Lubię robić coś innego

Piotr Andrews jest fotografem wojennym. Od siedemnastu lat pracuje dla Agencji Informacyjnej Reuters. Samotny wilk, szorstki, chłodny, zamknięty w sobie. Nie musi jeść, nie musi pic ani rozmawiać, ale musi być w drodze. Zaufany przyjaciel, z którym można porozmawiać o wszystkim. Ale lepiej o wszystkim pomilczeć. Bo po tym, co widział, słowa wydaja sie banalne.

W szkole zawsze był inny. Po angielsku mówił lepiej niż po polsku, babcia nauczyła go świetnie rosyjskiego, a inni ruskiego nie znosili. Tatę miał w Afryce i marzył o egzotycznych krajach. – Mówiąc o Piotrku, trzeba wspomnieć naszego ojca – mówi brat, Andrzej Czaplicki. – Są identyczni pod względem psychicznym i fizycznym, do tego stopnia, że czasem mylę ich na fotografiach. Obaj to bardzo mocni faceci. Żeby robić to co Piotr, trzeba być nawet bezwzględnym.

Ojciec Andrzej Czaplicki był lekarzem, a także najemnikiem (służył w randze pułkownika) w Nigerii, gdzie urodził się Piotr. Nazwisko ojca wzbudzało jednak zbyt duże zainteresowanie. Doktor Andrew Andrews brzmiało lepiej – swojsko, prawie afrykańsko. W Nigerii robiło się jednak gorąco. Kolejne przewroty wojskowe i masakry musiały się skończyć wojną domową.

– Matka przed wybuchem wojny biafrańskiej w 1967 r. spakowała nas i wróciliśmy do Polski – wspomina Piotr, który z tamtej Afryki, którą opuszczał jako pięciolatek, nic nie pamięta, ale całe życie będzie za nią tęsknił. Ta tęsknota sprawi, że jego największym marzeniem staną się podróże. I uda mu się je zrealizować, choć jako fotograf będzie wędrował ku wojnie, kulom i śmierci. Afryka jeszcze raz sprawi, że wróci do Polski po spokój. Ale gdy wróci, znów zatęskni do afrykańskich przestrzeni, zapachu wyschniętej ziemi i traw, niesamowitego światła, którego nie ma w żadnym innym miejscu na ziemi.

Do piętnastego roku życia mieszkał w pokoju z babcią, która jednak wiedziała, jak poszerzyć horyzont zamknięty warszawskim blokowiskiem. Dzięki jej opowieściom wypływali ze starszym bratem na ocean, zdobywali szczyty, wędrowali przez pustynie. Egzamin dojrzałości potraktował dosłownie i cztery dni po otrzymaniu świadectwa wsiadł do samolotu. – Mogłem zostać w Polsce albo mieć cały świat otwarty przed sobą. Dla mnie wybór był oczywisty.

Poleciał do Londynu z dziewczyną. Po kilku miesiącach ona musiała wrócić do Polski. Wybuchł stan wojenny, dziewczyna poznała kogoś innego i już nie chciała wracać do Londynu. Pewnie gdyby przyjechała, jego życie potoczyłoby się inaczej.

Przed chudym wysokim chłopakiem o kolanach szerszych niż uda los postawił Emanuelle, studentkę fotografii z aparatem przewieszonym przez ramię – przepustką w świat podróży i przygody. Zaczął marzyć o krajobrazach z łamów National Geographic, ale czekały na niego inne widoki. Pierwszy z szefów Piotra, redaktor kanadyjskiej gazety, gdy podpisywał z nim umowę, powiedział: – Pamiętaj, nie potrzebujemy dobrych fotografów, bo tych jest mnóstwo. Potrzebujemy fotografów, którzy mają szczęście.

Wkrótce do Kanady przyjechał Lech Wałęsa. Piotr poszedł na konferencję i wtedy uświadomił sobie, że historia pisze się w innym miejscu. Tego wieczora zobaczył w telewizji upadek muru berlińskiego. Pojechał do Berlina, fotografował jako wolny strzelec. Wkrótce został fotografem Associated Press w byłym ZSRR. – Miałem wtedy potrzebę rywalizacji ze sobą, udowadniania, że jestem coraz lepszy. Dziś już się nie ścigam, nie mam ambicji na nagrody, pulitzery – mówi Andrews.

Do tej nagrody, już jako fotograf Reutera, został nominowany za fotografię z Sarajewa. Uważa, że to jego najważniejsze zdjęcie. Widać na nim zdezorientowanego, zagubionego siwego mężczyznę. Stoi i patrzy. Jakby czekał na autobus albo zabłądził na ulicy pełnej zmasakrowanych ciał. (Ze względu na drastyczność zdjęcia nie zdecydowaliśmy się go opublikować. Można je obejrzeć na stronie piotrandrews.pl).