Naukowcy z Uniwersytetu w Arizonie zbadali ostatnie przypadki wymarcia gatunków roślin i zwierząt w wyniku zmian klimatycznych, aby stworzyć prognozę kolejnych strat do 2070 r. Dokładna prognoza poziomu utraty różnorodności biologicznej na skutek zmian klimatu wymaga szczegółowego zrozumienia, jakie aspekty tych zmian powodują wyginięcie gatunków i jakie mechanizmy mogą umożliwić im przetrwanie.

Łącząc informacje na temat ostatnich wyginięć na skutek zmian klimatycznych, tempa przemieszczania się gatunków i prognoz dotyczących przyszłego klimatu, naukowcy szacują, że co trzeci gatunek roślin i zwierząt może być zagrożony wyginięciem. Ich wyniki oparte są na danych na temat setek gatunków roślin i zwierząt badanych na całym świecie. Opublikowane w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences" badania prawdopodobnie są pierwszymi, które podjęły się takich obliczeń.

Aby oszacować tempo wymierania gatunków w przyszłości, Cristian Román-Palacios i John J. Wiens, obydwaj z Wydziału Ekologii i Biologii Ewolucyjnej Uniwersytetu w Arizonie, przyjrzeli się niedawnej przeszłości w świecie roślin i zwierząt. 

Naukowcy przeanalizowali dane 538 gatunków z 581 miejsc na całym świecie. Skupili się na gatunkach roślin i zwierząt, które były badane w tym samym miejscu i czasie, w co najmniej 10-letnim odstępach. W wyniku analizy stwierdzili, że 44% z 538 gatunków już wyginęło – w jednym lub kilku miejscach.

"Analizując 19 zmiennych klimatycznych w każdym z tych miejsc, mogliśmy określić, które z nich prowadzą do wymierania, a które nie zdziesiątkują populacji zagrożonych roślin i zwierząt" – powiedział Román-Palacios – "Oszacowaliśmy również, jak szybko populacje mogą się przemieszczać, by spróbować uciec przed wzrostem temperatury. Gdy zbierzemy wszystkie te informacje dla każdego gatunku, będziemy w stanie przedstawić szczegółowe szacunki dotyczące globalnego tempa wymierania setek gatunków roślin i zwierząt".

Jako kluczową zmienną determinującą to, czy dana populacja przeżyje, naukowcy zidentyfikowali maksymalne roczne temperatury. Co zaskakujące, stwierdzili oni również, że średnie roczne temperatury wykazywały mniejsze zmiany w miejscach, w których doszło do wyginięcia. "Oznacza to, że wykorzystanie zmian średnich rocznych temperatur do przewidywania wymarcia z powodu zmian klimatycznych może być mylące" – powiedział Wiens.

Poprzednie badania koncentrowały się na rozproszeniu lub migracji do chłodniejszych siedlisk, jako sposobie "ucieczki" gatunków z ocieplających się klimatów. Autorzy obecnych badań stwierdzili jednak, że większość gatunków nie będzie w stanie rozproszyć się wystarczająco szybko, aby uniknąć wyginięcia, biorąc pod uwagę ich wcześniejsze tempo przemieszczania. Według nich wiele gatunków jest w stanie tolerować wzrost maksymalnych temperatur, ale tylko do pewnego stopnia.  

Prognozy dotyczące utraty gatunków zależą od tego, jak bardzo klimat będzie się ocieplał w przyszłości. "Jeśli będziemy trzymać się porozumienia paryskiego w sprawie walki ze zmianami klimatu, do 2070 roku możemy stracić mniej niż 2 na każde 10 gatunków roślin i zwierząt na Ziemi. Ale jeśli ludzie spowodują większy wzrost temperatury, możemy stracić ponad jedną trzecią, a nawet połowę wszystkich gatunków roślin i zwierząt" – powiedział Wiens.

Prognozy dotyczące utraty gatunków są podobne dla roślin i zwierząt, ale przewiduje się, że wyginięcia będą dwa do czterech razy częstsze w tropikach niż w regionach umiarkowanych.

"To duży problem, ponieważ większość gatunków roślin i zwierząt występuje w tropikach" –  powiedział Román-Palacios.

 

Katarzyna Mazur