Nieuchronnie wzrok nasz natknie się na dziwnego kształtu stalowy maszt, dzisiaj nieoficjalny symbol Paryża, sprzedawany w dziesiątkach tysięcy plastikowych, gipsowych, metalowych replik wszystkich rozmiarów, malowany na naparstkach, portfelikach, koszulkach i parasolkach, który – paradoksalnie – należy do najpóźniejszych paryskich „zabytków”. Powstał z okazji powszechnej wystawy światowej w 1889 roku i stulecia Wielkiej Rewolucji, ma więc niewiele ponad 100 lat.
Cóż to jest w liczącej ponad 2 tysiące lat historii miasta, które zanim zostało stolicą frankijskiej dynastii Kapetyngów, było ważnym ośrodkiem Cesarstwa Rzymskiego. Strategiczne znaczenie miejsca na przecięciu dróg dobrze rozumiał Juliusz Cezar, który w miejscu osady Galów założył obóz wojskowy. Rozumieli to też jego następcy. Lutetia – miasto łodzi, do którego dostęp przez długi czas możliwy był tylko drogą wodną, w V w. zmienił ostatecznie nazwę na Paris.
Budowniczy 300-metrowej wieży, inżynier Gustaw Eiffel, był nie tylko prekursorem architektonicznych rozwiązań, lecz także organizacji pracy. Po raz pierwszy w historii na miejsce montażu dowożono elementy prefabrykowane, a prace trwały przez siedem dni w tygodniu. Budowa trwała krótko, nieco ponad dwa lata, sarkała na nią ówczesna prasa, a Paryżanie ponoć odwracali głowy, by nie widzieć nowoczesnego potworka. Pocieszali się myślą, że po wystawie wieża ma zostać rozebrana. Uratowało ją jednak wojsko, instalując tutaj swą pierwszą antenę telekomunikacyjną – umożliwiała ona w 1904 r. połączenie radiowe na odległość 400 km. W cztery lata później kontaktowano się już przez ocean, a w 1935 r. wieża umożliwiła pierwsze eksperymentalne transmisje telewizyjne. Dzisiaj na jej szczycie znajduje się ponad setka różnych anten. „Potworek” nie tylko zaadaptował się, nie tylko okazał niezwykle użyteczny, ale także bardzo popularny. Tak bardzo, że dziś konstrukcji z 18 tys. części metalowych połączonych za pomocą 2,5 mln nitów nie omija żaden turysta. Rocznie jest ich ponad 6 mln. Wszyscy robią to dla widoku z góry, jakiego nie doświadczą nigdzie indziej.
Czekając w kolejce na wjazd, można podziwiać samą wieżę „od dołu”. Siatka metalowej konstrukcji nadal zachwyca delikatnością i regularnością powiązań.
Kogo męczy długie czekanie, może próbować szczęścia, wybierając inny punkt widokowy. Wcale nie jestem przy tym przekonana, czy oglądanie Paryża zaczynać trzeba od tej najbardziej znanej budowli – bo gdy już wjedziemy na górę i gdy patrzeć będziemy na onieśmielający w gruncie rzeczy widok rozedrganego w słońcu, ciągnącego się po horyzont miasta, niewiele uda nam się zeń zrozumieć. Może lepiej wejść najpierw w samą tkankę miasta, popatrzeć nań z bliska. Potem, z góry, bardziej docenimy widok znanych już lepiej obiektów, lepiej zrozumiemy, jak duże (a może małe) przestrzenie udało nam się pokonać. Może więc na początek zastosować raczej metodę „kartek pocztowych” i odszukiwać miejsca znane „wszystkim”.