U-boot na kanale

Dalej kanał kryje się i znika w lasach i łąkach. Dosłownie i w przenośni. Oglądany z mostku poniżej Bajorów Małych odcina się wśród złotych łanów zboża tylko zieloną kreską szuwarów szczelnie wypełniających koryto. Sama śluza w Bajorach Małych jest ukryta w głębokim jarze. Wygląda na masywną, ale pod koniec wojny została wysadzona w powietrze przez wycofujących się Niemców. Kolejna śluza – Bajory Wielkie – to już tylko zaczątki murów przegrywające z czasem i zarastające drzewami. Stoję na moście ok. 3 km poniżej, w Brzeźnicy (21 km od początku kanału). Tu kończy się szlak – 500 metrów dalej jest już Obwód Kaliningradzki. Kanał ciągnie się jeszcze ponad 25 km, do Łyny. Śluzy zostały tam prawie kompletnie ukończone.

Pomysł połączenia jezior mazurskich z Bałtykiem pojawił się już pod koniec XVIII w. Niemcy zaplanowali Kanał Mazurski biegnący od Mamr do Łyny, a dalej Pergołą do morza. Miał służyć do transportu drewna, zboża, torfu. Początkowo myślano też o wykorzystaniu go do produkcji energii elektrycznej. Budowę rozpoczęto w 1911 r., ale przerwała ją I wojna światowa. Prace wznowiono w 1934 r. – i niedługo znów wybuchła wojna. W czasach Rzeszy kanał był tajny, na mapach nie zaznaczano jego przebiegu. Ostatecznie budowę zarzucono w 1942 r. ze względów finansowych. Kanał był już wtedy na całej długości zalany wodą. Po wkroczeniu Armii Czerwonej i przybyciu osadników rozgrabiono, co się dało.

Pasjonaci (fantaści?) myślą o odbudowie kanału. Rosnące wydatki na turystykę dają szansę na dofinansowanie przedsięwzięcia z funduszy Unii. Zmobilizowało to nawet marszałka województwa warmińsko-mazurskiego i gubernatora Obwodu Kaliningradzkiego do przygotowania wspólnego projektu. A żeglarze już snują na forach dyskusyjnych ekscytujące wizję spływu kanałem: „Wyobraźcie sobie, jak podpływacie do śluzy, której żelazne wrota przewyższają top waszego masztu!”.

No to w drogę – Kanał Mazurski

• Śluza Leśniewo Górne – dojście pieszo z Mamerek ok. 40 min przez las.
• Śluza Guja – dojazd do miejscowości Guja, dalej drogą ok. 2 km na pd. zach.

• Stanica Wodna Kietlice nad jez. Mamry, tel. 087 427 50 70. Od 120 zł za dwójkę.

• mazury.info.pl/atrakcje/kanal-mazurski