Każdego dnia przeglądam tysiące zdjęć. To nie tylko moja praca, ale przede wszystkim pasja. Każda fotografia kryje w sobie jakąś opowieść. Czasami jest to historia ludzi uchwyconych w kadrze, czasami mówi o geniuszu artysty, którego ręka stworzyła niesamowite dzieło, albo natury, która wyrzeźbiła zjawiskowe krajobrazy. Ale jest to też historia fotografa – jego determinacji w poszukiwaniu doskonałego światła i perfekcyjnego kadru, jego wrażliwości, zmysłu obserwacji albo odwagi, by być w miejscach, gdzie dzieją się ważne rzeczy. Często przychodzą do redakcji fotografowie i zanim pokażą swoje portfolio, opowiadają, co przedstawiają ich zdjęcia. Tymczasem dobre fotografie właściwie nie wymagają komentarza. One, podobnie jak obraz, same powinny przemawiać do widzów. Dlatego właśnie fotografowanie nawet najpiękniejszych miejsc świata jest zajęciem bardzo trudnym. Żeby mu sprostać, trzeba nieustannie się rozwijać, śledzić trendy, znaleźć własny niepowtarzalny styl. Specjalnie dla czytelników Travelera zapytaliśmy 10 najlepszych polskich i zagranicznych fotografów o rady dla podróżników, którzy nie wyobrażają sobie wypraw bez aparatu. Zdradzają oni kulisy swojej pracy w najodleglejszych zakątkach świata. Wszystko po to, byście po lekturze mogli ruszyć w trasę i spojrzeć na rzeczywistość oczami profesjonalnych fotografów. Za co mocno trzymam kciuki!

Agnieszka Franus, zastępca redaktor naczelnej

1. Doceniaj małe, z pozoru zwykłe rzeczy, bo to właśnie one często stanowią najciekawsze tematy do zdjęć. Dlatego spróbuj pojechać w jakieś odległe miejsce bez dogłębnego przygotowania się na jego temat, czy wielogodzinnego wertowania książek. Ważne, żeby dać się zaskoczyć i mieć dziecięcą ciekawość świata. Dlatego nie goń w poszukiwaniu kolejnych zdjęć, zabytków, sytuacji. Zwolnij, ciesz się otoczeniem, rób zdjęcia bez pośpiechu. Bo czy jest coś lepszego niż spacer na drugim końcu świata i dokumentowanie go po drodze? Tak po prostu.

Steve McCurry – jeden z najbardziej uznanych fotografów świata. Od lat współpracuje z National Geographic. Laureat National Press Photographers Association i Olivier Rebbot Award. Jako jedyny fotograf zdobył cztery pierwsze nagrody World Press Photo w jednym roku. Członek prestiżowej organizacji fotograficznej Magnum Photos. www.stevemccurry.com

2. Nie kopiuj cudzego punktu widzenia i rozwiązań, ponieważ urok fotografii polega na pomyśle, wyobraźni i własnym spojrzeniu. Pamiętaj, że dobre zdjęcie jest tyleż zapisem rzeczywistości, co projekcją umysłu fotografa. Dlatego musisz mieć na nią swój własny pomysł i poświęcić jej sporo czasu. Fotografia traktowana serio jest zajęciem na całe życie, w pewnym sensie wpływającym na każdy akt obserwacji, a przecież większość czasu spędzamy na obserwowaniu. To prawda, że zdjęcie rejestruje pojedynczy punkt na osi czasu, jednak w takim, które coś znaczy, zostaje zapisana historia, owo „przedtem”, którego kulminacją jest końcowy kadr. Dlatego świadomość znaczenia czasu i oczekiwania ma tak wielkie znaczenie. Do tematu wyścigów konnych w Mongolii podchodziłem kilka razy w okresie ośmiu lat. Dopiero z ostatniego wyjazdu wróciłem z poczuciem, że znalazłem właściwe ujęcie. Potrzebowałem tego czasu, żeby znaleźć rozwiązanie proste i na pozór oczywiste, ale jestem przekonany, że nie trafi łbym na nie, gdybym działał w pośpiechu. W końcu nic nie rodzi się z przypadku!

Tomasz Gudzowaty – z wykształcenia prawnik, z zawodu fotograf. Swoją karierę zaczął od zdjęć przyrodniczych, następnie zajął się reportażem społecznym, a od kilku lat koncentruje się na fotografii sportowej. Jest wielokrotnym laureatem najważniejszych konkursów fotograficznych świata, w tym World Press Photo, Pictures of the Year i NPPA Best of Photojournalism. www.gudzowaty.com

3. Okazuj szacunek odmiennym kulturom i dbaj o dobry wizerunek fotografów. Profesjonaliści mają reputację natrętnych i nachalnych. Ale ja często widzę, że amatorzy zachowują się znacznie gorzej, pogłębiając tylko ten stereotyp. Każdy wie, że lokalne festiwale, szczególnie te religijne, stanowią świetną okazję do zrozumienia inności, ale są też częstą przyczyną nieporozumień. Wtykanie ludziom aparatu przed twarz, zwłaszcza z użyciem lampy błyskowej, nigdy nie jest dobrym pomysłem. Po pierwsze możesz wpaść w tarapaty i spotkać się z wrogością, a ta nie służy dobrym zdjęciom. Po drugie możesz sprawić, że ta społeczność negatywnie nastawi się do innych fotografów, którzy też chcieliby w takim święcie uczestniczyć.

Jeremy Nicholl – urodzony w Irlandii Północnej, karierę rozpoczął w Londynie w gazecie the Independent. Od 1991 r. specjalizuje się w fotografowaniu Rosji i byłych republik radzieckich. Laureat wielu międzynarodowych nagród, w tym World Press Photo i Interfoto. www.jeremynicholl.com

Zapoznaj się również z innymi Poradami Foto

4. Nie bój się fotografować rzeczy brzydkich, które wzbudzają emocje. Śmieci, przewody, brud? Dlaczego nie miałby się znaleźć na zdjęciu, skoro taka jest rzeczywistość? Czasem to właśnie te kontrasty najlepiej pokazują dany kraj, jego historię, kulturę. I w nich tkwi siła. Gdy robiłam zdjęcie opery w Hanoi (powyżej), w kadr „weszły” mi drut i przechodzący przez drogę kaleka wojenny. To właśnie dzięki temu obraz ten zrobił się bardzo wymowny i dający do myślenia. Pokazuję nowoczesny Wietnam z piękną architekturą, ale nie do końca jeszcze odbudowany po tragicznej w skutkach wojnie. Wielu początkujących fotografów ma pokusę, aby retuszować takie elementy. Niesłusznie! Ponieważ silne fotografie to właśnie takie, które wzbudzają emocje. A te pojawiają się dopiero po wniknięciu w głąb danej kultury lub miejsca. Dlatego nigdy nie rób fotografii zza winkla. Zamiast używać zoomu, podejdź blisko, zapoznaj się, zaprzyjaźnij. I przestań myśleć, że ludzie w innych krajach nie chcą być fotografowani. Jeżdżę po całym świecie i w 90 proc. spotykam się z bardzo pozytywnym odbiorem. Pewnie dlatego, że zawsze kieruję się zasadą be an insider, not an outsider. Ty też bądź uczestnikiem, nie widzem!

Catherine Karnow – urodziła się i wychowywała w Hongkongu. Teraz mieszka w Stanach Zjednoczonych. Jedna z najbardziej cenionych fotografek National Geographic. Jej prace można oglądać w najlepszych magazynach podróżniczych świata (m.in. NG, Traveler, Geo). Od wielu lat uczy fotografii młodych adeptów tej sztuki.