Z archiwum National Geographic. Kosmiczna odyseja

Rola, jaką odegrał magazyn w relacjonowaniu kosmicznych podbojów, nie ograniczała się zresztą do tego, że miliony ludzi w wolnym świecie miały swobodny dostęp do rzetelnej i fachowej wiedzy na ten temat. Magazyn stał się wręcz symbolem tej swobody. Trzeba bowiem pamiętać, że w przeciwieństwie do amerykańskiego programu kosmicznego, który od początku bazował w dużej mierze na otwartości i społecznym poparciu, konkurencyjny program sowiecki był tego dokładną odwrotnością. Całkowicie zmilitaryzowany, otaczany był totalną, iście paranoidalną tajemnicą, tak jak zresztą wiele innych aspektów życia ówczesnego ZSRR. Podczas gdy ludzie na demokratycznym Zachodzie ekscytowali się planami i przebiegiem kolejnych etapów kosmicznej eksploracji, podwładnym sowieckiego imperium ujawniano ledwie jakieś strzępy informacji, zawsze grubo po fakcie, zawsze bez żadnych szczegółów i zawsze w gęstym sosie propagandowych bzdur. Obsesja Moskwy była tak wielka, że nawet nazwisko wybitnego szefa sowieckiego programu, Siergieja Korolowa, było najpilniej strzeżoną tajemnicą państwową. Nawet jego matka nie miała zielonego pojęcia, czym tak naprawdę zajmuje się jej syn. Tak jak nie ujawniono, kiedy poleci w kosmos Gagarin, tak też długo utrzymywano w kompletnej tajemnicy szczegóły jego lądowania. Gdy bowiem kapsuła z Gagarinem nie odłączyła się na czas od ostatniego modułu rakiety Wostok, kosmonauta katapultował się i wylądował na spadochronie, kapsuła zaś spadła kilka kilometrów dalej. Tymczasem przepisy Międzynarodowej Federacji Aeronautycznej (FAI) wyraźnie mówiły, że ustanowienie nowego rekordu możliwe jest tylko wtedy, gdy pilot wyląduje razem ze swoim pojazdem. Formalnie więc Gagarin mógłby nawet nie zostać uznany za pierwszego kosmonautę i władcy na Kremlu strasznie się tego bali. W tak „idealnym” systemie nie mogło być przecież mowy o jakichkolwiek awariach i niepowodzeniach, więc ludziom serwowano jedynie różowe propagandowe wersje, często odległe od prawdy o miliony lat świetlnych. Stąd nikt również nie mógł w sowieckim obozie wiedzieć, że pierwszy wystrzelony na orbitę kosmonauta German Titow miał przy powrocie stamtąd podobne problemy jak Gagarin i na dodatek omal nie przejechał go pociąg, gdy na spadochronie wylądował między torami kolejowymi.
Oczywiście, nie oznacza to, że Amerykanie nie mieli podobnych wpadek. Jeden z kosmonautów z programu Mercury omal się po lądowaniu nie utopił, innego nie potrafiono odnaleźć na oceanie przez ponad godzinę. Były też inne epizody. Na przykład przy starcie Armstronga i Aldrina z Księżyca podmuch rakietowego silnika przewrócił dumnie ustawioną tam przez nich amerykańską flagę, a wcześniej czekający cztery godziny w kapsule na pierwszy kosmiczny lot Shepard nie wytrzymał i... zmoczył skafander.  
Tymczasem Towarzystwo National Geographic nadal aktywnie wspiera i propaguje osiągnięcia ludzkości w kosmosie. Czytelnicy magazynu mogli w ostatnich dekadach podziwiać zdjęcia Marsa, Saturna, Urana i innych planet wykonane przez sondy Viking i Voyager, poznawać szczegóły kosmicznych stacji i promów, śledzić plany nowych ekspedycji. Mało tego, na pokładzie Voyagera, który leci teraz już poza Układ Słoneczny, znajduje się złocisty cyfrowy dysk z zapisanymi na nim dźwiękami i obrazami życia na Ziemi. Wśród nich są zdjęcia roślin, zwierząt i krajobrazów zrobione przez trójkę fotografów National Geographic. Może kiedyś obrazy te trafią do przedstawicieli innych cywilizacji, a może już je ogląda skośnooki Wan Hu?