Kosmiczny wzrok

Te właśnie zaburzenia zawierają dokładne informacje o naturze ciemnej materii i ciemnej energii. Jeśli astronomom uda się sporządzić dokładną mapę tych wielkich struktur, możliwe będzie zidentyfikowanie śladów obecności ciemnej materii i ciemnej energii w dźwiękach Wielkiego Wybuchu. Coś już na ten temat wiadomo dzięki pionierskiemu programowi szerokokątnego przeglądu nieba, tzw. Sloan Digital Sky Survey prowadzonemu w latach 1999–2008. Jednak zadaniem LSST jest zajrzeć znacznie głębiej w przestrzeń kosmiczną. Tempo, w jakim LSST będzie robił zdjęcia, pozwoli także astronomom lepiej przyjrzeć się zdarzeniom, które dzieją się zbyt szybko dla obecnych przyrządów. Większość astronomów rejestruje krótkotrwałe zdarzenia, jak jasny punkt na serii zdjęć. Może to być cząstka promieniowania kosmicznego, która uderzyła w światłoczułą matrycę, albo planetoida, albo błękitny rozbłysk na powierzchni czerwonej gwiazdy o małej jasności. Dzięki LSST takie zagadkowe przypadki będzie można wyjaśniać, korzystając z robionych przezeń wielokrotnych zdjęć całego nieba. Olbrzymie teleskopy będą wykonywać w ciągu jednej nocy tyle zdjęć, co współczesne przez rok. – Gdy do akcji wkroczą giganty – mówi Scott Fischer – przyrządy kalibru dzisiejszego Gemini staną się teleskopami używanymi do przeglądów nieba. Będą szukać zjawisk, które powinny zostać zbadane bardziej szczegółowo.

Wielka przyszłość jest też przed teleskopami orbitalnymi, które przesyłają zdjęcia wprost z kosmosu. Satelita Kepler wystrzelony na ziemską orbitę w marcu 2009 r. prowadzi systematyczne obserwacje gwiazdozbioru Łabędzia. Szuka delikatnie i regularnie przygasających świateł gwiazd, efektu być może spowodowanego krążeniem wokół nich planet. Gwiazdy, na tle których prawdopodobnie przebiegają planety, zostaną poddane dokładniejszym oględzinom przy użyciu teleskopu Kecka przez zespół Geoffa Marcy’ego. Planuje się też umieszczenie na orbicie pary zwierciadeł wyposażonych w laserowy układ pozycjonowania, pozwalający osiągnąć zdolność rozdzielczą odpowiadającą teleskopowi naziemnemu o średnicy kilku kilometrów.

Co przez nie zobaczymy? – Pewnie coś co nas zaskoczy – mówi Tyson. W końcu przez przypadek odkryto ekspansję Wszechświata, ciemną materię i ciemną energię. Posługując się teleskopem, uświadamiamy sobie, jak niewiele wiemy.