznego charakteru. Utrecht – historyczne miasto uniwersyteckie o średniowiecznym rodowodzie, z klimatycznymi kanałami i zabytkowymi kościołami. Eindhoven – t…

ciekawostki-o-holandii-GettyImages-85256731-5900fa9.jpg
width: 5150
height: 3433

Ciekawostki o Belgii – nie tylko frytki, czekolada i diamenty
type: item
date: 2025-09-04T09:28:24.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: belgia
subject: ciekawostki
subject: Travel
description: Belgia zaskakuje nie tylko malowniczą Brugią i świetną czekoladą. Kraj ten skrywa wiele ciekawostek, które potrafią zaintrygować nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Poznaj fakty, które pozwolą lepiej poznać ten niewielki europejski kraj.
encoded: Spis treści: Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Ciekawostki o Belgii – 30 mniej znanych faktów na temat jednego z krajów Beneluksu Choć Belgia często kojarzy się przede wszystkim z Brukselą, unijnymi instytucjami, frytkami czy czekoladą, to ma do zaoferowania znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Ten stosunkowo niewielki kraj to serce zjednoczonej Europy kryje w sobie nieoczywiste fakty, intrygujące miejsca i zaskakujące tradycje, które czynią go niezwykle interesującym kierunkiem podróży. Dla wielu odwiedzających Belgia okazuje się pełna kontrastów i niespodzianek – zarówno w dużych miastach, jak i na prowincji. Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Belgia, oficjalnie Królestwo Belgii, to państwo położone w północno-zachodniej Europie, nad Morzem Północnym, graniczące z czterema krajami: Francją, Luksemburgiem, Niemcami i Holandią. Należy do unii gospodarczej Beneluksu i odgrywa kluczową rolę w strukturach międzynarodowych, takich jak Unia Europejska, NATO, ONZ, a także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Powierzchnia Belgii wynosi 30 530 km², co czyni ją niemal dziesięciokrotnie mniejszą od Polski. Pomimo niewielkich rozmiarów, kraj ten ma istotne znaczenie polityczne i gospodarcze w Europie. Według szacunków na 2025 rok, liczba ludności Belgii przekroczyła 11,8 miliona mieszkańców, co nadal plasuje ją wśród najgęściej zaludnionych krajów świata – średnio ponad 385 osób na km². Gęstość zaludnienia jest szczególnie wysoka w Regionie Stołecznym Brukseli oraz w aglomeracjach takich jak Antwerpia i Gandawa. W Belgii mieszka również znacząca Polonia, której liczebność przekracza obecnie 75 tysięcy osób. Największe skupiska Polaków znajdują się w Antwerpii, Liege oraz Brukseli, gdzie działa wiele organizacji polonijnych i szkół z językiem polskim. Bruksela, będąca stolicą Belgii i największym miastem kraju, odgrywa wyjątkową rolę na arenie międzynarodowej. Znajdują się tu sie…

belgia-ciekawostki-c200faf.png
width: 900
height: 600

Polska wieś stała się hitem zagranicznych mediów. „Marzenie i koszmar w jednym”
type: item
date: 2025-07-22T07:38:16.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Go Poland
subject: małopolska
subject: media
subject: polska
subject: wieś
description: Trudno przejść obok niej obojętnie. Właśnie dlatego zagraniczne media znów piszą o wyjątkowej polskiej wsi w Małopolsce. Z lotu ptaka wygląda bajkowo, ale życie w niej nie każdemu przypadnie do gustu.
encoded: W tym artykule: „Marzenie albo najgorszy koszmar” Jedyna taka wieś w Polsce Polska znów przyciągnęła uwagę zagranicznych mediów. Tym razem chodzi o Sułoszową, niewielką wieś w woj. małopolskim, która po raz kolejny trafiła na łamy brytyjskiego „Daily Mail”. Artykuł w internetowym wydaniu dziennika wzbudził spore zainteresowanie i odbił się szerokim echem. „Marzenie albo najgorszy koszmar” Sułoszowa nieprzypadkowo cieszy się tak dużą popularnością. Już na pierwszy rzut oka widać, że nie jest to typowa polska wieś. Jak zauważają autorzy publikacji, może być ona „marzeniem ekstrawertyka lub najgorszym koszmarem introwertyka”. Dlaczego? Rozciąga się bowiem wzdłuż jednej, długiej na dziewięć kilometrów drogi. Domy stoją tu gęsto, jeden przy drugim, a przestrzeń jest tylko pozorna. Z góry całość, zdaniem niektórych, przypomina ciasno zszytą wstążkę. Co ciekawe, w 2023 roku dziennikarze „Daily Mail” odwiedzili Sułoszową osobiście, by na miejscu sprawdzić, co tak naprawdę stoi za jej popularnością. Wizyta okazała się na tyle pamiętna, że najsłynniejsza wieś Małopolski ponownie zagościła na łamach brytyjskiego dziennika. Tym razem redakcja skupiła się nie tylko na nietypowym układzie zabudowy, ale również na tym, jak rosnące zainteresowanie turystów wpływa na codzienne życie lokalnej społeczności. „Daily Mail” opisuje Sułoszową jako miejsce „powolne i dość spokojne”. Jak jednak zauważają sami autorzy, ten sielski rytm może nie trwać wiecznie. Nietypowy, wydłużony układ miejscowości przyciąga coraz większe zainteresowanie, a rosnący ruch turystyczny jest tego najlepszym dowodem. – Sułoszowa jest zanurzona w naturze, mamy mnóstwo lasów i pól. To właśnie te pola rozsławiły nas na cały świat, dzięki zdjęciom z dronów, na których układ naszej wsi wokół głównej ulicy przypomina trochę liść – zaznacza Katarzyna Bieda z Urzędu Gminy Sułoszowa. Jedyna taka wieś w Polsce Historia Sułoszowej sięga średniowiecza. Pierwsze wzmianki o wsi pojawiają się w dokumentach już w XIV wieku. Jedna…

shutterstock2445946775-8e728eb.jpg
width: 8064
height: 4536

Stary Smokowiec – górski kurort, który skradł serce królowej Elżbiety II
type: item
date: 2025-06-20T10:14:10.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: góry
subject: słowacja
subject: tatry
description: Odkryj miejsce, gdzie historia spotyka się z majestatycznymi Tatrami. Najstarsza osada w Tatrach Wysokich to miasto, gdzie powietrze pachnie świerkiem i nostalgią. Klimatyczne pensjonaty, ciche alejki i widok, którego nie zapomnisz – niezwykłe miejsce na weekend o każdej porze roku.
encoded: Spis treści: Szczyty doznań – szlaki turystyczne i inne atrakcje Kolejka po królewsku Hotel ze 100-letnią tradycją Dojazd Pierwsi turyści zawitali w region Tatr Wysokich ponad 350 lat temu, a wszystko za sprawą rozwoju kolei. Pierwszy pociąg dotarł tutaj bowiem w 1871 roku. To wyjątkowe miejsce, gdzie można cieszyć się spokojem w dolinach, a jednocześnie luksusem i relaksem w jednych z najlepszych hoteli. Mimo, że znane są jako najmniejsze z najwyższych gór na świecie, Tatry kryją wiele naturalnych perełek, klimatycznych oraz unikatowych miejscowości, takich jak Stary Smokowiec. Stary Smokowiec to najstarsza tatrzańska osada rekreacyjna, która znajduje się u podnóża Tatr Wysokich w Słowacji. Leży na wysokości 1010 m n.p.m. i czaruje swoją górską scenerią. Stanowi część administracyjnej struktury miasta Wysokie Tatry, a nieopodal znajduje się m.in. Tatrzańska Łomnica. Dowiedz się, co czyni Stary Smokowiec w Słowacji tak wyjątkowym. Szczyty doznań – szlaki turystyczne i inne atrakcje W Tatrach znajdziemy blisko 600 km oznakowanych szlaków turystycznych, odpowiednich dla miłośników pieszych wędrówek o różnych poziomach zaawansowania. Są tu zarówno leśne ścieżki i doliny dla początkujących, jak i ambitniejsze trasy prowadzące na wysokie szczyty. W regionie nie brakuje także tras „bez barier”, przystosowanych dla osób z niepełnosprawnościami. Podczas wizyty naszej redakcji w Starym Smokowcu wybraliśmy trasę trekkingową, która będzie odpowiednia dla większości turystów: Stary Smokovec – Hrebienok – Rainerova Chata – Vodopády Studeného potoka – Bilikova Chata – Stary Smokovec. Na każdym kroku towarzyszą nam zapierające dech w piersiach, majestatyczne widoki z dominującą sylwetką Łomnicy – drugiego najwyższego szczytu Tatr. Sielankowa atmosfera potrafi przywrócić wewnętrzny spokój i ukojenie. Podczas trasy mamy okazję zbliżyć się do potęgi natury, obserwując z bliska jej żywiołowość przy malowniczych wodospadach. Chwilę wytchnienia znajdziesz w urokliwej Bilikovej Chacie – …

Smokowieczdjglowne-5c7d24c.jpg
width: 4032
height: 3024

Juliane Koepcke przeżyła katastrofę samolotu i upadek z 3000 metrów. 10 dni spędziła w dżungli
type: item
date: 2025-06-17T08:28:31.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: dżungla
subject: katastrofy
subject: loty samolotem
description: Juliane Koepcke spadła z wysokości trzech kilometrów prosto do amazońskiej dżungli. Była jedyną osobą, która przeżyła katastrofę lotu LANSA 508. Przez 10 dni samotnie walczyła o życie, kierując się wiedzą, nie nadzieją.
encoded: Spis treści: Kim jest Juliane Koepcke? Cudowne ocalenie Juliane Koepcke Drugie życie 24 grudnia 1971 r. na lotnisku w Limie panował przedświąteczny ruch. Samolot LANSA 508 miał przetransportować pasażerów na wschód kraju, do Pucallpy, miasta położonego na skraju amazońskiej dżungli. Na pokładzie znajdowało się 92 podróżnych, w tym 17-letnia Juliane Koepcke i jej matka, Maria. Obie wybierały się na spotkanie z ojcem dziewczyny, który prowadził badania naukowe w tropikalnym lesie. Lot miał trwać nieco ponad godzinę. Niestety, maszyna wkrótce po starcie wpadła w burzową chmurę, a jeden z piorunów trafił w skrzydło samolotu. W ciągu kilku chwil konstrukcja uległa całkowitemu zniszczeniu. Spośród wszystkich osób na pokładzie przeżyła tylko Juliane, przypięta pasami do fotela, która spadła z wysokości ok. trzech kilometrów. Jej historia stała się jednym z najbardziej zadziwiających przypadków przetrwania w dziejach lotnictwa. Kim jest Juliane Koepcke? Juliane Koepcke urodziła się 10 października 1954 r. w Limie. Była jedynym dzieckiem niemieckich biologów, Marii i Hansa-Wilhelma Koepcke, którzy osiedlili się w Peru, by prowadzić badania nad bioróżnorodnością Amazonii. Jej dzieciństwo upłynęło między stolicą a terenową stacją badawczą „Panguana”, założoną przez rodziców. Od najmłodszych lat dziewczynka zdobywała praktyczne umiejętności związane z przetrwaniem w lesie. Rozpoznawała gatunki roślin, wiedziała, które owady są groźne, jak szukać wody i kiedy najlepiej się ukryć. Edukacja Juliane nie kończyła się na lekcjach w niemieckiej szkole w Limie. Równie istotne były doświadczenia wyniesione z wypraw do dżungli, gdzie towarzyszyła rodzicom w pracy badawczej. Bezpośredni kontakt z przyrodą kształtował jej sposób myślenia i przygotował do reagowania w nieprzewidywalnych warunkach. Wszystko to miało okazać się pomocne w dniu katastrofy. Cudowne ocalenie Juliane Koepcke Po rozbiciu Koepcke przez dłuższy czas pozostawała nieprzytomna. Gdy odzyskała świadomość, była ciężko rann…

Juliane-Koepcke-ae51f06.png
width: 900
height: 600

Liptów – region wiecznego lata. Jakie atrakcje czekają tu na turystów?
type: item
date: 2025-06-17T06:02:53.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: góry
subject: słowacja
subject: tatry
description: Liptów na Słowacji to idealna alternatywa dla zatłoczonego Zakopanego. Oferuje spokój, bajkowe widoki i masę atrakcji. A wszystko to zaledwie kilka kilometrów od polskiej granicy.
encoded: Spis treści: Mustang z dzikiej doliny Cała Słowacja w 15 minut Lato przez cały rok Przygoda na Wagu Z głową w obłokach Liptów znajduje się zaledwie godzinę jazdy od polskiej granicy. To miejsce jest naprawdę warte uwagi – oferuje mnóstwo niezapomnianych wrażeń i pozwala na prawdziwy reset. Otoczony przez Niżne Tatry, Tatry Zachodnie, Wielką Fatrę i Tatry Wysokie, zachwyca niezwykłym połączeniem majestatycznych gór i wody, niezależnie od pory roku. Odwiedziliśmy ten region i przetestowaliśmy najciekawsze atrakcje, jakie ma do zaoferowania. Możemy śmiało powiedzieć: tu naprawdę łatwo zapomnieć o codzienności. Mustang z dzikiej doliny Niezapomniana jazda konna pod Tatrami to doświadczenie jak z bajki. Pozwala odprężyć się w otoczeniu malowniczej przyrody. Z grzbietu konia możesz podziwiać zapierające dech w piersiach widoki na okoliczne góry – w szczególności majestatyczny szczyt Krywań. To jedna z tych chwil, podczas których łapiesz się na myśli: czy to dzieje się naprawdę? Cisza gór, rytmiczny krok konia i niepowtarzalne widoki sprawiają, że każda minuta tej wyprawy zapada głęboko w pamięć. Jest to zdecydowanie jedna z naszych ulubionych atrakcji regionu. Co ciekawe jest ona dostępna dla każdego – od kilkugodzinnych wypraw dla doświadczonych jeźdźców, po krótsze przejażdżki idealne dla początkujących. Wszystko odbywa się pod czujnym okiem doświadczonych instruktorów, co gwarantuje bezpieczeństwo i komfort. Ciekawostka: Krywań uznawany jest za symbol narodowy Słowaków. Występuje zarówno w hymnie, jak i w herbie Słowacji, a od 2009 roku jego wizerunek można znaleźć także na słowackich monetach eurocentów. Cała Słowacja w 15 minut W kameralnej przestrzeni i otoczeniu przyrody znajduje się miejsce, które zabierze cię w podróż po najważniejszych zabytkach Słowacji – Park Miniatur Mini Slovensko. Na powierzchni dostępnej dla zwiedzających rozmieszczone zostały wiernie odwzorowane modele znanych budowli, wykonane w skali 1:25. Dzięki temu z bliska możesz zobaczyć szczegóły …

Liptowzdjglowne-6b26f09.jpg
width: 4032
height: 3024

Rzuciła się pod motocykl, by uratować dzieci. Jej bohaterski czyn poruszył cały świat
type: item
date: 2025-06-16T09:20:17.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Przyroda
subject: filipiny
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
description: Kabang to suczka z Filipin, która zyskała międzynarodową sławę, ratując dwie dziewczynki przed nadjeżdżającym motocyklem. W wyniku tego heroicznego czynu straciła część pyska. Jednak dzięki wsparciu tysięcy ludzi z całego świata mogła dalej cieszyć się życiem.
encoded: Spis treści: Bohaterski czyn Kabang Powrót do zdrowia i życie po operacji Kabang (imię zaczerpnięte z języka Cebuano, oznacza „wielokolorowa”) przyszła na świat 29 lutego 2008 r. w Zamboanga City na Filipinach. Jako bezdomny szczeniak błąkała się po ulicach, aż natknął się na nią Rudy Bunggal, który postanowił dać jej dom. Od tego momentu stała się częścią jego rodziny. Szybko zżyła się z domownikami, a szczególną więź nawiązała z dziećmi, z którymi spędzała większość czasu. Bohaterski czyn Kabang Kabang należała do rasy aspin, lokalnego określenia psów nierasowych, które często żyją na ulicach filipińskich miast i wsi. Mimo swojego pochodzenia i braku rodowodu, od początku była traktowana jak pełnoprawny członek rodziny. Jej obecność w domu Bunggala wniosła wiele radości i ciepła. W grudniu 2011 r. dziewięcioletnia Dina Bunggal i jej trzyletnia kuzynka Princess Diansing próbowały przejść przez ruchliwą ulicę w Zamboanga City. W tym momencie nadjeżdżał motocykl, którego dziewczynki nie zauważyły. Kabang, widząc zagrożenie, rzuciła się pod pojazd, aby ochronić dzieci. Uderzenie było tak silne, że suczka straciła górną część pyska. Rodzina Bunggalów była głęboko poruszona poświęceniem Kabang. Mimo poważnych obrażeń, zdecydowali się nie poddawać jej eutanazji. Społeczność lokalna również okazała wsparcie, a bohaterski wyczyn psa szybko rozprzestrzenił się w mediach na całym świecie, wzbudzając podziw i wzruszenie. Wkrótce potem Karen Kenngott, pielęgniarka z Nowego Jorku, zainicjowała kampanię „Care for Kabang”, mającą na celu zebranie funduszy na leczenie czworonoga. Dzięki wsparciu darczyńców z 47 krajów udało się zgromadzić 27 tys. dolarów, co pozwoliło na przewiezienie Kabang do Stanów Zjednoczonych na specjalistyczne leczenie. Powrót do zdrowia i życie po operacji W październiku 2012 r. Kabang została przyjęta do Szpitala Weterynaryjnego Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis. Podczas badań wykryto u niej dirofilariozę (chorobę wywoływaną przez pasożyty serca) oraz…

Kabang-4cbaea6.png
width: 900
height: 600

Zapomnij o Malediwach. Takie widoki czekają tuż za polską granicą
type: item
date: 2025-06-10T10:44:05.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na egzotykę
subject: europa
subject: jeziora
subject: malediwy
subject: niemcy
subject: Travel
description: Eibsee to jedno z najpiękniejszych jezior po niemieckiej stronie Alp. Zachwyca turkusową wodą i widokiem na majestatyczne szczyty. Nic dziwnego, że wielu turystów nazywa je „europejskimi Malediwami”.
encoded: W tym artykule: „Europejskie Malediwy” za naszą zachodnią granicą Jak dojechać nad jezioro Eibsee? Malediwy to jedno z najpopularniejszych miejsc na egzotyczne wakacje. Ich klimat oraz spektakularne krajobrazy przyciągają podróżnych z całego świata. Optymalny czas na wyjazd przypada między listopadem a marcem, gdy w Europie pogoda nie rozpieszcza. W tym okresie na Malediwach jest sucho i ciepło, co sprzyja wypoczynkowi. Natomiast w sezonie letnim trwa pora deszczowa. Niestety, urlop w tym tropikalnym raju wiąże się z wysokimi kosztami, dlatego wielu turystów szuka tańszych, choć równie pięknych alternatyw. Dla osób, które marzą o wakacjach na Malediwach, ale ze względów finansowych nie mogą pozwolić sobie na taki wypad, jest możliwa alternatywa. Tuż za naszą zachodnią granicą, w Bawarii, znajdują się „Europejskie Malediwy”. Tak właśnie nazywane jest Eibsee, czyli jedno z najpiękniejszych jezior niemieckich Alp. Akwen jest położony niedaleko granicy z Austrią, u podnóża najwyższego szczytu Niemiec – Zugspitze. „Europejskie Malediwy” za naszą zachodnią granicą Niemcy nie dla każdego są krajem pierwszego wyboru przy planowaniu wakacyjnego wypoczynku. Naszych zachodnich sąsiadów odwiedzamy przeważnie przy okazji weekendowych city breaków do Berlina, Monachium czy Hamburga. Nasi sąsiedzi oferują jednak znacznie więcej miejsc do wypoczynku. Jednym z nich jest jezioro Eibsee, które nieprzypadkowo zostało okrzyknięte przez mieszkańców i turystów „Europejskimi Malediwami”. – Krystalicznie czysty cud natury u podnóża góry Zugspitze – tak w sieci reklamowane jest Eibsee, które liczy ponad 3000 lat. Jezioro ze względu na krystalicznie czystą wodę – niczym na Malediwach – od dawna podbija serca wczasowiczów z całej Europy i przyciąga tłumy niezależnie od pory roku. Latem sprzęt wodny można znaleźć w pobliskiej wypożyczalni lub wziąć udział w zorganizowanej, 25-minutowej wycieczce łodzią elektryczną „Reserl” ze wspaniałymi widokami na Alpy Bawarskie. Podczas rejsu pasażerowie mog…

europejskie-malediwy-jezioro-c868067.jpg
width: 2121
height: 1413

To miejsce na Islandii zaskakuje: wulkany, maskonury i nocleg pod klifem
type: item
date: 2025-06-07T07:57:44.000Z
creator: Piotr Milewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archipelagi
subject: erupcja wulkanu
subject: golf
subject: islandia
subject: wulkany
description: Vestmannaeyjar to archipelag, który pokazuje pełnię sił natury: od dramatycznych erupcji, przez maskonury, aż po noclegi pod klifem. Oto Islandia w pigułce.
encoded: Spis treści: Rejs na wyspę Port Vestmannaeyjar Wulkan Eldfell i dramatyczna erupcja z 1973 roku Golf, maskonury i nocleg pod klifem Trudno o lepsze miejsce, by na własne oczy się przekonać, jak potężna i piękna potrafi być natura. Archipelag Vestmannaeyjar to Islandia w pigułce: wulkany, maskonury i… golf. Gdy rankiem docieram na terminal w Landeyjahofn, przy nabrzeżu czeka już zacumowany prom. Na dziobie ma wymalowaną nazwę: „Herjolfur”. Mimo wczesnej pory panuje tu duży ruch. Do brzucha stalowego olbrzyma wtaczają się ciężarówki i samochody osobowe, a w budynku poczekalni podróżni z biletami czekają na zaokrętowanie. Odczytuję niebieski napis na bocznej burcie: „Vestmannaeyjar”. Rejs na wyspę Chwilę później komunikat portowy zaprasza pasażerów na pokład. Po schodach wdrapuję się do wnętrza statku. Wkrótce powietrze przeszywa ryk syreny i odbijamy z przystani. Prom pruje ciemną taflę oceanu, delikatnie drżąc i kołysząc się miarowo. Silnik mruczy jednostajnie, a nad naszymi głowami wrzeszczą mewy. Morze jest dziś spokojne i gładkie. Wychodzę na pokład. Płyniemy w gęstej mlecznobiałej mgle, w której znikają kontury wyspy. Próbuję coś wypatrzeć – bez skutku. Otaczający nas obłok jest gęsty jak wata. Za to z każdą chwilą ląduje na mnie coraz więcej lodowatych kropel. Wkrótce jestem tak mokry, że trzęsę się z zimna. Chowam się w ciepłym wnętrzu statku, zamawiam kawę i poddaję się powolnemu rytmowi podroży. Po trzech kwadransach niespodziewanie z mgieł wynurzają się ciemne pionowe klify. Wyglądają jak gigantyczne wrota. Kapitan sprawnie manewruje między nimi i po chwili wpływamy do portu. Wita nas charakterystyczny morski zapach – ciężki i oleisty. Przynosi go powiew z pobliskich przetwórni ryb. Choć szybko zniknie za sprawą silnego wiatru, na długo pozostanie na ubraniach, a w mojej pamięci – na zawsze. Port Vestmannaeyjar W drodze od jednego z pasażerów, który okazał się lokalnym rybakiem, usłyszałem, że tutejszy port jest jednym z największych w Islandii. Teraz widzę,…

Vestmannaeyjar-097190c.jpg
width: 8660
height: 5773

Ten jeden manewr młodego faraona zmienił Egipt w supermocarstwo!
type: item
date: 2025-06-07T07:14:31.000Z
creator: Javier Martínez Babón
subject: Historia
subject: egipt
subject: faraoni
subject: luksor
description: Śmierć królowej Hatszepsut uruchomiła lawinę buntów w Lewancie. W ich centrum stanął Totmes III – młody faraon, który musiał udowodnić, że zasługuje na władzę. Jego decyzja strategiczna zmieniła bieg historii Egiptu.
encoded: Spis treści: Marsz ku Megiddo i decyzja o ryzykownej trasie Niespodziewany atak Egipcjan i chaos w obozie wroga Oblężenie Megiddo i konsekwencje zwycięstwa Polityczne i militarne skutki kampanii Totmesa III W XV wieku p.n.e. na terenie Lewantu miasta podnosiły bunt przeciwko świeżo ustanowionemu faraonowi Totmesowi III. To miała być decydująca próba jego nowej władzy — oraz tego, czy zdoła ją utrzymać. Śmierć królowej Hatszepsut otworzyła drogę do buntu w Lewancie. Po 22 latach panowania zniknęła z kart historii, a Totmes III sam objął tron Egiptu. Koalicja miast-państw kananejskich, wspierana przez imperium Mitanni i władców z Kadesz, rozpoczęła bunt przeciwko nowemu faraonowi. Konflikt osiągnął punkt kulminacyjny w obwarowanym mieście Megiddo, znajdującym się dziś na terenie Izraela. Położone na równinie Ezdrelon miasto kontrolowało dwa istotne szlaki handlowe: jeden prowadzący do wybrzeża, drugi na północ, do Kadesz. Jako że była to pierwsza kampania militarna Totmesa, ciążyła na nim ogromna presja. Według dużej inskrypcji propagandowej na murach Akh Menu (Świątyni Totmesa III w Karnaku), młody faraon zebrał swoich ludzi i wyruszył z przygranicznej twierdzy Tjaru we wschodniej delcie Nilu, by stawić czoła potężnemu wrogowi. Nie ma bezpośrednich informacji o liczbie zmobilizowanych żołnierzy, choć większość uczonych szacuje, że było ich zapewne kilka tysięcy. Nie wiadomo też, czy cała armia wyruszyła z Egiptu, czy też dołączyły do niej jednostki już stacjonujące na terytorium Azji. Marsz ku Megiddo i decyzja o ryzykownej trasie Przemarsz tzw. Drogą Horusa, na północ od Synaju, do Gazy zajął wojskom 10 dni. Dystans ten wynosi około 200 kilometrów, co wskazuje, że żołnierze maszerowali średnio 20 kilometrów dziennie. Z Gazy ruszyli dalej do enklawy Yehem, oddalonej o około 40 kilometrów od Megiddo. Tam faraon spotkał się ze swoimi oficerami, by ocenić sytuację i zdecydować, którą z trzech istniejących tras do Megiddo należy obrać. Trasa północna prowadziła przez zie…

Great-Temple-of-Karnak-in-LuxorEgypt-c97cc29.jpg
width: 4032
height: 3024

Tajemnicze zgony w środowisku technologicznym. Ofiary były związane z badaniami nad AI
type: item
date: 2025-06-04T08:51:52.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: chiny
subject: naukowcy
subject: sztuczna inteligencja
description: W Chinach rośnie liczba zgonów wśród naukowców pracujących nad AI. Ofiary łączy udział w projektach kluczowych dla państwowego rozwoju technologii. Okoliczności ich śmierci budzą coraz więcej pytań.
encoded: W tym artykule: Śmierć naukowców od AI Tajemnicze zgony budzą niepokój Coraz więcej chińskich źródeł informuje o tajemniczych zgonach w środowisku naukowym związanym z rozwojem sztucznej inteligencji. Zdaniem wielu obserwatorów trudno tu mówić o przypadkowym zbiegu okoliczności. Wszystkich łączy jedno – udział w projektach uznawanych za strategiczne z punktu widzenia interesów państwa. Śmierć naukowców od AI Sprawę szczegółowo opisał dziennik „South China Morning Post”. W artykule przytoczona została m.in. historia Song Jiana, ważnego specjalisty z firmy Megvii Technology, zajmującej się rozpoznawaniem twarzy i systemami nadzoru. Ceniony ekspert zmarł nagle w czerwcu 2022 r. w wieku 45 lat, rozpoczynając czarną serię. Zaledwie rok później media obiegła informacja o śmierci 38-letniego Feng Yanghe, który rozwijał sztuczną inteligencję na potrzeby zastosowań wojskowych. Kolejnym ciosem dla chińskiego środowiska technologicznego okazała się strata uznanej postaci i współzałożyciela jednego z największych konglomeratów technologicznych w kraju, Tang Xiao’ou. W ostatnim czasie do grona zmarłych ekspertów dołączył He Zhi. 40-letni współzałożyciel firmy specjalizującej się w medycznych zastosowaniach sztucznej inteligencji kierował przełomowymi badaniami nad diagnostyką opartą na AI. Tajemnicze zgony budzą niepokój Niepokojące zgony w środowisku naukowym zajmującym się sztuczną inteligencją prowokują pytania nie tylko o możliwe tło polityczne, ale też o cenę, jaką płacą ci, którzy pracują na skrzyżowaniu postępu i władzy. Liu Shaoshan, szanowany chiński informatyk, ostrzega, że twórcy systemów AI mierzą się z ogromnym ciężarem odpowiedzialności – zarówno moralnej, jak i społecznej. W jego opinii to właśnie rozbieżność między oczekiwaniami wobec badaczy a rzeczywistością może prowadzić do dramatycznych konsekwencji. – Sztuczna inteligencja może również mieć znaczący wpływ na społeczeństwo w miarę rozprzestrzeniania się. Ten nieznany potencjał ogromnych zmian w społeczeństwi…

tajemnicze-zgony-naukowcow-87cdfab.jpg
width: 5120
height: 2700

Weekend w Poznaniu? Sprawdź, co warto zobaczyć i dokąd się wybrać
type: item
date: 2025-06-04T07:26:10.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: polska
subject: poznań
subject: Travel
subject: wielkopolska
description: Poznań to jedno z najciekawszych miast w Polsce – pełne zabytków, klimatycznych uliczek i tętniących życiem placów. Jeśli planujesz weekendowy wypad lub dłuższy pobyt w stolicy Wielkopolski, ta lista atrakcji pomoże zaplanować idealną trasę. Zebraliśmy najważniejsze miejsca i mniej oczywiste perełki, które warto zobaczyć podczas zwiedzania Poznania.
encoded: W tym artykule: Najważniejsze informacje o Poznaniu Historia Poznania Co warto zobaczyć w Poznaniu? Najważniejsze atrakcje Poznania Ciekawostki o Poznaniu Gdzie zjeść w Poznaniu? Piękno Polski można dostrzec w każdym jej zakątku. Zachodnia część kraju również nie odstaje od reszty i ma wiele do zaoferowania. Bez względu na formę wypoczynku z pewnością nie będziemy narzekać na nudę, jeśli obierzemy kierunek na Zieloną Górę czy Poznań, których zróżnicowany charakter zdecydowanie wpływa na ich atrakcyjność i popularność. Z czego słynie „miasto doznań” i co warto zobaczyć na miejscu? Poniżej przedstawiamy najciekawsze atrakcje tętniącego życiem Poznania. Najważniejsze informacje o Poznaniu Poznań ulokowany jest w środkowo-zachodniej części Polski. To największe miasto, a zarazem stolica województwa wielkopolskiego. Jego powierzchnia wynosi 261,9 km kw., z czego aż 48% to użytki rolne i tereny zielone. Pod względem wielkości zajmuje dopiero ósme miejsce w kraju i wyprzedzają go: Warszawa, Kraków, Szczecin, Łódź, Wrocław, Gdańsk oraz Zielona Góra. Miasto podzielone jest na kilka dzielnic m.in. Jeżyce, Łazarz, Winogrady, Piątkowo, a każda z nich ma swój unikalny charakter. Według oficjalnych statystyk GUS – Poznań zamieszkuje ponad 530 tys osób, a z przestrzeni miejskiej korzysta blisko 700 tys. Przez stolicę wielkopolski przepływa jedna z głównych rzek w Polsce – Warta. Ponadto znajduje się w obszarze jej dopływów: Bogdanki, Cybiny, Głównej czy Różanego Potoku. Miasto jest także pełne sztucznych akwenów wodnych. Ponadto Poznań co roku przyciąga fale głodnych wiedzy studentów, którzy chętnie podejmują naukę na renomowanych uczelniach – Uniwersytecie Adama Mickiewicza czy Politechnice Poznańskiej. Środkowo-zachodnia lokalizacja sprawia, że Poznań ma dogodne położenie komunikacyjne i służy jako węzeł drogowy, kolejowy oraz lotniczy. Przebiega tutaj aż 7 dróg o znaczeniu międzyregionalnym lub międzynarodowym, w tym autostrad A2. Poznański Węzeł Kolejowy zapewnia bezpośrednie …

poznan-rynek-GettyImages-1325012658-b5d20fb.jpg
width: 2205
height: 1360

48 godzin w boskim Buenos Aires. Co zobaczyć i gdzie tańczyć tango?
type: item
date: 2025-06-02T11:37:00.000Z
creator: Barbara Radwańska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka południowa
subject: argentyna
subject: buenos aires
subject: porady w podróży
description: Do tanga trzeba dwojga. A Buenos Aires umie rozkochać w sobie każdego. Jak poznać to argentyńskie miasto w dwa dni?
encoded: Spis treści: Śniadanie w Buenos Aires Spacer po mieście – sobota Spacer po mieście – niedziela Buenos Aires – informacje praktyczne Buenos Aires to antypody Warszawy, prawie na przestrzał globu. Nic dziwnego, ze wszystko jest tutaj postawione na głowie. Śpi się w dzień (bo gorąco), w nocy spotyka z przyjaciółmi (i imprezuje). W ciągu dnia dużo się pije (kawy i yerba mate), w nocy je (choćby najlepsze na świecie steki). Dyskoteki otwierają swe podwoje o trzeciej nad ranem. Po nich o siódmej serwuje śniadanie, ale potem od razu idzie się spać. Totalne szaleństwo! Nie pozostaje mi nic innego, niż poddać się rytmowi boskiego Buenos. Śniadanie w Buenos Aires Na razie jednak potrzebuję aklimatyzacji, choćby typowego lokalnego śniadania. W najstarszej kawiarni w Argentynie Café Tortoni znajdującej się przy Avenida de Mayo zamawiam café con medialunas, czyli kawę z malutkimi rogalikami. Dyskretnie przyglądam się innym klientom. Niektórzy czytają prasę, inni gawędzą z kelnerami, jakby znali się od wieków. Klimat jak z Paryża czy Rzymu, tyle ze sprzed stu lat. Sama Avenida de Mayo, czyli aleja Majowa, została zbudowana w 1888 r. jako pierwsza nowoczesna arteria miasta. Miała łączyć Plaza del Congreso, gdzie stoi parlament, z pałacem prezydenta na Plaza de Mayo. To na tym placu odbywają się wszystkie ważne manifestacje i miały miejsce najważniejsze wydarzenia historyczne, takie jak np. Rewolucja Majowa z 1810 r., która doprowadziła sześć lat później do ogłoszenia niepodległości kraju. Pałac prezydencki zwany „różowym” widać od razu. Legenda mówi, że róż elewacji był ponoć decyzją polityczną. W ten sposób chciano pogodzić dwie zwaśnione frakcje: unitów, których kolorem był biały, i federalistów – czerwony. Naprawdę jednak kolor pochodzi od wapna zmieszanego z krwią bydlęcą, co nadawało ten specyficzny różowy odcień. Tak kiedyś konserwowano mury. To z balkonów tego pałacu przemawiała podczas swoich żarliwych wystąpień Evita – zona prezydenta Juana Perona. Spacer po mieście – sob…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7fed366274273e98e8042272be53ee8626b1910a-2741231.jpeg
width: 1489
height: 1500

Polak zdobywa kosmiczne podium! Zobacz zdjęcie, które zachwyciło świat
type: item
date: 2025-05-21T12:24:57.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Fotografia
subject: Ludzie
subject: droga mleczna
subject: fakty i mity
subject: fotografia
subject: kosmos
description: Marcin Rosadziński, uznany astrofotograf z Krakowa, został wyróżniony w prestiżowym międzynarodowym konkursie Capture the Atlas. Zdjęcie Drogi Mlecznej znalazło się wśród 25 najlepszych na świecie.
encoded: Spis treści: Świetliste schody do nieba – polska fotografia w światowej czołówce Trzy razy z NASA – wyjątkowa kariera Polaka Droga Mleczna oczami świata – co jeszcze pokazali laureaci? Marcin Rosadziński – więcej niż fotograf Marcin Rosadziński to nazwisko, które obserwatorzy nocnego nieba i astrofotografii mieli okazję już słyszeć. W 2025 roku Polak po raz kolejny udowodnił światową klasę, zdobywając prestiżowy tytuł „Milky Way Photographer of the Year”. Wyróżnienie to przyznawane jest przez portal Capture the Atlas – jeden z najważniejszych na świecie serwisów poświęconych fotografii Drogi Mlecznej. Świetliste schody do nieba – polska fotografia w światowej czołówce W konkursie „Milky Way Photographer of the Year” wzięło udział ponad 6 tys. zgłoszeń z całego świata. Zdjęcie Marcina Rosadzińskiego zatytułowane „Stairway to Heaven” zostało wykonane na portugalskiej Maderze. Zachwyca ukazaniem Drogi Mlecznej nad skalistym szlakiem przypominającym schody prowadzące wprost do nieba. Wyróżnienie to zostało opisane przez liczne międzynarodowe media – w tym także przez hiszpańską edycję National Geographic. Trzy razy z NASA – wyjątkowa kariera Polaka Co istotne, Marcin Rosadziński nie po raz pierwszy zyskał międzynarodowe uznanie. Prace fotografa aż trzykrotnie zostały wyróżnione przez NASA w ramach projektu „Astronomy Picture of the Day”. Ostatnie takie wyróżnienie krakowianin otrzymał we wrześniu 2024 roku za zdjęcie ukazujące Drogę Mleczną nad Tatrami Bielskimi. Tym samym Marcin Rosadziński jest prawdopodobnie jedynym Polakiem, którego zdjęcia były publikowane przez NASA aż trzy razy. To ewenement nie tylko w Polsce, ale również w skali międzynarodowej. Droga Mleczna oczami świata – co jeszcze pokazali laureaci? Wśród pozostałych 25 zwycięskich fotografii konkursu Capture the Atlas znalazły się między innymi zdjęcia z Wyspy Wielkanocnej, Namibii, Sokotry oraz – po raz pierwszy w historii – obraz Drogi Mlecznej wykonany z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Prace…

Marcin-Rosadzinski-e56cc7e.png
width: 900
height: 600

Siła ludzi i potęga natury. Pięć filmów, których nie można przegapić na 22. MDAG
type: item
date: 2025-04-28T06:56:58.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: festiwale filmowe
subject: filmy
subject: filmy dokumentalne
description: Już 9 maja startuje największe święto kina dokumentalnego w Polsce i drugie co do wielkości w Europie. 22. już edycja festiwalu Millennium Docs Against Gravity to jak zawsze podróż do najróżniejszych miejsc na Ziemi, pokazująca najważniejsze i czasem najbardziej osobliwe zjawiska, które mają wpływ na nasze życie.
encoded: Spis treści: „Tylko na Ziemi” (Only on Earth), reż. Robin Petré „Uprawiając rewolucję” (Farming the Revolution), reż. Nishtha Jain „Ciemna strona Mount Everest” (Everest Dark), reż. Jeremy Watt „Kwiat ośmiu gór” (A Flower of Mine), reż. Paulo Cognetti „Efekt Coriolisa” (The Coriolis Effect), reż. Petr Lom Wybraliśmy pięć filmów, które zachwycają pięknymi zdjęciami naszej planety i mówią o fundamentalnych sprawach. Czasem o nich w codziennym zamieszaniu zapominamy. Dziesięć wiosennych dni spędzonych w kinie (9 do 18 maja) będzie idealną okazją, żeby oderwać się i porozmyślać. Po części kinowej, która obędzie się w Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Katowicach, Poznaniu, Łodzi i Bydgoszczy, większość filmów z programu MDAG zobaczycie online. Wirtualna odsłona festiwalu potrwa od 20 maja do 2 czerwca na mdag.pl. „Tylko na Ziemi” (Only on Earth), reż. Robin Petré View oEmbed on the source website Wschodząca gwiazda kina dokumentalnego Robin Petré, której twórczość koncentruje się na pokazywaniu zagrożeń, jakie kryzys klimatyczny niesie dla bioróżnorodności, tym razem zabiera nas do Południowej Galicji w Hiszpanii. W czasie gorącego lata cały ten obszar jest skrajnie narażony na pożary, ponieważ cała roślinność jest wysuszona. O równowagę dbały kiedyś dzikie konie, których w tym miejscu Europy było najwięcej. Niestety, jest ich coraz mniej i nie mogą już zjadać łatwopalnych krzewów i traw. Piękne, zapierające dech w piersiach obrazy biegnących koni, wokół których wnoszą się kłęby kurzu, zachowują to, czego już za chwilę może zabraknąć. Na szczęście są też ludzie walczący z pożarami oraz dbający o dzikie, piękne zwierzęta. Poznajemy ich niezwykłą relację z przyrodą i pokorę, jaką mają wobec koni, które od ludzi na co dzień trzymają się z daleka. „Uprawiając rewolucję” (Farming the Revolution), reż. Nishtha Jain View oEmbed on the source website Mówi się, że to był największy zwycięski strajk w historii. W 2020 roku rolnicy z Indii postanowili zaprotestować przeciwko niekorzystn…

mdagff-2025-everest-dark-stills-0-2497496-5117603.png
width: 1280
height: 854

Miasto, które najlepiej odkrywać na rowerze. Oferuje aż 620 km ścieżek
type: item
date: 2025-04-24T06:51:38.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: berlin
subject: czas na rowery
subject: niemcy
subject: rowery
subject: trasy rowerowe
description: Odkrywając Berlin na dwóch kółkach, można zobaczyć nie tylko najsłynniejsze zabytki, ale i poczuć przemiany, jakie przeszło to miasto. Z podzielonej stolicy do symbolu wolności.
encoded: W tym artykule: Wizja przyszłości Odrębne światy Wyspa artystów Droga do wolności Otacza mnie dżungla. Zieleń jest intensywna i soczysta, a powietrze ma zapach porannej rosy. Jestem sama na ścieżce rowerowej przecinającej Tiergarten, największy park w Berlinie (a jednocześnie trzeci pod względem powierzchni rezerwat przyrody w Niemczech) i czuję się jakbym była na podmiejskiej wycieczce. Wokół mnie panuje cisza, przerywana śpiewem ptaków i szumem kół mojego roweru. Trudno uwierzyć, że ta przestrzeń wydaje się pusta, chociaż jest w samym centrum wielkiej, niemal trzymilionowej aglomeracji. Ale na ponad 210 ha każdy znajdzie własne miejsce do kontemplacji: ktoś medytuje, mijam też pojedynczych spacerowiczów i miłośników porannego joggingu. Niektóre drzewa są ogromne i wydają się bardzo stare, ale podobnie jak przeważająca część miasta i on został zniszczony pod koniec II wojny światowej, więc można znaleźć tu wiele śladów historii. Wizja przyszłości Odbudowa ogrodu rozpoczęła się w 1949 r., a park udało się zrekonstruować na podstawie przedwojennych planów, podobnie jak położony tuż obok ogród zoologiczny, Zoologischer Garten, który został otwarty w 1844 r. jako pierwsze zoo w Niemczech. Przecinam park i dojeżdżam do najmniejszej dzielnicy Berlina, Hansaviertel. W 1953 r. wśród gruzów narodziły się nowe idee, kiedy miasto ogłosiło konkurs na wizję dzielnicy przyszłości. Podstawowy plan osiedla powstał w wyniku pracy trzech architektów: Gerharda Jobst’a, Willy Kreuer’a oraz Wilhelma Schließe, których pomysł zakładał budowę funkcjonalnych budynków mieszkalnych wśród zieleni. Wśród zaproszonych do projektu architektów, którzy mieli odpowiadać za projekty poszczególnych budynków, znalazły się najważniejsze nazwiska światowego formatu, 53 twórców z 13 krajów, wśród nich takie sławy jak Walter Gropius, Oscar Niemeyer i Alvar Aalto. Kiedy wystawa Interbau 57 została otwarta dla publiczności w 1957 r., nie przypominała architektonicznej prezentacji, na której można zobaczyć p…

GettyImages-838473148-43d8548.jpg
width: 2121
height: 1414

Na ten widok czekają wszyscy wierni. Jak powstaje biały dym nad Watykanem?
type: item
date: 2025-04-22T09:22:11.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: Nauka
subject: chemia
subject: Edukacja
subject: kaplica sykstyńska
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: nauka
subject: papież
subject: watykan
description: Każdy wie, co oznacza biały dym nad Watykanem. Ale mało kto zastanawia się, co tak naprawdę unosi się z komina Kaplicy Sykstyńskiej w momencie wyboru następcy św. Piotra. National Geographic Magazine zapytał o to eksperta w dziedzinie chemii pirotechnicznej, Chrisa Mocellę.
encoded: W tym artykule: Jak i z czego powstaje biały dym po konklawe? Trwa okres sede vacante. Co to właściwie oznacza? Papież Franciszek zmarł w poniedziałek nad ranem, w wieku 88 lat. Wiadomość o jego odejściu poruszyła miliony wiernych na całym świecie. Choć Watykan pogrążony jest w żałobie, już teraz rozpoczynają się przygotowania do kolejnego, niezwykle ważnego momentu w historii Kościoła, czyli konklawe. To właśnie wtedy oczy całego świata znów zwrócą się ku Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie biały dym obwieści wybór nowego następcy św. Piotra. Jak i z czego powstaje biały dym po konklawe? Biały dym unoszący się z komina Kaplicy Sykstyńskiej to najbardziej rozpoznawalny znak wyboru nowego papieża. Ale co sprawia, że ten historyczny moment ma właśnie taką oprawę? Amerykańska redakcja National Geographic Magazine zapytała o to autora książki „Chemia pirotechniki”, Chrisa Mocelli. Niektórzy mogą być zaskoczeni Katia Andreasi, National Geographic Magazine: Jak można kontrolować kolor dymu? Czy one wszystkie nie powinny być po prostu szare? Chris Mocella: Istnieją dwa sposoby na wytworzenie dymu: spalanie, które produkuje dym, gdy płonący obiekt częściowo strawi ogień, i parowanie, podczas którego twarde materiały w wyniku działania wysokich temperatur najpierw topią się w ciecz, a potem zamieniają się w gaz. Podczas gdy w procesie spalania płonący materiał oprócz dymu, produkuje także sadze i popiół (które przybierają ciemną barwę), tak przy parowaniu spalany przedmiot, nie płonie jako obiekt w stałym stanie skupienia, lecz zmienia się w substancję płynną, a dopiero ta ulatnia się w pełni, tworząc mglisty dym. Co może zostać wykorzystane do przygotowania białego dymu? Istnieją pewne produkty reakcji spalania, które mogą przybrać białą lub jasnoszarą barwę, zwłaszcza niektóre związki cynku i fosfor, które przy udziale temperatury reagują z wodą, dając w efekcie gęsty, biały dym. Zaawansowana wiedza chemiczna nie jest do tego potrzebna. A z jakiej metody mogą korzystać w Watykanie…

Bialy-dym-nad-Watykanem-2-a798fb6.png
width: 900
height: 600

Co z tymi jajkami? Naukowcy ocenili ich wpływ na zdrowie
type: item
date: 2025-04-17T12:53:00.000Z
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: jajka
subject: przyroda
description: O jajkach krąży wiele opinii. Jedni je wychwalają, inni zalecają ostrożność. Co na ten temat mówi nauka? Odpowiedź może zaskoczyć sceptyków i ucieszyć wielbicieli jajek – zwłaszcza przed Wielkanocą.
encoded: W tym artykule: Jak kura znosi jajka? Ciekawostki o jajkach Natura nie stworzyła nic doskonalszego od jaja – mówi prof. Tadeusz Trziszka, rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, technolog żywności i żywienia. – W jaju zawarte są wszystkie składniki niezbędne do stworzenia życia. Jeśli jest zapłodnione, to w temperaturze 40 stopni w ciągu 21 dni zamieni się w żywe zwierzę. To fenomen – mówi profesor. Jakie śniadania zjemy za granicą? Sprawdź, jak dobrze znasz inne kraje Co kraj to obyczaj, a co kultura to inna kuchnia. Na całym świecie śniadania różnią się od siebie. Niektórzy wolą zacząć dzień konkretnym i sytym posiłkiem, a inni preferują delikatne... Fenomen, z którego korzystamy niezbyt chętnie. Choć Wielkanocy nie wyobrażamy sobie bez jajek, na co dzień jemy ich niewiele, około 160 rocznie. To o jedną trzecią mniej niż wynosi średnia w Europie Zachodniej i 100 proc. mniej niż w Japonii. Tymczasem jaj można jeść tyle, ile się chce, nawet 20–30 tygodniowo, uspokaja prof. Trziszka. Nie tylko nie szkodzą (chyba że ktoś jest alergikiem), ale wręcz przeciwnie – mają zbawienny wpływ na zdrowie. Kiedyś ostrzegano nas przed ich nadmiernym spożyciem – niesłusznie. Zdaniem prof. Trziszki to przemysł farmaceutyczny oraz producenci tłuszczów roślinnych wprowadzali nas w błąd. „Obciążyli jaja odpowiedzialnością m.in. za odkładanie się w naczyniach krwionośnych cholesterolu, by sprzedawać jak największe ilości leków antycholesterolowych i margaryny. Tymczasem cholesterol występuje we wszystkich tkankach i komórkach organizmu. Gdyby wątroba zaprzestała jego codziennej produkcji, nie moglibyśmy żyć. Jest konieczny do tworzenia hormonów płciowych, witaminy D, kwasów żółciowych. „Każdy z nas produkuje codziennie ok. 3 gramów cholesterolu, tyle ile jest w 15 jajach” – tłumaczy prof. Trziszka w książce „Jedz co chcesz. Sąd nad polskim stołem” Katarzyny Naskowskiej. „Cholesterol, jaki dostarczamy z żywnością, nie odkłada się w naczyniach – odkłada się wyłącznie nasz własny, …

co-z-tymi-jajkami-e8fa9d0.jpg
width: 4928
height: 3264

Mało znane zwyczaje wielkanocne. Polska tradycja jest bardzo bogata
type: item
date: 2025-04-14T07:01:43.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Lifestyle
subject: polska
subject: religie
subject: wielkanoc
subject: zwyczaje
description: Poznaj zwyczaje wielkanocne, które na przestrzeni wieków pielęgnowały kolejne pokolenia Polaków. Kilka z nich, tak jak wieszanie śledzia czy zasłanianie luster, może być dla niektórych sporym zaskoczeniem.
encoded: W tym artykule: Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Zwyczaje wielkanocne na świecie Wielkanoc to najstarsze i najważniejsze święto obchodzone przez chrześcijan. Upamiętnia męczeńską śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. O ile termin Bożego Narodzenia jest stały, o tyle Święta Wielkanocne są ruchome i wypadają między 22 marca a 25 kwietnia, o czym więcej pisaliśmy przy okazji ciekawostek o wiośnie. W 2024 roku Święta Wielkanocne obchodzimy 20 kwietnia (Niedziela Wielkanocna) i 21 kwietnia (Poniedziałek Wielkanocny). Polska tradycja związana ze Świętami Wielkanocnymi jest wyjątkowo bogata. Zebraliśmy najciekawsze zwyczaje wielkanocne. Prześledzimy także, skąd się wzięły i co oznaczają. Zwyczaje wielkanocne w Polsce Pogrzeb żuru Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Świąteczne porządki Palmy wielkanocne Święcenie pokarmów Wieszanie śledzia Mycie twarzy wodą, w której gotowały się jaja na święconkę Zasłanianie luster Święcenie ognia i wody Śmigus-dyngus Pogrzeb żuru Żur w dawnych czasach był zupą postną, spożywaną bez mięsa przez większość Wielkiego Postu. Po zakończeniu okresu wyrzeczeń w niektórych miejscach Polski istniał zwyczaj wylewania garnków z zupą na znak radości z nadejścia świąt i możliwości zmian na stole. Palenie, topienie lub wieszanie Judasza Ten zwyczaj jest chrześcijańską wersją pogańskiego palenia lub topienia Marzanny. W dawnych czasach był on jednak bardziej rozbudowany. W ramach potępiania uczynku ucznia, który zdradził Jezusa, przygotowywano specjalną kukłę, którą wieszano, wleczono po ulicach i okładano tym, co było pod ręką. Zdarzały się także przypadki, że zwyczaj był „wzbogacany” o naloty na żydowskie domy, których mieszkańcy musieli się wykupywać przed wiszącą przed wejściem kukłą. Jeśli tego nie zrobi…

zwyczaje-wielkanoc-cfcd330.jpg
width: 1000
height: 667

Borne Sulinowo – miasto, które nie istniało. Jest pełne tajemnic
type: item
date: 2025-04-13T07:56:22.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: II wojna światowa
subject: wojsko
subject: Zachodniopomorskie
description: Borne Sulinowo przez dziesiątki lat nie widniało na mapach, ale tętniło życiem. W przylegającym do niego jeziorze znajduje się zatopiony las, z którym związane są sensacyjne opowieści dotyczące tajnej działalności hitlerowców. Poznajcie jedno z najbardziej tajemniczych miast Polski.
encoded: Spis treści: Co było w Bornem Sulinowie? Nazistowskie korzenie miasta Kiedy opuszczono Borne Sulinowo? Z czego słynie Borne Sulinowo? Zloty militarne w Bornem Sulinowie Ciekawostki na temat Bornego Sulinowa Podwodne Borne Sulinowo Borne Sulinowo to miejsce, które może inspirować filmowców i powieściopisarzy. Dlaczego? Ze względu na jego nietypową i barwną historię. Położone jest w woj. zachodniopomorskim w gęstych lasach między Czaplinkiem a Szczecinkiem. To oddalenie od większych ośrodków miejskich nie było przypadkowe. Co było w Bornem Sulinowie? Nazistowskie korzenie miasta Historia miasta rozpoczęła się w latach 30. XX wieku. Wówczas ten teren znajdował się w granicach III Rzeszy. Władzie niemieckie postanowiły usytuować tu poligon wojskowy wraz z przylegającymi do niego zabudowaniami. W ten sposób w latach 1933–1938 powstały Lager Linde (Borne Sulinowo) na północnym skraju poligonu i Lager Westfalenhof (Kłomino) – na południe od poligonu. Kompleks wojskowy otworzył oficjalne sam Adolf Hitler. Stało się to 19 sierpnia 1938 roku. Obszar dziś określany jako Borne Sulinowo w czasach niemieckich pełnił militarną rolę zaplecza poligonu. Wzniesiono tu koszary i powstała Szkoła Artylerii Wehrmachtu. Stacjonujący tu pancerny korpus odegrał kluczową rolę w czasie inwazji na Polskę w 1939 roku. Nazwa Borne Sulinowo (niem. Gross Born) pochodzi od nazwy pobliskiej cywilnej miejscowości zlokalizowanej dalej na południe. Jej mieszkańcy zostali przesiedleni, a po zabudowaniach widoczne są do dziś tylko marne pozostałości. Kiedy opuszczono Borne Sulinowo? Pytanie o opuszczenie Bornego Sulinowa pojawia się w kontekście jego powojennej historii. Po przegranej przez Niemców wojnie, wojskową infrastrukturę przejęli Sowieci. To wojskowe miasteczko kompletnie utajniono i nie znajdowało się na mapach aż do 1992 roku. Dla wojsk radzieckich Borne Sulinowo pełniło kluczową rolę – stacjonowała tu Północna Grupa Wojsk. Było to największe zgrupowanie radzieckich wojsk lądowych w PRL. W sumi…

borne-sulinowo-0f8857c.jpg
width: 1000
height: 583

Ten kraj przyciąga pięknymi plażami. Ale to jego stolica zaskakuje wszystkich bez wyjątku
type: item
date: 2025-04-08T10:11:09.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: albania
subject: bałkany
subject: tirana
subject: Travel
description: Przez lata Tirana pozostawała w cieniu europejskich stolic. Dziś stolica Albanii coraz śmielej przyciąga turystów z całego świata, w tym również z Polski. Sprawdź, co warto wiedzieć przed wyprawą na Bałkany.
encoded: W tym artykule: Najważniejsze informacje o Tiranie Historia Tirany Największe atrakcje Tirany Co zobaczyć w Tiranie? Co przywieźć na pamiątkę? Pogoda Triana Kiedy najlepiej wybrać się do Tirany? Jak dostać się do Tirany z Polski? Gdzie się zatrzymać w Tiranie? Bałkany – na czele z Chorwacją – od lat cieszą się ogromną liczbą przyjezdnych z całego świata. Szukając mniej skomercjalizowanych i zatłoczonych miejsc, warto zawitać do liczącej niespełna 3 miliony mieszkańców Albanii, a konkretnie stolicy tego kraju – Tirany. Choć przez lata Tirana nie była tak popularne jak inne miasta regionu, to dziś jest odwiedzana przez tłumy turystów nie tylko z Europy. Jaką historię skrywa stolica Albanii? Jak najlepiej ją poznać i wtopić się w klimat miasta? Co warto zobaczyć na miejscu? Tego dowiesz się z naszego przewodnika o Tiranie. Najważniejsze informacje o Tiranie Tirana to stolica, a zarazem największe miasto Albanii. Leżąca nad trzema rzekami (Lanë, Tiranë i Tërkuzë) metropolia jest administracyjnym, przemysłowym i kulturowym centrum kraju. Swoje siedziby mają tutaj prezydent oraz rząd. Liczba mieszkańców albańskiej stolicy wynosi ponad 520 tys., co czyni ją najbardziej zaludnionym miastem i stanowi 1/6 całej ludności kraju. Powierzchnia Tirany wynosi zaledwie 42 km kw. Położona jest w samym sercu Albanii, niewiele ponad 32 km od morza, i rozciąga się na Równinie Tirany. Otoczona jest od wschodu górą Dajti, na południu wzgórzami Kërrabe, Sauk i Vaqarr, a od północy doliną, z której rozpościera się widok na Morze Adriatyckie. Średnia wysokość terenu wynosi 110 m n.p.m. Historia Tirany Początki Tirany jako miasta sięgają czasów Imperium Osmańskiego. Wcześniej stolica Albanii była mało znaczącą osadą. Przełom XVIII i XIX wieku to czas napływu nowych mieszkańców – głównie uchodźcy z Debaru i włoscy chrześcijanie. Dopiero początek XIX w. był znaczący dla budowania narodowej świadomości, bowiem do szkół w Tiranie wprowadzono język albański. Historia Tirany tak naprawdę zaczyna si…

shutterstock2588741637-37c7c67.jpg
width: 5280
height: 2970

Twierdza Modlin. Bronili jej Francuzi, Rosjanie i Polacy. I niedźwiedzica polarna
type: item
date: 2025-04-06T12:31:11.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: historia polski
subject: mazowsze
subject: twierdza
subject: wojsko
subject: zabytki
description: Twierdza Modlin odegrała istotną rolę w wojnach napoleońskich, powstaniu listopadowym, I i II wojnie światowej. A przez pewien czas broniła jej nawet niedźwiedzica polarna. Poznajcie to niezwykłe dzieło inżynierii militarnej.
encoded: Spis treści: Czym była Twierdza Modlin? Kiedy upadła Twierdza Modlin? Twierdza Modlin w filmach Ciekawostki na temat Twierdzy Modlin Czy w Twierdzy Modlin stacjonuje wojsko? Zwiedzanie Twierdzy Modlin Twierdzę Modlin można uznać za jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Mazowsza obok Kampinoskiego Parku Narodowego, Zamku Książąt Mazowieckich w Ciechanowie czy Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Wizyta w tym miejscu, przesyconym urozmaiconą historią, jest z pewnością prawdziwą gratką dla fanów historii wojskowości i fortyfikacji. Co trzeba wiedzieć o Twierdzy Modlin? Czym była Twierdza Modlin? Lokalizacja Twierdzy Modlin była starannie przemyślana. Jeszcze przed jej powstaniem na początku XVIII wieku wzbudzała zainteresowanie wojskowych. Tutaj łączy się Wisła z Narwią i Wkrą, poza tym niedaleko stąd usytuowana jest obecna stolica Polski, Warszawa. Pierwszy plan wzniesienia twierdzy w tym strategicznym miejscu mieli Rosjanie w 1791 roku. Powstał nawet jej projekt autorstwa generała Jana Pietera van Suchtelena. Jednak faktyczną budowę rozpoczęto dopiero na polecenie Napoleona Bonapartego w 1807 roku. Twierdzę Modlin najprościej zdefiniować jako szereg różnego rodzaju umocnień i budowli wzniesionych dla żołnierzy. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w naszym kraju. Tworzą ją: cytadela położona na prawym brzegu Narwi, umocnione przedmościa: kazuńskie i nowodworskie, dwa łańcuchy fortów. Kiedy upadła Twierdza Modlin? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Twierdza istniała w różnych realiach politycznych. Można więc stwierdzić, że upadała i podnosiła się do życia kilkukrotnie. Oto kluczowe momenty w jej historii. Twierdza Modlin była oblegana po raz pierwszy w 1813 roku przez Rosjan. Wówczas bronili jej żołnierze polscy i francuscy. Skapitulowano 1 grudnia. Kolejne oblężenie twierdzy miało miejsce w czasie powstania listopadowego. Wówczas przejęli ją Polacy. Jej komendantem został gen. Ignacy Ledóchowski. Modlin był w rękach powstańców prawie…

twierdza-modlin-e17334f.jpg
width: 1000
height: 650