Dotychczas naukowcy zidentyfikowali na całym świecie ponad 20 gatunków pasożytniczych grzybów z rodzaju Ophiocordyceps. Ich działanie sprawia, że insekty tracą kontrolę nad ciałem i zachowują się jak zombie. Oczywiście cały proces jest o wiele bardziej skomplikowany.

To kolejne odkrycie przybliżające do poznania prawdy o insektach uchodzących za najbardziej pracowite w królestwie zwierząt. Nie wszystkie mrówki to robotnice i nie wszystkie gatunki są do siebie podobne. Czy to w wyglądzie, czy w zachowaniu. Przykładowo roślinożerne mrówki mają „zęby” jak noże. To zasługa atomów cynku.

Jak grzyby zmieniają mrówki w zombie?

Badacze zakładali, że konkretnym gatunkom mrówek odpowiadają unikatowe szczepy grzybów. Mechanizm interakcji pasożytniczych jako podstawę manipulacji behawioralnej miały wyjaśnić badania z 2020 r. Najnowsze odkrycia wskazują jednak, że grzyb atakujący mrówki również jest zakażony innymi grzybami. Uwagę biologów zwrócił puszysty biały nalot pojawiający się na zakażonych mrówkach.

Naukowcy od dziesięcioleci byli świadomi istnienia tajemniczego grzyba. Dopiero zespół prowadzony przez dr. João Araújo, specjalisty od mikologii w nowojorskim ogrodzie botanicznym, jako pierwszy systematycznie zbadał jego działanie. Grupą badawczą był szczep mrówek zombie z Florydy. Naukowcy opisali fizyczną strukturę grzybów rosnących na insektach i zsekwencjonowali ich DNA. W ten sposób odkryli dwa nowe rodzaje grzybów. Badania zostały opisane na łamach czasopisma naukowego „Persoonia”.

Oba nowo odkryte grzyby – Niveomyces coronatus i Torubiellomyces zombiae – należą do osobnych rodzajów. Pierwszy z nich odpowiada za puszysty biały nalot na mrówkach zombie. Słowo „niveo” oznacza po łacinie „śnieżny”. Drugi grzyb jest tak mały, że dr João Araújo porównał go do pchły.

Pasożyty toczą walki w mrówkach

Autorzy badań podkreślają, że grzyby atakujące grzyby zamieniające mrówki w zombie nie szkodzą insektom. W rzeczywistości zjadają tkanki pasożyta i wydają się go osłabiać. Po utracie zdolności do uwalniania zarodników grzyb jest w całości pochłaniany.

Na razie nie wiadomo, jak Niveomyces i Torrubiellomyces wpływają całościowo na populację tzw. mrówek zombie. To dlatego, że naukowcy dysponują zbyt małą wiedzą na ich temat. Pierwsze badania nie wystarczają do przełożenia wniosków na skalę makro. Autorzy badań nie wykluczają, że grzyb zakażony przed dwa inne może mieć w sobie jeszcze dodatkowe pasożyty.

Gdyby podsumować nawyki wszystkich organizmów żywych na Ziemi, mogłoby się okazać, że pasożytnictwo to najbardziej rozpowszechniony styl życia na świecie. Dr Charissa de Bekker, adiunkt na Uniwersytecie w Utrechcie, podkreśla, że grzyby pasożytnicze są słabo zbadane przez naukowców.

Anomalie i dziwactwa w świecie owadów

– Pogłębiając naszą wiedzę na temat grzyba mrówek zombie, nowe badania mogą mieć zastosowania wykraczające poza badanie grzybów […] Możemy uzyskać wgląd w nasz bardziej ogólny cel, jakim jest próba zrozumienia, w jaki sposób działa mózg – podsumowuje dr Carolyn Elya cytowana przez CNN.

Nie tylko mrówki są narażone na tzw. grzyby zombie. Entomophthora muscae zaraża muchy śmiercionośnymi zarodnikami. Na tym jednak nie kończy się jego walka o przetrwanie. Grzyb wabi samce i skłania je do nekrofilii z zakażonymi zwłokami samic.

Podobnych dziwactw w świecie owadów jest więcej. Przykładowo robotnice niektórych mrówek zmniejszają mózgi, aby zwiększyć swoje szanse na zostanie królowymi.

Źródło: Persoonia.