P9374  J  G-MKIA  Supermarine Spitfire Mk. Ia 14-09-2014 17-10-43 kopia

4 sierpnia 1938 roku

81 lat temu 4 sierpnia 1938 roku wszedł do służby jeden z najbardziej znanych myśliwców II wojny światowej Supermarine Spitfire . Myśliwiec ten zaprojektowany został przez Reginalda J.Mitchella (20.05.1895 - 11.06.1937) angielskiego konstruktora samolotów wyścigowych w tym zwycięzcy wyścigów Schneider Trophy w 1931 roku Supermarine S.6B ( Zbudowano tylko dwa egzemplarze tego samolotu , jeden uległ wypadkowi a drugi w 1929 roku w barwach RAF High Speed Flight wziął udział w wyścigu Schneider Trophy . Podczas tych zawodów samolot pilotowany przez R.D.Waghorna pobił światowy rekord prędkości (529 km/h) , jednocześnie wygrywając wyścig. Schneider Trophy czyli Coupe d'Aviation Maritime Jacques Schneider był konkursem z nagrodami dla wodnosamolotów . Twórcą zawodów był francuski finansista, baloniarz i entuzjasta lotnictwa Jacques Schneider . Wyścigi odbyły się jedenastokrotnie między 1913 a 1931 rokiem.). Na bazie Supermarine S.6B został sworzony Supermarine Spitfire. Do dzisiaj z 1566 maszyn Spitfire Mk.I latających pozostały trzy maszyny są tą Spitfire F Mk.Ia P9374, Spitfire F Mk.Ia N3200 i Spitfire F Mk.Ia AR213 (wszystkie w Wielkiej Brytanii). <<<<<<<<>>>>>>>> Na pierwszym planie mamy Spitfire F Mk.Ia P9374 (G-MKIA) z 1939 roku. <<<<<<<<>>>>>>>> We wrześniu 1980 roku z piasków plaży w Calais wynurzył się wrak samolotu Spitfire. I do 1981 roku jego tożsamość była tajemnicą kiedy to zidentyfikowano samolot jako Spitfire F Mk.Ia P9374. Dalsze badania pozwoliły ustalić szczegóły historii budowy tego samolotu, jego silnika, jego przybycia na plażę Calais oraz losów pilota.<<<<<<<<>>>>>>>> Spitfire P9374 był jednym z partii 138 Spitfire'ów zbudowanych w ramach kontraktu Ministerstwa Lotnictwa w Supermarine Aviation Works (dzisiaj Woolston to przedmieście Southampton w hrabstwie Hampshire) i został dostarczony do No 92 Squadron RAF w Croydon (dziś w południowym Londynie) 6 marca 1940 roku gdzie otrzymał kod identyfikacyjny RAF , „GR” (kod 92 Squadron RAF) i indywidualną literę„J” (10 maszyna eskadry) stając się Spitfirem GR-J / P9374. W myśliwcu tym zamontowano zbudowany w zakładach Rolls-Royce w Derby 27 października 1939 roku silnik Merlin III o mocy 1030 KM (przetestowany2 listopada 1939 z datą dostawy 6 listopada 1939 kiedy został wysłany do 14 Maintenance Unit, RAF Carlisle (14 Jednostka Konserwacyjna RAF w Carlisle wcześniej RAF Kingstown w Cumbrii (północno-zachodnia Anglia na pograniczu ze Szkocją)) <<<<<<<<>>>>>>>> Podczas poszukiwań w archiwach RAF odnaleziono informację, że Spitfire w trakcie służby w No 92 Squadron RAF pilotowany przez co najmniej ośmiu różnych pilotów, w tym sierżantów S.M. Barraclouga (2.04.1917 - 25.04.2006), P. R. Eylesa lecącego tego dnia Spitfire'm N3248 i zestrzelonego nad Kanałem La Manche w okolicach Dungeness w pobliżu Cieśniny Kaletańskiej 20 czerwca 1940 roku i uznanego za "zaginionego" przez Messerschmitta Bf 109 majora W.Möldersa z JG51 ((18.03.1913 - 22.11.1941) niemieckiego asa myśliwskiego, zginął w wypadku lotniczym w Breslau (dzisiaj Wrocław)), 5.12.1912 – 12.06.1944) i R.H. Fokesa poległego około 26 km na południe od Caen kiedy jego Typhoon MN372 FM-A został zestrzelony przez niemiecką obronę przeciwlotniczą w trakcie ostrzeliwania kolumny niemieckich pojazdów w trakcie lotu na niskiej wysokości co nie pozwoliło mu na pełne rozwinięcie spadochronu. pilotów Kanadyjczyka J.Brysona (1913 - 24.09.1940 poległego nad North Weald (30 km na północny zachód od Londynu) kiedy w solowym ataku na dużą formację Messerschmittów Bf 109 jego Spitfire X4037 został zestrzelony i rozbił się w pobliżu North Weald, C.H. Saundersa (zm w 1992 roku) i D.G.Williamsa, zginął 10.10.1940 roku razem z F/O J.F. Drummondem gdy w czasie ataku na niemieckiego Dorniera Do 17 jego Spitfire MkIa X4038 zderzył się z drugim Spitfirem R6616 F/O J.F. Drummonda na wschód od Brighton oraz Flight Lieutenant B.Greena (1913 – 2008). <<<<<<<<>>>>>>>> Ustalono też, że w pewnym okresie myśliwcem tym latał dowódca 92 Squadron RAF znany z filmu „Wielka ucieczka” jako „Big X” Squadron Leader Roger Joyce Bushell jeniec Stalagu Luft III w Żaganiu i uczestnik ucieczki w nocy z 24 na 25 marca 1944 roku, zamordowany przez gestapo 29.03.1944. Grób jego znajduje się na Cmentarzu Wojennym Wspólnoty Brytyjskiej w Poznaniu. <<<<<<<<>>>>>>>> Ostatnim pilotem tego samolotu był Flying Officer Peter Cazenove, który wykonał na nim swój pierwszy i ostatni lot w czasie II wojny światowej 24 maja 1940 roku. Do tej chwili Spitfire Mk1a P9374 przelatał 32 godziny i 5 minut... <<<<<<<<>>>>>>>> Wczesnym rankiem 24 maja nad Calais samolot prowadzony przez P.Cazenove został trafiony przez pojedynczy pocisk wystrzelony z niemieckiego bombowca Dornier 17-Z, który uszkodził układ chłodzenia Spitfire'a. Pilot wiedząc, że z przegrzewającym się silnikiem nie ma szans na przelot nad Kanałem La Manche na schowanym podwoziu wykonał przymusowe lądowanie podczas odpływu na plaży w pobliżu Calais. <<<<<<<<>>>>>>>> Przed wykonaniem idealnego lądowania na brzuchu Peter Cazenove wysłał jeszcze wiadomość radiową, że jest cały dodając: „Powiedz mamie, że będę w domu na herbatę!” Z miejsca, gdzie wylądował, przedostał się do Calais gdzie walczył w obronie miasta i po poddaniu miasta wzięto go do niewoli. Podczas pobytu w obozach jenieckich Cazenove podejmował kilka prób ucieczek w wyniku czego został przeniesiony do Stalagu Luft III w Żaganiu, gdzie przygotowywano “Wielką Ucieczkę”. Tutaj Cazenove zaangażował się w fałszowanie dokumentów dla uciekinierów, ale spośród wielu, którzy mieli przejść przez tunel Cazenove był ostatnim w kolejce. Wynikało to z jego sylwetki, istniała obawa, że pilot utknie i zablokuje tunel uniemożliwiając pozostałym jeńcom ucieczkę. I kto wie czy to nie uratowało mu życia gdy ucieczka została odkryta, zanim przyszła kolej Cazenove'a dzięki czemu nie znalazł się wśród pomordowanych przez Niemców jeńców. <<<<<<<<>>>>>>>> Nieruszany przez Niemców Spitfire P9374 po kilku przypływach zatonął w piasku, aż do 1980 roku kiedy przybywające do Calais z Dover brytyjskie poduszkowce pasażerskie „odkopały” wrak myśliwca. <<<<<<<<>>>>>>>> Pomimo długiego zanurzenia w piasku, wiele odzyskanych elementów, w tym silnik karabiny maszynowe, okazało się być w wyjątkowo dobrym stanie. Niestety pilotowi nie było dane doczekać wydobycia samolotu. <<<<<<<<>>>>>>>> Peter Cazenove zmarł krótko przed odzyskaniem swojego samolotu. Tuż przed śmiercią zapytał - „Zastanawiam się, co stało się z moim Spitfirem i zastanawiam się, czy ktoś kiedykolwiek go znajdzie?” <<<<<<<<>>>>>>>> 1 września 2011 roku na aerodromie IWM w Duxford, trzydzieści jeden lat po odnalezieniu Spitfire F Mk.Ia P9374 na ponownie uniósł się w powietrze... <<<<<<<<>>>>>>>> Druga maszyna w tle to Spitfire F Mk.Ia N3200. Samolot ten został zbudowany pod numerem kontraktu Ministerstwa Produkcji B527113/36 na początku 1939 roku w Vickers Armstrong (Supermarine) Ltd Southampton skąd jako część partii 200 myśliwców. Wyposażony w silnik serii Rolls Royce Merlin III jako N3200 swój pierwszy lot wykonał 8MU RAF Little Rissington w dniu 2.12.1939 roku a 19.04.1940 został wydany do No 19 Squadron RAF Duxford w Cambridgeshire gdzie otrzymał kod identyfikacyjny RAF , „QV” (kod 19 Squadron RAF). 27 maja 1940 roku pilotowany przez Sqdr Ldr G. Stephensona Spitfire F Mk.Ia N3200 . Tego dnia zadaniem No 19 Squadron RAF była ochrona z powietrza ewakuacji brytyjskich wojsk z obszaru Calais. Samolot został trafiony, a Stephenson podjął decyzję o lądowaniu w pobliżu Sangatte (5 km na zachód od Calais). Po udanym lądowaniu pilot uciekł ale już 4 czerwca w Brukseli został schwytany przez Niemców i osadzony w Oflagu IV-C na Zamku Colditz w Niemczech 30 km na południowy-wschód od Lipska. e zaangażował się w plan ucieczki szybowcem Colditz. (Cock Colditz był szybowcem zbudowanym przez brytyjskich jeńców wojennych na próbę ucieczki z Oflag IV-C (Zamek Colditz) w Niemczech. <<<<<<<<>>>>>>>> Po egzekucji 50 jeńców w tym sześciu polskich lotników (mjr obserwator Kiewnarski Antoni Władysław z 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej", por. nawigator Włodzimierz Adam Kolanowski z 301 Dywizjonu Bombowego Ziemi Pomorskiej „Obrońców Warszawy”, Flying Officer (por.pilot) Stanisław Zygmunt "Danny" Król z No. 74 Squadron RAF, por. nawigator Jerzy Mondschein z 304 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Śląskiej im. Ks. Józefa Poniatowskiego", por. nawigator Kazimierz Pawluk z z 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej" i por. pilot Paweł "Peter" N. Tobolski z 301 Dywizjonu Bombowego Ziemi Pomorskiej „Obrońców Warszawy”) , którzy brali udział w „Wielkiej ucieczce” ze Stalagu Luft III, Wysokie Dowództwo Aliantów (Allied High Command) zniechęcało do prób ucieczek, choć zachęcono do budowy, szybowca, Pomysł na szybowiec pochodził od porucznika Tony'ego Rolta inżyniera, kierowcy wyścigowego i porucznika brygady strzelców Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego wziętego do niewoli pod Dunkierką w 1940 roku , uczestnika siedmiu prób ucieczek z niemieckich obozów jenieckich. Rolt nie będąc lotnikiem zauważył, że linia dachu kaplicy była całkowicie zasłonięta przed okiem niemieckich wartowników przez co dach może być idealnym punktem startowym, z którego szybowiec może przelecieć przez rzekę Mulde, która znajdowała się około 60 metrów poniżej. Jeńcy Bill Goldfinch i Jack Best, w więziennej bibliotece znaleźli dwutomową pracę Aircraft Design” Cecila Hugh (Chookie) Latimer-Needhama (brytyjskiego projektanta samolotów, wynalazcą i autorem książek o lotnictwie) w której wyjaśniał niezbędną wiedzę dotyczącą praw fizyki związanych z lotnictwem oraz szczegółowy schemat dotyczący budowy i zasad działania skrzydła. Szybowiec został złożony przez Goldfincha i Besta oraz 12 asystentów znanych jako „apostołowie” na strychu nad kaplicą. Sqdr Ldr G. Stephensona z zestrzelonego 27 maja 1940 roku Spitfire'a F Mk.Ia N3200 asystował w projekcie.Pas startowy o długości 18 metrów miał być zbudowany ze stołów, a szybowiec miał zostać wystrzelony z katapulty za pomocą systemu kół pasowych opartego na spadającej metalowej wannie pełnej betonu, wykorzystując przyspieszenie wspomagane grawitacyjnie do 50 km/godzinę. Jeńcy biorący udział w projekcie zbudowali fałszywą ścianę, aby ukryć tajne miejsce na strychu, gdzie z kradzionych kawałków drewna budowano szybowiec. W obawie przed wykryciem tajnej skrytki przez Niemców oficerowie przygotowali wiele punktów obserwacyjnych i stworzyli elektryczny system alarmowy ostrzegający budowniczych przed zbliżającymi się strażnikami.<<<<<<<<>>>>>>>> Konstrukcja szybowca była lekka, dwumiejscowa. Rozpiętość skrzydeł wynosiła 32 stopy (9,75 m) a długość szybowca 20 stóp (6,1 m). Śpiwory więzienne z niebiesko-białej bawełny w kratkę posłużyły jako poszycie szybowca, a proso z jenieckich racji żywnościowych po ugotowaniu posłużyło do uszczelniania porów tkaniny. Ukończony szybowiec ważył 108 kg a maksymalna jego waga z dwoma osobami na pokładzie nie mogła przekroczyć 254 kg. Start zaplanowano na wiosnę 1945 roku. Zdecydowano, że szybowiec powinien być dostępny do użytku na wypadek, gdyby załoga SS chiała dokonać masakry jeńców i za pomocą niego przekazać wiadomość zbliżającym się wojskom amerykańskim. Budowa szybowca dobiegała końca, kiedy armia amerykańska wyzwoliła obóz 16 kwietnia 1945 roku.<<<<<<<<>>>>>>>> Dalszy los szybowca nie jest znany, zamek znalazł się w strefie kontrolowanej przez Armię Czerwoną. Jedynym dowodem jego ukończenia była fotografia, którą podobno zabrał amerykański żołnierz. Zachowały się jedynie rysunki techniczne Billa Goldfincha, które pozwoliły na konstruowanie modelu w skali 1/3, który z kolei udanie wzbił się w powietrze z dachu zamku w 1993 roku.<<<<<<<<>>>>>>>> Odnalezione w 1986 roku w pobliżu Sangatte szczątki Spitfire F Mk.Ia N3200 zostały przejęte przez Mark One Partners w grudniu 2000 roku i zwrócony do Wielkiej Brytanii w celu renowacji przez Historic Flying Ltd. Czternaście lat później 26 marca 2014 roku po 74 latach Spitfire F Mk.Ia N3200 ponownie pojawił się w powietrzu. <<<<<<<<>>>>>>>> Na zdjęciu: Spitfire F Mk.Ia P9374 i Spitfire F Mk.Ia N3200 z 1939 roku

historia pokazy lotnicze air show Spitfire F Mk.Ia N3200 Supermarine Spitfire Spitfire F Mk.Ia P9374 samolo Duxford Air Show 2014

Komentarze