Kościół Mądrości Bożej w Stambule, mimo że zamieniony w muzeum, ciągle rzuca na kolana. Oto 16. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć

Dzieje się to od razu na wejściu, kiedy przed oczami otwiera się ogromna przestrzeń zamknięta imponujących rozmiarów kopułą. Do XV w. nie miała ona sobie równych na świecie: ma ponad 30 m średnicy, od marmurowych posadzek dzieli ją 55 m. Dzięki temu w tonącej w półmroku przestrzeni sylwetki zwiedzających wydają się bardzo małe, a budowla jeszcze bardziej monumentalna. Takie było zresztą założenie budowniczych – świątynia miała olśniewać wielkością i świetnością. Nie wiedzieliśmy, czy jesteśmy na ziemi, czy w niebie, gdyż zaprawdę nie ma takiego miejsca na ziemi, gdzie by było takie piękno – pisali do księcia kijowskiego Włodzimierza jego posłowie, gdy ponad 10 wieków temu wyszli z nabożeństwa w Hagii Sophii w Konstantynopolu. Nawet sułtan Mehmed II, który po zdobyciu Konstantynopola przez Turków osmańskich zamienił kościół w meczet, pozostawił wiele z oryginalnego wystroju. Jako że islam nie zezwala na przedstawianie ludzkich wizerunków, mozaiki przykryto, ale ich nie zniszczono. Dodano też tarcze z imionami Mahometa, jego następców i wnuków. A także dobudowano minarety, starając się jednak dopasować je tak, żeby nie zepsuły harmonijnej bryły. Dzisiejsza Hagia Sophia to pamiątka po 900 latach obecności chrześcijan i 500 – muzułmanów. Po tym jak została zamieniona w muzeum, odsłonięto chrześcijańskie mozaiki. Zwłaszcza jaśniejące złotem Deesis, przedstawienie Chrystusa z Marią i Janem Chrzcicielem, daje wyobrażenie o tym, na jak wysokim poziomie stała kiedyś ta sztuka. Zaraz obok można podziwiać wspaniałą kaligrafię z wersetami z Koranu, finezyjne roślinne zdobienia kolumn oraz ogromne żyrandole. Osobliwą atrakcją są koty, które wygrzewają się w świetle reflektorów, głuche na wszelkie zaczepki. Trudno się im dziwić – gdyby chciały słuchać „kici, ,kici” każdego z 5 mln turystów odwiedzających w ciągu roku Hagię Sophię, kompletnie by ogłuchły! Fot. Shutterstock NO TO W DROGĘ: INFO ■ Bilet wstępu kosztuje 25 lirów tureckich (ok. 50 zł). Zwiedzanie poza sezonem (1 października – 15 kwietnia) w godz. 9–17, w sezonie 9–19. Muzeum jest zamknięte w poniedziałki. www.ayasofyamuzesi.gov.tr