National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T11:14:38.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Santa Muerte – meksykański kult śmierci potępiony przez Kościół. Czy naprawdę jest niebezpieczny, jak twierdzi Watykan?
items: Święte studnie Majów. Odkrywamy cenoty
items: Święte cenoty Majów

Santa Muerte – meksykański kult śmierci potępiony przez Kościół. Czy naprawdę jest niebezpieczny, jak twierdzi Watykan?
type: item
date: 2022-10-13T13:40:00.000Z
creator: Alma Guillermoprieto
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: mafia
subject: meksyk
subject: narkotyki
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Kult Świętej Śmierci z roku na rok zyskuje w Meksyku kolejne rzesze nowych zwolenników. Kim jest Santa Muerte i dlaczego wzbudza tak wiele kontrowersji szczególnie wśród duchownych Kościoła katolickiego?
encoded: W tym artykule: Skąd się wzięła Santa Muerte? Jak wygląda Santa Muerte? Kult Santa Muerte i Jesus Malverde Wojny gangów narkotykowych w Meksyku Jesus Malverde – meksykański patron przemytników narkotyków Trudy codziennego życia w Meksyku wyniosły na ołtarze nowe postaci, które czci się na równi z tradycyjnymi świętymi. Jedną z nich jest Santa Muerte, czyli Święta Śmierć, przedstawiona pod postacią szkieletu kobiety odzianego w pelerynę z kapturem i trzymającego w ręku kosę (czasami także wagę, symbolizującą równowagę między dobrem a złem). Mimo potępienia Watykanu, który uznał kult za „bluźnierstwo” i „degradację religii”, grono jej zwolenników stale rośnie. Aby lepiej zrozumieć fenomen Santa Muerte, zachęcamy do zapoznania się z reportażem meksykańskiej dziennikarki, Almy Gullermprieto, która przybliża postać nieformalnej patronki przestępców. Skąd się wzięła Santa Muerte? Więzień znany jako El Nińo, po hiszpańsku „Chłopczyk”, trafił za kraty dziewięć i pół roku temu. Wysoki i kościsty, niezdarny w ruchach, ze szczerym, dziecinnym uśmiechem, wygląda, jakby nigdy nie miał dorosnąć. Jednak na myśl o jego czynach włos się jeży na głowie. Porzucony przez ojca jako siedmiolatek i wychowywany przez dziadków ze strony matki, w wieku 20 lat popełnił morderstwo, za co trafił do tego właśnie więzienia w północnym Meksyku. Jego kumpel Antonio, starannie ubrany, czujny, zwinny, o szczerym, naiwnym spojrzeniu, wylądował w tej samej celi oskarżony o porwanie. – Zostaliśmy przyjaciółmi – mówią zgodnie. Trudno przewidzieć, kiedy El Nińo wyjdzie zza krat, ale jest pełen nadziei. Liczy na swego protektora, który – jak wierzy – uniemożliwił strażnikom znalezienie u niego kilku absolutnie zabronionych przedmiotów, co mogłoby przedłużyć jego wyrok o wiele kolejnych lat. – Niczego nie zauważyli, chociaż wszystko leżało na wierzchu – mówi. Ta nadnaturalna siła otacza El Nińo opieką, gdy wróg się zbliża, i chroni go zawsze. Nie tak jak fałszywi przyjaciele, którzy opuszczą cię w potrzebie…

swieta-smierc-54add2e.jpeg
width: 2116
height: 1416

Święte studnie Majów. Odkrywamy cenoty
type: item
date: 2018-06-13T09:00:00.000Z
creator: Alma Guillermoprieto
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cenoty
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: jaskinie
subject: Kultura
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Dawni Majowie wierzyli, że bóg deszczu Chaak żyje w jaskiniach i naturalnych studniach zwanych cenotami.
encoded: Dziś ich potomkowie, meksykańscy rolnicy ze spieczonego słońcem półwyspu Jukatan, nadal błagają Chaaka o dar deszczu. Tymczasem cenoty dostarczają archeologom nowych informacji na temat świętych krajobrazów Majów. Na skraju pola kukurydzy, w pobliżu ruin miasta Majów Chichén Itzá, z głębi studni dobiega głos wzmocniony wielokrotnym echem. – ¡Lo vi! ¡Lo vi! – „Zobaczyłem to! Zobaczyłem!” – woła. – ¡Sí, es verdad! – „Tak, to prawda!”. Podwodny archeolog Guillermo de Anda pochyla się nad otworem studni. Musi się upewnić, że chodzi o to, na co czekał przez tyle miesięcy. – Co jest prawdą, Arturo? Jego kolega Arturo Montero pływa na dnie studni. – Światło zenitu! – woła entuzjastycznie z dołu. – To naprawdę działa! Zjedź tutaj! De Anda czekał z niepokojem na to, aż Montero sprawdzi, czy woda w tej niepozornej naturalnej studni, czyli cenote, przez dwa dni w roku – 23 maja i 19 lipca, kiedy słońce staje w zenicie – pełniła funkcję świętego zegara słonecznego i czasomierza dla dawnych Majów. W tych dniach słońce świeci prosto z góry i nie rzuca cienia. Fakt, że ta cenota znajduje się dokładnie na północny zachód od głównych schodów El Castillo, słynnej centralnej piramidy Chichén Itzá, w granicach tego tajemniczego miasta, sprawiał, że pytanie de Andy było szczególnie intrygujące. Czy przed wiekami kapłani Majów czekali w tej akurat studni, aby dokonywać obserwacji i korygować swe pomiary momentu, gdy słońce osiągało zenit, jak to dzieje się jedynie w tropikach? Czy przybywali tutaj w okresach suszy, aby z niepokojem składać ofiary, a w innych chwilach po to, by dziękować za obfite zbiory? Czy uważali to za miejsce, w którym słońce spotyka szczodre wody, dając życie? Obaj archeolodzy chcieli odpowiedzieć na te i inne pytania dotyczące stosunku Majów do ich bogów, ich świętego miasta oraz niezwykle dokładnego kalendarza. De Anda mógł pracować w cenocie Holtún tylko sporadycznie, licząc na minimalne finansowanie. Montero z Uniwersytetu Tepeyac przebywał w studni za własne pi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/380c74fcffd4d330b6d0a584ea4726b962a1fe42-7c19375.jpeg
width: 670
height: 447

Święte cenoty Majów
type: item
date: 2013-09-03T08:47:09.000Z
creator: Alma Guillermoprieto
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cenoty
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
description: Dawni Majowie wierzyli, że bóg deszczu Chaak żyje w jaskiniach i naturalnych studniach zwanych cenotami. Dziś ich potomkowie, meksykańscy rolnicy ze spieczonego słońcem półwyspu Jukatan, nadal błagają Chaaka o dar deszczu. Tymczasem cenoty dostarczają archeologom nowych informacji na temat świętych krajobrazów Majów.
encoded: Na skraju pola kukurydzy, w pobliżu ruin miasta Majów Chichén Itzá, z głębi studni dobiega głos wzmocniony wielokrotnym echem. – ¡Lo vi! ¡Lo vi! – „Zobaczyłem to! Zobaczyłem!” – woła. – ¡Sí, es verdad! – „Tak, to prawda!”. Podwodny archeolog Guillermo de Anda pochyla się nad otworem studni. Musi się upewnić, że chodzi o to, na co czekał przez tyle miesięcy. – Co jest prawdą, Arturo? Jego kolega Arturo Montero pływa na dnie studni. – Światło zenitu! – woła entuzjastycznie z dołu. – To naprawdę działa! Zjedź tutaj! De Anda czekał z niepokojem na to, aż Montero sprawdzi, czy woda w tej niepozornej naturalnej studni, czyli cenote, przez dwa dni w roku – 23 maja i 19 lipca, kiedy słońce staje w zenicie – pełniła funkcję świętego zegara słonecznego i czasomierza dla dawnych Majów. W tych dniach słońce świeci prosto z góry i nie rzuca cienia. Fakt, że ta cenota znajduje się dokładnie na północny zachód od głównych schodów El Castillo, słynnej centralnej piramidy Chichén Itzá, w granicach tego tajemniczego miasta, sprawiał, że pytanie de Andy było szczególnie intrygujące. Czy przed wiekami kapłani Majów czekali w tej akurat studni, aby dokonywać obserwacji i korygować swe pomiary momentu, gdy słońce osiągało zenit, jak to dzieje się jedynie w tropikach? Czy przybywali tutaj w okresach suszy, aby z niepokojem składać ofiary, a w innych chwilach po to, by dziękować za obfite zbiory? Czy uważali to za miejsce, w którym słońce spotyka szczodre wody, dając życie? Obaj archeolodzy chcieli odpowiedzieć na te i inne pytania dotyczące stosunku Majów do ich bogów, ich świętego miasta oraz niezwykle dokładnego kalendarza. De Anda mógł pracować w cenocie Holtún tylko sporadycznie, licząc na minimalne finansowanie. Montero z Uniwersytetu Tepeyac przebywał w studni za własne pieniądze. 23 maja był w mieście Mérida, prowadząc seminarium z archeoastronomii na Uniwersytecie Jukatańskim, gdzie wykładał de Anda. Tego ranka wyruszyli wreszcie do cenoty Holtún. Montero i Dante García Sedano, sł…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400