Z Wojciechem Cejrowskim rozmawia Agnieszka Franus

Kim chciałeś zostać, gdy byłeś małym chłopcem?
Wojciech Cejrowski: Papieżem, by udowodnić światu, że Polak potrafi. Potem milionerem (udało się). Pisarzem (również). Teraz bardzo chciałbym wykładać na uniwersytetach jako profesor antropologii. Taki wiek – człowiek zebrał pewną porcję wiedzy i nadszedł czas, aby się nią dzielić.

Od ponad 20 lat niemal co roku poszukujesz dzikich plemion w Ameryce Południowej. Czy one jeszcze tam żyją?
Mam nadzieję, że tak. W przeciwnym razie zaprzestałbym organizowania wypraw. Ale moja nadzieja słabnie. Jeszcze dziesięć lat temu właściwie każdy wyjazd kończył się sukcesem. Dzisiaj najczęściej wracam z niczym. Zamiast szamana znajduję gościa z paczką przeterminowanej aspiryny. A zamiast przepasek biodrowych – nylonowe gatki.

Przeszkadzają Ci majtki u Indian? Sam je chyba nosisz.
Nieprawda. Przed wejściem na terytorium dzikich ubieram się tak jak oni. Niedawno pojechałem do nich w przepasce, którą kupiłem specjalnie na tę okazję. Wysiadłem z czółna w wiosce, o której mój przewodnik opowiadał, że to już ostatnia w pełni tradycyjna osada. Świeciłem gołym tyłkiem, myśląc, że robię na nich dobre wrażenie, a wódz przywitał mnie w spodenkach Adidasa. Niby wszyscy tam mówili po indiańsku, mieli szamana, ale... tylko ja miałem przepaskę. Biali wyprawiają się na koniec świata, żeby doświadczyć prawdziwej dzikości, a okazuje się, że „straszny” wódz ma kino domowe i pasjami ogląda amerykańskie seriale. Sami mieszkamy w wygodnych, ciepłych domach, a od innych oczekujemy, że będą ganiać nago po dżungli i polować na małpy? O co nam chodzi? Tęsknimy do czasów, w których żyliśmy w szałasach? Nie jeżdżę w poszukiwaniu dzikości. Dzikość gryzie, kłuje i zabija, moczy nocną ulewą i uwiera w tyłek przy siedzeniu. Wyjeżdżam, bo żal mi, że ten świat ginie. Życie Indianina w dżungli jest bardzo trudne, ale on jest tam u siebie. Pozostaje wolnym człowiekiem. Niby nic nie ma, ale jednocześnie niczego mu nie brakuje. Po ucywilizowaniu ląduje zaś na samym dole drabiny społecznej, bez szans na poprawę swego losu. Nie umie czytać, nie ma dokumentów, nie ma pieniędzy, nie ma prawa własności do ziemi, na której mieszka.