Peruwiański popcorn. Prażoną kukurydzę uwielbiano w dawnej Ameryce Południowej
Jeszcze zanim wymyślili garnki, w których można by prażyć kukurydzę, starożytni Peruwiańczycy już poznali walory popcornu.
Tak twierdzi zespół naukowców, którzy odkryli na wybrzeżu Peru skamieniałe łupiny, łodygi i liście kukurydzy liczące sobie 6,7 tys. lat, czyli pochodzące z okresu przed wynalezieniem ceramiki. To najstarsze dotąd znaleziska w Ameryce Południowej. Zdaniem współautora badania Toma Dillehaya odkrycie wskazuje, że kukurydzę zaczęto uprawiać 2 tys. lat wcześniej, niż dotychczas sądzono. Jak zatem pierwsi amatorzy popcornu prażyli go bez użycia garnków? Zwęglone kolby sugerują, że korzystali z rozgrzanych kamieni. Zaś w kwestii sposobów konsumpcji Dillehay uważa, że popcorn nie był codzienną potrawą, raczej przekąską na specjalne okazje. Catherine Zuckerman
Ludzie boją się rekinów, ale tak naprawdę to my jesteśmy niebezpieczni. Na szczęście coś się zmienia
W ostatnich 30 latach niektóre gatunki rekinów, m.in. głowomłot, ostronos, żarłacz tygrysi były bliskie wyginięcia. Jednakże z raportu sporządzonego przez organizację ochrony przyrody WildAid wynika, że los rekinów może się wkrótce odmienić.
Ma to związek ze spadkiem popytu na ich płetwy w Chinach, gdzie mieszka najwięcej amatorów tego przysmaku. Po wielu protestach międzynarodowych w niektórych krajach zakazano już barbarzyńskich połowów rekinów tylko dla ich płetw. W praktyce bowiem odłowionej rybie odcinano płetwy, a ją samą wyrzucano z powrotem do morza, gdzie wykrwawiała się na śmierć. Część z państw zakazała jakichkolwiek połowów rekinów dla celów komercyjnych. W południowych Chinach, strefie zero dla handlu płetwami, od 2012 r. sprzedaż spadła o 82 proc. Catherine Zuckerman
Jak na coś, co pokrywa większą część naszej planety, oceany to wciąż obszar mało rozpoznany.
Naukowcy są zdania, że technicznie rzecz biorąc, istnieje tylko jeden połączony ocean, lecz ludzie przypisują nazwy poszczególnym jego częściom – Atlantyk, Pacyfik czy Ocean Indyjski. Więcej wątpliwości budzi to, dlaczego dzielące je linie, po raz pierwszy oficjalnie uznane w 1928 r., od lat nie zmieniły się znacząco. – Granice odzwierciedlają stosunki geopolityczne, a nie sposób, w jaki woda krąży po kuli ziemskiej – wyjaśnia matematyk Gary Froyland z australijskiego Uniwersytetu Nowej Południowej Walii. Naukowiec wraz z oceanografem z Imperial College Erikiem van Sebille’em zaproponowali mapę z granicami wyrysowanymi w oparciu o najnowszą wiedzę na temat prądów oceanicznych, akwenów, jakie tworzą, a także ich powiązań z istotnym problemem współczesności, jakim są śmieci. Linie zaproponowane przez Froylanda i van Sebille’a koncentrują się wokół takich skupisk odpadów, z których największy dryfuje między Hawajami a Kalifornią. Dalsze badania i analizy mogą przyczynić się do odkrycia źródeł części tych śmieci – inaczej mówiąc, naukowcy ustalą, które państwa najbardziej zaśmiecają oceany. Catherine Zuckerman
W kraju praktykowana jest zrównoważona gospodarka rolna, zatrudnienie wzrasta, a w krajobrazie dominują pola obsypane białym kwieciem. To... afrykańska Rwanda, długo targana wewnętrznymi konfliktami.
W 1994 r. doszło tam do ludobójstwa, które pochłonęło prawie milion ofiar. Teraz jednak kraj ten odradza się gospodarczo, w dużej mierze właśnie dzięki kwiatom. Złocień Chrysanthemum cinerariifolium jest rośliną wymagającą, ale na wzgórzach Rwandy, dzięki wulkanicznej glebie i obfitym deszczom, radzi sobie doskonale. Jego kwiaty zawierają pyretrynę – naturalną substancję owadobójczą. W latach 70. jej ekstrahowanie i eksport kwitły. Potem rozwój tego przemysłu zahamowały niepokoje i rosnąca przemoc w kraju. Dziś złocień znów odgrywa ważną rolę gospodarczą – stał się trzecim największym towarem eksportowym Rwandy, po kawie i herbacie. Uprawia go już ponad 30 tys. rolników. W przeszłości Rwandyjczycy do zwalczania szkodników własnych upraw używali tańszych importowanych pestycydów syntetycznych, często zakazanych w krajach rozwiniętych. To może się zmienić. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa sfinansowała w Rwandzie szkolenia dotyczące zrównoważonej gospodarki rolnej i stosowania pestycydów, a firma Agropharm Africa pracuje nad nowymi produktami opartych na złocieniu, które będą mogły być stosowane przy lokalnych uprawach. – To rozwiązanie jest zdecydowanie lepsze dla naszego zdrowia i środowiska – mówi Therese Karitanyi, menedżer w Agropharm Africa.
Pierwotniaki uwolnią króliki doświadczalne?
Trudno wyobrazić sobie świat bez przemysłu kosmetycznego. Kilka pociągnięć tuszem potrafi sprawić, że nawet najmarniejsze rzęsy będą wyglądać okazale.
Szkoda tylko, że niektóre firmy kosmetyczne wciąż wykorzystują króliki doświadczalne. Podczas testów kosmetyki wkrapla się do oczu zwierząt, by zbadać stopień ich toksyczności, co może powodować ślepotę, a nawet śmierć. Możliwe, że takie praktyki niedługo odejdą w przeszłość. Wyniki badań przeprowadzonych na Uniwersytecie Liverpoolskim dowodzą, że króliki mogą zostać zastąpione przez pierwotniaki. Zdaniem ekologa Davida Montagnesa jednokomórkowe organizmy mogą mieć wystarczającą liczbę wspólnych genów z ludźmi, aby mogły przejąć rolę testerów. – Pierwotniaki nie mają centralnego układu nerwowego i nie czują bólu. Wykorzystanie ich do badań przyniesie ulgę zarówno małym futrzakom, jak i ich obrońcom – mówi Montagnes.
Nietolerancja laktozy. Kto może pić mleko?
Pijesz mleko? Jeśli tak, zapewne odczuwasz też bóle brzucha po wypiciu szklanki tego napoju.
Przyczyną dolegliwości może być to, że większość dorosłych na całym świecie – według szacunków aż 68 proc. – nie jest w stanie dostatecznie strawić mleka. Cierpią bowiem na nietolerancję laktozy, której przyczyna leży w braku enzymu rozkładającego na części cukier mleczny, czyli laktozę właśnie. Enzym ten – laktaza – występuje w organizmach małych dzieci, lecz z wiekiem zanika, jak tłumaczy genetyczka specjalizująca się w badaniach nad ewolucją człowieka Pascale Gerbault. Co prawda nadal jest wytwarzany i wciąż pozwala na trawienie laktozy, ale dotyczy to coraz mniejszej liczby osób. – Nie wiadomo, dlaczego niektórzy dorośli lepiej tolerują mleko niż inni – wyjaśnia Gerbault, dodając, że jest jeden trop. – Tolerancja mleka jest większa w rejonach, w których od wieków hodowano zwierzęta mleczne takie jakie krowy, kozy czy owce. Nietolerancja laktozy na świecie (czerwony – częstsza, biały – rzadsza):
Łosoś z genami czawyczy, czyli pierwsza ryba GMO
Modyfikowane soja i kukurydza są w USA w sprzedaży już od lat 90. XX w. Być może wkrótce dołączy do nich pierwsze genetycznie zmodyfikowane zwierzę – AquAdvantage.
Wyhodowana przez kanadyjskich naukowców ryba to łosoś atlantycki z dwiema modyfikacjami w jego DNA. Wprowadzono doń gen hormonu wzrostu pobrany z pacyficznej czawyczy oraz materiał genetyczny z węgorzycy, dzięki któremu ów hormon wzrostu wytwarzany jest stale. Modyfikowany łosoś jest bezpłodny, płci żeńskiej, szybko osiąga swoją maksymalną masę i można go hodować w naziemnych zbiornikach. – Technologia modyfikacji genetycznych może być zastosowana w innych gatunkach zwierząt, co pomoże rozwiązać problem głodu na świecie – mówi rzecznik producenta Dave Conley. – Mimo to wiele korzyści, jakie daje, jest ignorowanych, a nawet dyskredytowanych – dodaje. (Przeczytaj też: Co oprócz GMO? Jedzenie przyszłości) Agencja Żywności i Leków jeszcze się nie zgodziła, by modyfikowane ryby trafiły na rynek. Jeżeli to nastąpi, „konsumenci wyrażą swoją opinię na ich temat, głosując własnymi pieniędzmi” – mówi George H. Leonard z organizacji Ocean Conservancy. Catherine Zuckerman
Gdy fotograf sportowy Ian Ruhter trzy lata temu odkrył XIX-wiecznego fotografika Eadwearda Muybridge’a, odłożył na bok aparat cyfrowy.
Ruhtera zafascynowała tematyka zdjęć, ale przede wszystkim technika ich wykonywania. Muybridge za pomocą sprzężonych aparatów efektownie pokazywał kolejne fazy ruchu, i to zaczynając od kłopotliwej ówczesnej techniki mokrego kolodionu – procesu polegającego na pokryciu szklanej lub aluminiowej płytki płynną mieszaniną substancji chemicznych, a następnie zanurzeniu jej w roztworze azotanu srebra w celu uzyskania światłoczułości. Tak przygotowana płytka wymaga natychmiastowego naświetlenia i wywołania, bo kolodion szybko schnie, tracąc swe właściwości. Ruhter nie jest wyjątkiem – technika kolodionu zyskuje coraz większą popularność wśród współczesnych fotografów. Zdaniem Ruhtera jej renesans to nie tylko ukłon w stronę tradycji, ale też, paradoksalnie, poszukiwanie nowych możliwości wyrazu.
Nie tylko liczba ludności świata, która przekroczyła już 7 mld, nieustannie rośnie. Powiększają się też nasze talie.
Grupa brytyjskich naukowców obliczyła, że nadwaga wszystkich ludzi żyjących na świecie osiągnęła już poziom 3,5 mln ton. Wśród krajów, których mieszkańcy mają wielki wkład w ten ciężar, znalazły się Rosja, Egipt oraz Meksyk. Natomiast najwięcej zbędnych kilogramów dźwigają obywatele Stanów Zjednoczonych. Gdyby u innych narodowości występował taki procent otyłości jak u Amerykanów, całkowity nadmiar wagi wynosiłby tyle, co masa miliarda ludzi o przeciętnych wymiarach.