Rusz na Ukrainę: Lwów, Odessa, Symferopol, Ałupka, Jałta Bachczysaraj, Sewastopol, Jałta, Odessa
Długość: 4400 km
Czas: 15 dni
Pociąg relacji Warszawa–Odessa zwalnia, by po chwili się zatrzymać. Jest trzecia w nocy. Przespałam zaledwie godzinę na twardej, wąskiej desce obciągniętej pseudoskórzanym materiałem. Z dolnej kuszetki dochodzą odgłosy chrapania. Klimatyzacja włącza się co pół godziny. Nagle tuż przy mojej głowie rozlega się pukanie w okno. Unoszę się niechętnie, odsuwam zasłonkę i widzę roześmianą twarz mojego męża. Na migi pokazuje, że mam wysiąść.
Stoimy na malutkiej stacyjce gdzieś na Ukrainie. Widok jest tak surrealistyczny, jakby został wyjęty z filmu Felliniego. W pobliżu nie widać zabudowań, a mimo to na peronie uwijają się tubylcy. Z rozstawionych kramów i straganów dolatuje do mnie zapach pieczonych szaszłyków. Kobieciny sprzedają z wiklinowych koszy suszone i wędzone ryby, sery, pierożki i pulchne bułeczki. Nie brakuje samogonu i wina domowej roboty. Po peronie biegają dzieci i namawiają podróżnych do kupienia plastikowych kogucików-gwizdków. Konduktorzy w szeroko rozpiętych koszulach witają się z niektórymi „tubylcami” jak ze starymi znajomymi. Piją jedną setkę za drugą. Na jedynej na peronie latarni wisi głośnik, do którego ktoś podłącza trzeszczący magnetofon i już po chwili słychać ckliwy śpiew kobiety. Siadam na pustej skrzynce i zjadam ogromną porcję mięsiwa zakupionego za dolara (w cenę jest też wliczona setka wódki). Brodaty mężczyzna bez koszuli, za to w konduktorskiej czapce, objaśnia mi, że takie zamieszanie ma tu miejsce raz w tygodniu. Za to, co ludzie zarobią tej jednej nocy, żyją cały następny tydzień.

Po godzinie ruszamy dalej. Nie ma sensu iść spać, bo jak poinformowała nas rządząca twardą ręką „wagonowa”, o piątej robi pobudkę, dziesięć minut później roznosi kawę i herbatę, a o szóstej stajemy w Odessie. Siedzimy więc na korytarzu i skubiemy kiść drobnych, słodkich winogron kupionych tuż przed odjazdem od jednej z peronowych babć.

Dworzec kolejowy w Odessie przypomina mrowisko, nad którym z jednej strony czuwa czerwona gwiazda, z drugiej sierp i młot. Wszyscy dźwigają ogromne torby, walizki i pudła przewiązane sznurkami. Chociaż jest wcześnie, słońce ostro daje znać o sobie. Szukamy noclegu. Po dziesięciu minutach okazuje się, że nasza oferta – jeden nocleg – nie wzbudza zainteresowania żadnej osoby proponującej pokoje. Zrezygnowani wracamy do klimatyzowanego dworca. Po chwili staje koło nas mężczyzna z peronu, z którym wcześniej rozmawialiśmy, i zgadza się – z braku lepszych klientów – przyjąć nas na noc za piętnaście dolarów.