Tuareg na autostopie

Rysowane wiatrem esy-floresy piasku, do złudzenia przypominające tańczący u nas zimą w czasie zawiei śnieg, a różniące się tylko barwą, powoli zanikały. Wyglądało, że niebawem będzie można jechać dalej. Na nasze szczęście, burza piaskowa jak nagle nas zaskoczyła, tak szybko zanikała. Żółty pył opadał i droga znów stawała się widoczna. Tylko w uszach, w nozdrzach, we wszystkich zakamarkach ciała chrzęścił drobniutki piasek. I to mimo szczelnie pozamykanych okien i wyłączonych nawiewów. Była późna afrykańska wiosna. Jeszcze ciemnym rankiem ruszyliśmy z Dżerby w kierunku Sahary.

Wyspa Dżerba (Djerba) położona blisko południowo-wschodniego krańca Tunezji uchodzi za jedno z niewielu miejsc na Ziemi gdzie zgodnie współżyją ze sobą Arabowie i Żydzi, Berberowie i garstka chrześcijan. Wprawdzie niechętnie, ale być może powinienem raczej użyć czasu przeszłego i napisać uchodziła za takie miejsce? Po wydarzeniach z 11 kwietnia 2002 roku i zniszczeniu synagogi (tak do końca nigdy nie wiadomo -czy to był zamach terrorystów? Osądzono, że tak, ale z jakiż powodów, jak utrzymywały tunezyjskie władze, wypadek? ) sytuacja na wyspie może ulec zmianie. A wielka byłaby to szkoda. Wyspa Djerba uchodzi za miniaturkę Afryki i biorąc pod uwagę jej atuty przyrodnicze, swego rodzaju raj na Ziemi. Można się nawet spotkać z opinią, że opisana przez Homera w IX w p. n. Chr. historia Odyseusza, który dopiero przykuty do ławki na rufie statku, był w stanie opuścić idylliczną wyspę, jest właśnie z Dżerbą związana. Na Dżerbie – od kilkunastu lat również przez europejskich turystów coraz częściej odwiedzanej – są lasy palmowe i gaje oliwne ale także kawałek pustyni. Spotkamy meczety i souksy ,w stolicy Houmt Souk kaplicę katolicką a w Hara Srira do niedawna często odwiedzaną synagogę. Hara Srira znaczy „mała wies żydowska“ i znajduje sie w poblizu Hara Kebira ,“dużej wsi żydowskiej“.

Żydzi zamieszkują wyspę od czasów antycznych, przynajmniej od 70 roku, czyli od zburzenia Jerozolimy. W Hara Srira stała i restaurowana znów stoi ich synagoga, do której co roku w maju 33 dni po święcie Paschy pielgrzymowali wierni Żydzi z całej Afryki północnej. Wtedy odbywają się duże procesje i święto ludowe. Celowo piszę ludowe, gdyż uczestniczą w nim także inni mieszkańcy spoza gminy żydowskiej a także zagraniczni turyści .W synagodze znajduje się jeden z najstarszych zachowanych rulonów Thory i wiele innych, jak relikwie traktowane, zabytków żydowskich. Specjalnością mieszkańców żydowskich wiosek są przepiękne, filigranowe wyroby jubilerskie, rękodzieła artystyczne Żydów zakupywane najczęściej przez Arabów, jako posag na wykupienie panny młodej. Na Dżerbie spędziłem kilkanaście dni, poznałem rożnych jej mieszkańców. Sympatycznych, spokojnych, nieco więcej niż takie sobie co nieco leniwych, ale jakże serdecznych, gościnnych, zgodnie ze sobą współżyjących. Dżerba jest enklawą wyróżniająca się z pośród całej Tunezji. Ze stałym lądem Afryki łączy ja 7 km długości tama zbudowana jeszcze przez Rzymian, a funkcjonująca do dziś. Tuż przy tamie znajdują się pierwsze posterunki milicyjne i graniczne. Stąd do granicy z Libią jest niewiele ponad 90 km dobrej, asfaltowej drogi.