Na głowie postawione - czyli czapka czapce nierówna.

1. Alasho

Z powodu noszenia niebieskich turbanów berberyjski lud Tuaregów nazywany jest „kel tagoulmoust”, czyli „zasłaniający buzie”. W odróżnieniu od większości muzułmanów to nie kobiety, lecz mężczyźni zobligowani są do zakrywania twarzy. Panie mogą same podjąć decyzję, czy chcą nosić zasłonę, czy nie. Pierwotnie alasho zakładano głównie do ważnych ceremonii, takich jak małżeństwo czy inauguracja plemiennego przywódcy. Obecnie stosowany na co dzień – także dlatego, że świetnie chroni przed piaskiem i wiatrem pustyni.

Gdzie? Obszar Sahary, głównie Algieria, Libia, Mali, Niger oraz Burkina Faso.

fot. Wikimedia Commons

 

2. Upięcie Himba

To oryginalne okrycie głowy kobiety z plemienia Himba robią za pomocą sznurków z koziej sierści oraz mieszaniny zjełczałego masła, ochry oraz popiołu i żywicy. Upięcie Himba to nie tylko ozdoba, ale i deklaracja stanu cywilnego. Młode dziewczęta noszą zwykle 4 warkocze. Kobiety gotowe do małżeństwa wiążą włosy z tyłu głowy, natomiast mężatki nakładają na głowę dodatkowo skórzany turban.

Gdzie? Namibia   

Fot. Wikimedia Commons

 

 

3. Chamełka

Spopularyzowana w czasie Euro 2012 przez wokalistki kultowych Jarzębinek stanowi najbardziej zbliżony do prasłowiańskiego element stroju staropolskiego. Chamełka to krążek wykonywany z łubu lub tektury, obciągany siatkowym czepkiem. Używany w południowo-wschodniej Polsce do XIX w. Na chamełkę nakłada się treadycyjnie nadkrywkę - czyli opadający na ramiona płat płótna dł. 2 m zdobiony na brzegach haftem.

Gdzie? Zamojszczyzna, Lubelszczyzna

Fot. Wikimedia Commons

 

4. Hachimaki

Od XII do XIX w. opaski hachimaki stanowiły tradycyjne nakrycie głowy mężczyzn w Królestwie Riukiu. Ich kolor odzwierciedlał pozycję społeczną: fi olet przysługiwał arystokratom, czerwień i żółć – klasom średnim, natomiast zwykły lud wybierał zieleń. Hachimaki to symbol męstwa, dlatego często nosili je japońscy piloci kamikaze podczas II wojny światowej. Obecnie  używane przez japońskich studentów w trakcie ceremonii uniwersyteckich oraz podczas  demonstracji  politycznych.

Gdzie? Japonia

Fot. Wikimedia Commons

 


5. Montera

Nie pochwalamy korridy, jednak nie ukrywamy, że strój toreadora budzi nasz zachwyt. Zwłaszcza zaś czapeczka zwana monterą. Nakrycie głowy pogromców byków wykonane jest na szydełku z czarnych jedwabnych kuleczek oraz szenilowych tkanin. Całość zazwyczaj pokrywa ekskluzywne futro, które pochodzi z jagniąt nie starszych niż 10-dniowe. Czasem wewnątrz umieszcza się wizerunki świętych, które mają przynieść błogosławieństwo. Zanim stała się atrybutem toreadorów, montera była elementem ludowego stroju na całym Półwyspie Iberyjskim.

Gdzie? Hiszpania, Portugalia, Meksyk

Fot. Wikimedia Commons

 



6. Angielski kapelusz  

Wymyślny kapelusz to element tradycyjnego dress code’u na każdym angielskim weselu. A już zwłaszcza od czasu głośnego ślubu księcia Williama i Kate Middleton, który prasa okrzyknęła „świętem kapeluszy”. Najsłynniejszy londyński modysta Philip Treacy, nie bez powodu nazywany „szalonym kapelusznikiem”, pierwsze zamówienia na swe dzieła zaczął otrzymywać na wiele miesięcy przed weselem stulecia.    

Gdzie? Wielka Brytania

Fot. Wikimedia Commons

 


7. Bombin

Noszone przez peruwiańskie kobiety meloniki, nazywane też bowler hat, zostały przywiezione przez brytyjskich pracowników kolei w latach 20. XX w. Ponieważ okazały się zbyt małe dla miejscowych mężczyzn, rozdano je płci pięknej. U członkiń plemion Keczua i Ajmara sposób ich noszenia może wskazywać stan cywilny lub aspiracje właścicielki.

Gdzie? Boliwia, Peru

Fot. Wikimedia Commons

 

8. Czapka rasta

Co trzeba zrobić, żeby być jak rasta? Z pewnością słuchać Boba Marleya i mieć dredy, najlepiej schowane pod czapką rasta. No jeszcze przypalać pewne zioło – ale Traveler do złego nie namawia i nazwę tej rośliny przemilczy. Rasta cap, nazywany również toppa, rastafar, rasta beret lub tam, to jeden z głównych atrybutów ruchu rastafari, który narodził się na Jamajce w 1930 r. Czapka musi być w barwach Etiopii, z których każda coś znaczy: czerwony – triumf idei rasta, żółty – bogactwo ziemi, a zielony – piękno i naturę. Do tej trójki niekiedy dodaje się czerń – symbol Afryki. 

Gdzie? Jamajka, Barbados oraz wszędzie tam, gdzie mieszkają fani muzyki reggae  

Fot. Wikimedia Commons

 

9. Otijkayiva

...czyli rogi krowy na głowie kobiety. W południowej części Afryki mieszka  należące do ludów Bantu plemię Herero. Jego członków potocznie nazywa się „hodowcami krów”. Podobnie jak w wielu innych krajach Afryki, w ich kulturze miarą zamożności jest liczba posiadanego bydła. Wyraża się to także w tradycyjnym nakryciu głowy kobiet – kapeluszu otijkayiva. Resztę stroju stanowi wiktoriańska suknia, która w miejscowej interpretacji ma przypominać tułów zwierzęcia. Tradycja noszenia takiego ubioru (z wyjątkiem kapelusza) wywodzi się z XIX w. i przywędrowała z Europy wraz z żonami misjonarzy protestanckich. Obecnie kobiety Herero zajmują się handlem, sprzedając własnoręczne wyroby, np. szmaciane lalki, które również mają rogi.

Gdzie? Namibia Botswana i Angola.

Fot. Wikimedia Commons

 


10. Sombrero  

Geneza narodowego nakrycia głowy Meksykanów i Chilijczyków wywodzi się z XVI-wiecznej Hiszpanii. Pierwotnie miało ono chronić przed słońcem – nie tylko twarz, ale też ramiona i szyję. Współczesne sombrera robi się nie tyle, jak każe tradycja, ze słomy, ile z bardziej praktycznego filcu. O ich popularności świadczy fakt, że ze względu na charakterystyczny kształt nazwę Sombrero nosi jedna z galaktyk w gwiazdozbiorze Panny.

Gdzie? Meksyk, Chile, południowe Stany Zjednoczone

Fot. Pixabay