Jeśli tylko nie jest późne popołudnie, na pewno doczekamy się lokalnego autobusu do Apii – stolicy Samoa.

Samoańczycy nabyli gołe podwozia ciężarowych toyot wraz z silnikami i przednimi szybami szoferek. Resztę – kompletne kabiny pasażerskie z suwanymi oknami z pleksi, ławy z oparciami, podłogi i stopnie, jednym słowem wszystko, co do transportu osób konieczne – wykonali z drewna i pokryli jaskrawymi farbami zgodnie z poczuciem estetyki polinezyjskich żeglarzy. Przez otwarte okna pędzącego autobusu oglądałem rozciągnięte wzdłuż drogi fale – samoańskie domy pozbawione ścian. Z ciekawością przyglądałem się polinezyjskiej wyspie, na której szkocki powieściopisarz Robert Louis Stevenson spędził ostatnie lata życia; tu spotkała go nagła śmierć. Dzięki rozmowie ze współpasażerami znalazłem nocleg w niedrogim hoteliku Seaside Inn ulokowanym tuż obok portu w Apii.

Stolica Samoa licząca kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców leży na północnym brzegu Upolu, drugiej co do wielkości wyspy archipelagu. Miasto spełnia wyobrażenia o tropikalnej „metropolii”: zabudowania otaczają malowniczą zatokę z palmami i wspinają się na zalesione wzgórza. W centrum rzuca się w oczy biała wieża zegarowa. Większość instytucji skupia się przy promenadzie Main Beach Road, z której można podziwiać spektakularne zachody słońca nad oceanem.

Za pierwszy cel wybrałem większą od Upolu wyspę Savaii. Do leżącej na jej wschodnim wybrzeżu miejscowości Salelologa dotarłem na pokładzie promu. Później ruszyłem na piechotę drogą biegnącą na południe. Nie miałem żadnych planów – poza noclegami w namiocie, który niosłem w plecaku.

Mentalność i duma Samoańczyków nakazują im traktować palangi (tak na wyspach Pacyfi ku określa się białych) z rezerwą. Ale już na wstępie mojej podróży zaprzyjaźniłem się z rodziną Tofu i Elisapety Tapu. Okazali się wielce gościnnymi ludźmi. Z otwartymi ramionami przywitali mnie w progu swego fale w wiosce Puleia.

Fale stanowi ważny komponent Fa’a Samoa – samoańskiego sposobu życia. Unikalny jest kształt i konstrukcja takiego domu: z prostokątnego bądź owalnego kamiennego fundamentu wyrastają poutu, czyli pale podtrzymujące lau – dach z liści palmowych. Posadzkę, teraz często betonową, okrywają maty. Brak ścian zapewnia miły przewiew, ale jednocześnie ogranicza prywatność. Nieco intymności oraz ochronę przed wiatrem i deszczem zapewniają story, misternie wyplecione z liści palm. Spotkania, rodzinne rozmowy, posiłki, sen – wszystko to odbywa się na podłodze, na matach. Tradycja nakazuje, by gość jadł razem z gospodarzem domu – często jest to ryba podana z pieczonym chlebowcem, ugotowanym taro i bananami oraz pysznym gorącym naparem z liśćmi pomarańczy. Zakończenie „oficjalnego” posiłku jest sygnałem do ucztowania dla pozostałych członków rodziny.

Otoczony dżunglą wodospad Afu Aau znajduje się w okolicy wioski Vailoa, kilka kilometrów na wschód od Puleia – osady rodziny Tapu. Żeby zażyć relaksującej kąpieli w naturalnym basenie utworzonym przez wodospad, należy uiścić skromną opłatę wodzom wioski, przesiadującym w przydrożnym fale. Zwyczaj płacenia np. za wejście na plażę należącą do wioski albo za dostęp do punktu widokowego, choć czasami irytujący, jest na wyspach powszechny.

Spod Afu Aau dwukilometrowa ścieżka prowadzi przez zalesione wzgórza w głąb wyspy, do tajemniczego bazaltowego Kopca Pulemelei zwanego też Gwiezdną Piramidą – największej i najstarszej budowli Polinezji. Nie wiadomo, kiedy dokładnie została wzniesiona, być może około 1300 r. n.e. Obiekt wysokości 12 m łatwo przegapić, ponieważ za sprawą przykrywającego go kożucha pnączy może zostać wzięty za kolejne wzgórze. Z płaskiego szczytu usianego kamiennymi kopczykami roztacza się widok na morze zieleni i turkusowy Pacyfi k. Odpoczywałem w cieniu mangowca, gdy niespodziewanie pojawili się trzej Samoańczycy uzbrojeni w dzidy i maczety. Moje obawy rozwiała dopiero przyjazna rozmowa. Jeden z mężczyzn, imieniem Vuga, mówił po angielsku. Okazało się, że byli myśliwymi i w dżungli polowali z psami na zdziczałe świnie.

Prawdziwy spektakl sił natury zobaczyłem ok. 30 km na zachód, w okolicy wioski Taga, w miejscu zwanym Alofaaga Blowholes. Bazaltowe wybrzeże jest tu podziurawione szczelinami i kanałami schodzącymi aż do powierzchni oceanu. Fale tłoczą do nich wodę, która co kilkadziesiąt sekund strzela z sykiem w niebo niczym gejzery. Siła jest tak ogromna, że wystrzeliwuje wrzucony w czeluść orzech kokosowy na dziesiątki metrów w górę.