Włodzimierz Puchalski

Mój przyjaciel świerszcz

Włodzimierz Puchalski miał dwa wielkie marzenia: pojechać do Lwowa i na biegun południowy. Lwów odwiedził z rodziną w 1968 r. Dziesięć lat później, w wieku 69 lat, dołączył do wyprawy Polskiej Akademii Nauk na Antarktykę.

– Był już po dwóch zawałach – opowiadają Aneta Słowikowska i Marzena Wilczyńska z Muzeum Niepołomickiego. – Lekarze nie chcieli się zgodzić na tę wyprawę, musiał podpisać „cyrograf”, że jedzie na własną odpowiedzialność. Ale jechał do raju, który go oczarował.

Lwy morskie, foki, morsy – żeby zrobić im zdjęcia, podpełzał do nich. Wiedział, że człowiek stojący na dwóch nogach to dla takiego zwierzęcia forma atakująca. Chciał być jak najbliżej bohaterów swoich fotografii.

W tamtych czasach taka wyprawa to była wielka sprawa. Płynął na m/s Gruszewski. Podczas podróży prowadził dziennik. Pisał też listy do rodziny i przyjaciół. Dziś adresaci mówią: były niesamowite, jak wielki zbiór baśni.

Na statku, w jednej ze skrzyń za sprzętem, znalazł świerszcza. Nazwał go swoim powiernikiem i trzymał w słoiku. Opowiadał o nim córce. Gdy zadzwonił do niej na jej 19. urodziny, świerszcz właśnie umarł z zimna.

Ojciec powiedział wtedy, że jego też niedługo czeka koniec – mówi Anna Puchalska.
– Odszedł na Wyspie Króla Jerzego następnego dnia, 19 stycznia. Na zawał serca. Mam wrażenie, że był przygotowany na to, że nie wróci. Wszystko zostawił uporządkowane, dokumenty poskładane, zdjęcia perfekcyjnie poopisywane. Rzeczy Włodzimierza Puchalskiego wróciły do Polski dopiero w czerwcu.

– Może dlatego do dziś nie mam wrażenia, że nie żyje – mówi córka przyrodnika. – Nie było pogrzebu, nie było rozpoznania zwłok, nie było gdzie zapalić świeczki. Po prostu wyjechał i gdzieś tam jest…

Fotografie autorstwa Włodzimierza Puchalskiego pochodzą ze zbiorów Muzeum Niepołomickiego – Zamku Królewskiego w Niepołomicach.