Najlepsze imiona dla psa. Jak wybrać imię dla pupila?
Jak wybrać imię dla psa? Czy kierować charakterem, czy wyglądem zwierzaka? Czy długość imienia dla psa ma znaczenie? Przeglądamy najciekawsze imiona dla psów. Oto, jak zmieniają się trendy w nazywaniu pupili.
W tym artykule: Jak wybrać imię dla psa Bohaterowie z filmów i książek Śmiesznie imiona dla psa Imiona inspirowane stylem życia Ludzkie imiona dla psów Imiona z podręczników do historii Lepsze krótkie czy długi imię dla psa? Oryginalne imiona dla psa Czy można zmienić psu imię? Polskie rodziny uwielbiają psy. Zgodnie z badaniami Eurostatu, nasz kraj to jeden z zaledwie sześciu w Europie, gdzie żyje więcej psów niż kotów. W Polsce jest 7,6 miliona psów. Ile z nich wabi się w ten sam sposób? Pewnie niewiele. Właściciele pupili są wyjątkowo kreatywni, wybierając imiona dla psa. W naszym serwisie przeczytasz m.in. o tym, które rasy psów są najmądrzejsze oraz jak zrozumieć mowę ciała psa. Jak wybrać imię dla psa W moim domu mieszkało kilka piesków. Pierwszy nazywał się Biluś. Należał do dawnego ukochanego, który miał już kiedyś mopsa o takim imieniu i tak postanowił nazwać go tak z sentymentu. Przez chwilę mieszkała z nami suczka Zorka, której imię pochodziło od nazwy aparatu fotograficznego oraz hiszpańsko brzmiący Paco. Kolejnym dwóm pieskom imiona nadała moja córka. Jeden z nich, przygarnięty z fundacji adopcyjnej mopsik nazywa się Ciri, a drugi – ze schroniska – Bułka. I już po tych kilku imionach widać schemat wyboru imion dla zwierzaków. Bohaterowie z filmów i książek Oczywiście Ciri pochodzi z „Wiedźmina”. A Nuka, Reksio, Lassie, Pankracy, Goofy, Pluto, Scooby, Dixi i wiele podobnych nazw piesków – z dziecięcych kreskówek. Przepytałam znajomych i sekcja „bajkowa” zdecydowanie króluje. W doborze imienia dla pupila szczęśliwie nie zawsze kierujemy się filmami dla dzieci. Często pojawiają się bohaterowie naszej młodości. Mój kolega nazwał psa Butch (tu zadziałało uwielbienie dla „Pulp Fiction”), a koleżanka miała suczkę o imieniu Mambo („Dirty Dancing”). Wśród filmowych bohaterów swoje spektakularne miejsce ma sekcja fantasy. Poza imionami z „Wiedźmina”, często pojawia się Frodo, Gondor, Sauron a nawet BijZabij (sic!). Z gatunku filmów płaszcza i szpady najwięcej mieliśmy Atosów i Portosów. Polska kinematografia okresu PRL także odcisnęła piętno na podwórkowych przyjaciołach, powołując do życia tysiące Szarików i Cywilów we wszystkich województwach. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies okazuje miłość? Dlaczego, kiedy go tulisz i drapiesz za uchem, sam czujesz się szczęśliwy? Śmiesznie imiona dla psa Ostatnio jest wyraźny trend, by nadawać psom imiona po prostu śmieszne. Dlaczego? Stają się one natychmiast motywem rozmowy w parku i po prostu wywołują uśmiech. Stąd imię Bułka suczki mojej córki. W połączeniu z jej szczenięcym usposobieniem – totalnie rozczula. Tymczasem ludzie idą dalej i nazywają swoje zwierzaki Cycek, Pusia i Pupa. Spotkałam się też z imieniem Babcia, a nie był to stary piesek. Osobną sekcją w kategorii śmiesznych imion zajmuje branża spożywcza. Moje ulubione: Feta, Feta, Lizak, Lobo, Masło, Matcha, Chili, Baton, Cukier, Pączek i Kiwi (to może być od wyglądu), Orzech, Cynamon, Mentos, Whisky, Salsa, a nawet… Serek. No i oczywiście nasza Bułka. Oczywiście śmieszność powstaje też jako wynik zabawnych kontrastów, stąd chow chow lub ratlerek mogą nosić imię Killer, a pit bull – Klopsik. Imiona inspirowane stylem życia Jest taki typ imion, który wyraźnie określa styl życia opiekunów psów i prawdopodobnie pozwala im się rozpoznawać podczas parkowych spacerów. Do takich imion należy Gandzia, Marycha, Zwija, Koka, Gibon, Lufka, Fifka, Wódka oraz Hera (i nie chodzi tu o grecką boginię). Takie imię psa szybko otwiera dyskusję na tematy lubiane i znane. Podobnie jak u moich kolegów z siłowni, z których jeden ma suczkę o imieniu Sztanga, a drugi psa Crossfita, z tym, że ostatecznie skrócił mu imię do Cross. Znajomy żeglarz mówi, że jego kumple mają pieska Szota, a gdzieś na Mazurach pływa podobno czworonożny Żagiel. Ludzkie imiona dla psów Coraz częściej do łask wracają ludzkie imiona dla zwierząt. Wśród tylko moich znajomych piesków jest Mania, Józia, Julek, Kaja, Sonia, Heniek, Bronek, Lucyna, Dziunia, Luśka, Marzenka i Lucyna. U kolegi ze szkoły wszystkie psy miały na imię Kuba, aż do czasu, gdy przybył Borys z imieniem już nadanym. Z kolei u znajomych była suczka Monika – od Moniki Bellucci, bo miała najdłuższe nogi z ich wszystkich ich piesków. Nasz Biluś też pochodził od imienia Billy. Angielskie imiona są zresztą dość popularne, a na topie są tu Luna, Coco, Teddy, Bella, Milo, Daisy, Lola, Poppy, Johny i Willow. Imiona z podręczników do historii Kto nie miał na podwórku Ramzesa – ręka w górę! Starożytny Egipt dostarczył nam też czworonożnych Ozyrysów, a Grecja – Dedali, Ikarów, Aten, Zeusów, Parysów i Minotaurów. Z czasów rzymskich najpopularniejszy jest chyba Cezar i jego ulubiony Brutus. Z historii komunizmu spotkałam się z dwoma uroczymi nazwami dla pupili – jedno to Łajka, po pierwszym psie w kosmosie, drugie natomiast Ubek. Tu rodzice kolegi wykazali się zarówno ułańska fantazją, jak i odwagą, bo gdy piesek uciekał, trzeba było krzyczeć na całą Warszawę jego wdzięczne imię. Sięgając do dalszej i bardziej egzotycznej historii, suczka kolegi z podstawówki nazywała się Aisza, a inny znajomy miał psa o imieniu Nabuchodonozor. Ta piękna babilońska tradycja średnio sprawdziła się podczas wołania psa na spacerze, więc skrócili do słowa Nabu. Lepsze krótkie czy długi imię dla psa? Nie bez przyczyny największą popularnością cieszą się imiona dwusylabowe. – Dobrze jest nadać psu przede wszystkim imię krótkie i dźwięczne. Tak, żeby wołając go, kiedy się oddali, (pies, który się oddala bez linki powinien mieć wypracowane przywołanie), od razu wiedział, że o niego chodzi – tłumaczy behawiorystka Magdalena Dzienisiewicz. – Z tego samego powodu dobrze, żeby było dość oryginalne. Inna, szybsza będzie reakcja psa gdy zawołamy krótko np. Taj, a inaczej np. Tadeusz. Dobrze, żeby imię było łatwo wypowiedzieć. Wołanie psa po imieniu ma na celu tylko zwrócenie na nas uwagi. Nie oznacza żadnej konkretnej prośby. Jeśli wołam swojego psa po imieniu, chcę tylko, żeby na mnie spojrzał, a nie żeby przyszedł, usiadł czy zrobił jakaś sztuczkę” – dodaje behawiorystka. Tym bardziej, nawet jeżeli uważamy to za zabawne, nie powinniśmy nazywać psa Łapa, Siad ani żadnym innym imieniem, które pies może rozumieć także jako komendę. Oryginalne imiona dla psa Pamiętajmy, że imię musi wyróżnić się spośród setek innych słów, jakie słyszy pies. Im będzie prostsze i krótsze, tym łatwiej nasz czworonóg je usłyszy. Dlatego piesek znajomych, Nabuchodonozor, musiał się skrócić do Nabu. Ważne też, by dopilnować nauki imienia. – Nowy członek rodziny, szczeniak, nie będzie od razu reagował na imię, które mu wybierzemy. Musimy go tego nauczyć. Możemy przeprowadzać krótkie treningi – przygotowujemy smakołyki, stajemy przed psem, wołamy po imieniu i nagradzamy za każdym razem, kiedy pies na nas spojrzy. Możemy też podkładać imię w momencie, gdy pies na nas spogląda poza sesjami treningowymi. Wtedy też za każdym razem nagradzamy psa – tłumaczy Magdalena Dzienisiewicz. Czy można zmienić psu imię? Kupując lub adoptując psa, można puścić wodze fantazji. Wyjątkiem jest kupno psa z hodowli, gdzie regulamin Hodowli Psów Rasowych Związku Kynologicznego mówi, że „szczeniętom urodzonym w jednym miocie nadaje się imiona zaczynające się na te samą literę (wymóg niezbędny przy wydaniu rodowodu)". – Jednak nawet w takim przypadku pies może mieć imię oficjalne, a w domu można go nazywać inaczej – dodaje behawiorystka. Zatem nic nas nie ogranicza. Możemy uruchomić wyobraźnię, choć moja córka, nieco zawiedziona, twierdzi, że, tak naprawdę, poszaleć to można sobie z imionami kotów. Jednak, mając psa i nadając mu długie, dziwaczne imię, trzeba je potem publicznie krzyknąć. Trochę to onieśmiela. I jakaś Onomatopeja, Burżuazja czy Oppenheimer nie przydadzą nam tylu nowych znajomych co Gandzia, Klopsik czy Bułka. Nasz ekspert Agnieszka Prokopowicz Dziennikarka i redaktorka, przez lata pracująca w life stylowych magazynach (ELLE, ELLE MAN, VIVA), telewizji i radiu. Wielbicielka podróży, zarówno tych odległych, jak i tych do wnętrza czyjegoś serca. Fanka motoryzacji i dobrych filmów.
Jak oduczyć psa szczekania? Rozmawiamy z psią behawiorystką
Czasem narzekamy, że pies za dużo szczeka. Tymczasem Agnieszka Grynkiewicz, psia behawiorystka z Dogfulness pyta, czy wiemy, dlaczego pies w ogóle szczeka? Ekspertka tłumaczy, jakie zachowania opiekunów pobudzają szczekanie i jak oduczyć psa szczekania.
W tym artykule: Dlaczego pies w ogóle szczeka? Im bardziej udomowione, tym więcej szczekają? Szczekanie zależy od rasy? Szczekanie szczekaniu nierówne? Czemu niektóre psy szczekają ponad normę? Jak oduczyć psa nadmiernego szczekania? A jeśli pies się domaga czegoś od opiekuna? A szczekanie na inne psy? Jak zatem o to życie społeczne dbać? Jakie jeszcze błędy wychowawcze mogą spowodować nadmierne szczekanie? Opiekunowie myślą często wtedy, że trzeba psa zmęczyć… Które rasy psów są bardziej podatne na uzależnienie od dopaminy? A cudowne filmowe border collie? A dlaczego małe psy tak dużo szczekają? Jaką ma pani opinię na temat obroży antyszczekowej? A kiedy mimo wszystko szczekanie nie ustaje a my nie rozumiemy, o co naszemu psu chodzi? Agnieszka Grynkiewicz jest certyfikowaną behawiorystką i trenerką psów. Na co dzień pomaga w rozwiązywaniu problemów związanych z psami i poprawianiu relacji między psami i ich opiekunami. Problemy, którymi się zajmuje są bardzo różnorodne. Od agresja psów wobec ludzi i wobec innych psów, przez nadpobudliwość, wymuszanie, ciągnięcie na smyczy, po załatwianie się w domu. W rozmowie z National-Geographic.pl tłumaczy, co może oznaczać uporczywe szczekanie psa i jak sobie poradzić z takim zachowaniem pupila. Dlaczego pies w ogóle szczeka? Szczekanie to typowa wokalizacja psów, używana w różnych kontekstach społecznych. To ich sposób komunikacji. Psy domowe szczekają dużo więcej niż wilki i więcej niż psy dzikie lub wolno żyjące. Naukowcy sądzą, że szczekanie jest wynikiem udomowienia psów. Im bardziej udomowione, tym więcej szczekają? Tak. Szczekanie było korzystne z punktu widzenia człowieka i wspierane ewolucyjnie. Ludzie chcieli, by w ten sposób psy ostrzegały przed obcymi i sygnalizowały, kiedy coś znajdą. Szczekanie jest też rodzajem komunikacji z człowiekiem, która wykształciła się w procesie udomowienia. To naturalny sposób porozumiewania się psów z ludźmi. W przeciwieństwie do ludzi psy w komunikacji wewnątrzgatunkowej używają przede wszystkim mowy ciała, a nie – jak ludzie – wokalizacji. Ludzie z kolei lepiej reagują na sygnały wokalne. Być może to też wzmocniło szczekanie psów. Szczekanie zależy od rasy? Rasy bardziej pierwotne, takie jak shar-pei lub chow-chow czy basenji, rzadko szczekają. Nie miały ewolucyjnie wzmocnionego szczekania. Istnieją psy, które mają dużą skłonność do szczekania. Trudno mieć pretensje do beagle'a, że szczeka, ponieważ został stworzony właśnie po to, by znajdować coś samodzielnie i informować o tym szczekaniem. Są rasy psów w szczególności skłonne do szczekania, bo te cechy wzmacniano u nich genetycznie. Sznaucery, czy ogólnie psy obronne, miały być czujne i zawiadamiać o zbliżającym się zagrożeniu. Oczywiście za pomocą szczekania. Dziś narzekamy na szczekanie psów, a stworzyła je w dużej mierze je ludzka inżynieria genetyczna i proces udomowienia. Szczekanie szczekaniu nierówne? Pies wyraża szczekaniem swój stan emocjonalny. Pies może szczekać: pragnąc zabawy – to zwykle dźwięki energiczne, na powitanie – dźwięki radosne, ostrzegając – dźwięki alarmujące i głośne, a czasem chce po prostu zwrócić na siebie uwagę. Zwykle dźwięki, które wydaje pies samotny i stęskniony w domu są wyższe, a szczekanie mające informować o zagrożeniu – jest niższe i głębsze. Szczekanie niesie też informacje o samym psie. Zupełnie w innym tonie szczeka mały pies i duży. Dużego bierzemy bardziej na poważnie. W zależności od sytuacji, szczekanie może mieć różne funkcje. Szczekanie to też psia komunikacja wokalna. Psy doskonale rozumieją, co szczekaniem komunikują im inne psy. Czy to zabawa, czy kłótnia. Co więcej, ludzie także dość dobrze potrafią zinterpretować, co pies im w danej chwili komunikuje. Czemu niektóre psy szczekają ponad normę? Ja bym się przyglądała poziomowi emocji psa. Czy jest on w równowadze emocjonalnej. Z jakiego powodu szczeka? Czy jest w wysokim stresie? Szczekanie na ludzi zazwyczaj wynika z niepokoju i lęku lub jest sposobem, by zwrócić na siebie uwagę i coś uzyskać. Jeśli pies szczeka na swoich opiekunów, częściej będziemy mieli do czynienia z chęcią uzyskania czegoś i frustracją. W szczekaniu na obcych pies może znajdować też przyjemność i satysfakcję. W każdej sytuacji warto pracować z przyczyną problemów a nie blokować samo zachowanie. Jeśli pies chce coś uzyskać, warto się zastanowić, dlaczego tak mu na tym zależy i dlaczego poziom frustracji jest tak wysoki. Jak oduczyć psa nadmiernego szczekania? Na pewno nie krzykiem. Pies natychmiast wyczuje nasze zdenerwowanie i będzie jeszcze bardziej pobudzony. Jak oduczyć psa szczekania? Psa trzeba uspokajać, spokojnie prosić, by przestał. Zwłaszcza młode psy potrzebują bardzo dużo informacji od dorosłych członków rodziny. Muszą wiedzieć, kiedy szczekanie jest niepotrzebne, a nawet przeszkadza innym. Kiedy pies szczeka na obcych ludzi, wynika to zwykle z niepokoju i lęku. „Obawiam się tej osoby i będę ją odsuwać”. Tu może nie wystarczyć spokój opiekuna. Trzeba sprawić, by pies przestał się obawiać obcych. Czasem pies szczeka, ponieważ uważa to za frajdę i zabawę. Kiedy indziej pies myśli, że jest stróżem domu i jego funkcją jest ochrona. Wtedy powinniśmy pokazać, że to my jesteśmy opiekunami, a on musi być w funkcji stróża. Na spokojnie, by go dodatkowo nie pobudzić. Nie wolno wtedy krzyczeć, bo pies zrozumie, że opiekun się denerwuje (może coś mu jednak zagraża?). Będzie chaos informacyjny. A jeśli pies się domaga czegoś od opiekuna? Czasami szczekanie informuje o niezaspokojonej przez opiekuna potrzebie („rzucaj mi piłkę, poćwicz ze mną, chodźmy na spacer”). Trzeba się zastanowić, dlaczego pies tego pragnie. Może jakieś jego istotne potrzeby są niezaspokojone? A może uzależnił się od zabaw piłką podobnie jak dziecko uzależnia się od gier komputerowych bez których „nie może potem żyć”? Może potrzebuje towarzystwa innych psów, a nie ma wystarczającego życia społecznego? A szczekanie na inne psy? Jeśli pies nadmiernie szczeka na inne psy, oznacza to często jego dyskomfort. Warto się zastanowić, skąd on wynika. Czy pies ma problem z przebywaniem z psami, na przykład się ich obawia? A może niektóre ich zachowania go niepokoją? Jak można sprawić, żeby poczuł się bardziej komfortowo? Czasem to kwestia budowania wyższych kompetencji społecznych. Czasem jednak pies jest wstawiany w zbyt trudne dla niego sytuacje, jest narażony na spotykanie zbyt wielu obcych psów na co dzień lub musi znosić nieuprzejme zachowania psów. Wtedy warto wpływać na otoczenie psa, a nie na niego samego. Psy mają coraz większe mózgi. Najwięcej urosły przez ostatnie 150 lat W ostatnich dekadach psy doświadczyły wielu zmian w życiu codziennym. Jak to przekłada się na ich mózgi? Jak zatem o to życie społeczne dbać? Często, kiedy zaczynam pracować z opiekunami i psami, słyszę, że pies ma zaspokojone potrzeby społeczne, ponieważ codziennie na spacerze spotyka różne psy. Hmmm, my też czasem spotykamy ludzi w tramwaju lub mijamy na ulicy, ale to nie jest życie społeczne. To jedynie mijanie innych, obcych ludzi. Dla psa konieczność witania się z kilkudziesięcioma obcymi psami dziennie to stres, a nie przyjemność. Zwierzęta te potrzebują znajomych psów na co dzień i na dłużej. Wspólnych zabaw i spacerów. Spędzania z nimi czasu. Jak ludzie. Jeżeli tego nie mają, a jedynie spotykają na chwilę wciąż nowe psy na ulicy, kumuluje się w nich stres, a potem… szczekają. Bo szczekaniem psy rozładowują stres. Jakie jeszcze błędy wychowawcze mogą spowodować nadmierne szczekanie? Kiedy proponujemy naszemu psu bardzo pobudzające zabawy, kreujemy tym u niego zwiększone potrzeby, które potem musimy zaspokajać. Na przykład rzucanie piłki wywołuje u psa wyrzut dopaminy, jednak chwilę poźniej dopamina spada i pojawia się... głód dopaminowy. Wtedy nasz pies zaczyna się dopominać piłeczki i zaczyna szczekać. W odpowiedzi rzucamy piłkę. I tak w kółko. To działa jak typowy mechanizm uzależnień. Jeśli chcemy sobie poradzić z psem uzależnionym od pobudzających zabaw, musimy zrobić mu odwyk jak narkomanowi. Psie uzależnienie od zabaw działa jak inne uzależnienia, na przykład jak nieustające granie w strzelanki przez dzieci. Kiedy wyłączymy komputer, uzależnione dzieci są agresywne. A psy szczekają. Opiekunowie myślą często wtedy, że trzeba psa zmęczyć… Jest dokładnie odwrotnie - trzeba go zrelaksować. Relaksowanie psa to pozwalanie mu na swobodną, spokojną eksplorację. To swobodny spacer, nie według wyznaczonej marszruty. Wszystko wtedy robimy wolniej. Przebywamy ze zwierzęciem w spokojnym otoczeniu bez dodatkowych bodźców. Nie pobudzamy psa, nie biegamy, nie rzucamy piłki, nie uczymy nowych rzeczy do osiągnięcia, nie spotykamy obcych psów. Zapewniamy spokój. Które rasy psów są bardziej podatne na uzależnienie od dopaminy? Bardziej uzależniają się psy typu terier, czy owczarki. Takie, które w procesie ewolucyjnym miały coś osiągać, pomagać człowiekowi. Takie psy szybko się uczą, ale wciąż dopominają pobudzeń. I szczekają. Niektóre rasy psów mają sztucznie podpompowaną dopaminę, aby były bardzo zmotywowane, przykładowo teriery miały łowić szczury czy inne zwierzęta do upadłego, nie bać się niczego, nawet narażając na pogryzienia i śmierć. To wymagające psy. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies okazuje miłość? Dlaczego, kiedy go tulisz i drapiesz za uchem, sam czujesz się szczęśliwy? A cudowne filmowe border collie? To z kolei, podobnie jak inne owczarki, niezwykle wrażliwa rasa. Bardzo wrażliwe na ruch i bodźce psy są trudne w wychowaniu i łatwo je przebodźcować. Takie psy gorzej funkcjonują w miejskim środowisku i mogą na wszystko szczekać. Wysoko-wrażliwym psom trzeba zapewniać ciszę i relaks. Ograniczać pobudzenia. A dlaczego małe psy tak dużo szczekają? Małe rasy stworzono dla towarzystwa, ale te z kolei wielu rzeczy się boją i łatwo sfrustrować ich potrzeby, bo ludzie nie zwracają na nie uwagi. I małe psy zaczynają wtedy szczekać, złościć się, są bardziej nerwowe, bo są małe. Jaką ma pani opinię na temat obroży antyszczekowej? Nie polecam. Taki gadżet ma za zadanie zestresować psa jeśli zacznie szczekać. Może i pies przestanie szczekać – problem człowieka się rozwiąże, ale problem psa nie. Jeśli się czymś stresował, to stres mu nie opadnie, ale zamieni się w coś innego. Na przykład zacznie wyć, pogryzie meble, albo po prostu będzie przeżywał stres, będzie bardziej nerwowy. Stres i tak znajdzie ujście. Jak u ludzi. Trzeba raczej szukać przyczyny szczekania. A kiedy mimo wszystko szczekanie nie ustaje a my nie rozumiemy, o co naszemu psu chodzi? Wtedy najlepiej iść do behawiorysty. Psy mają różną przeszłość, traumy. Bywa, że potrzebna jest praca pod okiem behawiorysty, zmiana konkretnych elementów życia psa i nabywanie nowych doświadczeń. Nasz ekspert Agnieszka Prokopowicz Dziennikarka i redaktorka, przez lata pracująca w life stylowych magazynach (ELLE, ELLE MAN, VIVA), telewizji i radiu. Wielbicielka podróży, zarówno tych odległych, jak i tych do wnętrza czyjegoś serca. Fanka motoryzacji i dobrych filmów.
Innsbruck – atrakcje i ciekawostki. Wszystko, co warto wiedzieć przed podróżą do perły Tyrolu
Kto myśli, że Tyrol jest najlepszy zimą, ten ma tylko część racji. Najlepszy jest… zarówno zimą, jak i latem. Sporty zimowe ściągają tu zapalonych narciarzy, snowboardzistów i… fanów ośnieżonych szczytów. Latem przybywają tu wielbiciele górskich wędrówek, rowerowych eskapad, pięknych widoków i licznych zabytków.
W tym artykule: Co zobaczyć w Innsbrucku? Polska księżniczka w Innsbrucku Skocznia narciarska Bergisel Góry rowerem i spacerem Co warto zjeść w Innsbrucku? Kryształy Swarovskiego Niesamowite lotnisko w Innsbrucku O każdej porze roku Innsbruck, który leży w sercu Tyrolu, odwiedzają wszyscy ci, którzy kochają pyszne jedzenie i doskonałe piwo. A że około 30 procent mieszkańców stanowią studenci, panuje tu fantastyczna, luźna atmosfera, a miasteczko obfituje w knajpki, puby i uliczne festiwale. Do tego możemy liczyć na dobrą pogodę, ponieważ latem nawet jeśli spadnie deszcz, szybko wychodzi słońce. Co zobaczyć w Innsbrucku? Innsbruck miał szczęście znaleźć się dokładnie na drodze między północą Europy a Włochami. Ponieważ sąsiaduje z przełęczą Brenner, to tu zatrzymywali się na postój handlarze i podróżnicy. Miasto przez lata rosło w siłę, a od roku 1429, kiedy cesarz Maksymilian ustanowił je stolicą Tyrolu, zaczęło przeżywać swój okres świetności. Wtedy powstały dwa piękne zamki – Hofburg i Ambras. W tym drugim znajduje się słynna, bogato zdobiona renesansowa „sala hiszpańska” oraz jedna z największych europejskich kolekcji zbroi rycerskich. Budowa zamku Ambras łączy się zresztą z niezwykle romantyczną historią miłosną. Otóż arcyksiążę Ferdynand II Habsburg zakochał się po uszy w córce prostego kupca, Filipinie Welser. Miłość ta była ogromnym mezaliansem, ponieważ według planów dynastycznych rodziny powinien pojąć za żonę księżniczkę z europejskich rodów. Miłość jednak wygrała i w roku 1557 Ferdynand poślubił potajemnie Filipinę. Aby jednak nie drażnić rodziny, ukochana zamieszkała właśnie w zamku Ambras w Innsbrucku. 5 powodów, by odwiedzić Tyrol latem Austriacki Tyrol latem przyciąga miłośników górskich wędrówek, kąpieli na świeżym powietrzu i znakomitej alpejskiej kuchni. Polska księżniczka w Innsbrucku Zainteresowani historią znajdą tu kilkadziesiąt kościołów, z czego najsłynniejszy jest The Hofkirche, w którym miał być pochowany Maksymilian I. Kościół słynie z 28 ponadnaturalnej wielkości rzeźb z brązu przedstawiających rodzinę Habsburgów oraz wielkich dowódców godnych naśladowania (jak król Artur). Wśród figur znajdziemy też księżniczkę mazowiecką z rodu Piastów – Cymbarkę (Cymburgis), która była matką cesarza Fryderyka III. Cymbarka poślubiła Ernesta Żelaznego, którego brat Wilhelm miał obiecaną za żonę znaną nam doskonale królową Jadwigę. Gdyby nie opór polskiej szlachty i chęć unii z Litwą, mielibyśmy na naszym tronie bliskiego owej Cymbarce Habsburga. Tak się jednak nie stało, Jadwiga musiała poślubić Jagiełłę i historia potoczyła się inaczej. Na starówce znajduje się też słynny Złoty Dach, chętnie fotografowany przez turystów. Ufundował go cesarz Maksymilian I. Co więcej, pod złotym dachem (2657 pozłacanych dachówek) widać niezwykłe płaskorzeźby. Przedstawiają one między innymi cesarza z dwoma kobietami. Są to żony Maksymiliana. Jedna, poślubiona z miłości, ale przedwcześnie zmarła. Druga – żona z rozsądku. Cesarz nie baczył na uczucia tej drugiej i postanowił wykuć w kamieniu obie. Atrakcje Innsbrucku to jednak nie tylko dawne kościoły i pałace, ale także przepiękna starówka, ze starą wieżą, z której można obejrzeć miasto z górami w tle, a także słynną skocznię narciarską. Skocznia narciarska Bergisel Niewiele zimowych obiektów sportowych może się pochwalić designem z najwyższej półki. A Innsbruck tak. Skocznia Bergisel była wielokrotnie przebudowywana, ale jej ostateczna odsłona naprawdę robi wrażenie. Nowoczesną wieżę zaprojektowała w 2002 roku sama Zaha Hadid. Wewnątrz budynku znajduje się m.in. kawiarnia, która przez większą część dnia dostępna jest dla turystów. Jedynie podczas zawodów właśnie tam przygotowują się skoczkowie. Obiekt ten ma charakterystyczny przeciwstok, pozwalający szybciej hamować. Była to zresztą jedyna możliwa opcja zakończenia trasy skoczni, ponieważ tuż za nią znajduje się… cmentarz. Widać go z jej szczytu i najczęściej jest on tematem wielu żartów, że jeśli coś podczas skoku nie wyjdzie, to skoczek leci prosto na cmentarz. Szczęśliwie takie wypadki się nie zdarzają. Skocznia ma 120 m i jest otwarta zimą i latem. Podczas ciepłych dni sportowcy trenują na polewanym wodą igielicie, a turyści mogą swobodnie oglądać ich treningi. Miasto było dwukrotnie organizatorem zimowych igrzysk olimpijskich (1964 i 1976). Góry rowerem i spacerem Będąc w Innsbrucku, warto zaplanować wjazd na Seegrube. To góra o wysokości 2000 m, skąd rozpościera się piękny widok na okolicę. Dojazd na nią jest niezwykle prosty. Wsiadamy w metro (wejścia do stacji również zaprojektowała Zaha Hadid – przypominają nawisy śnieżne) i metrem dojeżdżamy do stacji kolejki górskiej. Kolejka jedzie prosto na szczyt. Kiedy wysiadamy na ostatniej stacji, naszym oczom ukazuje się zapierająca dech w piersiach panorama Alp. Można odpoczywać na zewnątrz, można usiąść w restauracji i delektować się regionalnymi daniami. A tyrolska kuchnia to osobny wspaniały temat. Co warto zjeść w Innsbrucku? Kuchnia regionu spełnia wszystkie określenia „comfort food”. Zdecydowanie nie jest dietetyczna, choć oczywiście specjały tyrolskie w wielu restauracjach dostaniemy także w lżejszej wersji. Jednak przecież nie o to chodzi. Tu je się tłusto, smakowicie i dużo. Zwykle dostajemy tak ogromne porcje, że nawet po górskiej wędrówce nie jesteśmy w stanie zjeść wszystkiego. A jest w czym wybierać. Zdecydowanie powinniśmy spróbować klasycznych knedli, które są esencją lokalnej kuchni. Mogą być z mięsem lub z warzywami. Zawsze są esencjonalne i smaczne, czasem pływają w rosole. Klasyką regionu są także Wiener Schnitzle, Tirolen Grosty, wszelkiego rodzaju gulasze i pieczenie. To raczej nie jest kraj dla wegetarian, choć oczywiście Tyrol słynie też z pysznego nabiału i serów. I te właśnie sery sprawiają, że świat pokochał jeszcze inne tyrolskie danie, czyli serowe Szpatzle. Są to mączne kluseczki zapiekane z pysznym górskim serem. Podaje się je z prażoną cebulą i świeżym szczypiorkiem. Co ciekawe, w Tyrolu inaczej smakuje mleko wiosenne i letnie, a inaczej jesienne. Już na początku każdego roku władze zakazują dalszego naśnieżania, aby śnieg stopił się do wiosny i można było wyprowadzić krowy na łąki. Zostają na nich do końca lata i tam są dojone. A że zajadają się wtedy pyszną świeżą trawą, pełną ziół i alpejskich kwiatów, mleko jest doskonałe. Smakosze docenią też pyszny deser o nazwie Kaiserschmarrn – są to pokrojone w drobne kawałki naleśniki podawane z cukrem pudrem i marmoladą. Kryształy Swarovskiego Skarbem Tyrolu i okolic Innsbrucku jest także fabryka i muzeum najsłynniejszych na świecie kryształów, czyli Swarovskiego. Daniel Swarovski był Czechem, który dorastał w regionie słynącym z obróbki kryształów. W 1892 roku opatentował własną maszynę do idealnej obróbki tego niezwykłego materiału. W 1895 roku przeniósł się do Wattens obok Innsbrucku, aby ochronić wynalazek przed konkurencją. Dodatkowym atutem okolicy była energia wodna, której potrzebowała jego fabryka. Dziś firma znana jest na całym świecie, a Wattens szczyci się nie tylko prężną fabryką, ale także fantastycznym, nowoczesnym muzeum, z wieloma salami poświęconymi różnym zastosowaniom kryształów Swarovskiego. Kryształowe sukienki i biżuterię noszą gwiazdy Hollywood i divy sceny muzycznej, ale używają ich także artyści. Swoją salę w muzeum ma na przykład słynna japońska performerka i malarka Yayoi Kusama. Niesamowite lotnisko w Innsbrucku Do Innsbrucku można oczywiście dojechać samochodem, co wielu Polaków czyni. Z południa Polski jedzie się do stolicy Tyrolu około 10 godzin, z Warszawy 12. Jeszcze wygodniej jest dolecieć samolotem. Szybkie połączenie znajdziemy w Austrian Airlines. Przesiadka w Wiedniu jest krótka, a lot z Wiednia do Innsbrucku trwa niespełna godzinę. Warto wybrać samolot choćby po to, by zobaczyć niesamowite, niewielkie lotnisko w stolicy Tyrolu. Ukryte wśród gór wymaga specjalnej licencji dla pilota i nie każdy może tu lądować. Za to wyjście z samolotu na płytę robi ogromne wrażenie. Wszędzie wokół widzimy wysokie Alpy. Dobrym rozwiązaniem jest też lot do Monachium i zamówienie transportu do Innsbrucku. Jedzie się dwie godziny. Innsbruck ma klimat alpejskiego miasteczka, a jednocześnie słynie z doskonałych restauracji i bazy hotelowej. Studenci dodają mu lekkości, tyrolska kuchnia smakowitości, a Alpy – malowniczości. To idealne miejsce na co najmniej tygodniowy wakacyjny pobyt i relaks na łonie natury. Aktywny – na rowerach, wspinaczce lub paralotniach, albo całkiem pasywny, z lokalnym Tirolian Beer i serowymi kluseczkami w tle. Nasz ekspert Agnieszka Prokopowicz Dziennikarka i redaktorka, przez lata pracująca w life stylowych magazynach (ELLE, ELLE MAN, VIVA), telewizji i radiu. Wielbicielka podróży, zarówno tych odległych, jak i tych do wnętrza czyjegoś serca. Fanka motoryzacji i dobrych filmów.
Czy morsowanie jest zdrowe? Sprawdź, dlaczego warto zażywać zimnych kąpieli
Ostatnio Polacy podzielili się na tych, którzy hartują organizm poprzez morsowanie, oraz tych, którzy wolą wygrzewać się w słońcu Zanzibaru. I oba te rozwiązania mają sens, bo zarówno podgrzewanie, jak i chłodzenie ciała poprawiają nasze zdrowie i... urodę.
W tym artykule: Jak ciepło działa na nasze ciało? Jak organizm reaguje na zimno? Co daje morsowanie? Lepsze ciepło czy zimno? Aby być pięknym, smukłym i zdrowym, trzeba czasem wiele pieniędzy i wysiłku, ale można też po prostu korzystać z natury. A ona bardzo chce nam pomóc, lecząc nas samą temperaturą. Tyle że skrajną. Zarówno podgrzewanie ciała, jak i chłodzenie go mogą przynieść niebywałe efekty. A kto nie lubi zimnych przerębli albo ukropu karaibskiej plaży, temu z pomocą przychodzi technologia. Bo i zimno, i ciepło można przyjmować w gabinecie, nie tracąc nic z ich leczniczej mocy. Jak ciepło działa na nasze ciało? Zacznijmy od ciepła. I nie chodzi o wystawianie się na szkodliwe promieniowanie słoneczne, ale o podniesienie temperatury ciała za pomocą gabinetowych urządzeń emitujących fale radiowe. Jak ciepło działa na nasze ciało? Tłumaczy kosmetolożka Monika Fiedurek: „Fale radiowe podgrzewają tkanki skóry właściwej i tkanki podskórne do temperatury 45–55°C. Ścisłe dbanie o tę temperaturę i czas podczas zabiegu powoduje natychmiastowe rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz zwiększony transport tlenu i metabolizm tkankowy. Efektem jest obkurczenie się włókien kolagenowych, które wraz z włóknami elastyny są tzw. rusztowaniem skóry i to od nich zależą jej elastyczność i jędrność. Właśnie o kolagen chodzi! Jak wiemy, z wiekiem skóra traci jędrność właśnie dlatego, że zmniejsza się synteza kolagenu w fibroblastach. Widocznie zmienia się jej elastyczność, staje się ona wiotka, delikatniejsza w dotyku i pergaminowa. To jest moment na fale i podgrzewanie. Najczęściej wykorzystywane fale mają częstotliwość 3–6 MHz. „Wytworzone ciepło jest wynikiem tarcia między drgającymi cząsteczkami a środowiskiem tkankowym, które podgrzewamy – tłumaczy Monika Fiedurek. – Podczas takiego procesu dochodzi do częściowego przerwania wiązań międzycząsteczkowych, a włókna kolagenu ulegają ściągnięciu i zagęszczeniu. Obkurczenie włókien kolagenowych zwiększa napięcie, co powoduje redukcję drobnych zmarszczek. A fibroblasty są gotowe do syntezy nowego kolagenu. Efekt przebudowy tkanki widzimy jeszcze przez kilka miesięcy po zabiegu – zapewnia kosmetolożka. Zabiegi z użyciem fal radiowych możemy wykonywać zarówno na twarzy, jak i na całym ciele, w zależności od potrzeb danej osoby. Jak korzystać z sauny? Dobre praktyki prosto z Finlandii „Dla nas Finów sauna to styl życia”. Rozmawiamy z Caritą Harju, popularyzatorką sauny na świecie. Jak organizm reaguje na zimno? Co – poza frajdą i możliwością pokazywania zdjęć na Instagramie w sekcji #bohaterstwo – daje lodowata woda? Odpowiedź jest prosta: zdrowie! Zimno aktywuje układ współczulny, dzięki czemu ożywia i pobudza przepływ krwi, a nasze ciało i umysł stają się rześkie i gotowe do działania. Podobnie działają zimny prysznic, lodowaty przerębel – i krioterapia w gabinecie. – Zimno, wykorzystywane także w rehabilitacji, ma właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz doskonale działa na tkanki stawów – przekonuje dr n. med. Małgorzata Jachacz-Łopata. A Monika Fiedurek dodaje: – Reakcje organizmu człowieka na zimno są sposobem na uniknięcie obniżenia temperatury wewnątrz ciała. Organizm ludzki, jako najdoskonalsza maszyna świata, zachowuje homeostazę cieplną, jest stałocieplny. Jak to działa? Najpierw, pod wpływem zimna, następuje skurcz naczyń w tkankach. Zachodzą niedotlenienie i niedożywienie, co hamuje procesy metaboliczne. Zmniejsza się produkcja mediatorów bólowych. Wzrastają ciśnienie oraz częstotliwość pracy serca. Jeśli zimno działa na całe ciało, np. w trakcie morsowania albo w kriokomorze, organizm uruchamia mechanizmy produkcji ciepła, np. poprzez dreszcze lub gęsią skórkę. W drugiej fazie ekspozycji na zimno przekrwieniu ulega powierzchowny układ krążenia. Ciśnienie tętnicze i praca serca się normalizują. Pozostaje jednak wzmożona czynność gruczołów hormonalnych, np. kory nadnerczy. Co daje morsowanie? Co leczymy zimnem? Pewnie niejeden z nas poznał krioterapię jako metodę łagodzenia rozmaitych urazów – to znany sposób rehabilitacji. Mróz zmniejsza też obrzęki będące skutkiem zastałej limfy. Chłód znieczula – każdy kiedyś przykładał do guza zimne rzeczy prosto z lodówki. Używane w salonach kosmetycznych zimne okłady zmniejszają powstałe w wyniku zabiegów obrzęki. A worki wokół oczu usuwa lodowaty okład, najlepiej w formie żelowej, schłodzonej wcześniej maski. Intensywniejsze chłodzenie (w kabinie krioterapii) zmniejsza przykurcze mięśni, usprawnia drenaż żylno-limfatyczny i krążenie – co poprawia libido i ogólne samopoczucie (wyrzut serotoniny i beta-endorfin). Dlatego morsujący bohaterowie Instagramu są tacy uśmiechnięci. W kolejce do kabin krio stoją także panowie z zaburzeniami erekcji (bo zimno poprawia ukrwienie wszystkich narządów) oraz osoby chcące zrzucić kilka kilogramów, ponieważ chłód redukuje kalorie – warszawski DNA Clinics, gabinet oferujący krioterapię ogólnoustrojową, reklamuje swoje usługi, zapewniając, że jedna kilkuminutowa sesja w kabinie to minus 300 kalorii. Krioterapia przyspiesza metabolizm, a dodatkowo zmniejsza stres, obniżając poziom kortyzolu. – Różne części ciała odmiennie reagują na zimno. Im bogatsze unaczynienie powierzchownej struktury tkankowej, tym większa reaktywność. Znamy to z życia – najpierw marzną nam dłonie i stopy. Najmniejszą reaktywność wykazują okolice czołowe i ciemieniowe głowy – wyjaśnia Monika Fiedurek. Moda na morsowanie jest zjawiskiem pozytywnym, ale należy się do niego przygotować. – Nie zanurzajmy się od razu do poziomu klatki piersiowej. Organizm adaptuje się szybko, trzeba jednak dać mu szansę. Dbajmy o siebie i morsujmy rozsądnie – dodaje dr n. med. Małgorzata Jachacz-Łopata. Dlaczego zimą częściej musimy korzystać z toalety? Naukowcy wyjaśniają Czy znacie to uczucie, gdy wychodząc z ciepłego domu na mróz, od razu chce nam się siku? To dość powszechne zjawisko. Dlaczego tak się dzieje akurat, gdy jest zimno? Lepsze ciepło czy zimno? Eksperci uważają, że ciepło i zimno najlepiej stosować naprzemiennie. Istnieją też specjalne wskazania. – Podgrzewanie to idealny zabieg odmładzający, chłodzenie ma natomiast szerszy wachlarz zastosowań, a jego przyjemnym „efektem ubocznym” będą ujędrnienie i zagęszczenie struktury skóry” – tłumaczy kosmetolożka. Zarówno zabiegi ciepłem, jak i zimnem dają świetne efekty – wybór zależy od naszych potrzeb i oczekiwań. Stosowanie jednych zabiegów nie wyklucza drugich, wszystkie powinny natomiast być skonsultowane z kosmetologiem, lekarzem lub fizjoterapeutą oraz wykonywane regularnie i systematycznie.
Kamperem do Chorwacji. Jak zorganizować podróż
Chorwacja jest od lat kierunkiem, który uwielbiają Polacy. Od czasów pandemii pokochaliśmy też kampery. A gdyby połączyć te miłości i wybrać się kamperem do Chorwacji?
W tym artykule: Jak na kemping to do Chorwacji Kamperem do Chorwacji – Wybrzeże Adriatyku Jak sobie radzić z kamperem i nie zwariować Kamperem do Chorwacji – Południowa Chorwacja Wakacje kamperem – Ile to kosztuje? Moi znajomi dzielą się na osoby, które oddadzą wszystko za wyjazd do Włoch i nie rozumieją, po co jeździć do Chorwacji („morze to samo, a tu pizza, pasta, gelato i włoska mentalność”). Ci drudzy śmieją się, że wystarczy obejrzeć to morze dokładnie z każdej strony i na podstawie oględzin wybrać lepszy kraj. I to też prawda, bo czyste, turkusowe wody Adriatyku od strony Splitu czy Zadaru wygrywają konkurencję na pocztówkowy urok i czystość. Skoro jednak zawsze jeździłam do Włoch, postanowiłam choć trochę poznać Chorwację i móc się w tym sporze wypowiadać. A że ostatnio krzykiem mody jest kamperowanie, wsiadłyśmy z przyjaciółką do klasyka, czyli Californii (idealna do instagramowych fotek) i ruszyłyśmy na południe. Chciałyśmy z jednej strony sprawdzić, jak się kamperuje nad Adriatykiem (i nie tylko), z drugiej – czy Chorwacja nas uwiedzie. Kamper nie jest dla wszystkich, bo wygodniccy, którzy muszą mieć konkretny, utwardzany, atestowany materac do spania i pokój wielkości apartamentu, mogą się jednak w niewielkim wnętrzu nie odnaleźć. Jednak coś za coś – kamper to wolność. Można nim zjeździć świat, oszczędzając na noclegach. Akurat w Chorwacji kempingowanie „na dziko” jest zabronione na terenie całego kraju, ale już na przykład w Skandynawii można spać poza kempingami. Jak na kemping to do Chorwacji My uznałyśmy, że skorzystamy z bazy kempingowej, która w Chorwacji jest naprawdę ogromna, szczególnie na wybrzeżu. Poza tym, według ADAC Camping Guide na rok 2021, chorwackie kempingi zajmowały wysokie drugie miejsce w Europie. – Kempingowanie w Chorwacji jest i przyjazne i łatwo dostępne – opowiada Agnieszka Puszczewicz z Chorwacja.hr. – Z roku na rok coraz więcej Polaków wybiera właśnie taką formę spędzania wakacji. Nie tylko z uwagi na coraz wyższy standard świadczonych usług, ale i, a może przede wszystkim, swobodę w poruszaniu się i zwiedzaniu okolicy. Wiele z obiektów świadczy usługi dodatkowe w postaci animacji dla dzieci i dorosłych – tłumaczy ekspertka. I dodaje, że coraz więcej jest również glampingu, czyli eksluzywnych miejsc do kempingowania. – Większość kempingów jest ulokowana bezpośrednio nad brzegiem morza z własną plażą. Część z nich jest oznaczona niebieską flagą Foundation for Environmental Education in Europe. Nie dziwi więc, że są tacy goście, którzy od ponad 20 lat przyjeżdżają w te same miejsca i mają już swoje ulubione kempingowe parcele. Warto również wspomnieć o chorwackiej wieloletniej tradycji, jaką są kempingi dla naturystów (FKK) – dodaje Agnieszka Puszczewicz. Kamperem do Chorwacji – Wybrzeże Adriatyku Zaczęłyśmy jednak od bardziej „ubranych plaż” i po przejechaniu północnej, zielonej i całkiem innej niż ta, jaką znamy z pocztówek Chorwacji, zjechałyśmy do Puli. Na półwyspie Istria w architekturze i kuchni silne są wpływy włoskie. Istria, ze względu na kolor ziemi, dzieli się na Czerwoną, Szarą i Białą. I wierzcie mi, ta czerwona jest ognista jak rubin. Wygląda wręcz niewiarygodnie. Zrobiłyśmy sobie bazę na fantastycznym kempingu koło Fażany – co prawda ogromnym, ale miał po prostu wszystko, o czym zamarzy turysta. Na większych, sieciowych kempingach znajdziemy baseny, place zabaw i niezliczone okazje uprawiania sportów. W tym lekcje jazdy konnej, żeglarstwa, surfingu, narciarstwa, nurkowania, wspinaczki górskiej. A także naukę rzeźbienia, garncarstwa i oczywiście pływania na bananie. Skorzystałyśmy z wielu z nich, łącznie z bananem. Ale poza kempingowymi uciechami zwiedzałyśmy też naszą Californią truflowe okolice miasteczka Hum, śliczne portowe Rovinj, niezwykłą, głęboką na 132 metrów jaskinię Baredine i uroczą Fażanę. Tam chodziłyśmy plażą wzdłuż promenady na pyszne owoce morza, szczególnie kalmary z ziemniakami i szpinakiem. Chorwacja na wakacje – dlaczego warto tam pojechać? Niezwykłe archipelagi wysp, imponujące wodospady, klify wrzynające się w szmaragdowe morze. Chorwacja to gotowa scenografia filmowa. Istria może być świetnym początkiem na zwiedzanie Chorwacji. Im jednak dalej od Triestu, tym bardziej klimat włoski rozrzedza się, a na nas czekają krainy inne, ale bardzo przyjemne. Jak sobie radzić z kamperem i nie zwariować Po kilku dniach obsługa kampera stała się już łatwa i rozkładanie i składanie wszystkich jego stolików, daszków i leżaków, było zwykłą, miłą rutyną. Co ciekawe, bo klasyczna California nie wygląda na duże auto. Prowadzi się jak większy SUV, ale kiedy się otworzy wszystkie skrytki w środku, ustawi właściwie krzesła i otworzy dach, to nagle mamy dwie sypialnie z pełnowymiarowymi łóżkami. Latem, śpiąc w kamperach, dobrze otwierać okno lub dach, nawet jeśli śpi się na dole, bo mamy wtedy zapewniony ruch powietrza (lepiej mieć tlen niż dwutlenek węgla). Początkowo włączałyśmy nawet grzanie na noc (świetny jest system, który trzyma temperaturę aż do rana), ale szybko uznałyśmy, że jest nam za ciepło. Taki w sumie zgrabny samochodzik, a w drzwiach ukryty jest stół, na klapie bagażnika krzesła, z boku wysuwa się rozkładany dach, a z tyłu prysznic. Za kierowcą jest mały palnik, na którym codziennie rano robiłam dla nas kawę. Wiecie jak smakuje kawa pita z widokiem na morze, z przyjaciółką u boku w waszym mobilnym domku? Najlepiej! Z Istrii ruszyłyśmy dalej chorwackim wybrzeżem. Strasznie chciałyśmy zobaczyć wyspę Krk. Jedzie się na nią cudowną widokową trasą przyklejoną do skał, która niespodziewanie zamienia się w wielki most. Na miejscu powitało nas niesamowicie lazurowe morze. Miejscowi od razu polecili plażę Velo w miejscowości Baška (skądinąd tu znaleziono słynną tablicę z XI wieku z inskrypcjami w głagolicy). My jednak, widząc odcień morza, nie myślałyśmy o zabytkach. Na campingu Jezevac zostawiłyśmy naszego kampera i pobiegłyśmy nad wodę. Oczywiście, jak to w Chorwacji, plaża kamienista, ale woda przejrzysta i turkusowa. Tak spędziłyśmy kilka dni i dopiero po nasyceniu błękitem wody i nieba, uznałyśmy że warto zwiedzić starówkę miasteczka Krk. Z pamiętającymi czasy sprzed dwóch tysięcy lat rzymskimi murami, placem Kamplin i z Kasztelem Frankopańskim. Mają tam świetne butiki z pięknymi lnianymi koszulami oraz nietypowymi kapeluszami. Można tam znaleźć każdy kształt. Kupiłyśmy sobie identyczne. Kamperem do Chorwacji – Południowa Chorwacja Po kilku dniach plażowania ruszyłyśmy dalej na południe. Uznałyśmy, że jeszcze zobaczymy Zadar, a potem wrócimy na północ, by sprawdzić jak wygląda Chorwacja z dala od morza. I Zadar był naprawdę miłym zaskoczeniem. To gospodarcze i kulturalne centrum północnej Dalmacji. Klimatem przypomina miasta wysp greckich. Wąskie uliczki z wyślizganymi kamiennymi posadzkami, małe zacienione zaułki, cudowny targ obok bramy morskiej. Można na nim kupić soczyste warzywa i owoce, przyprawy i ryby. I oczywiście koniecznie trzeba powłóczyć się po starej części miasta, która znajduje się na półwyspie. Starówka uroczo otoczona jest murami obronnymi, przez które wchodzi się pięcioma bramami. Cudownie, spokojnie, relaksacyjnie. Trufle, ostrygi i gwiazdki Michelin, czyli prawdziwe oblicze chorwackiej kuchni [FOTOGALERIA] Chorwacka kuchnia bazuje na tym, co najlepsze, czyli produktach lokalnych i sezonowych. Świeże ryby i owoce morza, wyśmienita oliwa z oliwek, autochtoniczne szczepy winorośli, dzikie szparagi, ... Powrotną drogę ułożyłyśmy sobie z myślą, by skosztować znanej w północnej Chorwacji dziczyzny. Nagle stałyśmy się chyba fankami stalagmitów i stalaktytów, ponieważ skręciłyśmy do kolejnej fascynującej jaskini, tym razem w okolice Fužine. Nazywa się Vrelo i ma około 3,5 miliona lat. Szczerze – zrobiła na nas duże wrażenie. Niestety, w środku było zimno, więc domorosłym speleologom polecamy zabrać chociaż bluzę. Ale najważniejsze było nieopodal, w restauracji Bitoraj. Co prawda przy wejściu powitał nas prawdziwy, wypchany niedźwiedź i stylistyka była mocno swojska, ale jedzenie nas zachwyciło. A było w czym wybierać, bo testowałyśmy gulasz z jelenia, kotlety z dzika, regionalne sery, potrawkę z niedźwiedzia, a nawet żabie udka. Dziczyzna była wyśmienita. Im dalej od morza, tym potrawy cięższe i bardziej sycące. Co ciekawe, bo w sumie od morza dzieli nas zaledwie półtorej godziny drogi, a zupełnie zmieniła się przyroda i całkowicie inaczej smakują potrawy. Ta chorwacka wyprawa była fantastycznym testem zarówno kamperowania, jak i przyjaźni. Aby wytrzymać z kimś na kilku metrach, to jednak trzeba się lubić. Kamper okazał się prosty w obsłudze, zresztą kultura kamperowa jest tam tak rozwinięta, że nawet jak się czegoś nie wie, każdy chętnie pomaga. Kempingi przypominają ogromne, świetnie wyposażone ośrodki wczasowe, gdzie namioty sąsiadują z kamperami, a obok są też domki (tzw mobile home). Znajdziemy tam pralnie, prysznice, leżaki. Można jeździć od plaży do plaży, ale można także rozbić się na obozowisku na tydzień czy dwa w jednym miejscu i odpłynąć w turkusach morza. Totalnie otworzyłyśmy się na taki sposób podróżowania. Już planujemy kolejną eskapadę. Jesienią wybieramy się do Dubrownika. Czekamy tylko na otwarcie (zapowiadane na koniec lipca) wielkiej inwestycji drogowej w Chorwacji – Mostu Pelješac, który połączy Chorwację z Dubrownikiem, omijając 13 km pas Bośni i Hercegowiny. Wakacje kamperem – Ile to kosztuje? Na koniec jeszcze kilka słów o cenach. Na nasze oko w centrach miasteczek i na plażach jest dość drogo, ale Bałtyk i tak przebija je swoimi „paragonami grozy”. Kamper to zawsze opcja tańsza, bo mamy własną kuchenkę. Gaz jest tani, a mając nawet dwupalnikową kuchnię można sobie gotować obiady i samemu parzyć poranną kawę. Ryby z patelni i surówki nie zrujnują budżetu, jeśli zrobimy je sami. Dobre ceny są na porannych targach. Supermarkety mogą być nieco droższe, ale i tak wiadomo, że najdroższe są restauracje i małe lokalne sklepiki. Taki wyjazd to przede wszystkim wynajem kampera. W Polsce to koszt około 650 zł na dzień (przy większych, mniejsze można znaleźć za około 550 zł). Za kempingi zapłacimy w Chorwacji ok 250–350 zł za dobę w sezonie. Po sezonie może być taniej (i przyjemniej – maj i wrzesień są tańsze, a pogoda wciąż jest wtedy cudowna). Szczegóły znajdziecie na oficjalnej stronie Stowarzyszenia Chorwackich Campingów. I na koniec - benzyna. Dziś to drażliwy temat, ale na każde wakacje trzeba jakoś dojechać. Samochody i samoloty podrożały, a nie wszędzie dotrzemy koleją. Kamper to takie auto, ale z opcją gotowania – a to może być duża oszczędność. W porównaniu z odwiecznym konkurentem – Włochami – ceny w Chorwacji są podobne. Ciekawe, co będzie po wejściu w strefę euro. Pamiętajmy, że Chorwaci czekają na decyzję instytucji unijnych w zakresie przyjęcia do strefy Schengen oraz wprowadzenie euro. W Słowacji przyniosło to duże podwyżki, ale jak będzie tu… zobaczymy. Tymczasem, jeśli chcecie testować życie kamperowe, to z pewnością dobrze jest wybrać się kamperem do Chorwacji. Kempingi, widoki, ryby, owoce morza i pogoda, która jest fantastyczna dla obieżyświatów przez prawie cały rok.