National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-23T13:02:37.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: "Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi." Mustangi - duchy ginącego Zachodu
items: Afryka: Namibia pod ochroną
items: Dzieci Mandeli - reportaż z Republiki Południowej Afryki
items: Patagonia: kowboje z krańca świata
items: Władza się wyżywi: Ucisk, strach i odwaga w Zimbabwe
items: Zimbabwe: ucisk, strach i odwaga
items: Namibia pod ochroną.

"Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi." Mustangi - duchy ginącego Zachodu
type: item
date: 2019-10-18T06:41:42.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: konie
subject: Lifestyle
subject: ochrona środowiska
subject: stany zjednoczone
subject: utah
subject: zagrożone gatunki
subject: zwierzęta
description: Zimą 2005 roku Nelson Quispe, który niedawno przyjechał do USA z Peru, został wynajęty do wypasu owiec na Red Dessert w Wyoming. Od swego szefa, hodowcy Pata O’Toole’a, dostał sześcioletniego mustanga, na grzbiecie którego miał dotrzeć na pastwisko długą drogą przez zaśnieżone pagórki i zarośla bylicy.
encoded: Mustang był cały biały, z ciemnymi plamami na zadzie, co sugerowało, że wśród jego przodków były konie rasy appaloosa, ale kopyta miał jak talerze, a to z kolei świadczyło o domieszce genów czegoś zbliżonego raczej do konia pociągowego. Więźniowie pracujący na Honor Farm w pobliżu Riverton, gdzie go ujeżdżono, nadali mu imię Dot. W rezultacie był mieszanką dzikich instynktów i dobrych manier. U konia to nie najgorszy zestaw cech. – Jeśli wiatr się nasili i owce rozproszą, po prostu jedź do obozowiska. Cokolwiek się stanie, nie próbuj jechać za nimi – wyjaśnił O’Toole Peruwiańczykowi. Powiedział to i po angielsku, i po hiszpańsku, a dla pewności wzmocnił wypowiedź gestykulacją, bo żeby opisać, jak zmienia się pogoda w Wyoming, człowiekowi potrzebne są wszelkie znane mu języki. Po czym Quispe z Dotem i owcami wyruszył na szeroką prerię. Nie minęło wiele czasu, a zerwał się lodowaty wiatr i temperatura spadła poniżej minus 37ºC. Quispe, pełen młodzieńczej chęci sprawdzenia się w trudnej sytuacji, próbował zostać ze stadem. Ale owce rozbiegły się po pastwisku, zapadła noc, a wiatr wciąż przybierał na sile. Młody pasterz zgubił się, przymarzł do siodła. Wtedy przypomniał sobie radę, jaką dostał od doświadczonego kolegi. Pochylił się więc do przodu, zdjął Dotowi wodze, otoczył ramionami szyję mustanga, zamknął oczy i polecił duszę Matce Boskiej. Dot – który urodził się w tych właśnie okolicach wśród dzikich mustangów zaledwie sześć lat wcześniej, a zatem doskonale znał rejon – pochylił głowę, by zwęszyć nory piesków preriowych i borsuków i w ten sposób uniknąć potknięcia, po czym kierowany rozumem i odwagą rekompensującymi mu braki w urodzie zaniósł młodzieńca prosto do obozowiska. po raz pierwszy zobaczyłam mustangi w okolicy Rock Springs jesienią 2007 r. Stado złożone z klaczy i kilku źrebaków pod wodzą ogiera biegło wzdłuż ogrodzenia z drutu kolczastego i słupów wysokiego napięcia, a za nim pędziła stara cysterna do przewozu ropy, przeganiając konie z pola naftowego. -…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/af981a695fa2f646a14e2091cfce9c39b31c7bef-a72507e.jpeg
width: 714
height: 469

Afryka: Namibia pod ochroną
type: item
date: 2019-07-22T09:42:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Lifestyle
subject: namibia
subject: pustynia namib
subject: pustynie
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wydmy
description: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba*, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki.
encoded: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki. !Naibab ma 30 lat, ale odznacza się roztropnością znacznie starszego mężczyzny, co on sam wiąże z dorastaniem na pustyni. – Ta ziemia każe ci codziennie zastanawiać się nad życiem i śmiercią – mówi. – No i wojna. Ona też uczy rozumu w przyspieszonym tempie. Wojna domowa w Namibii zaczęła się w roku 1966 i trwała 22 lata. W roku 1990, gdy w końcu uzyskała niepodległość, odłączając się od RPA, Namibia była jednym z pierwszych krajów świata, które ochronę środowiska zapisały w konstytucji. – Myślę, że z wielu przyczyn namibijski ruch ekologiczny narodził się wraz z niepodległością – mówi !Naibab. – Podczas wojny, w połowie lat 80., wystąpiła dotkliwa susza i rolnicy wpadli w rozpacz. Padły im owce, zaczęli więc zabijać dziką zwierzynę. Namibijczykom nietrudno było się zorientować, że przyjdzie im wymrzeć, jeśli nie zaczną bronić i szanować swoich zasobów. Jeszcze 20 lat temu tutejsze grunty były ogrodzone i pełne owiec. Próbowałam wyobrazić sobie tych owczarzy odwracających się plecami do wiatru, zasypywanych czerwonym od tlenku żelaza piaskiem, latami czekających na deszcz. – Jestem pewien, że mieli mieszane uczucia – zgodził się !Naibab. – Z jednej strony brak wody. A z drugiej – czy można nie podziwiać tego miejsca? Nie czuć odpowiedzialności za nie? Przyjechałam do Namibii, bo pod koniec 2008 r. jej władze ogłosiły utworzenie Parku Narodowego Sperrgebiet na obszarze wielkości 2,2 mln ha wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża. Odtąd urzędnicy mogli mówić, że prawie połowa terytorium…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4f3b95ff28ef92d44538d43a4dff63ae2fb26cd3-5366ad1.jpeg
width: 714
height: 475

Dzieci Mandeli - reportaż z Republiki Południowej Afryki
type: item
date: 2019-05-01T07:50:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: apartheid
subject: johannesburg
subject: Kuchnia
subject: Lifestyle
subject: Moto
subject: nelson mandela
subject: praca
subject: republika południowej afryki
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Republika Południowej Afryki to dynamiczna, wieloetniczna demokracja starająca się, nie zawsze skutecznie, spełnić złożone niegdyś obietnice.
encoded: Pastor Przemiana człowieka ze zwykłego wiernego w pastora w Holenderskim Kościele Reformowanym Południowej Afryki wymaga siedmiu lat nauki. Deon Snyman pod koniec studiów na Uniwersytecie w Tshwane (dawniej Pretoria) w 1990 r. zorientował się, że posiadł już wystarczającą wiedzę teologiczną, ale brakuje mu umiejętności do życia w kraju, który dopiero co wypuścił z więzienia Nelsona Mandelę. Snyman, wychowany w tradycyjnej rodzinie afrykanerskiej, opowiada, że w tamtych czasach nie miał czarnoskórych kolegów i nigdy z czarnoskórym nie rozmawiał na poważne tematy. – Kościół podzielony był na kongregacje dla białych, mieszańców, ludzi z Indii i czarnoskórych – mówi. Snyman postanowił zostać pastorem w wiejskiej kongregacji dla czarnych, by pewnego dnia nie obudzić się obcym we własnym kraju. W lutym 1992 r. w czarnym oddziale Kościoła w Nongomie, w sercu prowincji KwaZulu-Natal, jego 54-letni ojciec stanął przed zebraną kongregacją, składającą się wyłącznie z Zulusów, i powiedział: – To jasne, że Afrykę czekają zmiany. Ale ja jestem Afrykanerem i nie wiem, czy potrafię się zmienić. W dodatku mam swoje lata. Dlatego oddaję wam syna – powiedział, wskazując na 26-latka. W ciągu 12 lat, jakie Snyman przeżył wśród Zulusów jako pastor, przekonał się, że wiadomość, z jaką ma powrócić do swoich, powinna brzmieć: „Ci, którzy wspierali system apartheidu, muszą przeprosić, wykazując niebudzącą wątpliwości skruchę. Następnie muszą zadośćuczynić za wyrządzone szkody.” I zaczął rozważać ideę rekompensaty zbiorowej w postaci budowy szkoły, kliniki czy centrum kształcenia pracowników. – Powinniśmy stworzyć coś, co każdy może wskazać palcem i powiedzieć: „Oto symbol naszego szczerego żalu. Dowód na to, że chcemy porozumienia i wspólnej pracy.” Miasto Worcester to miasteczko leżące półtorej godziny jazdy na północny wschód z Kapsztadu, z uroczą zabudową w stylu domków z piernika i strzelistymi wieżami kościołów. Zimą okoliczne góry są ośnieżone. Latem panują upały. Ulice są szerokie i g…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e35026b44413588f9896301ccfdf8cfe79a83c86-dcc1b2a.jpeg
width: 714
height: 476

Patagonia: kowboje z krańca świata
type: item
date: 2014-12-04T08:34:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: argentyna
subject: kowboje
subject: patagonia
subject: podróże
description: Dzikie, wietrzne pustkowia i zdziczałe bydło – oto naturalne dekoracje, w jakich z życiem zmagają się patagońscy bagualeros.
encoded: Posłuchajcie opowieści o przelanej krwi, odwadze i sile tradycji. Jak w większości tego typu historii występują tu konie oraz powściągliwi mężczyźni o nieprawdopodobnych umiejętnościach. Nie muszę chyba dodawać, że ryzykują swoim życiem i zdrowiem. Krajobraz również nie odbiega od narracyjnego standardu – jest mitycznie dziki. Tylko wtajemniczeni odnajdą na mapie Sutherland – obszar lądu wrzynający się w chilijski fiord Ultima Esperanza w południowej Patagonii. Nie ma tu dróg ani osad. Obszar od północy sąsiaduje z Parkiem Narodowym Torres del Paine. Dalej na północ rozciągają się już tylko dzikie i niedostępne lodowce, które oddzielają chilijską Patagonię od reszty kraju. Na zachodzie dziesiątki wysepek osłaniają ląd od Pacyfiku, na wschodzie jego granicę stanowi fiord, często wzburzony złowrogim wiatrem. Po jego drugiej stronie leży malownicze miasteczko Puerto Natales. Sebastián García Iglesias to 26-letni inżynier rolnik z zawodu i gauczo (południowoamerykański kowboj) z powołania. Jego legendarny przodek ze strony matki, Arturo Iglesias – którego Sebastian rzekomo przypomina do złudzenia – urodził się w Puerto Natales w 1919 r. Rodzina Iglesiasów osiedliła się na tych terenach 11 lat wcześniej jako jedna z pierwszych. Otworzyli sklep, w którym zaopatrywali się inni pionierzy. Wkrótce potem założyli gospodarstwo Estancia Mercedes na kawałku ziemi położonym malowniczo na tle morza, u podnóża gór. W 1960 r. Arturo nabył Estancia Ana Maria – ranczo, na które można dotrzeć tylko łodzią albo po 10 godzinach w siodle i przeprawie przez bagna sięgające końskiego brzucha. Wydawałoby się, że to koniec świata, lecz Arturo stworzył w rejonie Sutherlandu osadę. W chatce w Sutherlandzie mieszkał kiedyś pracownik rancza z żoną i dwójką dzieci. Kobieta nie wytrzymała izolacji i uciekła z rybakiem, a samotny ojciec wyprowadził się z chatki – popędził bydło z powrotem do cywilizacji. Niektóre osobniki opuszczały stado Artura i dziczały – dobór naturalny tylko je wzmocnił i zahar…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9fa5de6e79adf65ecab3b61edc06f791889e0fad-05858f0.jpeg
width: 670
height: 447

Władza się wyżywi: Ucisk, strach i odwaga w Zimbabwe
type: item
date: 2013-05-29T14:54:17.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: aids
subject: opozycja
subject: polityka
subject: wirus hiv
subject: zimbabwe
description: Mieszkańcy Zimbabwe są nieumiarkowanie przywiązani do swojego kraju. I nie ma się co dziwić. Każdy, kto ujrzy czerwone od wiosennych kwiatów lasy musasa po pierwszych deszczach albo poczuje rozżarzony wiatr w letnie popołudnie na równinach, będzie wiedział, że ta kraina zapada w serce. Oczywiście taka więź z ziemią ma swoją cenę.
encoded: O ten kraj nieustannie toczyły się walki, a pokonani – albo ci, co mieli mniej politycznego szczęścia – nigdy nie chcieli pogodzić się z utratą tej ziemi i nawiedzają ją niczym duchy, a raczej upiory. Drugie, co należy o mieszkańcach Zimbabwe wiedzieć, to że są narodem złożonym głównie z muzyków i opowiadaczy historii. Bhundu Boys, zespół z Zimbabwe, grał jako support na koncercie Madonny na stadionie Wembley w Londynie w 1987 r. Thomas Mapfumo, czyli „Lew Zimbabwe”, stworzył gatunek muzyczny zwany chimurenga (co znaczy „oswobodzenie”), rodzaj protest songów. Przyznawana od 13 lat prestiżowa afrykańska nagroda literacka Caine Prize dwukrotnie przypadła autorom z Zimbabwe: Brianowi Chikwavie w 2004 r. i pisarce NoViolet Bulawayo w 2011 r. Noblistka w dziedzinie literatury Doris Lessing spędziła w dzisiejszym Zimbabwe, wówczas Rodezji, dzieciństwo i młodość, które ukształtowały ją jako pisarkę. Dziś nie mogę się nazwać Zimbabwejką, ale w latach 70. XX w. moi urodzeni w Wielkiej Brytanii rodzice byli właścicielami gospodarstwa rolnego na wschodnim pograniczu Rodezji, państwa wówczas niepodległego, ale nieuznawanego przez społeczność międzynarodową. Oboje walczyli – ojciec jako żołnierz z poboru, a matka jako członek ochotniczej rezerwy policji – aby kraj pozostał rządzony przez białych i nie wpadł w ręce komunistów. Premier Rodezji Ian Smith doszedł do władzy pod hasłem „bielsza Rodezja to jaśniejsza przyszłość” i przez następne 15 lat robił, co mógł, by topniejąca biała mniejszość (ponad 200 tys. w początkach lat 60. i ok. 150 tys. w roku 1980) utrzymała się przy władzy w kraju zamieszkanym przez czarną, lawinowo rosnącą większość (liczba czarnej ludności w owym okresie wzrosła z 3,5 mln do 7 mln). Pod koniec 1979 r. partyzanci napływali do Rodezji z obozów w Mozambiku i Zambii takim strumieniem, że wojska rządowe nie nadążały z ich wybijaniem. W tej sytuacji wynegocjowano rozejm. W następnym roku odbyły się wybory powszechne, które wygrało ugrupowanie pod nazwą Afryk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4b17a77213420bfeea5fff07ed6579bc0d3ef0d5-73d9d68.jpeg
width: 2808
height: 1872

Zimbabwe: ucisk, strach i odwaga
type: item
date: 2013-04-30T09:00:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: afryka
subject: zimbabwe
description: Mieszkańcy Zimbabwe są nieumiarkowanie przywiązani do swojego kraju. I nie ma się co dziwić
encoded: Każdy, kto ujrzy czerwone od wiosennych kwiatów lasy musasa po pierwszych deszczach albo poczuje rozżarzony wiatr w letnie popołudnie na równinach, będzie wiedział, że ta kraina zapada w serce. Oczywiście taka więź z ziemią ma swoją cenę. O ten kraj nieustannie toczyły się walki, a pokonani – albo ci, co mieli mniej politycznego szczęścia – nigdy nie chcieli pogodzić się z utratą tej ziemi i nawiedzają ją niczym duchy, a raczej upiory. Drugie, co należy o mieszkańcach Zimbabwe wiedzieć, to że są narodem złożonym głównie z muzyków i opowiadaczy historii. Bhundu Boys, zespół z Zimbabwe, grał jako support na koncercie Madonny na stadionie Wembley w Londynie w 1987 r. Thomas Mapfumo, czyli „Lew Zimbabwe”, stworzył gatunek muzyczny zwany chimurenga (co znaczy „oswobodzenie”), rodzaj protest songów. Przyznawana od 13 lat prestiżowa afrykańska nagroda literacka Caine Prize dwukrotnie przypadła autorom z Zimbabwe: Brianowi Chikwavie w 2004 r. i pisarce NoViolet Bulawayo w 2011 r. Noblistka w dziedzinie literatury Doris Lessing spędziła w dzisiejszym Zimbabwe, wówczas Rodezji, dzieciństwo i młodość, które ukształtowały ją jako pisarkę. Dziś nie mogę się nazwać Zimbabwejką, ale w latach 70. XX w. moi urodzeni w Wielkiej Brytanii rodzice byli właścicielami gospodarstwa rolnego na wschodnim pograniczu Rodezji, państwa wówczas niepodległego, ale nieuznawanego przez społeczność międzynarodową. Oboje walczyli – ojciec jako żołnierz z poboru, a matka jako członek ochotniczej rezerwy policji – aby kraj pozostał rządzony przez białych i nie wpadł w ręce komunistów. Premier Rodezji Ian Smith doszedł do władzy pod hasłem „bielsza Rodezja to jaśniejsza przyszłość” i przez następne 15 lat robił, co mógł, by topniejąca biała mniejszość (ponad 200 tys. w początkach lat 60. i ok. 150 tys. w roku 1980) utrzymała się przy władzy w kraju zamieszkanym przez czarną, lawinowo rosnącą większość (liczba czarnej ludności w owym okresie wzrosła z 3,5 mln do 7 mln). Pod koniec 1979 r. partyzanci napły…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7ce1484205c516f1eee7d2c1e9d44e8211729aae-d6bd700.jpeg
width: 670
height: 503

Namibia pod ochroną.
type: item
date: 2011-11-09T09:42:00.000Z
creator: Alexandra Fuller
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: namibia
subject: pustynia namib
subject: pustynie
subject: wydmy
description: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba*, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki.
encoded: O świcie ostatnie kosmyki szarej mgły wiły się na tle różowiejącego nieba ponad piaszczystą wydmą u wschodnich krańców pustyni Namib. Szakal potruchtał ku kępie akacji. Oryks ciągnął do oczka wodnego na pobliskim obozowisku turystycznym. Żuk czarnuchowaty lśniącą czernią ciął czerwień piasku. Obok miałem Rudolpha !Naibaba, przewodnika na safari, który wychowywał się w regionie Kunene, 500 km na północ stąd, w rezerwacie przyrody NamibRand, gdzie hodował owce, kozy i osły na farmie babki. !Naibab ma 30 lat, ale odznacza się roztropnością znacznie starszego mężczyzny, co on sam wiąże z dorastaniem na pustyni. – Ta ziemia każe ci codziennie zastanawiać się nad życiem i śmiercią – mówi. – No i wojna. Ona też uczy rozumu w przyspieszonym tempie. Wojna domowa w Namibii zaczęła się w roku 1966 i trwała 22 lata. W roku 1990, gdy w końcu uzyskała niepodległość, odłączając się od RPA, Namibia była jednym z pierwszych krajów świata, które ochronę środowiska zapisały w konstytucji. – Myślę, że z wielu przyczyn namibijski ruch ekologiczny narodził się wraz z niepodległością – mówi !Naibab. – Podczas wojny, w połowie lat 80., wystąpiła dotkliwa susza i rolnicy wpadli w rozpacz. Padły im owce, zaczęli więc zabijać dziką zwierzynę. Namibijczykom nietrudno było się zorientować, że przyjdzie im wymrzeć, jeśli nie zaczną bronić i szanować swoich zasobów. Jeszcze 20 lat temu tutejsze grunty były ogrodzone i pełne owiec. Próbowałam wyobrazić sobie tych owczarzy odwracających się plecami do wiatru, zasypywanych czerwonym od tlenku żelaza piaskiem, latami czekających na deszcz. – Jestem pewien, że mieli mieszane uczucia – zgodził się !Naibab. – Z jednej strony brak wody. A z drugiej – czy można nie podziwiać tego miejsca? Nie czuć odpowiedzialności za nie? Przyjechałam do Namibii, bo pod koniec 2008 r. jej władze ogłosiły utworzenie Parku Narodowego Sperrgebiet na obszarze wielkości 2,2 mln ha wzdłuż południowo-zachodniego wybrzeża. Odtąd urzędnicy mogli mówić, że prawie połowa terytorium…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b80f49e6531620187498f99aa3a3682f92965621-da16620.jpeg
width: 714
height: 475